Hành trình của niềm vui: Ăn thuần chay

Luise, pháp danh Nguyên Vô Điều Kiện Ái (Unconditioned Love of the Source) và Valentin, pháp danh Nguyên Chân Bi (True Compassion of the Source) sinh hoạt với tăng thân Wake Up ở Aachen, Đức. Hai bạn rất thích học hỏi về cách truyền thông có từ bi, xây dựng tăng thân, tâm lý học Phật giáo và cách chuyển hóa khổ đau.

Từ những lần chứng kiến nỗi đau của động vật, Luise và Valentin kể lại hành trình học cách sống với lòng trắc ẩn dành cho chính mình — nhiều hơn, rõ ràng hơn, vui hơn và không còn phán xét.

Bài viết được BBT chuyển ngữ từ nguyên bản tiếng Anh Embarking on the Joyful Journey of a Plant-Based Diet đăng trên Mindfulness Bell ngày  11.10. 2023 

ĐỐI DIỆN VỚI KHỔ ĐAU

Nhiều người trong chúng ta đã nghe Thầy dạy về việc ăn uống có chánh niệm và cách nhìn sâu để thấy những thực phẩm mà chúng ta dùng hằng ngày có gây ra những khổ đau cho các loài trong quá trình làm ra một sản phẩm nào đó hay không. 

Có thể chúng ta đã cảm thấy rằng mình phải thay đổi cách ăn uống để có thể góp phần vào việc xây dựng một xã hội, một thế giới có nhiều bình an hơn. Nhưng ngày qua ngày, có lẽ ta cảm thấy khó mà thực hiện được thiện chí, hoặc khó để duy trì sự thay đổi trong cách ăn uống ấy bởi vì ta đã quá gắn chặt với lối ăn uống cũ. 

Trong bài viết này, chúng tôi xin chia sẻ với các bạn một số thử thách mà chúng tôi đã trải qua trong quá trình ăn thuần chay. Chúng tôi tin rằng tất cả chúng ta đều có cùng những trải nghiệm trên hành trình hướng tới một lối sống nhiều tình thương và bền vững hơn, mặc dù ta có thể chọn những cách hành động khác nhau.

Trước tiên, chúng tôi muốn chia sẻ lý do tại sao chúng tôi đã quyết định thay đổi thói quen ăn uống của mình. 

Trải nghiệm của Valentin: 

Lên 15 tuổi, trên đường trở về nhà từ một đợt nghỉ hè với mấy đứa bạn thân, lúc ở trên đường cao tốc, phía trước chúng tôi là một chiếc xe tải đang làm rơi rớt trên đường những thứ đang vận chuyển trên xe. Tôi không thấy rõ đó là những thứ gì. Mãi đến khi cả chiếc xe tải và xe của chúng tôi cùng dừng lại nơi một trạm xăng, tôi mới nhận ra trên thùng xe tải, phía sau những thanh chắn hàng hóa vận chuyển chính là những con gà.

Trong cơn hoảng sợ, những con gà tội nghiệp đang mổ lông nhau. Trông chúng thật tơi tả nhưng vẫn tiếp tục tấn công nhau. Chứng kiến cảnh tượng đau lòng đó, lòng từ bi đã làm tôi ứa nước mắt. Chính giây phút đó tôi đã quyết định sẽ không dùng thực phẩm làm từ động vật nữa.

Trải nghiệm của Luise:

Một ngày nọ, đang trải qua một học kỳ ở Hàn Quốc, tôi đi ngang một chợ cá. Tôi chưa từng thấy một nơi nào như thế trước đây. Những con cá sống chứa trong các thùng nhựa được treo trên các cây sào rải rác đó đây để cho khách hàng biết là cá còn tươi sống. 

Những con cua lớn hơn hai nắm tay của tôi, với những cái càng dài đang lúc nhúc trong những bồn kính chứa nước. Trước mặt tôi, một người bán hàng bắt một con cua ra và liên tục giáng xuống nó những nhát đập bằng một dụng cụ kim loại.

Con cua oằn oại và sau cùng nằm yên bất động. Nó đã chết. Sẵn sàng để “được ăn”. Tôi bật khóc. Cảm thấy ngượng với mọi người xung quanh, tôi cố giấu nước mắt. Chưa bao giờ tôi nhìn thấy cảnh động vật bị giết một cách tàn bạo như vậy. Tôi cũng chưa bao giờ đối diện trực tiếp với nỗi khổ đau của các loài vật mà chúng ta ăn thịt. Giây phút chứng kiến nỗi khổ đau đầu tiên đó là giây phút tôi quyết định rằng mình không thể nào dùng các sản phẩm từ động vật làm thức ăn được nữa.

Những khoảnh khắc đó và những khoảnh khắc tương tự mà chúng tôi chứng kiến trong nhiều năm sau đó, dù rất đau lòng, đã trở thành nguồn sức mạnh, sự sáng tỏ và lòng quyết tâm để chúng tôi tiếp tục đi tới với tâm từ bi.

Lòng từ bi giúp chúng tôi biến nỗi đau thành hành động.

NẾP SỐNG TỪ BI MANG LẠI NHIỀU HỶ LẠC

Khi nghĩ đến một chế độ ăn thuần chay, ta có thể tin là mình đang hy sinh hay đang hạn chế bản thân. 

