Nhìn những mùa thu đi
Viết gửi chị và các anh chị em ở cánh đồng phương Bắc
Chị của em!
Em vừa bước ra khỏi căn biệt thự nằm trên đường Nguyễn Du. Phía đối diện là Nhạc Viện Thành phố. Em bỗng nhận thấy có một sự liên hệ thú vị giữa hai địa điểm này. Một nơi thì em đang học Bụt. Còn bên kia đường là chỗ mà em đang học hát. Cả hai cách học này đều đặt nền tảng vào việc nhận diện và điều chỉnh hơi thở. Bên ni thì em được học để lắng nghe giai điệu trong trái tim mình. Còn bên tê thì em được hướng dẫn để ca vang những khúc hát thế gian. Như thế thì đủ hạnh phúc rồi, phải không chị? Cuộc sống thì vẫn còn nhiều khó khăn và chướng ngại. Nhưng nếu ta vẫn hát, nếu ta vẫn có thể mỉm cười thì đó là một tin vui nhất trần đời rồi. Tiếng hát của ta, tiếng cười của ta chính là một vết dấu cho thấy rằng: Hôm nay ta vẫn sống nhẹ nhàng. Sự thanh thản, sự bình an vẫn còn có đó cho ta. Ta không lẻ loi và cô độc.
Chị biết không, ngày nào em cũng hát, hát trong 24 giờ, hát trong từng bước chân, hát trong từng nhịp thở. Hát thành tiếng và có khi hát bằng sự lặng yên. Và em nhận ra rằng khi mình trở về với hơi thở thì những âm thanh mà người ta gọi là the sound of silence đó lại ngân rung. Miên man và bất tận…
Giờ thì em đang bước đi dưới những hàng cây xanh mát. Công viên Tao Đàn cũng là một nơi em thường xuyên thực tập thiền hành. Em đang đi thật thầm thì, thật nhè nhẹ. Và em đang bắt đầu nghĩ về chị. Lá thư của em đã hình thành rồi đó. Chị có thấy không? Lá thư em không phải bắt dầu bằng dòng chữ “chị của em” đâu! Lá thư em đã bắt đầu bằng những bước chân, bằng những hơi thở giữa đêm tối trời thơm trong và sạch không này. (C)
Nhìn bằng con mắt trầm tĩnh
Trưa hôm nay, em đi tiễn một người bạn. Vì thời gian máy bay cất cánh là buổi tối nên hai người đã dành trọn vẹn cả một buổi chiều bên nhau. Sau khi dùng cơm, chúng em đi tới một ngôi chùa nằm cạnh bờ sông để nói chuyện. Bạn em có vẻ ưa thích ngôi chùa này lắm dẫu cho đây là lần đầu tiên đến đây. Không giống như phần lớn những nơi chốn tâm linh khác, chùa không bị bao bọc bởi những khu dân cư xung quanh. Vì nằm cạnh bờ sông nên lúc nào cũng có cả một khoảng trời mây sông nước để ta có thể ngước nhìn, gửi gắm những nỗi niềm thương nhớ. Chùa cũng có những lối đi thật đẹp. Hai bên có những bụi trúc xanh, trúc vàng. Những lối đi có rải sỏi và có những dòng nước len lỏi bên dưới làm cho người khách đến đây sẽ có cảm tưởng mình đang bước trên một dòng suối.
Hai đứa chúng em chọn một nơi thật mát, kề bên sông để ngồi xuống. Bạn và em đều thống nhất với nhau rằng: Nếu được sống trong một nơi như vậy thì chắc là chẳng còn nguyện ước nào. Em còn nói thêm là tu ở một nơi như vậy thì chắc chắn là sẽ mau tiến lắm. Quả thật không gian địa lý cũng đóng một vai trò quan trọng cho việc thực tập của mình, phải không chị? Khi chúng em đi gần tới chùa thì đã cảm nhận được cái mát trong không khí. Hơi nước nhiều nên mình đã thấy mát. Mình chưa thấy sông nhưng cái mát đã có mặt. Em chưa trực tiếp được nhìn, được chạm tay vào nước sông nhưng cái mát trong đã hiện hữu. Tăng thân cũng như vậy thôi, phải không chị của em? Tăng thân cũng là một dòng sông thật trong thật mát. Có khi mình đang đi tới với tăng thân, mình chưa gặp ai. Hoặc mình cũng chưa quen ai. Nhưng mình biết là mình sẽ gặp được những người bạn lành thiện có chung nhu yếu tâm linh thì tự thiên lòng mình cũng khấp khởi mừng vui. Sự mừng vui ấy nó có mặt trong trái tim mình. Cái mát bên ngoài chưa có mà cái mát bên trong đã thật sự biểu hiện.
Nếu là người tu thì mình phải đi tìm cho mình một không gian thích hợp. Không gian địa lý lẫn không gian tâm linh. Không gian bên ngoài lẫn không gian bên trong. Sự rộng rãi bên ngoài sẽ dễ khiến cho tâm hồn mình rộng lớn thêm hơn. Cái mát trong bên ngoài sẽ dễ khiến cho trái tim mình trở nên tươi mới, bao dung và luôn chấp nhận mọi người.
Em đã ngồi trên bờ sông. Em đã lặng yên nhìn ngắm con nước lững lờ. Em đã nhìn bằng một đôi mắt thật trầm tĩnh. Sự huyên náo và ồn ã bên ngoài đã dần xa vắng. Tất cả sự mát trong, sự an tịnh này em xin gửi về cho chị. Em sẽ nhờ gió trời gửi đến cho chị.
Hà Nội sắp vào thu, phải không chị của em? Ngày xưa, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã thực tập nhìn những mùa thu đi. Có thể ông đã chọn một góc khuất nào đó để lắng nghe, để nhìn ngắm những biến chuyển, những bước chân của mùa thu. Nhưng ông đã nhìn mùa thu bằng những kinh nghiệm trong quá khứ và có thể phần lớn là những kinh nghiệm khổ đau. Cho nên, bài hát của ông, những điều ông viết xuống có một nỗi buồn man mác, có một chút hối tiếc, trách than. Chúng ta có thể đã hát bài hát ấy. Chúng ta đã là một sự tiếp nối của Trịnh Công Sơn. Nhưng chúng ta có thể thực tập tốt hơn. Mình có thể thay đổi và chuyển hóa tình trạng. Em đang thực tập ngồi bên sông và nhìn những dòng nước đang trôi lơ đãng. Dòng nước bên ngoài đang rất êm ả và dòng cảm thọ bên trong em cũng dần lắng dịu. Em đang nhìn sự sống bằng con mắt thật trầm tĩnh. Em đang thấy lòng bình an. Một chút thôi, cũng chưa nhiều lắm đâu chị. Nhưng sự thật là em đã có sự bình an. Em mong chị cũng sẽ ngồi thật yên ở Hà Nội, chị nhé. Chị có thể nhìn mùa thu năm nay và nhìn mùa thu trong những năm tháng tiếp theo sau nữa bằng một cái nhìn trầm tĩnh nhé chị. Em đang thực tập. Em mời chị thực tập cùng em. Và em nguyện ước bốn mùa của đất trời sẽ đi ngang chị thật yên bình và an tĩnh. (C)
Ngồi giữa muôn trùng
Thời gian gần đây tăng thân nơi em sinh hoạt đang có nhiều biến động. Có ít nhất 4 anh chị em nòng cốt đã lên đường đi tập sự xuất gia. Em mới phát hiện thêm hai thành viên nữa cũng đang có những biểu hiện muốn hòa mình vào biển lớn. Nói thật với chị là 6 tháng gần đây em cũng không đi thực tập điều đặn lắm. Nhưng chứng kiến tình trạng hiện tại, em cũng không thể dửng dưng được. Một số anh chị lớn đã có lời nhắn gửi. Em là người mới, người nhỏ, mình đâu thể nào để các anh chị phải nhọc lòng. Vậy là em xuất hiện điều đặn hơn. Có tham gia nhiều vào tăng thân hay phụ giúp các công tác khác thì em phát hiện tâm hồn mình còn xao động nhiều lắm. Khi đóng cửa tu học một mình thì em có cảm tưởng rằng mình đã có một chút sự tĩnh lặng. Em đã có chút hoa trái. Nhưng đến khi mở cửa bước ra thế giới thì em mới khám phá ra mình vẫn còn nhiều non dại và yếu kém. Cái Tĩnh của em hết sức bé nhỏ. Và cái Động trong em được dịp biểu hiện, khuynh đảo và lấn át. Cuộc đời thì luôn cần động và tĩnh. Nhưng em có một suy nghĩ là nếu mình đã muốn tu thì phải chuyên sâu vào cái tĩnh nhiều hơn. Vì vậy nên em cũng đã có một cái thấy chân thật về khả năng của mình. Em trở nên thực tế hơn một chút. Rất nhiều ảo tưởng đã tan vỡ.
Và em còn có thêm một nhận định là không ai có thể cho mình cái tĩnh cả. Không gian địa lý có thể cho ta một cái tĩnh bên ngoài. Cái tĩnh đó sẽ dễ khiến cho tâm hồn ta bớt xao động. Nhưng nếu muốn có được sự tĩnh lặng thường trực và bất chấp hoàn cảnh thì ta phải tự đi tìm, tự thiết lập. Ta phải tự thiết lập cái tĩnh đó ngay trong thân tâm mình.

