Hạt giống được bao bọc

(Thầy Pháp Hội, một vị giáo thọ lớn của Làng Mai, hiện đang tu học và đóng góp hoa trái thực tập của mình cho tăng thân tứ chúng tại tu viện Lộc Uyển, Mỹ. Bài viết dưới đây được biên tập từ bài pháp thoại của thầy ngày 24 tháng 05 năm 2020 tại Lộc Uyển.)

Hoàn cảnh mới

Đại dịch Covid-19 mang đến một thay đổi rất lớn trong đời sống của chúng ta, trong tu viện cũng như ngoài xã hội. Sự thay đổi này có bình diện rộng, tác động của nó lớn và có thể kéo dài. Hiện tại vẫn chưa biết đại dịch này sẽ kéo dài bao lâu và tất nhiên chúng ta sẽ phải tự thay đổi để có thể thích ứng với tình trạng đó. Đây là một cơ hội tốt cho chúng ta thực tập, nhưng bên cạnh đó cũng có những tác dụng phụ, có thể trở thành vấn đề nếu như ta không nhận diện được chúng.

Ta đang tiếp nhận loại hạt giống nào?

Là người có tu tập, ta sẽ thấy sự thay đổi do đại dịch Covid có tác động rất sâu sắc không những vào đời sống mà còn vào tâm thức của mình. Theo dõi tin tức về những sự kiện đang xảy ra xung quanh ta hoặc trong xã hội cũng chính là quá trình gieo trồng một loại hạt giống vào tâm thức mình. Người thực tập thường được ví như một người làm vườn. Một người làm vườn thông minh sẽ biết cách chọn lựa những hạt giống tốt nhất và chăm sóc chúng chu đáo. Dù ở nhà hay ở trong tu viện, những thứ chúng ta tiếp nhận từ xung quanh vẫn rất nhiều. Có bao giờ chúng ta ý thức những hạt giống nào đang đi vào trong tâm thức, trong khu vườn của mình hay không?

 

 

Cái gì ở phía sau?

Khi đọc một bài viết trên Internet, xem một chương trình truyền hình, nói một câu chuyện, hay tiếp nhận một thông tin gì mới, có thể chúng ta không nhận ra rằng chúng ta đang mong muốn một cái gì đó. Và chính cái mong muốn ấy làm thay đổi cách chúng ta tiếp nhận thông tin.

Thí dụ như chúng ta muốn biết thông tin về thời tiết của ngày hôm nay. Nếu như đó là một thông tin đích thực, chân thật và không bị thêm thắt gì thì xem ở đài này hay đài khác, về mặt bản chất, những thông tin ấy tương đối giống nhau, chỉ khác nhau ở trình tự và cách nói.

Khi nghe các thông tin về Covid-19, có thể chúng ta không ý thức rằng mình đang mong muốn một điều gì khác chứ không phải là cái lặp lại và giống nhau như thông tin về thời tiết. Tâm ta đi về hướng nào là do điểm mấu chốt này.

Chúng ta muốn nghe một cái khác lạ hay muốn một thông tin lặp lại, nhàm chán mặc dù nó là thật? Nếu không phải là tin giả hay tin đồn thì nó sẽ mang bản chất giống như thông tin về thời tiết, nó sẽ giống nhau từ chỗ này qua chỗ khác. Trong quá trình muốn một cái gì mới, một cái gì khác, có thể ta đang mở cửa cho những thông tin không đúng hoặc tin đồn đi vào trong tâm. Vì thế nếu là một người thực tập, chúng ta sẽ nhận ra năng lượng nào của tâm ta đang tác động vào loại tin tức mà mình tiếp nhận.

Nếu muốn biết những tin mới, những tin khác lạ thì chúng ta sẽ phải đọc rất nhiều tin tức. Thế nhưng làm sao phân biệt được đó là một tin thật mà không phải là tin đồn hay tin giả? Khi đọc tin mới mà thấy nó khác lạ quá thì Pháp Hội sẽ dành cho nó một khoảng thời gian, một khoảng đệm để suy nghĩ về nó, hoặc để cho những thông tin đó được kiểm chứng rồi mới tiếp nhận, như vậy sẽ an toàn cho mình hơn. Khi có một người hỏi về một tin mới nào đó mà Pháp Hội không chắc thì Pháp Hội xin phép để vài ngày rồi mới trả lời. Có thể sau đó phát hiện ra đó là tin đồn. Như vậy hạt giống kia không rơi thẳng vào tâm thức của mình mà nó được kèm theo một ý thức cảnh giác. Đó là thực tập tưới tẩm có chọn lọc. Sự thực tập này rất hữu ích cho chúng ta trong bối cảnh hiện nay.

Hạt giống được bao bọc

Ngày trước, thầy Pháp Dung có chia sẻ với Pháp Hội một cách trồng sồi rất thú vị. Thường mình đi nhặt những hạt sồi rồi vùi nó xuống đất với hy vọng sẽ có một cây sồi xuất hiện ở chỗ nào mình muốn. Nhưng trước khi vùi hạt giống đó xuống đất, thầy bọc nó trong một nắm đất có nhiều chất dinh dưỡng. Khi hạt giống ấy thò cái rễ ra, nó tiếp xúc được ngay với nắm đất có nhiều dinh dưỡng và sẽ được nuôi dưỡng, được lớn lên một cách tốt hơn.

Chúng ta cũng có thể thực tập như vậy với những hạt giống đang rơi vào trong tâm thức mình. Chúng ta có nhu cầu tìm hiểu những tin tức đang làm thay đổi đời sống của mình. Chúng ta không thể nào trốn chạy khỏi những thông tin đang bủa vây xung quanh. Ở đây ta không nói đến tính chất tốt hay xấu của thông tin tiếp nhận, mà nói đến cách ta nhận diện tâm thức của mình khi tiếp xúc với những thông tin đó. Nếu như chúng ta cứ thả cho nó rơi tự do vào trong tâm thức thì cũng giống như một hạt giống gieo xuống đất mà không được bọc trong một nắm đất có nhiều dinh dưỡng.

 

 

Thực ra, ta có thể bọc những hạt giống bằng bất cứ loại năng lượng nào mà ta muốn. Nếu ta bọc hạt giống đó bằng năng lượng của sợ hãi, lo lắng thì khi hạt giống lớn lên, trong bản chất của nó sẽ có một phần của lo lắng, sợ hãi. Nhưng nếu ta bọc nó bằng sự vững chãi, hy vọng, bằng một cái nhìn theo hướng tích cực thì khi biểu hiện trở lại, nó cũng sẽ mang theo những năng lượng này. Loại dinh dưỡng ta dùng để bao bọc những hạt giống rơi vào tâm chúng ta thực sự có tác động lên hạt giống.

Ta cũng là người tạo ra hạt giống

Hơn thế nữa, chúng ta không phải chỉ là người tiếp nhận hạt giống mà còn là người sản xuất, chế tạo ra những hạt giống mà chúng ta muốn, bất kể điểm xuất phát ban đầu của nó như thế nào. Là một người có chủ quyền trong sự thực tập, chúng ta có thể làm được điều đó.

Khi ta muốn bỏ một tin tức gì lên trang facebook, ta muốn nó phải thực sự đặc biệt. Nếu không nó sẽ giống nhau, nhàm chán giống như những tin về thời tiết được lặp lại từ chỗ này qua chỗ khác. Chúng ta muốn “xào nấu” nó để thu hút nhiều người đi theo. Chúng ta muốn tiếp nhận một tin tức “đặc biệt” và cũng muốn đưa ra tin tức “đặc biệt”. Chúng ta có nhận thấy tâm tư đó trong hành động của mình hay không? Nếu nhận ra được, ít nhất, chúng ta cũng là người có thực tập. Nếu không thì chúng ta đã bỏ sót một phần nào đó trong sự thực tập của mình. Nếu ta muốn chạy theo số đông, muốn trang nhà của ta vượt trội hơn những trang khác thì ta phải viết tin theo kiểu giật gân. Đó là cách nhiều tờ báo đang làm. Họ không quan tâm đến cách đưa ra thông tin. Có những người chăm sóc trang facebook của mình mỗi nửa tiếng, bỏ nhiều năng lượng cho nó. Ở đây, chúng ta không nói về đúng sai mà chỉ muốn nói đến những mong muốn đằng sau hành động này. Nếu như tin tức không mới, không giật gân, không theo hướng “câu like”, “câu view” thì rất có thể nó chỉ bình bình và cũng có thể nó làm giảm lượng người đọc tin tức trong trang của chúng ta, nhưng về mặt bản chất nó đã được nuôi dưỡng theo hướng tốt.

Tuy vậy, cũng có rất nhiều người đang ra sức làm cho tin tức trở nên thực hơn, để những năng lượng lạc quan trở nên nhiều hơn, giàu có hơn. Đó chính là một hành động thực tập tốt. Không cần phải để cho tâm trí tò mò, khó chịu, hay tức giận của mình phát tiết ra bên ngoài. Chúng ta bình tĩnh, chuyển hóa nó, cho nó một cơ hội để tiếp nhận những năng lượng nuôi dưỡng.

Khi chế tạo một món ăn cho tâm thức mình hay cho những người khác, phải ý thức rằng nó luôn chuyên chở theo năng lượng của mình. Nếu đó là năng lượng tốt lành, trong tương lai, khi biểu hiện trở lại nó sẽ mang theo năng lượng ấy.

Một bộ lọc cho tâm thức

Tâm thức của chúng ta không phải chỉ là của riêng cá nhân, mà là của cả cộng đồng, hay nói rộng hơn là của cả quốc gia, cả thế giới nơi chúng ta đang sống. Vì thế, chúng ta hiểu được trách nhiệm của mình và ý thức được những tác động của mỗi tâm thức chúng ta. Mặc dù nó không biểu hiện theo một hướng cụ thể nào đó nhưng thực sự nó đang tác động. Chúng ta không để cơ hội cho những tin đồn đi quá xa. Chúng ta không quá tò mò về những tin giật gân.

Đọc một tin giật gân, sở dĩ nó đi vào được trong ta bởi vì ta mở cửa cho nó ngay từ lúc đầu. Chúng ta hoàn toàn có khả năng mở cửa, nhưng đồng thời tạo thêm bộ lọc để cho những tin tức tốt, nuôi dưỡng đi vào bên trong mình. Và đó là sự thực tập của một thiền giả.

Nếu chúng ta dành một khoảng thời gian để xem tin tức đó có đáng tiêu thụ hay không thì nó sẽ trở nên rất khác trong tâm thức ta. Chúng ta xây dựng cho mình một thói quen, tạo một bộ lọc cho tâm thức. Nghĩa là ta vẫn có thể làm mọi thứ như trước kia, nhưng bỏ vào trong đó một chút tâm hành thiện của người có thực tập, thế là đủ rồi. Khi biểu hiện lại trong tâm thức, nó thực sự đã mang theo những thành quả ngọt ngào. Chỉ cần hành động nho nhỏ như vậy cũng đủ để làm thay đổi tâm thức của cá nhân và tâm thức của cả thế giới.

Nhận diện những mầu nhiệm

Những thông tin quanh ta có thể tác động và làm thay đổi chất lượng đời sống hằng ngày của chúng ta, theo chiều hướng tốt hay theo chiều hướng xấu. Nó có thể làm cho chúng ta chìm trong sợ hãi, không có khả năng nhận ra những điều tốt đẹp vẫn đang có mặt.

Giống như các bác sĩ nói, thông tin về dịch bệnh Covid này luôn chứa đựng sự tiêu cực vì số người bệnh và số người chết sẽ tăng lên theo thời gian. Thế nhưng, nếu chúng ta bi quan khi tiếp nhận thông tin thì năng lượng bi quan cũng đi vào trong ta, và rất có thể, sẽ làm che mờ tâm trí khiến chúng ta không nhận ra được những may mắn hay những điều tốt lành đồng thời đang xảy ra bên cạnh.

 

 

 

Vài tháng trước, người ta dự đoán rằng, có thể, 50% dân số nước Mỹ sẽ bị nhiễm bệnh, nhưng cho đến nay, may mắn là điều này đã không xảy ra theo hướng đó. Ở đây chúng ta không trách móc là họ đã nói dối hay nói không đúng sự thật, mà nhận ra sự may mắn là nó đã không xảy ra như vậy. Có nghĩa là bên cạnh những tin tức xấu, ít nhất chúng ta phải tự tìm những tin tức theo hướng tốt lành để nuôi dưỡng tâm thức mình, để không chìm trong bi quan hay trong năng lượng xấu của những sự việc đang xảy ra. Đó là điều mà Pháp Hội muốn nhắc nhở mọi người. Dù trong hoàn cảnh không được tốt như mong muốn, nhưng chúng ta vẫn hoàn toàn có thể sử dụng nó như một cơ hội thực tập đặc biệt trong đời sống hằng ngày.

Có chủ quyền, không chạy theo đám đông

Một số thông tin về bệnh dịch Covid mang rất nhiều màu sắc tiêu cực. Nó mang theo sự sợ hãi của rất nhiều người vì những sự kiện giống như vậy chưa từng xảy ra trong thời hiện đại. Ở đây, chúng ta không nói về mức độ thực sự nguy hiểm của dịch bệnh. Thế nhưng, năng lượng của mỗi người khi suy nghĩ, khi tiếp nhận thông tin cộng hưởng lại, tạo nên một năng lượng cộng đồng, không phải chỉ ở một quốc gia mà trên cả thế giới. Sư Ông gọi đó là tâm thức cộng đồng. Nhiều năm trước, có một thầy hỏi Sư Ông: “Khi một việc không phải là sự thật mà nhiều người cùng suy nghĩ theo hướng đó thì chuyện gì sẽ xảy ra?”. Sư Ông trả lời là khi có rất nhiều người cùng suy nghĩ theo một hướng thì sự việc có thể sẽ không xảy ra theo hướng tự nhiên như bản chất của nó nữa. Tại vì có năng lượng của nhiều người được kèm theo trong đó.

