Bạn và tôi

Viết cho bạn tâm giao
Góc ấm, 29.12.2017
Hiếu thương,

Trời Huế đang vào độ cuối đông. Mưa tuy không nhiều bằng những năm trước nhưng cũng rỉ rả, lúc ngắn lúc dài cả ngày. Cái không khí se lạnh đủ để cần tới một ly trà nóng, một ánh nến, thắp lên trong nhau cái ấm áp tình chị em mà bình thường ít khi tôi nghĩ tới. Ít nghĩ tới, không phải là tôi hời hợt đâu Hiếu nghen! Chỉ là lúc nắng ấm tôi thích ở yên và học hành. Còn đông về làm cho con người ta muốn gần nhau hơn, vậy thôi. Đi tu tự nhiên tôi thích mưa, thích lạnh. Kể cũng hay.

Ở chùa đi đứng, nói năng, ăn uống… như bao người bình thường, vậy mà có cái gì đó làm cho cuộc sống của mình trở nên thật lạ, thật đẹp và thật đáng sống. Lạ và đẹp ngay trong những cái thật bình thường, Hiếu biết đó là cái gì không? Để tôi kể Hiếu nghe. Có một buổi trưa không ngủ được tôi ngồi dậy, đi ra ngoài, ngồi xuống trên hành lang và bắt đầu nhìn ngắm mọi thứ. Không gian tĩnh lặng một cách kỳ lạ. Tôi nhắm mắt lại, lắng tai nghe và bất chợt bắt gặp tiếng của thinh không vọng về. Không gian ấy, thanh âm ấy không ồn ào, vồn vã (nếu không muốn nói là hoàn toàn yên ắng) lại có một sức hút thật mạnh mẽ. Cái mà sau này tôi hay gọi là “hồn trưa” mỗi khi nghĩ tới.

Trưa! Chỉ là một khoảng thời gian giữa ngày, vậy mà không hiểu sao nó lại có được cái vẻ tĩnh lặng, trầm hùng ấy. Có khi nó trầm hùng và uy nghiêm hơn cả buổi khuya ấy chứ. Hiếu có cảm nhận giống tôi không? Tôi nhận ra trong khoảnh khắc ấy mọi thứ trở nên rất thơ, rất thiền, gợi cho mình cái cảm giác bình an chi lạ. Có lẽ đã có nhiều tâm hồn nghệ sĩ lấy nó làm nên nguồn cảm hứng sáng tác. Riêng tôi, mỗi khi nhớ về một ký ức đẹp nào đó ngày còn bé, thật ngẫu nhiên, phần nhiều trong số đó đều gắn liền với buổi trưa.

Với tôi, sự thích thú với cái “hồn trưa” ấy cũng giống như việc tôi ở chùa vậy. Tuy ở chùa cũng làm những công việc như ở ngoài, nhưng bên trong những việc làm và nếp sống ấy có cái tĩnh lặng, thanh thoát mà nếu một người biết quay trở về để tiếp xúc, họ sẽ thấy trong mỗi cử chỉ, động tác mình tạo ra có cái gì trầm hùng, thiêng liêng lắm. Mỗi bước chân đi tự nhiên nên thơ, mỗi hơi thở bỗng hóa thiền là vậy. Cuộc sống xung quanh và thế giới nội tâm sẽ trở nên xinh đẹp khi mình biết dừng lại. Vì chỉ khi nào mình thực sự biết dừng thì lúc đó mới biết mình có thật nhiều cơ hội để sống, để tận hưởng và yêu thương bằng cả trái tim mình. Dừng ở đây với tôi là dừng đeo đuổi, tìm kiếm, dừng suy nghĩ mông lung, dừng lăng xăng, dừng lại những việc làm tổn hại đến mình và người khác. Còn Hiếu muốn hiểu nó theo cách nào cũng được vì mỗi người có mỗi kiểu suy nghĩ, mỗi khái niệm riêng mà. Khi nào tự dưng “mất ngủ” giữa trưa thì thử ra hành lang ngồi giống tôi coi cảm giác ra sao rồi kể tôi nghe với nghen.