Chắc là chị cũng như em đều đã được học rất nhiều cách thức để thiết lập cho mình một không gian yên ắng bên trong. Mình có thể kể ra như thiền tọa, thiền buông thư, thiền lạy… Đối với em thì em đều ưa thích tất cả phương pháp. Tuy nhiên có một phương pháp mà em luôn dành nhiều tâm lực và sức lực để thực tập. Đó chính là viết thư chánh ngữ. Chẳng hiểu làm sao khi càng thực tập bao nhiêu thì những con chữ lại xuất hiện, lại bay nhảy trong đầu em bấy nhiêu. Sau những ngày quán niệm, sau một buổi ngồi thiền hay đi thiền hành, bao nhiêu những ý, những dòng lại đến. Và em cảm thấy mình phải ngồi xuống thật yên để ghi lại tất cả. Phút giây đó đối với em là một phút giây hạnh phúc. Tất cả những lý thuyết, những tuệ giác, những kinh nghiệm đi vào em, đi vào từng bước chân, vào từng nhịp thở, theo dòng máu chảy về tim, đi khắp cơ thể. Em muốn viết lại tất cả bằng nhịp đập của riêng mình, bằng ngôn ngữ của riêng mình. Cứ được ngồi xuống viết nên một điều gì đó là em lại thấy mình như đang ngồi giữa cả một biển trời thơ nhạc. Em đang ngồi giữa muôn trùng. Tất cả đang đi vào em. Em không muốn giữ lại. Làm sao, làm sao em có thể giữ lại? Mọi thứ đã đến rồi cũng có có lúc phải ra đi. Điều khả dĩ nhất mà em mong muốn là sự ra đi đó phải là một sự ra đi thật đẹp đẽ và trong lành.
Có khi em tự hỏi mình viết thư như vậy thì liệu người nhận có cảm nhận hết tất cả những gì mình gửi gắm hay không. Đối với em, một lá thư thì chưa bao giờ là đủ để thiết lập những vòng kết nối. Không gì có thể thay thế cho một lần gặp mặt, một ánh nhìn, một cái ôm. Như chị cũng đã thấy, biểu hiện bên ngoài của em cũng chưa thể sánh bằng với những gì em viết. Có những lúc em cũng đã cảm thấy chán ngán với chính những gì mình viết. Nhưng rồi khi em biết chấp nhận những vụng dại trong em thì nhiều khúc mắc đã được giải tỏa. Khi em biết nhìn vào những non kém của mình bằng đôi mắt cảm thông thì giây phút đó những dấu chấm hỏi cũng đã hoàn toàn tan biến. Lá thư của em dành cho chị cũng là tất cả những gì tốt nhất của em rồi đó, chị có thấy không? Những gian dối, nhỏ mọn em xin giữ lại cho riêng mình. Những gì thuần khiết, thanh cao xin để dành hết cho chị. (C)
Ý nghĩa sự sống
Khóa tu năm nay chắc là đông vui lắm. Nghe nói có rất nhiều thầy cô lớn về tổ chức. Hai bạn WakeUp cũng ở lại để tham dự. Còn nhớ năm ngoái, em có được dự buổi thuyết trình giới. Đề tài của em là giới thứ tư. Không biết là thành phần năm nay sẽ bao gồm những ai? Nhưng em nghĩ chị sẽ là một trong số năm người có được may mắn đó. Nói về giới thì em có cảm tưởng là mình có thể nói cả ngày, cả tháng, cả năm mà không hết chuyện. 5 Giới tuy chỉ có vài trang giấy nhưng gần như bao trùm toàn bộ sự sống này. Chia sẻ về giới tức là chia sẻ những cái thấy của riêng mình, sự thực tập của riêng mình. Hôm nay mình sống như thế nào, mình ăn như thế nào, mình thở như thế nào thì mình cứ chia sẻ thôi. Cũng đâu có gì khó phải không chị?
Em cũng đã được tham dự vào nhiều buổi thuyết trình, hội thảo không chỉ trong lĩnh vực tôn giáo. Và em phát hiện là điều có thể đi vào lòng người, để lại những con sóng trong trái tim họ không nằm ở những ý từ cao đẹp hay kỹ thuật dẫn dắt của người trình bày dẫu cho nếu có những yếu tố đó thì sự trao truyền sẽ dễ dàng hơn. Sự chân thật, sự trải lòng của người nói chính là nhân tố hàng đầu quyết định sự thành công. Mới đây trong tăng thân nhà em, em cũng kêu gọi một cuộc sáng tác nhỏ cho lễ Vu Lan. Và kết quả là những bài được bình chọn nhiều nhất là những bài rất hồn nhiên và trong trẻo. Người viết dùng một giọng văn như lời kể chuyện, nhẹ nhàng, không trau chuốt vậy mà lại gây xúc động người đọc. Vì vậy, chị cũng đừng nên nghĩ ngợi nhiều về buổi thuyết trình giới chị nhé. Chỉ cần soạn trước một dàn ý. Nội dung là sự thực tập hằng ngày của riêng chị. Mình cũng đâu cần gì lớn lao. Khi ăn cơm thì mình có cảm giác gì? Mình ăn cơm một cách từ tốn. Mình được ăn như vậy là một điều kiện hạnh phúc vì mình biết không có nhiều người hưởng được điều đó v.v… Vậy là mình đã có thể trình bày về giới thứ nhất rồi đó, chị có thấy không? Hôm nay, mình có khó khăn với một người trong tăng thân. Mình quyết định ngồi xuống, viết một bức thư nói rõ rằng mình đang khổ đau và mình mong người kia biết rằng mình đang khổ. Mình bày tỏ mong ước người kia giúp mình. Vậy là hai bên sẽ có một buổi ngồi yên, lắng nghe nhau, có mặt cho nhau. Như vậy, chỉ cần bao nhiêu đó thôi là mình đã có điều để nói về giới thứ tư trong vòng 15 phút rồi đó v.v… Cũng đơn giản phải không chị? Em nghĩ là em đã viết hơi dài ở phần này. Em chắc là các anh chị sẽ đi qua buổi thuyết trình rất thảnh thơi và nhẹ nhàng. Vì không gian thanh tịnh của chùa, của tăng thân xung quanh là một trợ lực rất lớn cho chính chúng ta. Khi ngồi trong đại chúng, em chưa từng thấy rằng mình đang chịu một sức ép tinh thần nào cả. Năng lượng của sự im lặng hùng tráng chính là một nguồn sức mạnh to lớn luôn trợ lực và nâng đỡ cho em. Nguồn lực ấy em cũng đã đi tìm khắp thế gian và em cũng nhận ra một sự thật chẳng có nơi nào ngoài tăng thân trao cho em nguồn sức mạnh ấy.

Giờ phút này em không biết là anh bạn Bart Bannink trong tăng thân WakeUp có nhận ra điều ấy chưa. Bart khi còn ở miền Nam có chia sẻ với chúng em rằng: Chuyến đi về Việt Nam lần này, anh muốn tìm câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì là quan trọng và ý nghĩa nhất thế gian? Thật sự mình muốn gì trong cuộc đời này?
Em nghĩ là sẽ không bao giờ có một câu trả lời thỏa đáng. Mỗi người sẽ phải tự đi tìm câu trả lời cho riêng mình. Nhưng em luôn tự hỏi là Bart có biết rằng mình đang có một điều kiện rất hoàn hảo hay không. Bart đã tìm đến được với Phật Pháp. Và quan trọng hơn Bart đã tìm tới được với một tăng thân. Một khi đã trở về được với tăng thân, đi chung với tăng thân thì chúng ta đã có một điểm tựa vô cùng vững chãi. Sẽ có người giúp ta tìm ra ý nghĩa sự sống. Sẽ có những pháp môn giúp ta tìm lại bóng hình thật sự của mình. Sẽ có một năng lượng lành của tập thể, năng lượng của tăng đoàn hay tâm thức cộng đồng yểm trợ cho ta đạt được cái thấy chân thật.
Chị có thấy không, em đã bắt đầu quý mến Bart rồi đấy. Mặc dù hai anh em có biết gì về nhau? Chưa nhiều nhưng vì chúng em đã tự nhận là anh em tâm linh của nhau. Em cũng có một nhu yếu giống như Bart. Em cũng muốn trả lời cho rõ ràng ý nghĩa của sự sống mình là gì.
Điều gì là quan trọng nhất trong cuộc đời? (C)
Câu trả lời của em trong thời điểm này sẽ là sự bình an. Câu trả lời này đã theo em từ lâu lắm. Câu trả lời ấy nằm trên ly trà mà anh chị đã tặng cho em. Ly trà màu nâu có vẽ một vòng tròn thật đẹp. Trong vòng tròn là dòng chữ “Tâm hồn bình an. Trái tim rộng mở.”
Trái tim rộng mở có nghĩa là mình thực tập thương yêu theo lời Bụt dạy. Thương mình, thương người thân, thương người thương, thương người không thân, thương những ngươi mình chưa thương được. Thương mà không vướng kẹt, thương mà không đòi hỏi.
Đó là những chuyện có thể viết đôi ba dòng nhưng thực tập là câu chuyện của cả một đời người. Nhưng tin vui là đã có nhiều người làm được và cũng có đầy đủ phương pháp cụ thể để làm được điều này. Nếu trái tim ta rộng mở, có khả năng chấp nhận mọi người thì rõ ràng đời ta sẽ không còn sóng gió. Con thuyền ta sẽ nhẹ lướt giữa dòng sinh tử. Ta có sự bình an. Nhưng bình an không phải là phần thưởng cho những người chạy nhanh nhất và xa nhất. Bình an là món quà có mặt ngay trong chén trà khuya nay, ngay trong tiếng chim hót sáng hôm qua, phải không chị của em? Sự bình an là cơn gió thoảng buổi trưa hè. Sự bình an là nắng ấm buổi sớm mai. Sự bình an là một đôi chân khỏe. Sự bình an là một bàn tay khéo, phải không chị?
Có thể sự bình an của chị em mình chưa được sâu dày, chưa được dài lâu. Nó chỉ tồn tại trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, trong một ánh chớp của thời gian. Nhưng sự thật là nó đã có đó. Chúng ta đã tìm ra được nguồn mạch hạnh phúc của đời sống. Và chúng ta có niềm tin, chúng ta có niềm tin rất lớn. Những tia nước an vui, tịnh lạc sẽ tung tóe, sẽ phun trào trong một ngày không xa nữa. Tâm hồn ta sẽ không còn là ao tù chật hẹp. Một khi đã ngập tràn những dòng tịnh thủy, những dòng bình an thì tâm hồn ta sẽ hóa thành sông lớn, sẽ trở thành trùng dương. Tâm hồn ta sẽ là tâm hồn vô lượng.
Em đang uống trà. Em đang nhìn vào dòng chữ “tâm hồn bình an – trái tim rộng mở”. Em đang nhìn vào dòng chữ ấy đây. Và em có cảm tưởng rằng mình cũng đang uống một chút sự bình an và tĩnh lặng. Em cũng đang thưởng thức một chút sự bao dung và rộng mở. Em nhìn vào ly trà và em cảm thấy chị đang có mặt. Em nhìn thấy những bàn tay đã chạm động vào ly trà này. Có bàn tay Sư Ông, có bàn tay những người nghệ nhân, có bàn tay của chị, có bàn tay của anh, có bàn tay của em. Chị có thấy không, em cũng đang có mặt. Chị có thấy không, em đang có mặt. Đôi mắt chị đang lưu giữ dòng sông cảm thọ của em. Dòng sông em cũng đã trở thành dòng sông bên trong chị. Em là nước. Và chị cũng là nước. Hai chị em là hai dòng sông nhỏ. Hai chị em là hai hạt nước trong. Hai chị em mình không khác. Ngày mai nếu muốn tìm thấy em, em mời chị hãy uống trà. Có em trong đó. Chị không cần phải gọi điện hay nhắn tin. Chị không cần phải đi tìm đâu xa. Sẽ luôn có em trong chén trà. Một sớm mai…khi đêm tàn ngày tới… (C)