Các nhà khoa học cũng công nhận điều này. Khi một nhà khoa học quan sát bản chất của một sự vật, sự việc – thuần túy là sự vật, sự việc bên ngoài – sự vật, sự việc ấy sẽ bị tâm thức của nhà khoa học làm cho thay đổi. Năng lượng của rất nhiều người, tạo nên một tâm thức cộng đồng, có thể làm thay đổi bản chất của sự việc. Hiện giờ, trên thế giới năng lượng sợ hãi rất lớn, gây ảnh hưởng đến suy nghĩ của ta, làm cho nó không còn sáng suốt. Năng lượng phát ra từ số đông có thể tạo ra tác hại rất lớn nếu như nó không phải là sự thật. Hiện nay, có rất nhiều người nghe tin đồn về dịch bệnh Covid, rồi chuyển thành những hành động để xả nỗi bực dọc, sợ hãi trong tâm thức mình lên người khác. Khi chúng ta không có khả năng chuyển hóa những cảm xúc tiêu cực này, nó sẽ tác động ngược lại, trở thành một loại rác đổ lên người khác.

Chúng ta là những người có thực tập, được hướng dẫn những phương pháp rất hiệu quả để áp dụng khi phải đối diện với những gì đi vào trong tâm thức mình. Chúng ta hoàn toàn có quyền để chọn lựa. Nếu ta theo đám đông kia, chạy theo tiêu thụ những năng lượng sợ hãi và để cho chúng có cơ hội bùng phát với người khác thì đó không phải là cách của một người thực tập.

Tất nhiên, chúng ta không làm theo kiểu tìm cách chống lại số đông, nhưng chúng ta có thể tác động theo chiều hướng tích cực, ít nhất là xuất phát từ chính bản thân ta. Khi không nuôi dưỡng những tin đồn, tin giả, những tâm hành xấu, những cái làm ta sợ hãi, bực bội hay tức giận thì ta có thể thực tập theo cách được hướng dẫn từ trước đến nay. Ta không trốn chạy. Đương nhiên nó đang ở xung quanh ta trong đời sống hằng ngày, dù là trong tu viện hay trong gia đình. Thế nhưng nếu bỏ một chút năng lượng thực tập vào đó, nó sẽ như một hạt giống được chăm sóc, được bảo vệ bởi năng lượng tốt và khi lớn lên nó mạnh hơn rất nhiều. Nó tạo thành tâm thức vững chãi của một người có thực tập, không dễ dàng bị lung lay bởi những tin đồn hoặc tin giả.

Người làm vườn

Mỗi người chúng ta hiện đang là một người làm vườn cho chính mình và cho cả thế giới, dù đang tiếp nhận hay cho ra. Là một cộng đồng sống theo phương thức lành mạnh, nuôi dưỡng và có trách nhiệm đối với xã hội, chúng ta cũng đang làm công việc của người làm vườn. Ngày xưa khi làm báo, Sư Ông cũng đi theo hướng đưa những tin tức nuôi dưỡng, không đưa tin đồn hay những tin giật gân. Khi đọc những tin không vui lắm, hơi tiêu cực thì ít nhất chúng ta phải đọc thêm một tin tức lạc quan, tốt đẹp để nó trung hòa năng lượng kia, và để nó trở thành một loại đất có dinh dưỡng bao bọc cho hạt giống như thầy Pháp Dung nói đến. Một người làm vườn có hiệu quả sẽ chọn cho mình những cách thức phù hợp. Thầy Trời Niệm Lực có một cách thức gieo hạt giống kiểu khác: thầy gieo hạt trong một cái chậu có đầy đủ chất dinh dưỡng mà không bọc đất cho hạt. Sống trong tăng thân, chúng ta rất may mắn có cơ hội chia sẻ với nhau những kinh nghiệm thực tập và chúng tác động qua lại. Không nhất thiết mọi người sẽ đồng ý với nhau về tất cả những cách thức thực tập đó, nhưng khi chúng ta cảm nhận được hiệu quả theo hướng của mình hay của người khác thì nó trở thành một loại tâm thức cộng đồng. Đó là lý do vì sao chúng ta vẫn tiếp tục sống chung với nhau.

 

 

Không là nạn nhân

Đại dịch có thể tiếp tục kéo dài, không ai khẳng định được sẽ kéo dài bao lâu. Thế nhưng, nếu chúng ta thụ động để cho nó tác động tiêu cực vào đời sống của mình thì quả thực không hay tí nào. Chúng ta không chờ đợi đến khi hết cách ly và quay lại đời sống như trước kia thì chúng ta mới có hạnh phúc. Trông chờ như vậy không thực tế lắm.

Pháp Hội cũng trải qua thời gian đầu bối rối khi không biết làm thế nào để thích ứng với tình trạng thay đổi rất lớn trong tu viện và trong đời sống hàng ngày của mình. Nhưng rồi, Pháp Hội cũng nhanh chóng tìm ra được cách thức quan sát tâm tư mình, thấy nó thay đổi như thế nào khi mình phải thích ứng với tình trạng hiện tại. Rất thú vị! Tâm thức chúng ta không cần là nạn nhân chịu trận với tình trạng xấu. Ta có thể biến nó thành một người tiên phong, thành một cái gì đó rất tích cực. Nó có thể tự thay đổi để thích ứng và tạo ra những năng lượng tốt cho chính mình và cho những người xung quanh. Ta không để cho tâm mình bị sụp đổ bởi những năng lượng của sợ hãi, tức giận và ý muốn xả ra bên ngoài. Pháp Hội thấy nhiều người khác cũng đang thực tập theo hướng đó. Thật may mắn!

Chúng ta cũng không cần mở được khóa tu mới gọi là đóng góp cho xã hội. Chúng ta nuôi dưỡng, bảo vệ chính mình cũng đã là một hành động thiết thực đóng góp cho xã hội rồi, huống chi chúng ta còn có khả năng chia sẻ năng lượng tích cực, những cái thấy sáng tỏ của mình cho những người khác.

Sự thay đổi bắt đầu từ chính tâm thức của mình. Nó không cần biểu hiện ra thành một hành động cụ thể nào, chỉ cần nó đang chứa một loại năng lượng tích cực, đó có thể gọi là thực tập rồi. Và từng chút một của nhiều người góp lại sẽ tạo thành một năng lượng thay đổi theo hướng mà chúng ta mong muốn và chúng ta sẽ cùng nhau tận hưởng năng lượng tốt lành đó.

Làm được như vậy chúng ta mới xứng đáng để hiện hữu như một người hữu ích trong hoàn cảnh này, tức là người biết nhìn theo hướng tích cực.

 

Cuộc sống là một sự cầu nguyện

(Tuần báo Publishers của Mỹ đã thỉnh cầu Thầy trả lời vài câu hỏi về sự thực tập cầu nguyện. Dưới đây là một vài câu trả lời đã được trích trong pháp thoại của Thầy ngày 9.3.2006.)

 

 

Làm thế nào để tránh rơi vào cái bẫy của cầu nguyện theo thói quen hay hình thức?

Khi ta tụng kinh cũng như khi nghe tụng kinh, ta cần phải hợp nhất thân và tâm. Làm được như vậy, ta có niệm, có định; ta hòa vào tăng thân và trở thành một với tăng thân, như một dòng sông.

Ta không còn tồn tại như một cá nhân mà trở thành dòng sông tăng thân. Tâm lúc nào cũng phải có mặt với thân. Đó là lý do tại sao đi trong chánh niệm có thể được coi là sự cầu nguyện. Ta cầu nguyện bằng đôi chân; và khi đi trong chánh niệm ta có thể tiếp xúc được với nước Chúa, với Tịnh độ của Bụt. Và ta có thể thấy được hiệu quả của sự cầu nguyện ngay lập tức.

Khi ta thở vào thở ra trong chánh niệm, đó mới là thở thật sự. Thân và tâm về một mối. Thật đáng tiếc nếu ta chỉ cầu nguyện bằng cái miệng – đọc một cái gì đó, trong khi tâm ta rong ruổi về quá khứ hoặc tương lai, hoặc nghĩ tới một dự án nào đó. Đó không phải là cầu nguyện, bởi vì ta không có chánh niệm, không có định và không có tuệ. Nền tảng của cầu nguyện là niệm, định và tuệ. Trong truyền thống Cơ Đốc giáo, có những người có khả năng cầu nguyện như thế, với niệm, định và tuệ. Họ gọi đó là sự nguyện cầu của trái tim. Cầu nguyện với thân và tâm nhất như mà không chỉ chắp tay rồi tụng một cái gì đó. Khi lên tụng kinh, nếu trong khi tụng mà ta nghĩ ngợi về một điều gì đó, ta phải quay về tự hỏi mình: “Mình đang làm gì đây? Mình đang trình diễn chứ không phải là đang thực tập. Mình đang trình diễn một bài kinh. Mình đang không thực tập, mình không hề cầu nguyện”.

Những thành viên khác trong tăng thân là tiếng chuông chánh niệm, nhắc nhở ta bằng cách họ tụng kinh, cách họ thực tập, và ta phải giúp tăng thân thực tập như vậy. Thân luôn luôn có mặt với tâm, như thế ta mới tránh được cái bẫy của sự thực tập hình thức. Cái bẫy này rất phổ biến; nó có thể xảy ra trong đạo Bụt, trong đạo Cơ Đốc, trong bất kỳ một tôn giáo nào. Ta biết nếu thực tập như thế thì chẳng có hiệu quả gì. Ta không có Thiên quốc, cũng chẳng có Tịnh độ, bởi vì ta không có niệm, định và tuệ.

Đôi khi tôi có nhắc nhở tăng thân trước những bữa ăn chung, tôi nói rằng: “Mời đại chúng thở như thế nào để chúng ta trở thành một cơ thể”. Chúng ta cần phải tìm cách đọc kệ ngũ quán trước khi ăn như thế nào để sự thực tập đó không trở thành một cái lệ, trở thành hình thức. Ta cũng có một bài kệ để đọc thầm trước khi ăn: “Ăn cơm nơi tích môn/ Nuôi sống cả tổ tiên/ Mở đường cho con cháu/ Cùng tìm hướng đi lên.” Nếu tăng thân được nhắc nhở trước khi ăn, mọi người sẽ có cơ hội thực sự thực tập mà không chỉ ở hình thức. Khi lạy xuống trước bàn thờ trong một buổi lễ, ta lại có một bài kệ khác: “Trong thể tính chân như/ Không chủ thể đối tượng/ Đệ tử kính lạy Bụt/ Trong tương cảm nhiệm mầu”. Vì thế ta cần được nhắc nhở qua nhiều cách thức khác nhau, khuyến khích, thúc đẩy một cách thường xuyên để chúng ta không rơi vào cái bẫy hình thức. Ta phải khéo léo, nghệ thuật trong việc tìm ra những cách thức giúp cho sự thực tập của ta sống động. Đó là lý do tại sao chúng ta cần nói những lời sách tấn đại chúng trước khi bắt đầu buổi thiền hành hoặc thiền tọa.

 

 

Xin Thầy chia sẻ về mối quan hệ giữa thiền tập và cầu nguyện trong sự đời sống tu tập của chính Thầy.

Trong tinh thần của đạo Bụt, khi làm bất cứ việc gì mà có niệm, định, tuệ thì có thể xem đó là một sự cầu nguyện. Khi ta uống trà trong thất niệm, sự sống sẽ không có mặt. Ta không thực sự sống bởi vì ta không có mặt, không có chánh niệm và không có định. Giây phút đó không có sự thực tập. Chỉ là một giây phút bình thường. Nhưng khi ta bắt đầu nâng ly trà trong tay với chánh niệm và định tâm, và khi ta uống trà hoàn toàn trong chánh niệm và sự định tâm thì cũng như ta đang thực hành một nghi lễ tôn nghiêm. Và đó đã là một sự cầu nguyện. Khi ta đi, nếu ta thưởng thức từng bước chân, nếu mỗi bước chân nuôi dưỡng và đem lại cho ta sự chuyển hóa, thì mỗi bước chân chính là một lời cầu nguyện.

Cho nên trong giáo lý và sự hành trì của truyền thống đạo Bụt, thực sự không có sự phân biệt giữa thiền tập và cầu nguyện, bởi vì khi ta có niệm định tuệ, ta có thể tiếp xúc được với cõi Bụt, với Bụt và với Tăng. Khi ta thật sự cầu nguyện, ta tiếp xúc với Chúa Jesus, với Thiên quốc. Tiếp xúc được như thế thì sự trị liệu và chuyển hóa chắc chắn sẽ xảy ra. Khi có niệm, định và tuệ thì sẽ không có sự phân biệt giữa người cầu nguyện và người mà sự cầu nguyện đang hướng tới. Nhờ đó sự truyền thông trở nên toàn hảo và sâu sắc; sự chuyển hóa và trị liệu hẳn nhiên sẽ xảy ra.