Thế nhưng chưa chắc đã là như vậy. Những nhận thức này có thể trở thành chướng ngại thật sự trên con đường hiểu biết và thương yêu của ta. Nếu ta không nhìn sâu vào những nhận thức ấy, có thể ta sẽ dễ dàng buông bỏ ý định thay đổi thói quen ăn uống, vì cảm thấy quá choáng ngợp và tê liệt.

Không làm một điều gì đó không nhất thiết phải là một sự hạn chế khổ sở; trái lại, nó có thể là một sự thực tập, một niềm vui nuôi dưỡng tình thương mỗi ngày. Đối với phần lớn chúng ta, việc không đánh vào mặt một người lạ không hề giới hạn sự tự do của ta. Mỉm cười chào nhau là một biểu hiện rất tự nhiên của sự tử tế và ta cảm thấy dễ chịu khi làm như vậy.  Việc thực tập ăn thuần chay cũng có thể mang lại cảm giác tương tự.

Chúng tôi đã nghiệm ra rằng sự thay đổi góc nhìn là điều thiết yếu để ta có thể thấy rõ mình đang thật sự làm gì.

Với chánh niệm và ý thức sáng tỏ, bạn có thể tận hưởng cảm giác dễ chịu khi chúng ta thể hiện từ bi qua hành động. Ăn thuần chay nghĩa là ta chọn cách hành động với nhiều từ bi hơn, ta tôn trọng sự chính trực và tâm nguyện của mình. Bằng cách hướng tâm đến những khía cạnh tích cực và nuôi dưỡng này trong sự lựa chọn của mình, việc thực tập ăn thuần chay trở thành phương tiện giúp ta lớn lên về mặt tinh thần. Ta sẽ có một sự mãn nguyện sâu sắc khi sống hài hòa với ý thức công bằng trong lòng mình.

Đây là một phương pháp thực hành cụ thể để chúng ta có thể dần dần thay đổi cách nhận thức hành động của mình. Theo thời gian, nó sẽ trở thành một thói quen làm chúng ta hạnh phúc khi chọn ăn chay với ý thức và với lòng trắc ẩn. Đồng thời, chúng ta cũng có thể khám phá và thưởng thức nhiều loại thực phẩm ngon, tươi và bổ dưỡng trong cuộc sống hằng ngày.

CHĂM SÓC CƠN GIẬN 

Khi mới bắt đầu ăn chay, chúng tôi thấy trong lòng có rất nhiều buồn giận đi lên. Buồn vì các sinh vật có tri giác phải chịu nhiều đau khổ do thói quen ăn uống của con người. Giận những người đang tiếp tay gây ra sự đau khổ đó chỉ để đáp ứng những khoảnh khắc khoái lạc ngắn ngủi của họ. Chúng tôi bắt đầu đặt ra cho họ những câu hỏi thẳng thắn kiểu như: “Các bạn không quan tâm việc một con vật đã phải chết vì điều này sao?”. Chúng tôi gây áp lực lên những người xung quanh. Nhưng tất nhiên làm như vậy không mang lại hiệu quả. Hiếm khi người ta xem những lời lẽ gay gắt như vậy là một lời mời gọi để suy ngẫm.

Vì vậy sau nhiều năm, chúng tôi tập nhìn sâu vào cơn giận của mình và nhận ra rằng một phần là vì mình có những tri giác sai lầm về con người, phần khác là vì những lý do dẫn họ tới việc hành động theo những cách gây ra đau khổ.

Thay vì phán xét họ, chúng tôi thấy những hành vi gây đau khổ cho sinh vật xuất phát từ những quan niệm quá sức sai lầm, chẳng hạn họ tin rằng mình và những sinh vật khác là hoàn toàn tách biệt.  Họ không có khả năng trải nghiệm tự tính tương tức của sự vật, sự việc. Nhờ hiểu được như vậy mà lòng từ bi dần nảy sinh trong lòng chúng tôi.

Phán xét người khác có nghĩa là chơi cùng một trò chơi “bạn sai và xấu, tôi đúng và tốt”, vốn là cốt lõi của tư duy nhị nguyên. Phân biệt đối xử, vốn tự nó đã gây ra rất nhiều đau khổ.

Những khám phá này giúp chúng tôi nhận ra các khuôn mẫu tư duy phân biệt đối xử đã ăn sâu vào văn hóa và tâm trí của chúng ta như thế nào.

Chúng tôi rất vui mừng chia sẻ với các bạn sau một thời gian thực tập và quán chiếu như vậy, trái tim chúng tôi đã nhẹ nhàng và từ bi hơn rất nhiều đối với bản thân và người khác.

Hành trình khám phá này cũng giúp chúng tôi học cách ôm ấp và chăm sóc sự phẫn nộ và nỗi buồn khi chúng nảy sinh một cách rất tự nhiên trong lòng mình khi chứng kiến ​​cảnh làm tổn thương nhau của muôn loài. Sự thực tập cho phép chúng ta có mặt và chăm sóc cho những cảm xúc đó với sự dịu dàng và lòng từ bi sâu sắc. Đối với chúng tôi, điều đó tạo ra sự bình tĩnh và ổn định nội tâm.

Đối với chúng tôi thì sau nhiều năm, chế độ ăn thuần chay đã chuyển hóa  hành động phản kháng tuyệt vọng thành sự thực tập yêu thương đối với bản thân và thế giới.

Mong rằng sự tỉnh thức chung của chúng ta sẽ càng ngày càng nở rộ!