Lá thư vô ngã
Khi viết thư cho chị thì em có một mộng ước. Một mộng ước giản dị thôi. Nếu có thể, em mong chị hãy nhắn gởi một số anh chị em thân thiết khác. Mọi người có thể tập hợp lại và ngồi thành một vòng tròn nho nhỏ. Sau khi thỉnh 3 tiếng chuông, chị có thể chọn một ai đó có chất giọng truyền cảm, biết hành trì phương pháp “Hơi thở có ý thức” để đọc lá thư này.
Không phải vì đây là lá thư của em mà em mới có lời đề nghị như vậy. Mong ước này xuất phát từ một cái thấy gần đây của em. Trong dịp lễ Vu Lan vừa qua, em đã được phép đọc đoản văn Bông Hồng Cài Áo. Và em phát hiện trong buổi hôm đó có những khoảnh khắc em đã phải dừng lại. Em bắt buộc phải dừng lại để kìm nén nguồn cảm xúc đang dâng trào. Có những khi em đã đánh mất giọng nói của mình. Em đã lạc giọng. Một điều chưa từng xảy ra. Một trải nghiệm chưa từng có mặc dù em đã biết, đã đọc đoản văn đó nhiều năm trước. Em nhận ra rằng chính không gian xung quanh, chính không khí trang nghiêm của buổi lễ, sự có mặt vững chãi của những anh chị em tâm linh gần kề đã làm chín tới những “trái thương”, “trái hiểu” trong em.
Sau buổi lễ, em được biết có nhiều người đã khóc trong đó có mấy anh em WakeUp nữa. Có người còn khen em trực tiếp lẫn gián tiếp. Em muốn nói với tất cả như sau:
“Sở dĩ đoản văn đó gây cho các anh chị niềm xúc động là vì chính các anh chị đã nhận ra có mình trong đó. Chính các anh các chị đã góp phần làm cho bài văn ấy biểu hiện. Chính sự có mặt, chính năng lượng bình an của các anh chị đã làm cho tình mẫu tử – tình cảm thiêng liêng nhất của loài người được lan truyền. Sư Ông là người viết đầu tiên. Và chính các anh chị là những người viết tiếp theo. Các anh chị cũng là tác giả của đoản văn ấy. “
Vì vậy cho nên, khi các anh chị ở cánh đồng phương Bắc cùng có mặt cho nhau, ngồi thật yên để lắng nghe em thì chính các anh chị cũng đã tham gia vào quá trình tạo tác ra bức thư này. Một người đọc bằng tất cả tấm lòng, những người còn lại cũng nghe bằng tất cả tấm lòng thì lá thư của em đã không còn là của em nữa. Lá thư rất đỗi bình thường đó sẽ thành ra có phẩm chất. Lý do chính là vì sự có mặt của các anh chị. Năng lượng tỉnh thức của các anh chị dành cho bức thư này nhiều bao nhiêu thì phẩm chất của lá thư sẽ cao lên bấy nhiêu. Cái hay của lá thư không phải là do em. Cái hay của lá thư là do mọi người.
Em viết xong rồi đó chị à. Tất cả năng lượng chánh niệm ít ỏi của em đã chảy đổ vào lá thư. Em không còn gì nữa cả. Lá thư vô ngã này – món quà bé mọn em đã cẩn trọng gói ghém, thức dâng của lòng em – nay xin cúi đầu đưa về cho chị.
Mộc Lan Sài,
Cuối tháng 8, 2011
Với tất cả tấm lòng,
Em của chị
Dạ Lai Hương
Mở lối tôi về
Mây ánh trăng
Nguồn: maythongdong.org
“Xin tạ ơn đời, xin tạ ơn người, cho chúng con thêm 1 lần tái sinh.
Thành những cây lê, trong vườn thiền Bát Nhã.” – Bài hát của gia đình Cây Lê
Hôm nay là một trong những ngày quán niệm hằng tháng của Gia đình, nhưng tôi trở về nhà với tâm trang thật vui vẻ. Không phải chỉ mỗi lúc về mà cả ngày hôm nay, tôi làm gì cũng rất vui vẻ, hạnh phúc. Tôi cũng không biết vì sao tôi vui như thế. Có lẽ vì tôi đã chiến thắng ham muốn của bản thân mình, tôi đã khám phá và đã biết mình muốn gì. Tôi đã chuẩn bị cho sự không tham gia của mình vào ngày này từ đầu tuần nhưng tới phút cuối cùng, tôi đã đổi ý và giờ đây tôi biết sự lựa chọn của mình là đúng đắn.
Tôi đang lơ ngơ thì may mắn cho tôi là được một thành viên trong gia đình mây thong dong – Mây an lạc- giới thiệu vào sinh hoạt với gia đình. Tôi không biết Gia đình Mây Thong Dong là gì? Pháp môn là gì? Tăng thân là gì? Tại sao lại phải có Tăng thân? Đối với tôi, có mọi người xung quanh cũng tốt, không có cũng buồn nhưng không sao? Vì tôi phải chấp nhận và chịu trách nhiệm về những gì tôi làm. Thiền hành là như thế nào? Thiền trà là làm sao? Những định nghĩa đó thật là mới lạ với tôi và tôi chỉ đơn giản là làm theo vì tôi cảm thấy nhẹ nhàng khi làm như vậy.
Thiền hành trên đất Tổ
Trước đây, tôi cũng hay đến chùa. Tôi đến chùa khi tôi có những đau thương cùng cực, không thể nói cùng ai. Tôi đến đơn giản chỉ để nhìn tượng Phật. Tôi ngồi đấy, im lặng, suy nghĩ, nhìn Phật cầu cứu, có thể một tiếng, hai tiếng hoặc cả ngày rôi ra về mà không nói với ai một lời nào.
Hôm nay tôi được thấy Pháp môn của Bụt, được gia nhập vào một tăng thân, được chiêm nghiệm và học hỏi những điều mới lạ. Tôi biết được rằng con đường giải thoát là con đường của tự bản thân mình, mình phải tự chiêm nghiệm và tháo gỡ những nút thắt của cuộc đời. Tôi biết được bốn sự thật khổ, tập, diệt, đạo, về tục đế và chân đế, về niết bàn. Ba tôi vẫn hay nói với má tôi trong các cơn giận dữ rằng: “Làm gì có Niết bàn!…” và bây giờ tôi đã hiểu bản chất của Niết bàn, chỉ có chính bản thân mình mới cảm nhận được mà thôi. Má tôi có thể cảm nhận được Niết bàn, ba tôi và tôi thì có lẽ vẫn chưa hiểu được.

Pháp đàm: Bảo vệ môi trường
Tôi cũng nhớ trong một ngày quán niệm nào đó, chúng tôi đã nhận được một câu hỏi là: “Bạn hiểu như thế nào về hiểu và thương?”. Chúng tôi đã trình bày ý kiến của nhau và cũng phát sinh trong đầu một câu hỏi: “Ngay cả khi hiểu rồi nhưng vẫn không thương được thì làm thế nào?” Câu trả lời là thực tập. Vậy thực tập như thế nào để hiểu, để thương (đây là câu hỏi của em Tâm và cả của chúng tôi nữa)? Tôi vẫn còn mơ hồ lắm, nhưng bây giờ thì tôi đã biết: Thực tập để mình có chánh niệm, thực tập để cho mình thấy chánh kiến, thực tập để vun đắp hạt giống yêu thương trong mỗi con người, thực tập để phát triển hạt giống đó. Và đến khi hạt giống đủ lớn, thì những thắc mắc của bạn sẽ được giải đáp.
Càng đọc Trái Tim Của Bụt, tôi càng thấy mình được khai sáng. Những câu hỏi, những thắc mắc vẫn hay phát sinh trong tôi từ nhỏ tới giờ cũng dần có câu trả lời.
Cám ơn Bụt vì đã khai sinh ra Pháp môn này.
Cám ơn Sư Ông, người đã gìn giữ và phát triển Pháp Môn này.
Cảm ơn tất cả các thành viên trong gia đình Mây Thong Dong.
Trong đầu tôi vẫn vang vang về Năm điều quán chiếu trước khi ăn của em Mây Thương đã đọc: Thức ăn này là tặng phẩm của đất trời, của muôn loài và công phu lao tác. Khi ăn nguyện chuyển hóa những tập tính xấu……để xứng đáng thọ nhận thức ăn này.
Thức ăn này là tặng phẩm của đất trời và công phu lao tác
Em kể chị nghe!
Anh chị em thương,
Sáng hôm nay tự nhiên em muốn nguồi chơi với mấy anh chị em quá! Em đang được “làm biếng” nên tha hồ mà chơi, mà kể chuyện cho mấy anh chị em nghe, bù lại những ngày em lười viết thư.
Ở bên này trời đang bắt đầu vào thu. Mùa thu bắt đầu âm thầm đến trong cái se se lạnh của đất trời ban mai. Trong màu vàng phơn phớt của những cây ven đường. Cái lạnh này làm em nhớ Hà Nội quá! Giờ này chắc mấy anh chị em đang tận hưởng những ngày nghỉ sau khóa tu người trẻ mồng 2 tháng 9 phải không? Khóa tu năm nay chắc là vui lắm nhỉ, có chuyện vui thì kể cho em nghe với, rồi em sẽ kể chuyện bên này cho nghe.

Bên này cũng vừa kết thúc Khóa Tu Người Trẻ được hơn một tuần. Khóa tu năm nay có chủ đề rất hay: “Chăm sóc thân tâm, chữa lành đất mẹ” – Healing yourself, healing the world. Anh chị em biết không, đã có hơn 200 người trẻ đến từ nhiều quốc gia khác nhau (Mỹ, Pháp, Đức, Italia, Tay Ban Nha, Hà Lan, Hàn Quốc, Hồng Kông…) nay được gặp gỡ và tu chung với nhau, cùng nhau chia sẻ những khó khăn, khổ đau cũng như những thao thức, những ước mơ của tuổi trẻ. Hạnh phúc và cảm động lắm! Năng lượng của tuổi trẻ làm cho không khí của khóa tu thật sống động và tươi mát. Nhớ lại mà em còn thấy vui, thấy mình được nuôi dưỡng thật nhiều.
Em chưa thấy khóa tu nào ở Làng mà thiền sinh được chăm sóc kỹ như khóa tu người trẻ. Phải nói là được “cưng” mới đúng. Có tới 12 gia đình pháp đàm mà mỗi gia đình có tới 8-9 quý thầy, quý sư cô chăm sóc. Chương trình khóa tu thì nhẹ nhàng, sinh động, tạo ra nhiều không gian để các bạn trẻ được trở về tiếp xúc với chính mình, với những vết thương, niềm đau trong tự thân.
Em nhớ trong gia đình pháp đàm mà em tham gia có một bạn gái đến từ Anh. Trong buổi pháp đàm đầu tiên, bạn ấy chia sẻ: “đây là gia đoạn hạnh phúc và bình an nhất của mình”, gương mặt của bạn ấy hân hoan khi chia sẻ điều đó. Nhưng lạ thay, đến buổi thứ hai, thứ ba thì bạn có vẻ bất ổn, đôi mắt cứ nhìn xa xăm khi chưa chia sẻ gì nhiều… Rồi gần đến ngày cuối của khóa tu thì mọi thứ như vỡ òa trong người con gái nhỏ bé ấy. Những vết thương, những khổ đau bị đè nén, bị bít lấp lâu ngày nay có cơ hội được biểu hiện, cứ trào lên như những được sóng. Thương quá!
Ngẫm lại, nhiều khi mình không dám đối diện với chính mình và rồi ngày qua ngày, mình vẫn tự trang điểm cho mình bằng một khuôn mặt có vẻ như bình thường, có vẻ như không có chuyện gì xảy ra cả. Mình muốn mọi người thấy rằng: “tôi vẫn ổn, vẫn OK!…” Mình sợ bị coi là “có vấn đề”, sợ mọi người nhìn mình bằng ánh mắt thương hại…
Dường như chỉ khi được thả mình vào một không gian thênh thang, được bao bọc bởi tình thương yêu của mọi người, mình mới có đủ can đảm để trở về, để đối diện với chính mình, để được là chính mình.
Em nhớ lại buổi pháp đàm hôm đó, ai cũng khóc hết, kể cả quý thầy, quý sư cô. Các bạn trẻ được thầy Pháp Đăng hướng dẫn phương pháp làm mới tự thân, làm mới với những người thương của mình đang ở xa. Phương pháp này thật là mầu nhiệm! Bây giờ em mới thấy được khả năng “trị liệu” của pháp môn Làm Mới. Hình ảnh các bạn làm mới với những người thân trong gia đình mình mới đẹp làm sao! Trong không khí ấm áp, cởi mở của buổi chiều hôm đó, các bạn đã nói ra được những vụng về, những lỗi lầm do mình gây ra, đã làm cho ba mẹ mình phải khổ. Cảm động nhất là các bạn nói lên được nỗi đau của lòng mình, những nỗi đau khi bị bỏ rơi, khi không được hiểu, không được thương. Điều làm em thật sự học hỏi và biết ơn là các bạn đã nói ra mà không hề trách móc cha mẹ của mình mà lại đầy sự cảm thông và thương yêu. Các bạn đã phần nào nhận ra rằng ba mẹ của mình cũng đã phải đối diện, phải đi qua nhiều khó khăn, họ đã có những vết thương, những niềm đau vẫn chưa được chữa lành…