Khi đi tại sân bay, mỗi bước chân của ta có thể trở thành một lời cầu nguyện. Ta đang thực sự sống, ta không bỏ phí thời gian, bỏ phí sự sống. Khi ta ngồi trong vững chãi, thảnh thơi, khi ta thở vào thở ra trong chánh niệm, khi ta tiếp xúc với sự sống mầu nhiệm, thì đó là thiền tập mà cũng là cầu nguyện. Trong sự cầu nguyện đích thực, không còn sự phân biệt giữa người cầu nguyện và người được cầu nguyện. Những người bạn đạo Cơ Đốc của chúng ta nói: “Sống mỗi giây mỗi phút trong sự hiện diện của Thượng đế”. Nếu ta sống trong niệm định tuệ, ta sẽ không bao giờ rời xa Thượng đế, ta luôn luôn tiếp xúc với Thượng đế, trong sự hiện diện của Thượng đế. Khi ta sống từng giây từng phút của đời sống hàng ngày trong sự hiện diện của Thượng đế nghĩa là cuộc sống hàng ngày của ta là một sự cầu nguyện. Có những người có khả năng làm được như vậy.

Trong đạo Bụt, có những cách rất cụ thể giúp ta chế tác năng lượng của niệm, định và tuệ. Và sự thực tập của ta là sự thực tập chế tác những năng lượng này. Nếu những năng lượng này có mặt, thì không còn sự phân biệt giữa người đang cầu nguyện và người được cầu nguyện. Khi ta có chánh niệm khi đi, khi ngồi, khi nấu ăn, rửa bát thì ta không phung phí sự sống. Ta sống sâu sắc từng giây phút. Cuộc sống của ta trở thành một sự cầu nguyện. Sống được như vậy ta sẽ có nhiều hạnh phúc và bình an.

Vượt qua nỗi sợ hãi mùa dịch bệnh Covid

Con kính bạch Sư ông,

Quý thầy, quý sư cô kính thương!

Những ngày tháng qua, khắp các tỉnh, thành của Việt Nam chìm trong dịch bệnh Covid. Nhiều nơi giãn cách xã hội, bệnh viện quá tải vì số lượng ca nhiễm bệnh cứ tăng lên; báo đài mỗi ngày đưa thông tin về dịch bệnh càng gieo rắc thêm sợ hãi cho người dân. Mọi nơi đều hạn chế đi lại làm cho người lao động và doanh nghiệp không thể hoạt động; đời sống khó khăn càng tăng thêm nỗi lo cũng như kéo theo những năng lượng bất an trong cộng đồng.

Trong tình cảnh này, con như thấy lại hình dáng của những thanh niên phụng sự xã hội khi xưa đã tiếp bước Sư ông đi về khắp các làng, xã giúp đỡ những người nghèo, các em bé; đã lập nên những bệnh viện để chữa bệnh cho mọi người. Trong thời buổi khó khăn như hiện tại, lòng con thật thổn thức khi biết nhiều người, nhiều doanh nghiệp đang học hạnh Ba-la-mật bố thí, cúng dường và làm thiện nguyện khắp nơi. Con cảm kích với hình ảnh những thanh niên, những tình nguyện viên, các bác sĩ, y tá xông pha vào tuyến đầu chống dịch để giúp đỡ đồng bào đi qua khổ nạn. Trong con nuôi dưỡng sự biết ơn sâu sắc về họ. Tuy nhiên, dù ít nhưng vẫn còn đó sự kỳ thị người bệnh, bao nỗi lo sợ vẫn quẩn quanh và lớn dần trong mỗi chúng con.

 

 

Thưa Sư ông! Con thấy đâu đó trong con vẫn khởi lên sự lo lắng và thiếu niềm tin vào lúc này. Ngoài xã hội đang khổ sở vì dịch bệnh, cơ thể con cũng phát ra vấn đề xương khớp khiến con nhức mỏi hằng đêm và khó ngủ. Mỗi lần như thế năng lượng bất an lại trỗi dậy. Con đã nhớ tới những lời dạy của Sư Ông và bắt đầu quay về nương tựa vào sự thực tập theo dõi hơi thở. Nhận diện và nhìn thẳng vào những khổ đau đó để ôm ấp và chuyển hóa. Con có niềm tin rằng, chỉ cần con duy trì sự thực tập thì những nỗi lo sợ ấy sẽ không thể kéo con đi được.

Thở vào, tôi thấy trong tôi có nhiều bất an, đau khổ

Thở ra, tôi nhận diện và mỉm cười với niềm bất an, đau khổ để chuyển hóa

Niềm bất an đau khổ/Nhận diện, chuyển hóa

Trong khi thực tập, con cũng nhận diện được những tập khí tiêu cực liên tục khởi lên trong tâm. Những lúc như thế, con cần một cái gì thật đẹp, thật lành để nương tựa vào và cho con sức mạnh. Con đã tập quán chiếu về hình ảnh Sư Ông và quý thầy, quý sư cô đang từng bước thiền hành thảnh thơi nơi cánh đồng lúa vàng; nơi có ánh mặt trời ban mai tỏa chiếu lên những đọt lá; có tiếng chim ca hát rộn ràng dưới bóng cây im mát. Sư Ông đang cùng quý thầy, quý sư cô ngồi thật yên, vững chãi như núi, cùng thở những hơi thở tràn đầy năng lượng của từ bi, yêu thương – những hơi thở của nuôi dưỡng, trị liệu hiến tặng cho mọi người. Nhờ đó, những nỗi khổ niềm đau trong con bắt đầu được lắng dịu và nhường chỗ cho một nguồn năng lượng tươi mát mà Sư Ông và quý thầy, quý sư cô đã trao truyền cho con.

Thưa Sư ông! Con biết, là đệ tử của Sư Ông, là một tiếp hiện cư sĩ, lẽ ra con phải có nhiều năng lượng tươi mát và vững chãi để giúp mình vượt qua được niềm đau của tự thân và chuyển hóa chúng. Nhưng đôi khi, con vẫn thấy mình còn nhiều vụng về khi đối diện với nghịch cảnh cuộc sống hay hoang mang bởi đại dịch. Sư Ông đã cho mình một con đường sao mình vẫn còn những lo sợ? Cứ như vậy, mặc cảm lại có cơ hội đi lên trong con nhiều hơn. Ngoài kia dịch bệnh vẫn ngày càng phức tạp. Sống trong nguồn năng lượng bất an ấy cộng với mặc cảm của tự thân, con thấy cuộc sống thật mong manh. May thay, nhờ nhìn ra được bản chất vô thường của vạn vật mà con biết trân quý những điều kiện quý giá trong giây phút hiện tại hơn.

Con nhớ, trong một bài giảng của mình, Sư ông đã hiến tặng cho đại chúng những câu thư pháp: Ở cho yên ổn, ngồi cho vững vàng và Ngồi thật vững chãi chuyện gì cũng qua. Như một phép mầu, con bỗng bừng tỉnh và quay về với hơi thở chánh niệm, sẵn sàng đối diện với những bất an, sợ hãi trong mình. Con cố gắng thở vào thật sâu cho không khí đi vào bụng và thở ra thật chậm với bài kệ:

Thở vào, tôi thấy khỏe

Thở ra, tôi thấy nhẹ

Thở vào, tôi nhận diện những bất an trong tôi

Thở ra, tôi biết những bất an và nỗi khổ ấy là vô thường.

Thưa Sư Ông, thấy được những khổ đau, bất an khi dịch bệnh liên tục xảy đến, con nhận ra mình là người đang có rất nhiều điều kiện hạnh phúc vì con có con đường, con có sự thực tập để hành trì mỗi khi khó khăn xảy đến. Con có Sư Ông và tăng thân còn đó luôn nâng đỡ và yểm trợ cho con, hiến tặng sự vững chãi cho con và cho mọi người. Đã có đường đi rồi, con còn gì phải lo sợ? Giờ đây, mỗi khi có bất an xảy đến, con sẽ tự tin đối diện và gọi tên từng cảm thọ ấy lên. Cùng với hơi thở chánh niệm, con sẽ từ từ chuyển hóa chúng và mọi khó khăn sẽ có thể đi qua nhẹ nhàng.

“Không đau khổ lấy chi làm chất liệu

Không lang thang sao biết gió mưa nhiều”

“Không có bùn làm sao có sen”

“Giây phút hiện tại rất tươi đẹp”

“Em hãy mỉm cười đi”

Cho đến thời điểm hiện tại, con đã không còn lo sợ, không còn bất an mà đã biết trân quý những điều kiện hạnh phúc mà mình có hơn. Mỗi khi cơn đau trong cơ thể phát khởi, khiến con không thể ngồi thiền được, con sẽ thực tập thiền hành, đi ra vườn tưới rau hay làm những công việc khác như chơi với con của mình. Những lúc có cơ hội nằm xuống, con cũng thực tập buông thư và ôm ấp cơn đau, chế tác năng lượng bình an gửi đến cho cơ thể của mình cũng như mọi loài. Những lúc như thế, cảm giác nhẹ nhàng, năng lượng tích cực lan khắp thân tâm con, mọi đau nhức dường như được tan biến.

 

 

Con nhận ra rằng, dù ngoài kia dịch bệnh có hiểm nguy và diễn biến phức tạp nhưng vẫn chưa đáng sợ bằng nỗi bất an, sợ hãi mà chính mình tự tạo ra cho mình. Nếu mình cảm thấy có bình an, tràn trề năng lượng tích cực thì những nỗi khổ niềm đau kia sẽ dễ dàng được chuyển hóa. Con tự nhắc nhở mình duy trì sự thực tập hơi thở chánh niệm, để cho những đau nhức trong cơ thể con có cơ hội được trị liệu và để con và tất cả mọi người biết cách sống trong an lạc, vững chãi mà cùng nhau vượt qua mùa dịch bệnh khó khăn này. Nguyện cầu hồng ân Tam bảo gia hộ cho tất cả chúng con được sống trong an toàn và hạnh phúc.

“Chánh niệm là Bụt, soi sáng xa gần

Hơi thở là Pháp, bảo hộ thân tâm

Năm uẩn là Tăng, phối hợp tinh cần.”

 

Đà Nẵng, Tháng 7/2021

Tâm Định Hướng

Trực tiếp buổi ngồi thiền, tụng kinh cầu nguyện cho Việt Nam

 

 

 
Kính thưa đại chúng,
Đại dịch Covid – 19 vẫn đang có những diễn biến phức tạp tại Việt Nam cũng như trên toàn thế giới. Số ca nhiễm bệnh tăng lên mỗi ngày, số người tử vong bởi dịch bệnh đang là mối lo sợ cho nhân loại toàn cầu.
 
Ý thức được khổ đau của các nạn nhân cũng như người thân của họ trong giai đoạn khó khăn này. Chúng ta cần chung lòng hướng tâm cầu nguyện để nguyện cầu hồng ân Tam bảo gia hộ cho đại dịch qua mau, nhân loại được sống trong an toàn và hạnh phúc.
 
Kính mời đại chúng tham dự buổi ngồi thiền, tụng kinh, niệm Bụt, chế tác năng lượng bình an, thương yêu và trị liệu cùng với tứ chúng Làng Mai được diễn ra tại thiền đường Nước Tĩnh, Chùa Pháp Vân, Xóm Thượng, Làng Mai, Pháp.
 
Buổi lễ sẽ được phát trực tiếp qua zoom và trên kênh Youtube Làng Mai lúc 15:00 (Giờ Pháp) vào khoảng 20:00 (giờ Việt Nam) Chủ Nhật ngày 25/7/2021.
 
Để tham dự trực tiếp qua zoom, mời đại chúng truy cập vào đường dẫn sau:
 
Meeting ID: 943 5492 8258
Mật khẩu: caunguyen
 
Đại chúng cũng có thể theo dõi trực tiếp buổi lễ này trên kênh Youtube Làng Mai với đường dẫn dưới đây:
 
Dưới đây là nội dung các bài kinh sẽ tụng đọc trong suốt buổi lễ, đại chúng có thể in ra giấy hoặc mở ra khi tham dự tụng kinh chung với tăng thân:
 
 
  • Khai kinh

Nam mô đức Bổn Sư Bụt Shakyamuni (3 lần) (C)
Pháp Bụt cao siêu mầu nhiệm
Cơ duyên may được thọ trì
Xin nguyện đi vào biển tuệ
Tinh thông giáo nghĩa huyền vi (C)

Cúi đầu kính lạy Quan Thế Âm
Nguyện lớn vì đời luôn hiện thân
Mắt thương nhìn đời thường quán chiếu
Lắng nghe cứu độ vớt trầm luân
Cành dương rẩy nước thiêng cam lộ
Gột sạch tâm con mọi cấu trần
Con xin một lòng về nương tựa
Nguyền ước ngàn lời xin kính dâng: (C)
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Con nguyền nhìn sâu vào năm uẩn
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Con nguyền thấy được tự tánh Không
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Con nguyền sớm lên bờ giải thoát
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Con nguyền vượt thắng mọi tai ương
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Con nguyền ngồi trên thuyền Bát Nhã
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Con nguyền có mặt đủ ba thân
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Con nguyền thành tựu quả giải thoát
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Con nguyền nuôi dưỡng đại bi tâm
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Con nguyền thâm nhập Như Lai Tạng
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Con nguyền gạn lọc tâm ý trong (C)
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Cho con vượt thoát hầm ái dục
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Cho con đập vỡ khối trần tâm
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Cho con đủ phương tiện quyền xảo
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Cho con xây dựng được tăng thân
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Cho con chuyển hóa được hờn giận
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Cho con nhổ được gốc vô minh
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Cho con đưa cao đuốc chánh tín
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Cho con được mắt tuệ sáng trong
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Xin trên tay có đóa sen vàng
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Xin mắt nhìn thấy được Pháp thân
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Xin nguyền xây dựng tình huynh đệ
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Xin nguyền bồi đắp nghĩa đồng môn
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Xin nguyền tập nói lời ái ngữ
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Xin nguyền học nhìn bằng mắt thương
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Xin nguyền thành tựu hạnh đế thính
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Xin nguyền chánh niệm sống phân minh
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Xin nguyền định căn mau thành tựu
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Xin nguyền ngày đêm bước kiện hành
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Xin nguyền an cư trên thật địa
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Xin nguyền được năm mắt sáu thông (C)
Nam mô Bồ Tát Quan Thế Âm
Xin cùng con đi vào vùng chiến tranh
Chấm dứt đao binh, im hơi bom đạn
Xin cùng con đi vào vùng khổ bệnh
Đem theo linh dược cam lộ thanh lương
Xin cùng con đi vào cõi ma đói
Đem theo pháp thực của hiểu và thương
Xin cùng con đi vào vùng địa ngục
Giải trừ nhiệt não đem lại thanh lương
Xin cùng con đi vào vùng tranh chấp
Giải tỏa hận thù, khơi suối yêu thương.

Nam mô Bồ Tát Đại Bi Quan Thế Âm
Nam mô Bồ Tát Đại Bi Quan Thế Âm
Nam mô Bồ Tát Đại Bi Quan Thế Âm (CC)

Lạy đức Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi, chúng con xin học theo hạnh Bồ Tát, biết dừng lại và nhìn sâu vào lòng sự vật và vào lòng người. Chúng con xin tập nhìn với tất cả sự chú tâm và thành khẩn của chúng con. Chúng con xin tập nhìn với con mắt không thành kiến. Chúng con xin tập nhìn mà không phán xét, không phản ứng. Chúng con nguyện tập nhìn sâu để thấy và để hiểu những gốc rễ của mọi khổ đau, để thấy được tự tính vô thường và vô ngã của vạn vật. Chúng con xin học theo hạnh Bồ Tát, dùng gươm trí tuệ để đoạn trừ phiền não, giải thoát khổ đau cho chúng con và cho mọi giới. (C)

Lạy đức Bồ Tát Quán Thế Âm, chúng con xin học theo hạnh Bồ Tát, biết lắng tai nghe cho cuộc đời bớt khổ. Ngài là trái tim biết nghe và biết hiểu. Chúng con xin tập ngồi nghe với tất cả sự chú tâm và thành khẩn của chúng con. Chúng con xin tập ngồi nghe với tâm không thành kiến. Chúng con xin tập ngồi nghe mà không phán xét, không phản ứng. Chúng con nguyện tập ngồi nghe để hiểu. Chúng con xin nguyện ngồi nghe chăm chú để có thể hiểu được những điều đang nghe và cả những điều không nói. Chúng con biết chỉ cần lắng nghe thôi, chúng con cũng đã làm vơi bớt rất nhiều khổ đau của kẻ khác rồi. (C)

Lạy đức Bồ Tát Phổ Hiền, chúng con xin học theo hạnh nguyện của Bồ Tát, biết đem con mắt và trái tim đi vào cuộc sống. Chúng con xin nguyện buổi sáng dâng niềm vui cho người, buổi chiều giúp người bớt khổ. Chúng con biết hạnh phúc của người chính là hạnh phúc của mình, và nguyện thực hiện niềm vui trên con đường phụng sự. Chúng con biết mỗi lời nói, mỗi cái nhìn, mỗi cử chỉ và mỗi nụ cười đều có thể đem lại hạnh phúc cho người. Chúng con biết rằng nếu chúng con siêng năng tu tập thì tự thân chúng con có thể là một nguồn an lạc bất tuyệt cho những người thân yêu của chúng con và cho cả muôn loài. (C)

Lạy đức Bồ Tát Địa Tạng, chúng con xin học theo hạnh Bồ Tát, tìm cách có mặt ở bất cứ nơi nào mà bóng tối, khổ đau, tuyệt vọng và áp bức còn đang trấn ngự, để có thể mang đến những nơi ấy ánh sáng, niềm tin, hy vọng và giải thoát. Chúng con nguyện không bao giờ quên lãng và bỏ rơi những người còn đang bị kẹt trong những tình huống tuyệt vọng, nguyện cố gắng thiết lập liên lạc với những ai đang không còn lối thoát, những ai bị bưng bít không có phương tiện lên tiếng kêu gọi công bình, nhân phẩm và quyền được làm người. Chúng con biết địa ngục có mặt khắp nơi trên thế giới và chúng con nguyện sẽ không bao giờ tiếp sức xây dựng thêm những địa ngục trần gian như thế; trái lại, chúng con xin nguyện nỗ lực giải trừ những địa ngục còn đang có mặt. Chúng con nguyện tu học để đạt được đức vững chãi và kiên trì của Đất, để có thể trở thành trung kiên và không kỳ thị như Đất, và cũng được như Đất có thể làm nơi nương tựa cho tất cả những ai cần đến chúng con.

Lạy đức Bồ tát Thường Bất Khinh, chúng con xin học theo hạnh của Bồ Tát, luôn nhìn sâu với con mắt không kỳ thị để thấy được những đức tánh tốt đẹp nơi người khác. Mỗi khi gặp ai Ngài cũng luôn xá chào cung kính và khen ngợi rằng: “Tôi rất kính quý Ngài, Ngài là một vị Bụt tương lai.” Chúng con xin nguyện nhìn sâu vào tự thân để nhận diện những điều tích cực nơi chúng con, để tự chấp nhận và thương yêu được chính mình. Chúng con nguyện chỉ tưới tẩm những hạt giống tốt nơi chúng con và nơi những người xung quanh, để những tư tưởng, lời nói và hành động của chúng con sẽ có khả năng gây thêm niềm tự tin và chấp nhận nơi chính chúng con, nơi con cháu chúng con và nơi tất cả mọi người. Chúng con xin tập nhìn sâu với con mắt không kỳ thị để thấy niềm vui và sự thành công của người là niềm vui và sự thành công của chính mình. Chúng con nguyện tập hành xử và nói năng với đức khiêm cung và niềm cung kính, nguyện học hạnh ái ngữ để giúp những ai có tự ti mặc cảm thấy được rằng họ cũng là những màu nhiệm của vũ trụ. Chúng con biết chỉ có khi nào chúng con vượt thoát được biên giới ngã chấp thì chúng con mới phá bỏ được mặc cảm hơn người, thua người và bằng người và đạt đến tự do và hạnh phúc chân thật. (CC)

Nguyện ngày an lành đêm an lành
Ngày đêm sáu thời đều an lành
An lành trong mỗi giây mỗi phút
Cầu ơn Tam Bảo luôn che chở
Bốn loài sinh lên đất Tịnh
Ba cõi thác hóa tòa Sen
Hằng sa ngạ quỷ chứng Tam Hiền
Vạn loại hữu tình lên Thập Ðịa. (C)
Thế Tôn dung mạo như vầng nguyệt
Lại như mặt nhật phóng quang minh
Hào quang trí tuệ chiếu muôn phương
Hỷ Xả Từ Bi đều thấm nhuận.

Nam mô Bụt Thích Ca Mâu Ni (3 lần) (C)

Con về nương tựa Bụt, người đưa đường chỉ lối cho con trong cuộc đời.

Namo Buddhaya

Con về nương tựa Pháp, con đường của tình thương và sự hiểu biết.

Namo Dharmaya


Con về nương tựa Tăng, đoàn thể của những người nguyện sống cuộc đời tỉnh thức.

NamoSanghaya (C)

 

Đã về nương tựa Bụt, con đang có hướng đi sáng đẹp trong cuộc đời.

Namo Buddhaya

Đã về nương tựa Pháp, con đang được học hỏi và tu tập các pháp môn chuyển hóa.

Namo Dharmaya

Đã về nương tựa Tăng, con đang được tăng thân soi sáng, dìu dắt và nâng đỡ trên con đường thực tập.

NamoSanghaya (C)

 

Về nương Bụt trong con, xin nguyện cho mọi người, thể nhận được giác tính, sớm mở lòng Bồ Đề.

Namo Buddhaya

Về nương Pháp trong con, xin nguyện cho mọi người, nắm vững các pháp môn, cùng lên đường chuyển hóa.

Namo Dharmaya

Về nương Tăng trong con, xin nguyện cho mọi người, xây dựng nên bốn chúng, nhiếp hóa được muôn loài.

NamoSanghaya (CC)

 

Buddha Saranam Gachami

Dharma Saranam Gachami

Sangha Saranam Gachami

 (CC)

  • Tụng Hồi Hướng

Trì tụng kinh thâm diệu
Tạo công đức vô biên
Đệ tử xin hồi hướng
Cho chúng sinh mọi miền. (C)

Pháp môn xin nguyện học
Ân nghĩa xin nguyện đền
Phiền não xin nguyện đoạn
Quả Bụt xin chứng nên. (CCC)

Ly nước táo của bé Thủy

(Trích trong sách “Trái tim mặt trời” của Sư Ông Làng Mai)

Hôm nay có ba em bé, hai gái và một trai, từ dưới làng lên chơi với Thanh Thủy. Bốn đứa chạy chơi trên khu đồi phía sau nhà khoảng một giờ đồng hồ thì tìm vào để kiếm nước uống. Tôi đi tìm chai nước táo cuối cùng còn lại và đem rót vào cho mỗi đứa một ly đầy. Ly chót là của Thanh Thủy. Ly này lợn cợn xác táo, không trong như ba ly trước. Thanh Thủy phụng phịu chê, không uống. Bốn đứa lại chạy lên đồi chơi.

Chừng nửa giờ sau, đang ngồi tĩnh tọa ở phòng bên, tôi nghe tiếng Thủy gọi. Cô bé muốn vặn nước lạnh trong vòi nước để uống, nhưng nhón gót mà cũng không với tới. Tôi chỉ lên bàn, bảo: cháu uống ly nước táo này đi. Thủy ngoảnh lại nhìn. Ly nước táo bấy giờ trong vắt không còn một tí lợn cợn nào nữa, trông thật ngon lành. Nó tới gần và đưa hai tay nâng ly nước táo lên uống. Uống được chừng một phần ba ly, Thủy đặt ly xuống và ngước mắt nhìn tôi: “Có phải đây là một ly nước táo mới không thưa ông?” Tôi trả lời: “Không, ly nước táo hồi nãy đó. Nó ngồi yên một lúc lâu cho nên trở thành trong vắt và ngon lành như vậy đó cháu.” Thủy nhìn lại ly nước táo: “Ngon quá ông ơi. Có phải ly nước táo bắt chước ông đang ngồi thiền không hả ông?”

 

 

Tôi bật cười vỗ nhẹ lên đầu nó. Có lẽ nói rằng tôi đã bắt chước ly nước táo mà ngồi thiền thì đúng hơn. Tối nào đến giờ bé Thanh Thủy đi ngủ thì tôi cũng ngồi thiền. Tôi cho nó ngủ ngay trong thiền phòng, gần chỗ tôi ngồi. Hai ông cháu giao hẹn với nhau là trong khi tôi ngồi thì Thủy nằm mà không lên tiếng hỏi chuyện. Thường thường thì chỉ chừng năm mười phút sau là Thủy đã ngủ. Trong khung cảnh thanh tịnh đó, giấc ngủ đến với Thủy một cách dễ dàng. Mãn giờ thiền tọa, tôi chỉ cần đi lấy một cái mền đắp lên cho nó.

Thanh Thủy là một em bé thuộc giới “thuyền nhân” (boat people) chưa đầy bốn tuổi rưỡi. Nó cùng với bố nó vượt biển sang tới Mã Lai hồi tháng tư năm ngoái. Mẹ nó bị kẹt lại bên nhà. Qua tới Pháp, bố nó đem gởi lại Phương Vân Am vài tháng để rảnh rang lên Paris lo giấy tờ và kiếm việc làm. Tôi dạy cho Thủy vần quốc ngữ và những bài ca dao xưa. Con bé rất thông minh. Chỉ trong vòng mười lăm ngày, nó đã đánh vần và đọc từ từ cuốn “Vương Quốc Của Những Người Khùng”, truyện ngụ ngôn của Leo Tolstoy, do tôi dịch.

Tối nào Thanh Thủy cũng thấy tôi ngồi. Tôi bảo nó là tôi “ngồi thiền” và tôi không hề nói cho nó biết ngồi thiền là gì và ngồi như thế để làm gì. Mỗi tối, khi thấy tôi rửa mặt, mặc áo tràng và đi thắp một cây nhang cho thơm thiền phòng là nó biết tôi sắp đi “ngồi thiền”. Nó cũng biết là đã đến giờ nó phải đi đánh răng, thay áo và leo lên chỗ nằm mà không nói chuyện. Không lần nào nó đợi tôi nhắc.

Chắc rằng trong cái đầu tí hon của nó, bé Thanh Thủy nghĩ rằng ly nước táo ngồi yên một hồi lâu là để cho nó lắng trở lại, và ông của nó ngồi yên một hồi lâu chắc cũng là để cho lắng trong, cho khỏe khoắn như ly nước táo. “Có phải ly nước táo bắt chước ông ngồi thiền không hả ông?” Tôi nghĩ bé Thủy chưa đầy bốn tuổi rưỡi mà đã hiểu thế nào là ngồi thiền mà không cần ai giải thích gì cho nó.