Em có cảm giác buổi Làm Mới như một cơn mưa mùa hè quét sạch những muộn phiền, nóng bức và để lại trong lòng mỗi người cảm giác thật nhẹ nhàng, mát mẻ. Nhìn khuôn mặt ai cũng bắt đầu thấy được nụ cười thay cho vẻ trầm ngâm, đăm chiêu của buổi ban đầu.
Ấn tượng nhất đối với em là một anh bạn đến từ Anh. Ban đầu em hơi shock khi thấy anh cầm một điếu thuốc và hút ngay trong khóa tu, một điều mà Ban Tổ Chức đã nhắc nhở từ buổi ban đầu. Nhưng may cho em, cảm giác không dễ chịu đó đã không làm cho em buồn lâu, vì ngay buổi chiều hôm đó em đã được nghe anh ấy chia sẻ về chuyện anh ấy đang cố gắng bỏ hút thuốc lá và anh ấy phải sử dụng một điếu thuốc giả giống y hệt điếu thuốc thiệt, nhưng nó chỉ là một món đồ chơi, cũng nhả khói như thường, rất ngầu! nhưng không có ảnh hưởng sức khỏe như hút thuốc thật. Cùng chung một gia đình pháp đàm với anh ấy em đã có cơ hội nghe được anh ấy chia sẻ về những khó khăn, mặc cảm trong mình. Anh nói: “anh đã làm cho những người thương của anh khổ nhiều…và sau khóa tu này, về nhà anh sẽ thực tập làm mới với những người thân.” Gương mặt anh ấy sáng rỡ và hồn nhiên như một cậu bé khi anh ấychia sẻ rằng: “anh như một người đang ở trong bùn nay được về tắm mát trong một dòng sông để gột rửa những mặc cảm tội lỗi của mình. Dễ thương quá phải không anh chị em?
Là một khóa tu người trẻ nên các chuyên đề thảo luận (workshop) cũng rất hấp dẫn… như chuyên đề giới trẻ và phương pháp thực tập để tránh nghiện ngập, tình yêu và tình dục, tuổi trẻ và phong trào Wake up…
Một nét hay trong chương trình khóa tu dành cho người trẻ đó là có một ngày các bạn nam sinh hoạt riêng ở xóm Thượng cùng quý thầy, còn các bạn nữ sinh hoạt riêng với quý sư cô tại xóm Hạ, các bạn nữ gọi là ngày Women’s Day. Các bạn đã được quý sư cô chia sẻ về những trải nghiệm của mình, những khó khăn để học chấp nhận chính mình và phương pháp thực tập như thế nào để tiếp xúc được và làm lớn lên nét đẹp của một người phụ nữ, nét đẹp mà bà, mẹ và bao thế hệ tổ tiên đã trao truyền cho mình.
Em cứ nhớ hoài buổi tối hôm đó, khi các bạn gái cùng nắm tay nhau nhảy múa theo theo một bài hát dân ca của người châu Phi. Trong lời nhạc nhẹ nhàng, du dương hòa vào tiếng lá bạch dương khe khẽ, các bạn vừa múa và tiến ra giữa vòng tròn, gắn một bông hoa mà mỗi người hái hồi chiều, mang theo rồi cài lên vòng hoa và từ từ hòa cùng nhịp múa đến trao cho một bạn nữ khác. Bây giờ nhìn ai cũng giống như những nàng công chúa với những chiếc vương miện bằng hoa xinh xắn. Tự nhiên trong lòng em dâng lên một cảm giác hạnh phúc, hạnh phúc đến nỗi em phải thốt lên với một sư chị: “chị ơi! Mình thật là đẹp khi mình được là chính mình, phải không sư chị?”
Khóa tu đã khép lại rồi mà trong em còn nhiều cảm xúc, nhiều niềm vui quá! Em viết hết bao trang giấy rồi mà hình như em vẫn chưa kể hết… Thôi em để dành cho thư sau nha. Chúc anh chị em luôn thương và hiểu nhau thật nhiều.
Em Khánh Duyên
Lá thư tu học
Chánh niệm là suối nguồn hạnh phúc
GS Hà Vĩnh Thọ/ Chân Đại Tuệ
Gíám đốc trung tâm GNH tại thủ đô Thimphu, Bhutan
BBT chuyển ngữ
Khóa tu chánh niệm 4 ngày tại thủ đô Thimphu, Bhutan được tổ chức bởi các vị giáo thọ Làng Mai và một số cư sĩ của phong trào Wake up quốc tế.
Vị vua cao quý thứ tư của vương quốc Bhutan là người đầu tiên đưa ra ý tưởng về “Tổng chỉ số hạnh phúc quốc gia” – Gross National Happiness (GNH). Theo Ngài, chỉ số này đánh giá sự thịnh vượng của quốc gia một cách toàn diện hơn so với “Chỉ số hàng hóa quốc gia” – Gross National Products (GNP) và tin rằng sự phát triển tích cực của xã hội loài người chỉ có thể có được khi sự phát triển về mặt vất chất và tinh thần diễn ra song song, vừa bổ sung và thúc đẩy lẫn nhau.
Để có được sự phát triển theo tinh thần Tổng chỉ số hạnh phúc quốc gia thì luật pháp, chính sách và hành động của chính phủ đóng vai trò rất quan trọng. Tuy nhiên, có một điều quan trọng không kém, đó là sự chuyển hóa về nhận thức và quan niệm của chúng ta, nếu không có điều này thì chỉ số Hạnh phúc quốc gia không thể được áp dụng một cách triệt để.
Lấy ví dụ về việc tiêu thụ, chúng ta đều biết rằng các cuộc khủng hoảng trầm trọng về kinh tế cũng như về môi trường sinh thái mà nhân loại đang phải đối mặt đều có liên hệ mật thiết đến sự tiêu thụ quá mức và thiếu chánh niệm của chúng ta đối với các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Tuy nhiên, tình trạng này chỉ có thể thay đổi một khi chúng ta tìm ra được những cách thức mới để nuôi dưỡng hạnh phúc trong tự thân mà không phải đi tìm hạnh phúc trong việc mua sắm và tiêu thụ.
Nếu nhìn sâu vào tình trạng tiêu thụ quá mức, chúng ta sẽ thấy được gốc rễ chính là lòng ham muốn và thèm khát không giới hạn. Nếu tiếp tục nhìn sâu vào gốc rễ của lòng ham muốn và thèm khát đó, chúng ta nhận ra một khoảng trống trong lòng mình, cảm giác vô nghĩa của cuộc sống, cảm giác cô đơn, lạc lỏng mà chúng ta đang cố khỏa lấp bằng cách mua sắm nhiều thứ hơn nữa và tìm kiếm những điều mới lạ. Thế nhưng sự thỏa mãn mà các điều kiện vật chất đó mang lại cho chúng ta lại rất có giới hạn. Xe hơi mới, máy tính mới, điện thoại thông minh đời mới hay thậm chí ngôi nhà mới cũng chỉ có thể làm cho ta thích thú trong một khoảng thời gian ngắn và sớm muộn gì thì cái cảm giác chưa thỏa mãn cũng sẽ quay trở lại. Khi đó chúng ta lại có nhu cầu mua thêm nhiều thứ nữa, chạy theo kiểu dáng đắt tiền hơn, mới mẻ hơn mà chúng ta cho rằng điều đó sẽ làm cho chúng ta hạnh phúc hơn.
Cũng tương tự đối với các hiện tượng nghiện ngập, bia rượu hoặc ma túy chỉ mang lại cho chúng ta cảm giác dễ chịu và thỏa mãn trong một khoảnh khắc ngắn và ngay sau đó chúng ta luôn có cảm giác thèm khát, muốn tiêu thụ nhiều thêm nữa, và khi không được đáp ứng thì cảm giác thích thú ngắn ngủi đó sẽ trở thành đau khổ và tuyệt vọng.
Bằng cách này, chúng ta sẽ không bao giờ có thể chuyển hóa được cái cảm giác vô vị và trống rỗng bên trong mỗi chúng ta. Để trở thành một con người toàn vẹn và đạt được sự mãn nguyện hoàn toàn thì chỉ có thể bằng cách rèn luyện tâm ý mà thôi. Lòng từ ái, niềm an vui, thanh thản và cái nhìn bình đẳng, không phân biệt, cũng như trí tuệ và sự viên mãn là những cái mà ta không thể dùng tiền để mua được, mà phải cần tu tập và rèn luyện.
Thực tập chánh niệm là một trong những công cụ hiệu quả nhất để nuôi dưỡng và làm lớn mạnh những hạt giống đẹp và lành trong tâm thức chúng ta – đây là điều có tính chất quyết định hạnh phúc và sự an vui của chúng ta hơn bất cứ những điều kiện, hoàn cảnh nào từ bên ngoài.
Đó là lý do tại sao khóa tu đầu tiên của được tổ chức bởi Trung tâm nghiên cứu và thực tập những phương pháp tạo dựng hạnh phúc ở Bhutan kết hợp với Tăng thân Làng Mai có tên “Chánh niệm là suối nguồn của Hạnh phúc”. Chúng tôi hướng đến người trẻ vì đây là đối tượng chịu ảnh hưởng nhiều nhất bởi lối tiêu thụ Tây phương thông qua các phương tiện truyền thông như tivi và Internet. Thật là xúc động khi được chứng kiến những người trẻ mở lòng ra để tiếp nhận và thực tập chánh niệm trong các sinh hoạt như ngồi thiền, thiền hành, ăn cơm im lặng, thực tập chia sẻ từ trái tim và lắng nghe bằng lòng từ ái.
Có khoảng 500 thiền sinh đăng ký tham gia khóa tu này. Một vài người trong số họ trước đó chỉ đăng ký tham gia có một ngày nhưng rồi lại trở lại trong những ngày sau đó. Tôi đã tiếp xúc với nhiều ông bố, bà mẹ chia sẻ rằng con của họ khi về nhà sau ngày đầu tiên của khóa tu đã thuyết phục bố mẹ đến tham dự khóa tu ngay ngày hôm sau.
Nhiều thiền sinh tham dự nói với chúng tôi rằng đó là những ngày hạnh phúc nhất trong cuộc đời của họ. Những người khác tâm sự họ chưa bao giờ cảm thấy được bình an đến như vậy. Hầu như tất cả các cánh tay đều giơ lên khi được hỏi ai muốn tiếp tục thực tập theo pháp môn này.
Lễ khai mạc của khóa tu được tổ chức long trọng với sự có mặt của Công chúa thuộc hoàng gia Bhutan, ông Dasho Karma Ura – Bộ Trưởng Bộ Lao Động và Nhân Sự, một vị giáo sư lỗi lạc của Trung tâm GNH, hai vị dân biểu quốc hội và nhiều khách mời cao quý khác.
Công chúa của Hoàng gia Bhutan đã khai mạc khóa tu bằng một bài diễn văn vô cùng sâu sắc và ấn tượng, đó thực sự là một bài pháp thoại sống động với lời kết là những câu nói bất hủ của Thiền sư Thích Nhất Hạnh.
Chúng tôi đã tặng cho Công chúa bức thư pháp do Thiền sư Thích Nhất Hạnh viết với dòng chữ “Peace begins with your wonderful smile” (có nghĩa là: hòa bình bắt đầu với nụ cười tuyệt vời của bạn). Không có gì có thể chính xác hơn thế!
Có một vài vị dân biểu quốc hội tham gia cùng với người trẻ và sau khóa tu họ đến gặp tôi và đề nghị chúng tôi tiếp tục tổ chức những khóa tu tương tự ở các khu vực bầu cử của họ và trên tất cả các tỉnh còn lại của Bhutan. Vị Bộ Trưởng Bộ Giáo Dục đã tham dự ngày cuối cùng và mời cả đoàn chúng tôi dùng bữa tối thân mật để chia sẻ về Chánh niệm ứng dụng trong trường học.
Tất cả các thiền sinh đều cảm thấy rất thích thú với khóa tu Chánh niệm được tổ chức bởi quý thầy, quý sư cô Làng Mai. Các bạn trẻ đều cảm nhận rằng dòng tâm linh đang thấm nhuần trong đất nước Bhutan có tác động rất lớn đến giới trẻ và mặc dù giới trẻ bây giờ chịu ảnh hưởng nhiều hơn so với các thế hệ trước bởi lối sống hiện đại qua màn ảnh tivi hoặc internet và các phương tiện truyền thông khác thì sức ảnh hưởng đó cũng không đáng kể và họ vẫn có thể dễ dàng tiếp xúc với những hạt giống đẹp và lành trong tự thân.
Dường như chánh niệm, thiền định và các giá trị đạo đức đều dễ hiểu và dễ tiếp nhận đối với giới trẻ Bhutan và họ cảm thấy hứng thú với những cách nhìn tích cực về cuộc sống. Bản tính hiền thiện vốn có nơi những người bạn trẻ này không bị che lấp nhiều bởi những thú vui tầm thường của cuộc sống. Một vài người trong số đó chia sẻ rằng khóa tu là một trong những khoảnh khắc hạnh phúc nhất trong cuộc đời của họ.
Các bạn trẻ vô cùng cảm động khi được xem phim về các hoạt động của nhóm Wake up. Họ nhận ra rằng những người trẻ ở Mỹ và nhiều nước khác trên thế giới cũng đang thực tập Chánh niệm để có một cuộc sống lành mạnh, an bình và hạnh phúc.
Khi nhìn thấy những khuôn mặt rạng ngời của người trẻ tham gia khóa tu, chúng tôi cảm nhận rằng chánh niệm đích thực là suối nguồn của hạnh phúc! Thật tuyệt vời khi nhìn nhìn thấy những đôi mắt sáng long lanh, những nụ cười rạng rỡ và những khuôn mặt hạnh phúc. Cuối khóa tu, họ dường như không muốn về và bịn rịn không rời quý thầy, quý sư cô Làng Mai. Ấn tượng làm sao khi chứng kiến những giây phút đó! Dường như các bạn trẻ đã mong đợi khóa tu này từ rất lâu và trong lòng họ tràn ngập sự biết ơn và lòng nhiệt huyết.
Chúng tôi dự định sẽ thành lập một tăng thân trẻ nơi đây để họ có thể tiếp tục tu tập thường xuyên và chúng tôi hy vọng rằng họ sẽ trở những sứ giả của trung tâm GNH khi mang chánh niệm về thực tập trong gia đình, trường học và xã hội.
Hoằng pháp ở Bhutan
Tháng chín vừa qua (2012), một số các vị Giáo Thọ của Làng Mai cùng với một số Phật tử trẻ trong phong trào Wake Up đã đến Bhutan để tổ chức những lớp tu học và huấn luyện cho giới giáo chức và sinh viên ở Vương Quốc này. Tại Bhutan hiện có một trung tâm nghiên cứu và thực tập những phương pháp tạo dựng hạnh phúc gọi là Center of Gross National Happiness (tổng chỉ số Hạnh Phúc Quốc Gia). Giáo sư Hà Vĩnh Thọ, một vị giáo thọ của truyền thống Làng Mai đã được chính quyền Bhutan mời đảm nhiệm chức vụ Giám Đốc Điều Hành trung tâm này. Hồi tháng tư năm nay, giáo sư Hà Vĩnh Thọ cũng đã đi tham dự buổi họp của Liên Hiệp Quốc tại New York, một buổi họp có chủ đích đưa vào việc thực thi nghị quyết số 65/309 về chủ đề hạnh phúc đã từng phê chuẩn trước đó. Thầy Nhất Hạnh hồi đó cũng đã được Thủ Tướng Bhutan, ngài Lyonpo Kinzang, trân trọng thỉnh mời tới tham dự buổi họp này, nhưng vì đang hướng dẫn các khóa tu ở Anh Quốc và Ái Nhĩ Lan nên Thầy không thể nhận lời. Giáo Sư Hà Vĩnh Thọ Giáo cũng đã chuyển tới Quốc Vương Jigma Khesar Namguyel WangChuck và Thủ Tướng Lyonpo Kinzang mỗi vị một tác phẩm Phật học của Thầy viết, và các vị cũng đã viết thư cám ơn Thầy.
Thành phần những vị trong chuyến đi hoằng pháp tại Bhutan này gồm có các thầy Pháp Dung, Pháp Siêu, Bảo Tích, các sư Cô Đẳng Nghiêm, Mai Nghiêm, Hội Nghiêm, Đàn Nghiêm và các vị cư sĩ trẻ Thúy Hân, Huyền Chi, Miranda và Robert.
Lễ khai mạc và bế mạc của các khoá huấn luyện đã được tổ chức với sự có mặt của một vị công chúa của gia đình hoàng gia, ông bộ trưởng bộ giáo dục, ông bộ trưởng nhân sự cùng nhiều vị bộ trưởng khác và rất nhiều các vị dân biểu quốc hội. Mỗi ngày đều có khoảng 150 người (thiền sinh) tham dự, trong đó có các giáo chức đại học trẻ, sinh viên, học sinh và cả những người thất nghiệp, những người nghiện ma túy và cả những cô vũ nữ và những người bị bệnh sida.