Ly nước táo ngồi lâu thì lắng trong. Theo cùng một định luật, ngồi lâu thì ta cũng lắng trong. Lắng trong thì ta sẽ an hòa, khỏe khoắn và tươi mát hơn. Ta tự cảm thấy tươi mát và người chung quanh ta cũng thấy ta tươi mát. Một em bé ưa tới ngồi gần ta không hẳn là vì ta hay cho nó kẹo hoặc hay kể chuyện đời xưa cho nó nghe. Có khi nó ưa tới ngồi gần ta chỉ vì ta tươi mát, có thế thôi.

Tối nay, Phương Vân Am có một ông khách. Tôi rót nước táo còn lại ở trong chai cho đầy một ly và đặt ly nước táo ở trên chiếc bàn giữa thiền phòng. Bé Thanh Thủy ngủ rồi. Tôi mời ông bạn cùng ngồi yên, thật yên, như ly nước táo.

 

 

Dòng Sông Tâm Tưởng

Chúng tôi mới ngồi được chừng bốn mươi phút. Tôi thấy ông bạn đang mỉm cười nhìn ly nước táo. Ly nước táo đã lắng trong rồi. Bạn đã lắng trong chưa? Dù chưa được như ly nước táo, nhưng bạn cũng đã thấy thân tâm bạn lắng trong được một phần nào rồi chứ? Nụ cười chưa tắt trên môi bạn. Hình như bạn ngờ rằng bạn sẽ không thể nào đạt đến sự lắng trong của ly nước táo dù bạn cố gắng ngồi thêm một vài giờ đồng hồ nữa.
Ly nước táo có một chân lý rất bằng, rất vững. Còn bạn, bạn chưa có một thế ngồi thật vững chãi. Trong khi những cái xác táo nhỏ tuyệt đối vâng theo luật tự nhiên mà từ từ để mình rơi nhẹ xuống đáy ly thì tư tưởng của bạn lại như một đàn ong bay loạn xạ lên, không vâng theo một mệnh lệnh nào cả để lắng xuống. Đó, chính hai điều đó đã gây cho bạn cảm tưởng là bạn sẽ không làm được như ly nước táo.
Bạn nói rằng con người là một sinh vật, có tư tưởng và cảm giác, không giống như một ly nước táo. Tôi đồng ý với bạn. Nhưng tôi biết rằng mình cũng có thể làm như ly nước táo, và hơn thế nữa, có thể làm hay hơn ly nước táo: bạn có thể đạt tới tình trạng lắng trong không những trong tư thế ngồi mà còn trong những tư thế đi, đứng và làm việc nữa.
Bạn có thể không tin. Bởi vì trong bốn mươi lăm phút vừa qua bạn thấy bạn đã cố gắng khá nhiều mà không đạt tới sự an tĩnh mong đợi. Bé Thanh Thủy đang ngủ an lành, hơi thở của bé rất nhẹ. Chúng ta thắp thêm một ngọn bạch lạp nữa cho sáng đi, rồi hãy tiếp tục câu chuyện.
Bé Thanh Thủy ngủ an lành như thế mà không hề cố gắng. Bạn có nhớ là mỗi khi không ngủ được mà ta “cố-gắng” ngủ, thì ta lại càng không ngủ được, có phải không? Bạn đã cố gắng để được yên tĩnh, và vì vậy, bạn cảm thấy có một sự chống cự bên trong. Nhiều người ban đầu tập ngồi thiền cũng cảm thấy sự “chống cự” đó, càng muốn yên thì càng nhiều tạp niệm. Họ cho đó là bị “ma” phá, hoặc bị cái “nghiệp nặng” tích lũy từ ngàn kiếp của họ phá. Không phải vậy đâu. Cái sức chống cự ấy sở dĩ có là do sự cố gắng của ta, và sự cố gắng ấy đã trở nên một sức đàn áp. Tư tưởng và cảm giác ta xuôi đi như một dòng sông. Ta chận dòng sông là ta tạo nên sức chống cự của nước. Tốt hơn hết là ta nên đi theo dòng sông. Ta lại có thể hướng dòng sông đi theo những ngõ ngách mà ta mong muốn, nhưng nhất định là ta không nên chặn đường của nó. 

 

Dòng sông thì phải chảy. Được rồi nhé, chúng ta đi theo dòng sông. Bất cứ một con nước nào sát nhập và dòng sông là ta phải biết. Tất cả những tư tưởng và cảm giác nào có mặt trong ta là ta biết. Ta ý thức được sự phát sinh, tồn tại và hoại diệt của từng tư tưởng, từng cảm giác và từng cảm xúc. Bạn thấy không, sức “chống cự” đã biến mất. Dòng sông tâm tư bây giờ vẫn trôi chảy như trước, nhưng không phải trong bóng tối mà dưới ánh sáng mặt trời ý thức. Giữ cho mặt trời ý thức ấy sáng tỏ để soi rõ từng con nước, từng bờ cỏ, từng khúc quanh của dòng sông, ấy là thực hiện thiền quán, tức là “ngồi” thiền. Thiền trước hết là theo dõi và quán sát.
Bây giờ đây ta có cảm tưởng là ta đã làm chủ được tình hình, dù dòng sông còn đó và tiếp tục trôi chảy. Ta cảm thấy an tĩnh. Nhưng đây không phải là cái an tĩnh của ly nước táo. Sự an tĩnh của tâm tư không phải là sự chết cứng hay hóa đá của mọi tư tưởng và cảm giác. Cũng không phải là sự hoại diệt của tư tưởng và cảm giác; nói một cách khác hơn, sự an tĩnh của tâm tư không phải là sự vắng mặt của tâm tư.
Cố nhiên tâm không phải chỉ gồm có tư tưởng và cảm giác. Những hiện tượng như giận ghét, hổ thẹn, tin tưởng, nghi ngờ, ao ước, chán bỏ, buồn rầu, thắc mắc, nôn nao v..v… đều là tâm. Những cái mà ta gọi là hoài vọng, ẩn ức, linh tính, bản năng, vô thức và tiềm thức cũng đều là tâm. Duy Thức Học trong Phật học nói đến tám vua tâm (tâm vương) và năm mươi mốt tùy tùng của tâm (tâm sở), nếu có chút thì giờ bạn nên xem qua cho biết. Mọi hiện tượng tâm lý đều được bao hàm trong các tâm vương sở ấy.

Cuộc sống không chỉ có khổ đau

Trích trong sách “Muốn an được an” của Sư Ông Làng Mai

Cuộc sống có rất nhiều khổ đau nhưng cuộc sống cũng tràn đầy những mầu nhiệm như trời xanh, mây trắng, nắng ấm, ánh mắt trẻ thơ… Cuộc sống không chỉ có khổ đau, do đó, chúng ta phải biết tiếp xúc với những mầu nhiệm của sự sống. Bất cứ lúc nào, những mầu nhiệm ấy cũng có mặt khắp nơi trong ta và xung quanh ta.

Nếu tự thân ta không có hạnh phúc, bình an thì chúng ta không thể hiến tặng hạnh phúc và bình an cho người khác, kể cả những người ta thương, những người ta cùng chung sống trong một mái ấm gia đình. Có bình an, hạnh phúc thì chúng ta sẽ mỉm cười và nở ra như một bông hoa, khi đó, mọi người chung quanh ta, từ gia đình cho đến xã hội, ai cũng được thừa hưởng. Chúng ta có cần cố gắng để hạnh phúc không? Có cần cố gắng để thưởng thức vẻ đẹp của trời xanh không? Có cần phải thực tập để có thể tận hưởng được vẻ đẹp đó không? Không. Chúng ta chỉ tận hưởng thôi. Mỗi giây, mỗi phút của đời sống hàng ngày đều có thể như thế cả. Bất cứ lúc nào, ở đâu, chúng ta cũng có khả năng thưởng thức nắng ấm, thưởng thức sự có mặt của nhau, hay thưởng thức hơi thở của chính mình. Chúng ta không cần phải đến Trung Quốc để ngắm trời xanh. Không cần phải đi tới tương lai để thưởng thức hơi thở. Chúng ta chỉ cần tiếp xúc với chúng ngay bây giờ. Nếu chúng ta chỉ để ý đến khổ đau thôi thì rất tội nghiệp.

Chúng ta quá bận rộn đến nỗi không có thời gian để nhìn mặt những người ta thương, kể cả những người trong gia đình ta. Ta cũng không có thời gian để nhìn lại chính mình. Xã hội đã tạo ra một lối sống mà ngay cả khi có thời gian rảnh rỗi, ta cũng không biết cách trở về tiếp xúc với bản thân. Ta đánh mất thời gian quý giá của ta bằng cả triệu cách: mở ti vi ra xem, nhấc điện thoại lên gọi, nổ máy xe đi đâu đó… Chúng ta không quen đối diện với chính mình, chúng ta chán ghét bản thân và muốn chạy trốn khỏi bản thân.

Thiền là ý thức những gì đang xảy ra trong thân thể, cảm thọ, tâm hành và thế giới. Mỗi ngày có 40.000 trẻ em chết đói. Những nước siêu cường quốc có hơn 50.000 đầu đạn hạt nhân, đủ để tiêu diệt hành tinh của chúng ta nhiều lần. Tuy nhiên mặt trời mọc sáng nay rất đẹp, những đóa hoa hồng nở ven đường sáng nay là một mầu nhiệm. Cuộc sống đáng sợ nhưng cuộc sống cũng mầu nhiệm. Thiền tập là tiếp xúc với cả hai mặt. Đừng nghĩ rằng chúng ta phải trang nghiêm mới thực tập được. Kỳ thực, thực tập giỏi, chúng ta phải cười nhiều.

 

 

Gần đây, khi đang ngồi với một nhóm trẻ, thấy Jim cười rất đẹp, tôi nói: “Jim, con cười đẹp lắm!” Em trả lời: “Cám ơn Thầy”. Tôi nói: “Con không cần phải cám ơn Thầy. Ngược lại Thầy phải cám ơn con. Bởi vì nhờ nụ cười của con mà sự sống đẹp hơn. Vì vậy thay vì nói cám ơn, con có thể nói: ‘Đâu có gì đâu thưa Thầy, tự nhiên thôi mà!’”

Nếu em bé mỉm cười được, nếu người lớn mỉm cười được thì điều đó rất quan trọng và đáng quý. Nếu trong đời sống hàng ngày ta có thể mỉm cười, ta có khả năng bình an và hạnh phúc thì không những ta mà tất cả mọi người đều được thừa hưởng. Đó là nền tảng căn bản nhất của công việc chế tác hòa bình. Khi thấy Jim cười, tôi rất hạnh phúc. Nếu cậu bé ý thức rằng cậu đang làm cho người khác hạnh phúc thì cậu có thể nói: “Bạn quá tuyệt vời”.

Để nhắc nhở mình buông thư và giữ tâm bình an, thỉnh thoảng chúng ta cần nên tham gia các khóa tu, hay ngày quán niệm. Những lúc đó, chúng ta có thể đi chậm lại, mỉm cười, uống trà, trân quý sự có mặt của nhau và sống với nhau như thể mình là người hạnh phúc nhất trên đời. Thực sự, đây không phải là khóa tu (retreat) mà là một sự ưu đãi, một bữa tiệc (treat). Trong khi đi thiền hành, ngồi thiền, nấu ăn, làm vườn… suốt ngày, ta có thể thực tập mỉm cười. Ban đầu có thể hơi khó. Có khi ta lại thắc mắc tại sao ta phải cười. Cười được nghĩa là mình đang có chủ quyền với chính mình, mình là mình, mình không đắm chìm trong thất niệm. Nhìn trên khuôn mặt của các vị Bụt và các vị Bồ Tát, ta cũng thấy được những nụ cười như thế.

Tôi xin cống hiến cho các bạn một bài thi kệ để các bạn có thể đọc thầm khi thở và mỉm cười:

Thở vào tâm tĩnh lặng

Thở ra miệng mỉm cười

An trú trong hiện tại

Giây phút đẹp tuyệt vời.

“Thở vào tâm tĩnh lặng” giống như uống một ly nước mát, chúng ta cảm thấy sự mát mẻ dễ chịu thấm vào châu thân ta. Khi tôi thở vào và đọc lên câu này, tôi thấy hơi thở thực sự làm lắng dịu thân tâm tôi.

“Thở ra miệng mỉm cười”. Ta thấy được hiệu quả của nụ cười. Nụ cười làm buông thư hàng trăm bắp cơ trên khuôn mặt ta, làm cho hệ thần kinh ta thư giãn. Nụ cười giúp ta làm chủ bản thân. Vì vậy mà chư Bụt, chư vị Bồ tát luôn mỉm cười. Khi mỉm cười chúng ta sẽ nhận ra được sự mầu nhiệm của nụ cười.

“An trú trong hiện tại”. Khi ngồi đây tôi không nghĩ đến một nơi nào khác. Không nghĩ đến quá khứ hoặc tương lai. Tôi ý thức nơi mình đang ngồi. Điều này rất quan trọng. Chúng ta có khuynh hướng sống trong tương lai mà không phải sống trong giây phút hiện tại, không phải sống trong cái bây giờ, ở đây. Ta thường nói: “Đợi học xong có bằng tiến sĩ rồi tôi mới hạnh phúc”. Đâu dễ gì có bằng tiến sĩ, nhưng khi có bằng tiến sĩ rồi ta vẫn không hạnh phúc, ta lại nói: “Đợi đến khi có công ăn việc làm rồi tôi mới thực sự hạnh phúc, mới thực sự sống được”. Sau khi có công ăn việc làm ta lại đòi có xe hơi. Sau khi có xe hơi, ta đòi có nhà cao cửa lớn. Ta không có khả năng sống trong giây phút hiện tại. Ta có khuynh hướng trì hoãn đến tương lai, một tương lai xa xôi mà ta không biết là khi nào. Bây giờ không phải là giây phút để ta có thể sống hạnh phúc được. Và có thể suốt đời, không bao giờ ta thực sự sống, không bao giờ thực sự hạnh phúc. Vì thế, nếu có nói về một nghệ thuật sống thì đó là nghệ thuật sống trong giây phút hiện tại. Ý thức là chúng ta đang có mặt ở đây trong giây phút hiện tại, và chỉ có giây phút hiện tại là giây phút đáng sống nhất.

“Giây phút đẹp tuyệt vời”. Đây là giây phút duy nhất có thật. Có mặt ngay bây giờ, ở đây và sống hết lòng với giây phút hiện tại là công việc quan trọng nhất của ta. “Lặng, cười, hiện tại, tuyệt vời.” Tôi hy vọng các bạn sẽ thực tập được.

Dù cuộc sống có khó khăn cách mấy và nhiều khi rất khó để mỉm cười, nhưng cứ thử đi, rồi các bạn sẽ thấy được hiệu quả của nó. Chẳng hạn như khi ta chào nhau: “Chào anh, chào chị”, thì lời chào đó phải là một lời chào đích thực. Gần đây có một người bạn hỏi tôi: “Làm sao tôi có thể cười được khi trong lòng đầy khổ đau buồn tủi? Tôi thấy không tự nhiên thoải mái chút nào cả.” Tôi nói: “Cô phải mỉm cười với nỗi buồn của cô, bởi vì cô giàu có hơn nỗi buồn nhiều lắm.” Chúng ta giống như cái ti vi vậy, có hàng triệu kênh. Nếu mở kênh Bụt lên thì chúng ta là Bụt. Nếu mở kênh buồn lên thì chúng ta là nỗi buồn. Nếu mở kênh cười lên thì chúng ta là nụ cười. Chúng ta không nên để cho một kênh nào đó xâm chiếm, khống chế, lấn át ta. Trong ta có đủ mọi loại hạt giống. Chúng ta phải nắm lấy tình hình trong tay và khôi phục lại chủ quyền của mình.

 

 

Khi ta ngồi có ý thức, có bình an, có khả năng thở và mỉm cười được thì ta thực sự là ta, ta có chủ quyền với ta. Khi mở ti vi lên, ta thường để cho chương trình ti vi xâm chiếm. Thỉnh thoảng cũng có những chương trình hay nhưng thường thì chỉ là sự huyên náo, ồn ào. Nhưng vì ta muốn có một cái gì đó đi vào ta hơn là chính bản thân mình, nên ta ngồi đó để cho những chương trình huyên náo tấn công, ngự trị và hủy hoại mình. Cho dù hệ thần kinh của ta đau khổ, kêu la, ta vẫn không can đảm đứng dậy để tắt ti vi. Bởi vì tắt ti vi đi thì chúng ta phải quay về đối diện với chính mình.

Thiền thì ngược lại. Thiền giúp chúng ta trở về với chính tự thân mình. Trong xã hội, có cả hàng ngàn thứ như âm nhạc, phim ảnh, sách báo… kết hợp, hòa trộn lại lôi kéo ta đi, khiến ta ngày càng xa rời bản thân. Chúng ta phải ý thức, mỉm cười và biết thở những hơi thở chánh niệm. Đó là thiền tập, là một mặt khác của xã hội. Chúng ta trở về với chính mình để thấy được những gì đang xảy ra, vì chỉ có cái đang xảy ra mới là điều quan trọng nhất.

Đừng lỗi hẹn với sự sống

Chân Hoa Nghiêm

“Cái này có vì cái kia có” 

Tu viện Bích Nham đóng cửa từ khi đại dịch Covid-19 bắt đầu lan tràn khắp nước Mỹ cho đến hôm nay. Cơn đại dịch này đã và đang tiếp tục làm cho cả thế giới khủng hoảng. “Cô vi” chia cách tình thân. Vì sợ hãi lây nhiễm, con người không dám đến gần nhau. Hiện nay trên thế giới có bao nhiêu người đang sống cô đơn? Hàng triệu người mắc bệnh Covid bị cách ly một mình trong căn phòng của bệnh viện. 

Không phải chỉ sống trong cô đơn mà cũng chết đi trong cô đơn. Ngay cả người thân yêu nhất là cha mẹ, con cái, vợ chồng cũng không được kề cận một bên trước khi lìa đời. Covid đã lấy đi mạng sống hơn cả triệu người trên thế giới, trong đó có người em trai duy nhất còn lại của gia đình tôi. Em tôi đã ra đi trong tình trạng như thế. Có thể đây là tình trạng thê thảm nhất của thế giới hiện nay. 

Có rất nhiều người oán hận và thù ghét Covid-19. Vì nó đã lấy đi mạng sống của những người thân yêu. Vì nó đã gieo rắc những sợ hãi và chia cách. Vì nó đã gây khủng hoảng cho thế giới, v.v… Nhưng khi nhìn sâu vào Covid-19, tôi thấy rằng chúng không phải tự nhiên mà có. Theo kinh Trung đạo nhân duyên thì không có gì tự nhiên mà sinh ra. “Cái này có vì cái kia có. Cái này không vì cái kia không. Cái này sinh vì cái kia sinh. Cái này diệt vì cái kia diệt”. Chúng ta đã làm gì khiến nó xuất hiện? 

Tuy vậy, vì nó mà thế giới bỗng trở nên im lặng. Trong một thời gian, phố xá vắng tanh. Bầu trời bỗng nhiên trong xanh vì không một chiếc máy bay nào bay qua. Mọi người hầu như tập trung ở nhà, gia đình quây quần bên nhau. Cha mẹ được gần gũi con cái, những người thương yêu được gần gũi nhau và thiết lập lại tình thâm. Con người tạm thời dừng lại sự rong ruổi, dừng lại sự bận rộn, dừng lại những âu lo toan tính. Mọi người có thời gian để trở về với chính mình, có thời gian nhìn rõ những người thân yêu hơn. 

Đừng lỗi hẹn với sự sống 

Nghĩ về em, tôi vẫn thấy nhói đau trong lòng. Bốn năm qua tôi chưa về thăm gia đình. Dự định sẽ về thăm để chị em lại đoàn tụ bên nhau. Chưa về thì Covid-19 đã lấy đi mạng sống của em rồi. Thời gian em mới nhiễm bệnh, gia đình chúng tôi đã sách tấn em cố gắng chống chọi cơn bệnh. Chị em tôi liên lạc nhau mỗi ngày qua điện thoại. Tôi nhắn tin: “Ráng lên em ơi! Chị sẽ về thăm nhà, và sẽ nấu nhiều món chay ngon cho em ăn. Chị thương em lắm!”. Chúng tôi cầu nguyện và cầu nguyện… cuối cùng em cũng không qua khỏi. Gia đình tôi rất đau lòng khi nghĩ đến việc em đã đi trong tình trạng thật cô đơn, không một người thân bên cạnh. 

Vẫn biết đời là huyễn

Ly biệt vẫn thương tâm. 

Tôi khóc thật nhiều trong ngày em mất. Tôi đau khổ vì em tôi đã mất. Trong kinh Hoa Nghiêm, Bụt dạy các vị Bồ tát rằng: “Hãy quán sắc như bọt nước, quán thọ như bóng trên nước, quán tưởng như nắng gắt, quán hành như cây chuối và quán thức như huyễn”. 

Đã biết cuộc đời thật ngắn ngủi, mạng sống thật mong manh, tại sao tôi vẫn buồn đau khi em tôi mất? Những vần thơ bỗng hiện lên trong đầu tôi: 

Cuộc đời như bóng nổi mây trôi
Sáng còn tối mất mãi không thôi
Thương yêu cho lắm rồi ly biệt
Ghét nhau đến mấy cũng chia lìa.
Thương ghét, ghét thương vòng luẩn quẩn

Hơn thua được mất cứ xoay vần 

Luân hồi sáu cõi đường sinh tử
Biển khổ đong đầy mối thương tâm.

Chiều nay lữ khách dừng chân lại
Cảm thấy mệt nhoài kiếp tha phương

Quay thuyền ngược hướng dòng thác lũ

Buông hết trần tâm, lặng sóng cồn. 

Tôi tự cho mình là một lữ khách. Vì thấy tâm mình vẫn còn lang thang trong những chuỗi buồn vui nhân thế, cho nên cái chết của em trai đã làm tôi khổ. Chiều nay, chợt nhận ra điều ấy. Cuộc đời vốn là như vậy. “This is it”. Khi điều kiện còn thì em biểu hiện, khi điều kiện không còn thì em sẽ ẩn tàng trong một hình thức khác thôi. Phải nhìn thẳng vào thực tại, phải chấp nhận sự thật. Tôi phải buông bỏ nỗi sầu thương, tiếc nuối. 

Nhìn những cụm mây đang dần tan trên bầu trời trong, tôi tự nhủ lòng: “Mai kia rồi cũng 

sẽ đến phiên mình, không sớm thì muộn thôi”. Tôi bỗng nhớ những lời Thầy đã dạy: 

Hãy trân quý những tháng ngày còn lại

Hạnh phúc cười trên mỗi bước con đi. 

Hãy lau khô nước mắt đi, hãy trân quý những tháng ngày còn lại đi. Tôi phải sống cho thật có ý nghĩa trong từng giây từng phút. Tôi còn bao nhiêu tháng ngày còn lại? Đừng để những buồn đau chiếm ngự. Dù có Covid hay không có Covid, hãy tận hưởng những mầu nhiệm đang dàn trải trước mặt, mà đừng để những lo âu, sợ hãi che lấp. Tôi phải trân quý mỗi bước chân đang đi trên mặt đất. Tôi phải trân quý từng hơi thở vào ra. Tôi ý thức rằng mình đang sống. Tôi đang đi cho em tôi. Cho những ai đã không vượt qua được sự tấn công của Covid. Tôi phải trân quý sự có mặt của những người thương đang còn sống. Những người đang ở quanh tôi, những người tôi còn có thể nghe, có thể thấy, có thể tiếp xúc được. Tôi muốn chia sẻ với bạn rằng hãy nói ngay những lời thương yêu với người mình thương. Đừng hà tiện lời nói thương yêu với ba mẹ, con cái hay vợ chồng mình. Nếu không sau này mình sẽ hối tiếc. Khi người thương mất rồi, thì mình lại hối hận, tại sao khi họ còn sống lại không nói một lời thương yêu với họ. Thật may mắn, tôi đã kịp thời nói lời thương em trước khi em mất. Tôi cảm thấy không có một hối tiếc nào cả. Khi tôi đã bắt đầu chấp nhận cái chết của em tôi, thì nỗi đau trong lòng tôi cũng đang dần chuyển hoá. 

 

 

Em tôi có hai người con trai. Cháu lớn 21 tuổi đang là giáo viên dạy trung học. Cháu nhỏ năm nay 17 tuổi đang học lớp 11. Cái tuổi mới lớn với bao mơ ước về tương lai. Em tôi là tài xế xe buýt. Rời nhà từ sáng sớm, không nề cực nhọc mong ước rằng sẽ cho con mình một đời sống đầy đủ và hạnh phúc. Em tôi luôn dạy dỗ con đừng uống rượu hút thuốc, đừng ham chơi, nên chăm học để sau này ba sẽ thưởng, sẽ dẫn con đi chơi. Hai đứa cháu trai tôi nghe lời ba, chăm học lắm. Có lần tôi về thăm gia đình em, thấy hai cháu không đi đâu chơi cả. Tôi khuyên em nên tổ chức cho gia đình đi du lịch cho khuây khỏa, đừng làm việc nhiều quá, và nhân tiện gia đình cũng có mặt cho nhau. Đồng thời cho hai cháu được học hỏi thêm văn hóa nước ngoài. Nhưng em lắc đầu, nói: “Em muốn đợi thêm vài năm nữa”. 

Có bao nhiêu người trong chúng ta chờ đợi một thời cơ tốt đẹp để làm một cái gì đó cho bản thân mình và cho những người mình thương yêu? Nhưng tử thần thì chắc chắn sẽ không bao giờ chờ đợi một ai cả. Dù đó là một vị vua, và ngay cả một bậc toàn giác cũng không tránh khỏi vô thường. Khi nó đến thì mình không thể nào mặc cả. Tôi cảm thấy thấm thía câu: “Đừng lỗi hẹn với sự sống”. Sự sống đang dàn trải trước mắt ta, nếu mình không nắm lấy ngay trong giây phút hiện tại, nếu mình lần lữa thì mình sẽ đánh mất cơ hội thôi. 

Ngày đứa cháu trai của tôi thi O Level (bằng trung học lớp 11 bên Anh) và đậu hạng A, cầm mảnh bằng khen trong tay về đưa cho mẹ, cháu ôm mẹ khóc nức nở. Cháu nói không có ba ở đây để vui mừng khi cháu thi đậu giỏi. Và chắc rằng ba sẽ hãnh diện khi thấy thằng út học giỏi. Ba mất vì bệnh Covid đã khiến cháu tôi quyết định học ngành Y. Cháu muốn sau này sẽ giúp cho nhiều người thoát khỏi bệnh tật. Sự tiếp nối của em tôi đang được tiếp tục biểu hiện trong hình thức của hai đứa con mình. 