Thầy Pháp Dung tặng Thư Pháp cho Công chúa Kesang Choden Wangchuck
Có những vị dân biểu ở lại tham dự suốt ngày và đã đặt câu hỏi: làm thế nào để có thể tổ chức những khoá tu tập như thế này trong cả các tỉnh của Vương Quốc? Báo chí, truyền thanh và truyền hình nói tới rất nhiều về những khóa tu tập này. Giới thanh niên tới tham dự cảm thấy rất nhiều thích thú và bồng bột. Có người nói: “ Đây là ngày đẹp nhất trong cuộc đời tôi, từ trước đến giờ.”. Có người nói: “ Chưa bao giờ tôi cảm thấy được cái niềm bình an mà tôi có được hôm nay!” . Người khác: “ Phải đem những pháp môn này vào dạy trong tất cả các trường học.”
Chủ đề và nội dung các khóa tu tập mà tăng thân Làng Mai đưa ra tại Vương Quốc này là đạo đức học ứng dụng. Vào những ngày chót của các khóa huấn luyện, có nhiều bậc phụ huynh đã nói với các thầy và các sư cô rằng chính con cái họ ép họ phải tới tham dự cho biết. Khi được các thầy hỏi: những vị nào muốn được tiếp tục học hỏi và thực tập theo pháp môn này, thì tất cả đều đưa tay lên, không sót một người. Một đơn vị Wake Up đã được thành lập ngay tại chỗ để cung cấp sự thực tập đều đều cho giới trẻ mỗi buổi chiều. Giáo sư Hà Vĩnh Thọ, giám đốc trung tâm GNH (Gross National Happiness (Tổng chỉ số Hạnh Phúc Quốc Gia)) đã quyết định tổ chức những lớp huấn luyện cán bộ để lần lượt cung cấp sự thực tập này trong phạm vi học đường, gia đình và cộng đồng. Tiến Sĩ Saamdu Chetri giám đốc của trung tâm đã quyết định sang năm, khi Thầy và phái đoàn về Thái Lan giảng dạy, ông sẽ đến để có cơ hội gặp gỡ và học hỏi với Thầy. Phái đoàn đã hoàn tất chuyến hoằng pháp tại Bhutan và hiện đang tiếp tục công trình giảng dạy tại Ấn Độ. Ở đây có trên 1000 giáo chức toàn quốc đã ghi tên tham dự khóa huấn luyện về đạo đức học Ứng Dụng.
Bhutan là một vương quốc thật đặc biệt. Dân chúng không sát sanh, không giết gà, heo, bò, hay câu cá để ăn thịt. Trong nước không có trộm cướp và bạo động. Đi ra khỏi nhà không cần khóa cửa. Rau trái thì được trồng 100% theo lối hữu cơ. Cần làm nhà ở thì vật liệu cất nhà đều do chính quyền cung cấp. Khám bệnh, chữa bệnh, thuốc men đều miễn phí. Đi học cũng miễn phí. Tại các miền núi xa xôi, nơi không có điện thì dân chúng được cấp phát những thiết bị để thu lấy năng lượng mặt trời mà sử dụng. Số lượng du khách được hạn chế triệt để để bảo tồn môi trường và phong hóa. Mỗi du khách đến Bhutan phải trả tới 200 đô mỹ kim một ngày, năm 2009, chỉ có 25480 du khách. Quốc Vương Jigma Khesar mới được truyền ngôi năm 2008, nhưng đã ban hành chế độ dân chủ lập hiến, và làm việc tận tụy ngày đêm để phục vụ cho dân. Có khi vua phải đi bộ cả trăm cây số đường núi để thăm viếng và ủy lạo những gia đình đang gặp khó khăn. Vua thương dân cũng như thương con, đúng theo mô thức của một vị Vua hiền ngày trước, biết sống đơn giản và làm việc tận tụy. Do đó, Vua cũng được dân chúng trong nước thương yêu hết mực.
Cụm từ Gross National Happiness đã được đức vua thứ tư của vương quốc Bhutan đưa ra tại đại hội đồng Liên Hiệp Quốc từ năm 1970 để so sánh với cụm từ thường dùng Gross National Product- nặng tính kinh tế mà nhẹ tính hạnh phúc.
Sau đây là một ít hình ảnh do phái đoàn gửi về từ thủ đô Thimpu.