Mặc kệ Cô vi 

Con đường thiền hành mới được quý thầy khai phá có những hàng cây cao giao nhau, đầy những cành lá chín đỏ, vàng xen nhau thật bắt mắt. Màu sắc của mùa thu đẹp quá! Một cơn gió chợt đến làm những chiếc lá tung bay khắp trời. Tôi dừng chân và ngẩn ngơ nhìn khung cảnh trước mặt. Ôi đẹp quá! Những chiếc lá tung bay khắp cả khu rừng như hoa trời Đâu la miên được rải xuống trần gian. Thật ra tôi chưa từng thấy hoa trời Đâu la miên, chỉ tưởng tượng và nghĩ rằng chắc cũng đẹp đến như vậy thôi. 

Tôi chợt thấy đời mình không khác gì chiếc lá. Lá đã đi qua những giai đoạn chuyển tiếp, lúc xanh non mơn mởn, lúc sậm màu và khi bắt đầu chấm dứt cuộc đời thì nó bừng lên màu sắc thật rạng rỡ để rồi trở về với màu sậm tối, héo khô. Trở về với hiện thực, tôi tiếp tục dẫm lên những chiếc lá vàng khô và nghĩ rằng: trước khi về với đất Mẹ, chúng có cơ hội được bay nhảy tự do trong không gian, đẹp biết bao! Bất chợt tôi tự hỏi: “Mình có được như chiếc lá mùa thu không? Mình có tự do, không vướng bận như những chiếc lá trước khi về với đất Mẹ?”. 

Vào mùa thu, khi những cơn bão đến các vùng phía Nam, thì ở phía Đông của nước Mỹ cũng bị ảnh hưởng không ít. Cơn gió mạnh đã làm gãy đổ một cây táo lâu năm trên con đường về ni xá. Hình như cây táo biết nó sẽ ra đi trước mùa đông nên mùa xuân nó ra rất nhiều hoa rất đẹp. Và mùa thu này những đóa hoa đã trở thành nhiều trái đẹp thơm ngon. Cây mà cũng biết hiến tặng tất cả những gì đẹp và ngon trước khi ra đi, huống hồ là một con người. Mỗi khi đi ngang cây táo đường trên về ni xá, tôi thường đứng dưới những nhánh cây thấp và với lấy một trái đỏ chín, cắn vào một miếng táo để thấy nước táo ngọt ngọt chua chua thấm qua cổ họng. Tôi thưởng thức trái táo với lòng biết ơn cây táo đã cho hoa quả đẹp. 

Chư hạnh vô thường 

Năm 2020 vì đại dịch, chúng tôi chỉ có một khoá tu duy nhất là khóa tu nấu ăn online (trên mạng). Tuy khoá tu có năm ngày, nhưng thiền sinh cũng rất hạnh phúc khi tham dự. Thiền sinh người Mỹ cũng như người Việt đều rất nhớ Bích Nham. Quý thầy, quý sư cô tổ chức khóa tu online có nhiều hạnh phúc lắm. Hàng năm chúng tôi thường có khóa tu cuối năm. Nhưng năm nay quý thầy qua tu viện Lộc Uyển an cư, chỉ còn lại quý sư cô, không đủ nhân lực để lo khóa tu online cuối năm. Chúng tôi chỉ tổ chức những buổi quán niệm qua mạng trong những ngày lễ đặc biệt như lễ Tạ ơn, lễ Giáng sinh, Tết Tây và Tết Ta mà thôi. Vậy mà chúng tôi đã nhận những lá thư từ khắp nơi, từ Canada đến Bắc California gửi đến hỏi thăm cuộc sống chúng tôi có thiếu thốn gì không? Có cần gì không? Những tăng thân vùng lân cận cũng luôn gửi thư cúng dường và hỏi thăm. Nhìn những lá thư thăm hỏi, chúng tôi cảm động lắm. Khi chính phủ bắt đầu cho các tiểu bang thông thương với nhau thì có hai em Kỳ và Hà là người Việt ở vùng Delaware thường tham dự khóa tu người Việt. Hai em không ngại đường xa, cứ mỗi tháng là chở một xe đầy thực phẩm Á châu đến. Cũng có khi chúng tôi nghe tiếng xe thắng trước cửa phòng ăn, bước ra thì thấy một thùng cải xoăn (kale), hai bịch quýt nhỏ, mấy hộp sữa hạnh nhân (almond), và một chú người Mỹ ngồi trên xe nhìn chúng tôi vẫy tay cười rồi lái xe đi. Khi chắp tay quán tưởng trước mỗi bữa ăn, tôi thấy lòng biết ơn vô hạn. Với mỗi bước chân, mỗi hơi thở, tôi không những cầu nguyện cho thế giới được bình an, mà cũng cầu nguyện cho các vị mạnh thường quân được yên ổn và hạnh phúc. 

Vì cách ly nên các thầy cô giáo dạy Anh văn cho các sư cô đều qua Zoom. Quý thầy cô giáo là những vị Tiếp hiện, hay thiền sinh tình nguyện dạy Anh văn cho các sư cô qua sự giới thiệu của tăng thân. Họ là những vị đã về hưu, hoặc còn làm việc tại nhà hay công xưởng. Tuy không có khóa tu, nhưng các sư cô cũng bận rộn với các lớp học. Những thầy cô giáo cũng được nuôi dưỡng nhiều qua sự tươi mát và khao khát học hỏi của các sư cô. Tôi rất vui khi thấy các sư em chăm chỉ học hành và thực tập. Sự tinh tấn của các sư em nuôi dưỡng tôi nhiều lắm. Tôi nhớ có lần Thầy nói với tôi: “Con là sư chị lớn thì nên làm gương cho các sư em, đừng bỏ thời khóa”. Tôi chắp tay dạ nhỏ. 

Tôi không bao giờ muốn bỏ thời khóa, dù đôi khi trời lạnh, hoặc có những lúc cảm thấy khá mệt mỏi vì công việc của chúng. Nhưng đối với tôi, những buổi ngồi thiền, những buổi thiền hành hay sinh hoạt với đại chúng là thời gian quý báu, tôi phải tận hưởng từng phút giây của những buổi công phu ấy. Thời gian như bóng câu qua cửa, vô thường có chờ đợi một ai. Đừng để tháng ngày trôi qua oan uổng. 

Chỉ còn 16 ngày nữa thì qua một năm mới. Win Grace, cô giáo dạy Anh văn qua Zoom của tôi nói: “Thưa sư cô, con nghĩ rằng năm 2020 đúng là một năm bùn lầy. Tất cả mọi thứ đều bị sa lầy và đi xuống. Con hy vọng rằng năm 2021 sẽ được khai thông và tươi sáng, như hoa sen mọc lên từ bùn vậy”. 

Tôi ngạc nhiên khi nghe những lời cô chia sẻ. Đúng thật! Năm 2020 là năm nhiều sợ hãi và ngăn cách. Bao nhiêu người đã chết vì bệnh dịch! Niềm đau mất người thương đầy như nước ở đại dương. Còn nhiều thứ nữa… nhưng nếu mình ngồi đó để kể lể, để hoài tưởng đến những nỗi khổ niềm đau thì mình sẽ bị nhấn chìm trong biển khổ mà thôi. 

Chư hạnh vô thường

Thị sinh diệt pháp

Sinh diệt diệt dĩ

Tịch diệt vi lạc.

(Kinh Đại Niết bàn) 

Nhớ lời Bụt dạy để thấy rằng mọi hiện tượng đang xảy ra trên thế giới là vô thường, để mình không còn sợ hãi và chấp nhận sự thật. Chấp nhận sự thật không phải là buông xuôi, mà là để mình rũ bỏ quá khứ và trở về với hiện tại để làm cho hiện tại tốt đẹp hơn từ kinh nghiệm quá khứ. Vẫn còn kịp để con người sống tỉnh thức hơn qua cách suy nghĩ, hành động và tiêu thụ của mình. 

Sáng nay nhận được tin Thầy đã bắt đầu ăn lại được, tôi mừng quá. Tôi đang chờ đợi để được về thăm Thầy. Tôi biết rằng Thầy rất thương Tổ đình, thương học trò và Thầy sẽ đợi. Cầu nguyện cho Thầy có mặt với chúng ta dài lâu.

 

Thời khắc duy nhất để sống

Đã về, đã tới

Bây giờ, ở đây

Vững chãi, thảnh thơi

Quay về nương tựa.

Tôi không thể thưởng thức được đời sống nếu tôi dùng nhiều thì giờ để lo âu về những gì đã xảy ra hôm qua hoặc sẽ xảy ra ngày mai. Chúng ta lo lắng về tương lai vì chúng ta sợ hãi. Nếu chúng ta sợ hãi hoài thì chúng ta không thể biết giá trị của sự sống và hạnh phúc của hiện tại.

Trong đời sống hàng ngày, chúng ta có khuynh hướng cho rằng hạnh phúc chỉ có mặt trong tương lai. Chúng ta luôn luôn mong đợi những điều tốt đẹp hơn, những điều kiện tốt để làm cho ta hạnh phúc. Chúng ta bỏ qua những gì đang xảy ra trước mắt. Chúng ta cố gắng đi tìm những gì làm cho ta cảm thấy vững vàng hơn, an toàn hơn. Nhưng chúng ta cũng thường xuyên lo sợ về những gì tương lai sẽ đem tới. Chúng ta lo mất việc làm, mất của cải, và những người ta thương. Vậy nên chúng ta cứ chờ đợi cái giây phút huyền diệu kia, vào một thời điểm nào đó sau này, khi mà mọi chuyện xảy ra đúng như ý ta mong muốn. Nhưng đời sống chỉ có trong giây phút hiện tại. Bụt dạy: “Chúng ta có thể sống hạnh phúc ngay trong hiện tại, đó là những giây phút duy nhất mà ta có.”

Khi bạn trở về với lúc này và ở đây, bạn sẽ nhận diện được rằng nhiều điều kiện của hạnh phúc đã có mặt. Thực tập chánh niệm là thực tập trở về với hiện tại, lúc này và ở đây, để có thể tiếp xúc sâu sắc với chúng ta, với đời sống. Chúng ta phải tập để có thể làm được chuyện này. Dù cho ta thông minh và hiểu biết ngay, chúng ta cũng cần được huấn luyện mới sống được như thế. Chúng ta phải luyện tập để thấy được rằng các điều kiện của hạnh phúc đã có mặt tại đây rồi.

Nhà của ta

Căn nhà thật sự của ta là bây giờ và ở đây. Quá khứ đã không còn và tương lai thì chưa tới. “Đã về nhà, đã tới nhà, bây giờ và ở đây.” Chúng ta thực tập như thế.

Bạn có thể đọc bài kệ đó trong khi thiền hành hay thiền tọa. Bạn có thể thực tập bài kệ khi lái xe tới sở làm. Bạn chưa tới sở nhưng trên đường đi, bạn đã tới căn nhà của bạn, chính là giờ phút hiện tại. Và khi tới sở, đó cũng là nhà, vì khi vô đó, bạn cũng đang sống với bây giờ và ở đây.

Hãy cứ thực tập câu đầu tiên: “Tôi đã tới, tôi đã về nhà” là bạn đã có thể rất hạnh phúc rồi. Khi ngồi, khi đi hay khi tưới vườn rau, hay cho con ăn, lúc nào bạn cũng thực tập được “đã về, đã tới.”  Tôi không còn chạy nữa. Tôi đã chạy suốt đời rồi và nay tôi quyết định dừng lại để thực sự sống cuộc đời mình.

Bạn chờ đợi gì nữa?

Người Pháp có bài hát “Người ta chờ điều gì để có hạnh phúc?” Khi tôi thực tập thở vào tôi đọc “đã về,” đó là một sự thành công. Bây giờ tôi hoàn toàn có mặt, tôi sống 100%. Giờ phút bây giờ trở thành ngôi nhà thật sự của tôi.

Khi thở ra tôi nói “đã tới nhà.” Nếu bạn không cảm thấy về tới, bạn sẽ tiếp tục chạy. Và bạn tiếp tục sợ hãi. Nhưng nếu bạn cảm thấy đã tới nhà, thì bạn sẽ cảm thấy không cần phải chạy nữa. Đó là chìa khóa bí mật của sự thực tập. Khi sống với hiện tại, ta có thể sống với hạnh phúc thật sự.

Thưởng thức mặt đất

Tôi kể chuyện này đã nhiều năm. Giả thử có hai phi hành gia lên mặt trăng. Khi tới nơi, họ bị tai nạn và họ biết chỉ còn đủ dưỡng khí cho hai ngày. Không hy vọng gì việc có người từ trái đất tới tiếp cứu. Họ chỉ còn hai ngày để sống. Nếu bạn hỏi họ lúc đó: “Bạn mong ước điều gì nhất?” Họ có thể trả lời: “Trở về nhà và được đi trên hành tinh trái đất.” Thế là đủ, họ sẽ không cần gì khác. Họ không cần là chủ nhân một công ty lớn, một người có tiếng tăm hoặc làm tổng thống Hoa Kỳ. Họ sẽ không muốn gì khác hơn là được trở về mặt đất, bước trên đó và thưởng thức từng bước chân, nghe các âm thanh của thiên nhiên và cầm tay người thương, nhìn ngắm mặt trăng.

Chúng ta nên sống mỗi ngày như những người được cứu thoát từ mặt trăng về. Chúng ta hiện đang sống trên mặt đất, nên ta cần biết thưởng thức từng bước chân trên mặt địa cầu quý giá, đẹp đẽ này. Thiền sư Lâm Tế đã dạy: “Phép lạ không phải là đi trên mặt nước mà là đi trên mặt đất.” Tôi rất quý lời dạy đó.  Bước đi là hạnh phúc của tôi, dù đi tại những nơi đông người như phi trường hay ga xe lửa. Đi như thế, mỗi bước chân hôn lên mặt đất mẹ, chúng ta có thể gây hứng khởi cho người khác làm theo. Chúng ta vui sống từng giây phút của cuộc đời.

(Trích trong cuốn sách “Không sinh không diệt, đừng sợ hãi” của Sư Ông Làng Mai)

Thời khắc duy nhất để sống

Đã về, đã tới

Bây giờ, ở đây

Vững chãi, thảnh thơi

Quay về nương tựa.

Tôi không thể thưởng thức được đời sống nếu tôi dùng nhiều thì giờ để lo âu về những gì đã xảy ra hôm qua hoặc sẽ xảy ra ngày mai. Chúng ta lo lắng về tương lai vì chúng ta sợ hãi. Nếu chúng ta sợ hãi hoài thì chúng ta không thể biết giá trị của sự sống và hạnh phúc của hiện tại.

Trong đời sống hàng ngày, chúng ta có khuynh hướng cho rằng hạnh phúc chỉ có mặt trong tương lai. Chúng ta luôn luôn mong đợi những điều tốt đẹp hơn, những điều kiện tốt để làm cho ta hạnh phúc. Chúng ta bỏ qua những gì đang xảy ra trước mắt. Chúng ta cố gắng đi tìm những gì làm cho ta cảm thấy vững vàng hơn, an toàn hơn. Nhưng chúng ta cũng thường xuyên lo sợ về những gì tương lai sẽ đem tới. Chúng ta lo mất việc làm, mất của cải, và những người ta thương. Vậy nên chúng ta cứ chờ đợi cái giây phút huyền diệu kia, vào một thời điểm nào đó sau này, khi mà mọi chuyện xảy ra đúng như ý ta mong muốn. Nhưng đời sống chỉ có trong giây phút hiện tại. Bụt dạy: “Chúng ta có thể sống hạnh phúc ngay trong hiện tại, đó là những giây phút duy nhất mà ta có.”

Khi bạn trở về với lúc này và ở đây, bạn sẽ nhận diện được rằng nhiều điều kiện của hạnh phúc đã có mặt. Thực tập chánh niệm là thực tập trở về với hiện tại, lúc này và ở đây, để có thể tiếp xúc sâu sắc với chúng ta, với đời sống. Chúng ta phải tập để có thể làm được chuyện này. Dù cho ta thông minh và hiểu biết ngay, chúng ta cũng cần được huấn luyện mới sống được như thế. Chúng ta phải luyện tập để thấy được rằng các điều kiện của hạnh phúc đã có mặt tại đây rồi.

Nhà của ta

Căn nhà thật sự của ta là bây giờ và ở đây. Quá khứ đã không còn và tương lai thì chưa tới. “Đã về nhà, đã tới nhà, bây giờ và ở đây.” Chúng ta thực tập như thế.

Bạn có thể đọc bài kệ đó trong khi thiền hành hay thiền tọa. Bạn có thể thực tập bài kệ khi lái xe tới sở làm. Bạn chưa tới sở nhưng trên đường đi, bạn đã tới căn nhà của bạn, chính là giờ phút hiện tại. Và khi tới sở, đó cũng là nhà, vì khi vô đó, bạn cũng đang sống với bây giờ và ở đây.

Hãy cứ thực tập câu đầu tiên: “Tôi đã tới, tôi đã về nhà” là bạn đã có thể rất hạnh phúc rồi. Khi ngồi, khi đi hay khi tưới vườn rau, hay cho con ăn, lúc nào bạn cũng thực tập được “đã về, đã tới.”  Tôi không còn chạy nữa. Tôi đã chạy suốt đời rồi và nay tôi quyết định dừng lại để thực sự sống cuộc đời mình.

Bạn chờ đợi gì nữa?

Người Pháp có bài hát “Người ta chờ điều gì để có hạnh phúc?” Khi tôi thực tập thở vào tôi đọc “đã về,” đó là một sự thành công. Bây giờ tôi hoàn toàn có mặt, tôi sống 100%. Giờ phút bây giờ trở thành ngôi nhà thật sự của tôi.

Khi thở ra tôi nói “đã tới nhà.” Nếu bạn không cảm thấy về tới, bạn sẽ tiếp tục chạy. Và bạn tiếp tục sợ hãi. Nhưng nếu bạn cảm thấy đã tới nhà, thì bạn sẽ cảm thấy không cần phải chạy nữa. Đó là chìa khóa bí mật của sự thực tập. Khi sống với hiện tại, ta có thể sống với hạnh phúc thật sự.

Thưởng thức mặt đất

Tôi kể chuyện này đã nhiều năm. Giả thử có hai phi hành gia lên mặt trăng. Khi tới nơi, họ bị tai nạn và họ biết chỉ còn đủ dưỡng khí cho hai ngày. Không hy vọng gì việc có người từ trái đất tới tiếp cứu. Họ chỉ còn hai ngày để sống. Nếu bạn hỏi họ lúc đó: “Bạn mong ước điều gì nhất?” Họ có thể trả lời: “Trở về nhà và được đi trên hành tinh trái đất.” Thế là đủ, họ sẽ không cần gì khác. Họ không cần là chủ nhân một công ty lớn, một người có tiếng tăm hoặc làm tổng thống Hoa Kỳ. Họ sẽ không muốn gì khác hơn là được trở về mặt đất, bước trên đó và thưởng thức từng bước chân, nghe các âm thanh của thiên nhiên và cầm tay người thương, nhìn ngắm mặt trăng.

Chúng ta nên sống mỗi ngày như những người được cứu thoát từ mặt trăng về. Chúng ta hiện đang sống trên mặt đất, nên ta cần biết thưởng thức từng bước chân trên mặt địa cầu quý giá, đẹp đẽ này. Thiền sư Lâm Tế đã dạy: “Phép lạ không phải là đi trên mặt nước mà là đi trên mặt đất.” Tôi rất quý lời dạy đó.  Bước đi là hạnh phúc của tôi, dù đi tại những nơi đông người như phi trường hay ga xe lửa. Đi như thế, mỗi bước chân hôn lên mặt đất mẹ, chúng ta có thể gây hứng khởi cho người khác làm theo. Chúng ta vui sống từng giây phút của cuộc đời.

(Trích trong cuốn sách “Không sinh không diệt, đừng sợ hãi” của Sư Ông Làng Mai)

Từ bi là yếu tố giải phóng

(Trích trong cuốn sách “Sống tự do bất cứ nơi nào, ở đâu” của Sư Ông Làng Mai)

Mỗi giây phút trong đời sống hằng ngày của bạn đều có thể là một giây phút thực tập. Khi bạn đứng xếp hàng chờ lấy thức ăn hay chờ đến lượt mình, bạn đều có thể thực tập mỉm cười và thở vào thở ra trong chánh niệm. Ðừng bỏ phí một giây phút nào trong đời sống hằng ngày. Mỗi giây phút là một cơ hội để nuôi dưỡng sự vững chãi, an lạc và niềm vui. Chỉ thực tập như vậy sau vài ngày, bạn sẽ thấy sự có mặt tươi mát của bạn nuôi dưỡng những người xung quanh. Sự có mặt của bạn trở thành sự có mặt của một vị Bồ Tát, một vị thánh. Ðiều này chúng ta có thể làm được.

Có một câu chuyện mà tôi được đọc khi còn là một chú bé bảy tuổi. Ðó là một câu chuyện tiền thân của Bụt. Chuyện kể về một kiếp trước của Bụt, khi Ngài ở trong địa ngục. Người cai ngục chẳng có một chút từ bi nào. Hắn ta cầm một cái chĩa lớn và mỗi khi có ai làm gì sai ý hắn thì hắn đâm ngay cái chĩa vào trong ngực người ấy. Dù cho đau đớn cách mấy vì sự tra tấn tàn nhẫn này nhưng các tội nhân không thể nào chết được. Ðó là một sự trừng phạt. Họ đau đớn nhưng họ không thể chết được.

Một hôm, các tội nhân bị bắt phải vác trên lưng nhiều vật nặng. Người cai ngục, tay cầm cái chĩa nhọn và và thúc giục tội nhân phải đi nhanh hơn. Tiền thân Bụt thấy rằng một trong số những tội nhân không đi theo kịp. Người cai ngục đã bắt đầu để ý đến anh ta và luôn đưa cái chĩa ra hăm dọa ép anh phải đi nhanh hơn.

Ngay lúc đó trong lòng tiền thân Bụt ứa ra tình thương. Ngài muốn can thiệp, muốn đương đầu với người cai ngục cho dù Ngài biết rằng hắn ta sẽ quay lại và hại Ngài. Nếu sự can thiệp kết thúc bằng cái chết của Ngài thì dễ dàng để can thiệp. Ðằng này thứ hình phạt Ngài gánh chịu sẽ không làm Ngài chết, mà lại còn làm Ngài phải chịu đau đớn hơn nhiều. Mặc dù biết như vậy, Ngài vẫn can đảm đến gần người cai ngục và nói: “Ông không có một chút từ tâm nào hết sao? Sao Ông không cho anh ấy thư thả một tí để mang gánh nặng?”

Vừa nghe vậy, người cai ngục liền đâm cái chĩa nhọn vào ngực tiền thân Bụt. Ngài chết ngay và được tái sinh làm người.

Tiền thân Bụt đã có can đảm đứng lên và nhìn thẳng vào mặt người cai ngục vì lợi ích của người bạn tù. Ngài thấy sự được bất công, và do đau khổ quá nhiều, từ bi đã nẩy sinh trong tim Ngài. Lòng từ bi đã đưa đến hành động can thiệp. Vì vậy Ngài được chết ngay và được tái sinh làm người. Kể từ đó, tiền thân Bụt thực tập cho đến khi Ngài trở thành một bậc giác ngộ, một vị Bụt. Vì vậy dù là Bụt, trong một kiếp trước, Ngài cũng đã từng rơi xuống tận cùng của khổ đau. Nhưng nhờ lòng từ bi nẩy sinh trong trái tim mà Ngài đã có thể tự giải thoát ra khỏi tình trạng ấy.

Chính tôi cũng đã trải qua rất nhiều khổ đau, và tôi có thể nói với bạn rằng lòng từ bi có thể giải phóng bạn ra khỏi những tình trạng khó khăn nhất. Chính năng lượng của từ bi giúp ta tìm thấy được lối thoát khỏi những tình trạng khó khăn cùng cực đó. Đã có thời gian chúng tôi đem tàu vào vịnh Thái Lan để cứu người những vượt biển. Làm công việc này là vô cùng nguy hiểm vì trên biển lúc đó có rất nhiều hải tặc. Nhưng với niềm tin là lòng từ bi chính là sự bảo vệ tốt nhất. Không phải là sự bạo động, mà chính lòng từ bi là sự tự vệ hữu hiệu nhất, nên dù trong những trường hợp cứu người nguy hiểm như vậy nhưng chúng tôi không mang theo súng trên tàu của mình. Chúng tôi chỉ mang theo bên mình sức mạnh của lòng từ bi. Theo lời dạy của Bụt và kinh nghiệm thực tập của tôi thì lòng từ bi chính là sự bảo vệ tốt nhất.

Chúng ta thường nhắc đến danh hiệu đức Quán Thế Âm-vị bồ tát với lòng từ bi rộng lớn và hạnh lắng nghe sâu. Bồ tát có thể thị hiện dưới hình tướng của một người  phụ nữ, một người nam giới, một em bé, một chính trị gia, hay một người nô lệ, nhưng bản chất của bồ tát luôn luôn là sự biểu hiện của lòng từ bi trong trái tim Ngài. Có khi bồ tát Quán Thế Âm thị hiện như một con ma đói với vẻ mặt rất hung dữ. Ngài dùng hình tướng của một con ma đói để giúp cho những con ma đói khác, nhưng sự thật ngài là một người có lòng từ bi. Nhiều người trong chúng ta sợ bị tấn công nên chúng ta thường tỏ ra dữ tợn và tàn ác để tự vệ, dù rằng trong trái tim ta có đầy hiểu biết và thương yêu. Không có lòng từ bi, ta sẽ đau khổ vô cùng và làm những người quanh ta đau khổ. Với lòng từ bi, ta có thể làm vơi bớt nỗi khổ của người và cũng làm cho chính ta hạnh phúc.

Nếu bạn có năng lượng từ bi trong lòng là bạn đang được sống trong môi trường an toàn nhất. Từ bi được thể hiện qua đôi mắt của bạn, trong cách bạn hành động hay phản ứng, trong cách bạn đi, đứng, ngồi, ăn uống, hay liên hệ với người những khác. Từ bi là cách tự bảo vệ hữu hiệu nhất. Năng lượng từ bi cũng dễ dàng được lan tỏa. Ngồi cạnh một người có lòng từ bi trong trái tim sẽ mang lại cho chúng ta cảm giác nhẹ nhàng. Với lòng từ bi, bạn sẽ có thêm những người bạn, bởi vì ai cũng cần từ bi và tình thương. Chúng ta có thể bảo vệ cho nhau và bảo vệ cho những người xung quanh.

Sự thực tập của chúng tôi là nuôi dưỡng lòng từ bi trong đời sống hằng ngày. Với sự thực tập từ bi, chúng tôi mở lòng ra cho một người, rồi cho thêm một người nữa,.. và cuối cùng, khi lòng từ bi được biểu hiện thì ta có thể sống tự do và vui thích bất cứ nơi đâu. Khi niềm vui đã thấm nhuần trong thân tâm thì ta có thể tìm thấy an lạc ngay bây giờ và ở đây.