Công chúa Kesang Choden Wangchuck nhận sách của Thầy

Ngồi thiền cùng Tăng thân

Thở vào tôi biết tôi đang thở vào – Thở ra tôi biết tôi đang thở ra
Thiên đường tuổi thơ

Lang đã về Làng Mai hai hôm rồi. Làng Mai mùa này tươi đẹp quá! Cây xanh, lá xanh và hoa thắm. Hoa cúc dại (daisy) nở khắp cả núi đồi. Mình mới đi xa có ba năm, mà Xóm Thượng có thật nhiều thay đổi. Nó đẹp hơn xưa. Xóm thượng có thêm một hồ sen lớn, thiền đường Nước Tĩnh vừa tu sửa lại lớn hơn, ấm cúng hơn. Xóm Thượng lại có thêm nhiều vườn hoa hồng và những con đường mòn uốn lượn quanh co. Phong cảnh thật là dễ thương! Lang cảm thấy hạnh phúc được trở về quê củ. Nơi đây là thiên đường tuổi thơ của Lang.
Sư Ông và đại chúng đang ở Đức. Mọi người muốn Lang bay thẳng qua Đức để thăm Sư Ông và tăng thân, nhưng Lang ưa về Làng Mai, vì nó có nhiều kỷ niệm đẹp đối với Lang. Từ từ, Lang sẽ gặp Sư Ông và mọi người sau.
Hiện giờ, Làng Mai có rất ít người, cho nên Lang cảm thấy thích cái không khí yên tĩnh, vắng người. Cây Linh Đan đang nở hoa thơm ngát. Chiều qua là ngày đầu tiên, Lang trở lại Làng sau nhiều năm đi xa. Việc đầu tiên là Lang đến ngồi trên chiếc đu treo ở dưới cây Linh Đan để đong đưa như hai mươi năm trước sư chú Thạch Lang đã từng đong đưa trong gió giữa ánh nắng ban mai trên chiếc đu ấy. Hoa Ty Dơn thơm ngào ngạt quyến rủ rất nhiều con ong, con bướm đủ các màu sắc bay về vui chơi, reo cười, đùa giởn tạo thành một khúc ca hòa tấu hùng vĩ.
– Chào các bạn ong và các bạn bướm. Các bạn tấu khúc sao mà hào hùng thế! Cám ơn các bạn!
Lang đã tìm thấy thiên đường tuổi thơ. Ở đây, cái gì cũng mang đầy kỷ niệm đẹp của thời làm Sa Di. Đi tới đâu, Lang cũng cảm thấy yêu thương nơi ấy nghê! Lang thương từng ngọn lá, từng cành cây, từng tảng đá…
Bạn trẻ thân mến! Thế nào trong đời bạn cũng có một thiên đường như thế. Nó có thể là quê hương của bạn, con sông, bãi cát, đồi dương… Cõi bình minh hồn nhiên và thiên đường vô tư ấy vẫn còn nguyên vẹn trong tâm hồn của bạn. Nó vẫn sáng ngời nơi trái tim mỗi người. Nó là thiên đường, là cánh đồng tâm linh có hoa lá xanh tươi, chim ca thông hát, có mây trắng trời xanh, vùng kỷ niệm tuổi thơ, và nó vắng bóng của suy tư, lo lắng, mơ tưởng hảo huyền. Nó vắng các chất liệu đam mê, vướng mắc và ham muốn. Bạn có muốn trở về cõi thiên đường ấy không? Nếu muốn, bạn thử thở vài hơi thở cho tâm hồn an ổn, mở rộng tấm lòng ra, không suy tư, không tính toán, không mong cầu gì cả. Bạn chỉ có mặt trong hiện tại. Hãy để tâm hồn các bạn cảm nhận sự sống, tiếp xúc với sự sống thì thế nào thiên đường sẽ hiển lộ.
Hôm nay rảnh rổi, Lang muốn chia sẻ một vài thực tập với bạn. Mình chia sẻ kinh nghiệm của chính mình, mà đồng thời, nó cũng là kinh nghiệm của bao nhiêu bạn trẻ khác, bởi thế mình dùng chữ “chúng mình” để nói lên một tâm sự chung.
Bạn có biết hay không? Chúng mình là những đứa con thất lạc (the lost children) của mẹ đất. Hằng ngày, chúng mình đi mà tâm hồn cứ bay bỗng vào hư không. Chúng mình dễ đánh mất trong lo âu, suy nghĩ, tính toán hoặc vướng mắc vào khổ đau, buồn tủi. Chúng mình thường đi bằng cái đầu, mà không đi bằng đôi chân. Do thế, chúng mình bị thất lạc (We are lost). Tâm hồn cứ trôi dạt lênh đênh trong nhiều đối tượng. Từ đó, chúng mình luôn có cảm giác bơ vơ, cô đơn, thiếu thốn và lạc loài. Bởi vì thất lạc, chúng mình không trở về được với chính mình và không cảm nhận, cảm giác được năng lượng bình an của đất mẹ, không nghe được tiếng gọi thiết tha của đất mẹ: “Về đi con, về với mẹ, về với con, về với sự sống.” Đi mà lưu lạc, lưu vong như thế thì ngồi, ăn, uống, nói, cười và sống cũng thất lạc, lưu vong mà thôi, tức là tâm hồn bị thất lạc (lost), tâm hồn bị phóng thể (alienate). Chúng mình trở thành con ngợm ngợm (a zombie), thành người hành tinh (alien) trên trái đất thân yêu này. Sự sống của chúng mình không có trọn vẹn thật sự mà cứ mờ mờ, ảo ảo. Thân thể ở đây mà tâm hồn đã lưu lạc ở nơi khác, cho nên chúng mình ăn không biết ngon, uống không biết ngọt, đi trong căng thẳng, sống trong lo âu, ngồi trong bất an, ngủ trong ác mộng. ..
Những bài thơ dưới đây có thể nói lên một phần nào tâm trạng của chúng mình.
Quê nhà xa lắc xa lơ đó,
Ngoảnh lại tha hồ mây trắng bay.
Tâm giao mấy độ kẻ thì phương Bắc,
Ly tán vì cơn gió bụi này.
Ngươi ơi buồn lắm mà không khóc,…
…Ngày mai ra sao rồi sẽ hay.
Ngày mai- có nghĩa gì đâu nhỉ?..
…Ta đi nhưng biết về đâu chứ?
Đã dấy phong yên khắp bốn trời.
Thà cứ ở đây ngồi giữa chợ,
Uống say mà gọi thế nhân ơi!.. (Nguyễn Bính)
Lưỡi vướng vị ngon, tai vướng tiếng
Mắt theo hình sắc, mũi theo hương
Lang thang làm kiếp phong trần mãi
Ngày hết quê xa vạn dặm trường. (Trần Thái Tông)
…Về đi lữ khách đường xa lắm
Cát bụi sầu thương đã vướng nhiều. (Vô Danh)
Bạn trẻ thân mến! Đôi khi, chúng mình không bị thất lạc, nhưng chúng mình lại đi vòng quanh, tức là tâm hồn cứ luẩn quẩn, loanh quanh trong cuộc sống. Chúng mình hết buồn chán đến cô đơn, hết nhớ nhung tới thương tiếc, hết vui tươi lại tủi hờn, hết thương rồi tới ghét. Chúng mình mở nhạc, xem phim, lên mạng, lên xe chạy, đi thẩn thờ, ngồi mơ mộng, mong cầu, mơ ước, tính toán, vui vui, buồn buồn…
Mời các bạn đọc bài thơ “đi vòng quanh” nhé.
“Này người đang đi vòng quanh
Hãy dừng lại
Anh đi như thế để làm gì?
Tôi không thể không đi
Và vì tôi không biết đi đâu
Nên tôi đi vòng quanh.
Này người đang đi vòng quanh
Anh hãy chấm dứt việc đi quanh.
Nhưng nếu tôi chấm dứt việc đi
Thì tôi cũng chấm dứt tôi.
Này người đang đi vòng quanh
Anh không phải là sự đi quanh
Anh có thể đi
Nhưng không cần đi quanh.
Tôi có thể đi đâu?
Anh hãy đi tìm anh
Anh hãy đi tìm người thương.’’
Cái gì thúc đẩy chúng mình đi vòng quanh. Đó là tập khí lăng xăng, thói quen lật đật. Tập khí như con ngựa hoang; nó đưa chúng mình đi, và chúng mình không có chủ quyền một tí nào cả. Chúng mình ngoan ngoãn chạy theo con ngựa ấy. Nhớ lại câu chuyện rất vui về con ngựa mà Sư Ông thường hay kể. “Có một người cỡi ngựa thật nhanh. Con ngựa phi như bay. Và có một người khác đang đứng bên đường. Khi con ngựa phi ngang, người đứng bên đường hỏi: “Anh chạy đi đâu mà nhanh thế?” Nguời ngồi trên ngựa trả lời: “Tôi không biết! Anh hãy hỏi con ngựa.””
Đi vòng quanh là những suy nghĩ lung tung. Tâm suy tư không ngừng nghỉ này, Bụt gọi là con khỉ. Nó cứ chuyền cành suy tư này đến suy tư nọ. Nó băn từ cánh rừng này qua cánh rừng nọ.
Đi vòng quanh là những mảnh vụn của những cuộc tình vu vơ. Đó là một mối tình tan vỡ, một cơn bệnh tương tư để lại nhiều nỗi đau da diết trong trái tim.
Đi vòng quanh là những ước mơ không thật tế. Đó là những tâm hồn cô độc, không biết đi về đâu. Trịnh Công Sơn có câu hát hay:
“…Ngày xưa lận đận
Không biết về đâu
Về đâu cuối ngõ?
Về đâu cuối trời?…”
“Hãy cứ vui chơi cuộc đời,
Đừng cuồng điên mơ trăm năm sau…”
Chúng mình cứ lên đường đi tìm hạnh phúc. Chúng mình cứ phóng xe chạy như điên, vì không biết đi đâu. Chúng mình muốn đi trốn khổ đau, sợ trống vắng, sợ yên tĩnh. Chúng mình gọi điện thoại liên tục, nói chuyện huyên thuyên, không dừng lại được, bởi vì chúng mình cảm thấy cô đơn. Có khi không biết làm gì, chúng mình đi tìm những trò giải trí (entertainment) như âm nhạc, lên mạng, xem phim… Càng đi tìm hạnh phúc ở cuối ngõ, cuối trời, chúng mình càng cảm thấy mệt nhoài, chán nản, nhất là khí hậu nóng nảy, đường xá buị bặm, xe cộ đông ngịt ở các thành phố.
Bạn trẻ thân mến! Chúng mình nên dừng lại sự đi vòng quanh. Hãy đi tìm chính mình, hãy trở về tiếp xúc với đất mẹ. Chúng mình phải đi con đường thực tế, mà đừng mơ tưởng tới việc giải thoát, giác ngộ xa vời đâu đâu. Trong khi đó, tâm tư cứ bay bỗng trong hư không của mơ ước, tư duy, lo lắng. Không ai đem lại hạnh phúc cho mình. Không ai cho mình nụ cười. Không ai có thể thương yêu mình. Không ai cho mình bình yên. Chúng mình phải trở về để sống hạnh phúc, nở được nụ cười mà thương yêu chính mình ngay bây giờ và ở đây. Giây phút này là hạnh phúc. Ngay đây là quê hương. Mẹ đất là nơi trở về của đứa con lưu lạc.
Con đường trở về ấy là mỗi bước chân. Bước chân, à sao quen quá, thế nhưng chúng mình vẫn cứ bỏ quên nó để tâm ý trôi bềnh bồng như mây trôi bèo dạt. Chúng mình để ý tới từng bước chân như lần đầu tiên được mẹ tập cho chúng mình đi. Bước chân ấy sao mà đầy cẩn trọng, nhiều chú tâm đến thế. Hãy đi bằng hai bàn chân, chú ý tới sự xúc chạm giữa lòng bàn chân và mặt đất. Hồi ở chùa Đình Quán, Lang đã đi chân không cùng với các bạn Thảo, Thoa, Hoàng, Linh…. để trở về tiếp xúc với đất mẹ. Nhờ đi chân không nên cái cảm giác mát mẻ, yêu thương, tươi tỉnh của đất mẹ hiện về rất rõ trong hai bàn chân. Nắng mai hãy thử đi bằng hai bàn chân không để xem như thế nào.
Con đường trở về ấy là hơi thở. Hơi thở, ôi biết rồi, thế nhưng chúng mình vẫn thường quên để ý tới nó để cho tập khí lôi đi như con trâu kéo cái cầy. Chúng mình là cái cầy. Tập khí là con trâu. Chúng mình không muốn đi, muốn nghỉ ngơi, muốn ở yên, thế mà con trâu cứ lôi chúng mình đi. Nó bảo mở nhạc thì chúng mình phải bấm nút “play”. Nó bảo lên mạng thì chúng mình ngoan ngoãn nghe theo nó… Thật là tội nghiệp. Vì thế, đi đâu chúng mình cũng nhớ tới hơi thở. Hơi thở là dụng cụ trở về với sự sống dễ dàng nhất. Bởi vì, khi chú ý tới hơi thở, chúng mình làm ngưng lại những hoạt động khác của thân thể và tâm ý. Bao nhiêu suy nghĩ đều dừng lại, bao nhiêu lo âu đều tan biến… Bí quyết là chú ý ở bụng nơi huyệt đan điền. Nơi ấy xa lìa trung khu thần kinh, cho nên chúng mình thoát khỏi sự căng thẳng, sự kích thích của suy tính, lo âu, cảm xúc.
Con đường trở về ấy là cái cảm giác từ con tim, từ tâm hồn trong sáng. Chúng mình hãy dùng cái tâm hồn nhiên để sống. Tiếp xúc với sự sống bằng sự nhạy cảm, cái sắc bén với chút kinh ngạc, ngỡ ngàng giống như lần đầu tiên mới biết yêu thương. Cái nhìn sao trong sáng, mới mẻ mà ngây thơ. Ồ! Bông hoa đẹp lạ quá! Cảnh hoàng hôn này sao mà rực rỡ…
Con đường trở về ấy là thái độ (attitude) sống đối với chính mình và cuộc đời. Thái độ tiêu cực sẽ làm cho chúng mình đau khổ, chán nản. Thái độ tích cực làm cho chúng mình hạnh phúc, yêu đời. Thái độ cởi mở, tha thứ, hòa nhã, nhẹ nhàng, thương yêu sẽ làm cho chúng mình hạnh phúc. Ồ! Chị ấy dễ thương quá! Sao em vô tư trong sáng ghê! Sự sống đẹp quá. Cuộc đời yêu thương kỳ lạ… Ngược lại, thái độ cố chấp, hẹp hòi, bất hòa, nặng nề, thù ghét sẽ làm cho chúng mình đau khổ. Đời chán quá! Không có gì vui cả…
Con đường trở về ấy là bản tâm tự nhiên (natural mind). Cái tâm này là tâm không phán xét, không phân biệt, không chê trách, không suy tính. Nhìn cái gì, nhìn người nào, nó cũng vô tư dễ đưa tới sự thông cảm, nhẹ nhàng. Nghe lời nói mà nó không có chút xíu gì lên án hay trách móc. Cái tâm này bao la rộng lớn như không gian vô tận. Nó độ lượng như đất mẹ thân yêu có thể chấp nhận mọi thứ rác rến mà con người đổ vào.
Chúng mình hãy đi tìm chính mình, mà đừng mong chờ một hình bóng nào khác, dù người ấy là Bụt, là Thầy… Tình thương có sẵn trong trái tim của mỗi người. Hãy nghe lời anh Sơn: “Trái tim cho ta nơi về nương náu”, bởi vì trong trái tim ấy có tình thương. Hãy thức dậy đi (wake up), thì thế nào chúng mình cũng nắm trọn sự sống, tiếp xúc được với sự sống, mà sự sống có đầy ắp thương yêu và hạnh phúc. Bông hoa đang thương chúng mình bằng sự tươi đẹp của nó, không khí đang thương chúng mình từ nơi những hạt dưỡng khí trong lành, dòng sông đang thương chúng mình trong từng ly nước ngọt ngào, mặt trời đang thương chúng mình trong hương thơm, vị ngọt của thức ăn…. Chúng mình đâu có thiếu tình thương mà đi tìm. Càng đi tìm, càng dễ thất vọng, bởi vì lo đi tìm ngược xuôi cho nên chúng mình đánh mất sự sống, mà tình thương là sự sống.
Sống dậy trong từng giây phút, chúng mình chắc chắn sẽ nếm được vị ngọt ngào của yêu thương. Vì thế, hai câu cuối của bài thơ là: “Anh hãy đi tìm anh, anh hãy đi tìm người thương”. Nắng mai cũng là người thương, gió mát cũng là người thương, bông hoa cũng là người thương… Người thương có mặt cùng khắp. Có tình thương trong lòng, chúng mình hết lưu vong.
Chúc bạn thành công trong cuộc trở về tìm lại chính mình.
Tình anh chị em, khát vọng và lẽ sống
BBT chia sẻ: Tháng tám vừa qua, một nhóm các bạn trẻ Tây phương đã thực hiện một chuyến đi về Việt Nam với ước nguyện thiệt dễ thương: "nối kết tình anh em trong đại gia đình Wake up". Chuyến đi thực tế này đã mang lại nhiều lợi lạc cho tất cả mọi người. Đã có rất nhiều bài viết ghi chép lại hạnh phúc cùng những khám phá mới mẻ của các bạn được đăng trên Wake up Vietnam. BBT xin gởi đến các bạn của trang nhà một bài chia sẻ nho nhỏ nhưng rất đỗi chân thành của Bart Bannink – một gương mặt trẻ, năng nổ và đầy thao thức trong đại gia đình Wake up Châu Âu.

Chuyến đi Việt Nam lần này đã mang lại cho tôi những khoảnh khắc thật tuyệt diệu. Đặc biệt nhất có lẽ là cảm giác lúc nào cũng được sống như trong một đại gia đình. Tây và Đông đã hòa nhập như chưa bao giờ chia tách.
Từ Sài Gòn cho đến Đà Lạt, Huế, Hà Nội, bất cứ nơi đâu tôi luôn có cảm tưởng rằng mình không xa cách với quê hương. Những cảm tình của tăng thân, tình anh chị em khiến cho tôi thật sự xúc động. Khi được đi cùng với các cô chú Tiếp Hiện, tôi thấy lòng bình an, êm ấm và không còn chút bất tiện hay khó xử nào. Cách đề cập vấn đề của chú S. rất thuyết phục và khuôn mặt chú lúc nào cũng thật rạng ngời. Nhờ có sự hỗ trợ của chú S. tôi chẳng cần thêm gì nữa để nhận ra có một mối liên hệ gần gũi giữa tôi với mảnh đất dấu yêu này. Được học hỏi trực tiếp từ tăng thân Tiếp Hiện quả là một kinh nghiệm quý báu. Tôi luôn cảm thấy được cảm thông, chấp nhận và vì vậy tôi lại càng kính trọng các cô chú nhiều hơn. Những hạt giống lành thiện trong tôi được tưới tẩm rất nhiều và hình ảnh của cô chú đã khiến tôi phải nhìn lại những khát vọng và mục đích sống thật sự của mình.
Các cô chú là học trò của Sư Ông, đã đi theo công tác thiện nguyện Hiểu và Thương trong suốt hơn 40 năm và cho đến hôm nay mọi người vẫn luôn tươi trẻ (ý tôi là về mặt tinh thần). Tôi biết rằng đoạn đường đã qua không phải chỉ rải đầy hoa cỏ nhưng sau bao nhiêu dâu bể trong trái tim họ vẫn luôn ngập tràn tình thương và khát vọng. Lời thề nguyện năm xưa vẫn còn đó. Đôi mắt họ vẫn sáng trong. Thật may mắn khi ở Huế hay Sài Gòn, anh em chúng tôi đều có dịp gặp gỡ các cô chú, cùng nói chuyện với nhau, cùng đi với nhau và thực tập cùng nhau.
Khi hỏi điều gì đã thúc đẩy và nuôi dưỡng cho các cô chú trong suốt một thời gian dài như vậy thì tôi luôn nhận được một câu trả lời tương tự. Tất cả đều chia sẻ rằng Tăng Thân chính là điều quý báu nhất. Và cách hay nhất là chúng ta phải tìm được một công việc vừa đủ để sống và đồng thời vẫn có thời gian để dựng xây Tăng thân. Những cảm tình khi làm việc với nhau như một gia đình sẽ khiến cho chúng ta đủ sức đi tới. Các cô chú có nói thêm rằng điều cần làm đầu tiên là chúng ta phải hiểu rõ bản chất của những khổ đau bên trong ta thì ta mới có khả năng thấu hiểu những khổ đau của người khác. Khi sự hiểu biết có mặt thì tình thương trong ta sẽ phát sinh và lớn mạnh. Năng lượng của tình thương sẽ giúp ta bước tới đồng thời tiếp thêm sức mạnh cho hạnh nguyện của ta. Và để hiểu được khổ đau của bản thân, chúng ta cần phải chế tác được năng lượng chánh niệm. Để có được chánh niệm, chúng ta cần phải tới với Tăng Thân, phải dựng xây Tăng thân và tìm ra cho mình một nghề nghiệp chân chính (Chánh Mạng).
Chánh Niệm – Tăng Thân – Chánh Mạng như ba điểm trong một vòng tròn. Mỗi yếu tố sẽ bổ sung cho nhau, nuôi dưỡng nhau, tiếp sức cho nhau.
Các cô chú tuy có gia đình riêng nhưng không vì thế mà bỏ quên những công tác của mình. Và một điều quan trọng là những người thương của các cô chú cũng có chung một hạnh nguyện, luôn luôn yểm trợ, nâng đỡ nhau.
Trong các cô, các chú, có nhiều người đã trên 70 tuổi mà ngày qua tháng lại vẫn lái những chiếc xe máy để có thể tiếp tế thực phẩm, tiền bạc… cho những nhà trẻ Tình Thương. Những câu chuyện như vậy đã khiến tôi vô cùng cảm động. Điều này làm tôi liên tưởng đến hình ảnh của những vị lớn tuổi ở phương Tây. Khi trên độ tuổi 65, hầu hết mọi người đều không còn làm việc. Đó là một giai đoạn chuyển biến và cảm giác thật không dễ dàng chút nào. Giờ đây tôi đã thật sự thấu hiểu: Việc hiểu rõ mục đích thật sự trong cuộc đời – điều có thể khiến bạn bật dậy khỏi giường, bước ra khỏi nhà với năng lượng đầy tràn – chính là nhu yếu lớn nhất.
Tôi đã đi thăm những trung tâm dành cho người khuyết tật. Tôi đã thấy họ vẽ, họ may, họ làm nghề mộc… Họ tuy là khuyết tật về mặt thân xác nhưng tâm hồn họ vẫn còn nguyên vẹn một niềm tin. Họ vẫn còn mục đích để sống và cống hiến cho cuộc đời…Tôi hiểu ra rằng dù ở bất cứ trong một độ tuổi hay hoàn cảnh nào, không ai trong chúng ta muốn từ bỏ mục đích sống của mình.
Có biết bao nhiêu người ở Tây Phương giờ đây đang khổ đau vì những chứng bệnh về tinh thần (chẳng hạn như trầm cảm). Họ đến sở làm chỉ để kiếm tiền và rồi mắc kẹt trong chính những công việc đó. Họ không thích nhưng họ không thể nào thoát khỏi tình trạng như vậy. Rất có thể còn nhiều lý do đằng sau hiện tượng này. Tôi đã dừng lại mọi công việc của mình và quyết tâm dành một thời gian để quán chiếu, chiêm nghiệm về điều mà tôi thật sự muốn trong cuộc đời mình là gì?
Chuyến đi về Việt Nam đã tưới tẩm nhiều hạt giống lành thiện trong tôi. Đồng thời khi trải nghiệm trực tiếp niềm sướng vui, cảm giác thỏa nguyện khi ta sống một cuộc đời phụng sự thì những hạnh nguyện trong tôi càng trở nên mạnh mẽ hơn nữa. Bây giờ đây tôi không còn muốn đặt danh vọng, tiền tài hay bất cứ điều gì lên trên lý tưởng phụng sự nữa. Vì vậy cho nên, thay vì đem sự thực tập đạo Bụt ứng dụng vào đời sống mình và chờ trông những hoa trái giờ đây tôi lại muốn đem chính đời sống mình vào sự thực tập, tôi muốn hướng thượng đời mình theo lý tưởng phụng sự. Tôi nghĩ là làm như vậy thì những hoa trái của sự tu học sẽ có thêm điều kiện thuận lợi để biểu hiện.
Quán chiếu về Chánh Mạng, hiểu sâu những hạt giống tốt khi ta sống theo Chánh Mạng sẽ làm ta có thêm lòng dũng cảm. Càng hiểu về lý tưởng của mình bao nhiêu thì ta lại càng có dũng khí dấn bước trên con đường của ta bấy nhiêu.
Tôi muốn đi mãi trên con đường này. Tôi muốn mở thêm rộng lớn con đường này. Còn bạn, bạn thì sao?
Anh ngữ: Bart Bannink
chuyển ngữ:Dạ Lai Hương.
Lá lành đùm lá rách

Nhìn nước ngập cả con đường, tràn cả bờ đê, nước dâng lên chiếm hết cả căn nhà hay nửa căn nhà, lòng con lại cảm thấy bồi hồi nhớ những trận lũ lụt ở quê nhà. Con nhớ đến cảnh nhà con bị lụt, nước dâng lên nhanh quá mà ba con lại không ở nhà. Con và em trai con thì còn quá nhỏ, chẳng biết giúp gì cho mẹ. Mẹ con phải tự sắp xếp mọi thứ. Trời về khuya lạnh lắm, không biết ba mẹ con ngồi trên sập bao lâu. Con chỉ nhớ là lâu lắm mà ba con vẫn chưa về, nước thì cứ dâng hoài. Hết nước uống, mẹ con phải mớm nước miếng cho hai chị em đỡ khát. Mẹ con bơi ra ngoài hiên hứng nước mưa để uống, nước thì chảy rất xiết.
Gia đình con chỉ là một chút xíu trong cả trăm ngôi nhà còn khổ hơn vậy. Con không còn thích lũ lụt nữa kể từ khi con ý thức được những cảnh thương tâm do lũ lụt gây ra.

Tiền trạm ngày lũ
Ngày 23-11, chúng con đi tiền trạm trước khi mời Đại chúng tham dự vào chương trình này. Chúng con được các bạn Volunteer dẫn đến hai địa điểm, có khoảng 300 người dân sinh sống ở khu vực này. Chúng con đi trên cây cầu gỗ được đóng bằng tay bắt từ ngoài đường lớn đi vào đây. Người dân ở khu vực này phải sống chung với mùi hôi nước thải rò rỉ từ nhà vệ sinh, rác vệ sinh lâu ngày không được xử lý chất thành chồng cao và luôn luôn bốc mùi. Chúng con không dám tỏ ra khó chịu với mùi hôi này vì rất thương cho họ khi phải hít thở với bầu không khí này.

Tiếp tục hành trình, chúng con đi xuồng đến khu vực Chợ Nổi. Xuồng đi chậm đủ cho chúng con ghi nhận những cảnh sống trên nước, sống trên thuyền và ở dưới gầm cầu. Có gia đình ngủ trên mái tôn có táng cây che chở. Lại có gia đình đóng những tấm gỗ lại với nhau nửa sống dưới thuyền nửa sống trên cây. Chúng con cũng có gặp gỡ những người có trách nhiệm trong khu vực đó. Nghe họ chia sẻ về hoàn cảnh trong khu vực này và những điểm mình có thể giúp họ như thực phẩm, thuốc men hay tinh thần…

Chúng con đã ngồi chơi, tâm sự hai tiếng trên nước rất vui và hào hứng. Chúng con về đến Pakchong lúc 20h30 pm, mệt nhưng “khoam sục mát mát”- rất hạnh phúc.

Gieo hạt từ bi
Ngày 25-11, 15 thầy và 15 sư cô cùng một vài bạn volunteer rời Pakchong lúc 4h sáng, đi gieo hạt từ bi! Chúng con chia ra ba nhóm, nhóm thì đi bệnh viện giúp chế thuốc chống mũi gắn vào những lọ thủy tinh nhỏ. Nhóm đi chợ mua thực phẩm, nhóm còn lại ở nhà làm áo phao với những chai nước uống rất vui mắt. Chúng con chuẩn bị cho 500 phần quà/mỗi người. Gồm có gạo, dầu ăn, nước tương, xà phòng, bao nilong đựng rác, thuốc xịt mũi. Có những gia đình không có bếp nấu ăn thì chúng con tặng cho mỗi gia đình thêm một bếp ga mini. Chúng con có đem từ Pakchong lên những viên lọc nước, tiếng thái gọi là “lúc bôn”, thành phần gồm đất mùn, trấu, phân bò và đường. Nó có tác dụng lọc những vi khuẩn trong nước rất hiệu quả. Chiều cùng ngày, chúng con đến khu vực “Shoom Shon Lãng wat wi sít” (Khết Ta Lìng Shan) BKK. Có 23 gia đình (60 người) cần sự giúp đỡ, chúng con đã nấu ăn và tặng 60 phần quà ở đây.

Hôm sau, 26-11 chúng con dậy sớm ngồi thiền chung với các bạn volunteer và chủ nhà (cũng là volunteer) ăn sáng và chuẩn bị đi tiếp đến một địa điểm khác xa hơn, đi xe ô tô nửa tiếng, đi xuồng thêm nửa tiếng nữa. Ở đó gọi là “Wat lãng bang” (Amphur Bang Yai) Nontaburi, có rất nhiều chùa ở đây, ngôi chùa chúng con đến là ngôi chùa thứ năm. Có 80 người sống tập trung trong chùa. Khu vực này có khoảng 400 người đang cư trú. Nước ở đây rất sâu. Nó vốn dĩ là một con sông nhưng bây giờ nước tràn về thành dòng lớn, mênh mông nước, cây cối thì từ từ chết do nước ngập lâu ngày. Có rất nhiều con nít và em bé ở đây. Bác lái xuồng nói rằng mấy ngày trước có thấy cá sấu bị xổng chuồng bơi trong khu vực này. Chúng con cũng ham thích thấy cá sấu nhưng nghĩ thì cũng run. Chúng con nấu ăn và tặng 440 phần quà/ mỗi người. Ăn trưa xong, chúng con cùng những người dân ở đó ngồi chơi, hát cho nhau nghe, chia sẻ và chụp hình với nhau. Con có cảm giác như chúng con đang đi gieo hạt cho Vườn ươm! Người dân Thái và dân Việt đã hòa quyện vào nhau. Tuy chúng con chỉ biết bập bẹ vài chữ tiếng Thái, có khi cũng chẳng hiểu là đang nói gì nhưng hát với nhau, cười cùng nhau cũng thấy vui rồi.

Ngày 27-11, “cặp ban”
Sáng nay, anh chị em chúng con thức dậy sớm cùng thiền đi với các bạn volunteer trong không khí một gia đình. Tiếp xúc với khổ đau bên ngoài, con thấy những khổ đau bên trong con rất bé nhỏ. Con nói đùa với các chị em rằng không biết mình cứu trợ họ hay họ cứu trợ mình đây! Sự tương tức Thầy dạy hoài mà lúc nào chạm đến cứ y như rằng mới tinh. Nhà vệ sinh, phòng ngủ, bãi cỏ, thức ăn, nước uống… cái gì con cũng thấy cần tri ân và có mặt đích thực với sự sống.


Chúng con kính cám ơn tấm lòng lân mẫn từ Sư Ông và Sư Cô đã thương và yểm trợ tiền cho chúng con đi giúp người. Cám ơn tấm lòng của những Mạnh Thường Quân ở khắp nơi đã giúp đỡ “Lá lành đùm lá rách. Lá rách đùm lá tả tơi.” Chúng con cũng mong tiếp tục nhận được sự yểm trợ để có thể sẻ chia sự có mặt của mình với nhiều người ở nhiều nơi hơn.
Chúng con – Wake up group
Thailand – 28/11/2011