     Tết nhứt tới nơi, không biết Hiếu đã chuẩn bị gì chưa chứ tôi thì năm nào cũng ăn Tết kỹ lắm. Năm nào cứ tới khoảng giao mùa này, tôi cũng dành cho mình một chút thời gian để nhìn lại mình cho sâu, cho rõ. Nhìn để biết mình đã sống như thế nào trong một năm qua, đã thực tập và gặt hái được những gì, có lỗ vốn không và cần phải đầu tư, chú trọng những gì cho năm mới. Sau đó, viết xuống thành một bảng tổng kết thu chi cuối năm cho tự thân. Tôi thấy sự thực tập nhìn lại này nuôi dưỡng tôi nhiều lắm. Vì khi nhìn lại, tôi nắm được tình trạng của mình. Biết mình đang là ai và đang ở đâu. Người ta có câu: “Biết người biết ta trăm trận trăm thắng”. Tôi thấy mình có khác đi một chút, thay đổi và chuyển hóa được một chút. Bồ đề tâm lớn hơn, kiên cố hơn. Hướng đi ngày càng thênh thang, rộng mở hơn, tu thảnh thơi, vững chãi hơn. Vì vậy tôi tìm được niềm vui trong công việc và cống hiến hết lòng những gì mình có cho đại chúng mà không còn tranh thủ mọi lúc để có thời gian riêng mà học hành. Với những lên xuống, bất như ý xảy đến, tôi cũng đã có đủ can đảm để đối diện, nhìn cho kỹ vấn đề của mình và tìm cách chơi với chúng mà không còn trốn chạy hay tìm cách khỏa lấp, dù lúc mới thực tập tôi cũng có chút khó khăn. Và còn thêm nhiều tin vui khác nữa.

       Càng tu, tôi càng cảm thấy thích thú, say mê. Thích thú với những điều mầu nhiệm có sẵn khắp mọi nơi, say mê với những khám phá mới mẻ ngay trong con người mình. Đã đến lúc quay về với mái nhà của mình để dọn dẹp, trang hoàng chuẩn bị đón một cái Tết yên vui và ấm áp. Hiếu cũng nhớ để chút thời gian ghé thăm vườn tâm của mình để xem một năm qua nó thay đổi thế nào hen.

Tôi tạm ngưng ở đây. Mong sao cái Tết đến với Hiếu, với tôi và với cả hành tinh xinh đẹp này thật tròn đầy, ấm áp. Luôn biết ơn Hiếu vì đã ở đó và lắng nghe tôi thật sâu.

Chào bạn tâm giao!
Chân Trăng Từ Hiếu

Bên Thầy

Rạng đông

Bây giờ là năm giờ sáng, mặt trời còn ngủ, trên đầu giăng mắc đầy sao. Bước chân tôi phải vội một chút. “Phù! Thầy vẫn ngủ”. Khe khẽ thôi. Bởi một tiếng động không đúng lúc sẽ làm ảnh hưởng một ngày mới của bạn đấy. Hơi thở tôi lúc này không thoải mái lắm. Cảm giác hơi mất tỉnh táo, vì cái buồn ngủ ấy cứ quanh quẩn bên mình. Thầy nằm yên đó, hơi thở của Thầy đều đặn lạ. Nếu bạn buông hết tất cả để hòa mình vào hơi thở của Thầy, bạn sẽ cảm được một cái gì đó rất sâu, tự nhiên, không hề có thứ gì xen tạp vào. Chỉ cần quan sát, buông thư cơ thể một chút, ngồi yên thôi! Tôi nghĩ Thầy cũng thích như thế hơn.

Bạn lắng tai đi! Khi những chú chim bắt đầu ríu rít, bạn phải đứng dậy để vén màn ra. Thầy không thích đóng kín màn, bạn biết Thầy yêu thiên nhiên đến dường nào mà. Ngọn núi phía trước chập chờn sáng rồi. Sương còn nặng lắm. Mỗi buổi sáng thức dậy, Thầy thường chắp tay trước ngực, ngồi yên và quan sát rất lâu khung cảnh phía trước. Mắt Thầy sáng đến lạ thường. Thỉnh thoảng Thầy sẽ mỉm cười và chạm tay vào má bạn, như nói rằng “Thầy trò ta cùng ăn mừng sự sống, con nhé!” – và bạn cũng sẽ mỉm cười cùng Thầy. Buổi sáng là thời điểm mà mọi thứ rất nhẹ nhàng, từ tốn. Hãy tận hưởng và hòa mình vào không gian ấy. Đừng cố hoạch định hay tính toán bất kỳ thứ gì.

Chạng vạng

Ở bên Thầy, nếu không quá bận rộn bạn sẽ có được những thời gian ngồi yên rất lâu. Thầy không đòi hỏi ở bạn phải có quá nhiều thứ. Thời điểm này, sự có mặt và kỹ năng yểm trợ là thứ cốt lõi mà bạn phải làm được. Nếu bạn có mặt thật sự thì tình thương trong bạn sẽ được nuôi lớn mỗi ngày. Ở cạnh Thầy, mỗi cử chỉ nhỏ của Thầy nếu quan sát đủ bạn cũng sẽ đánh động được những hạt giống thương yêu trong mình. Thầy thích phơi nắng vào những buổi chiều. Nắng vàng rực! Cây cối đồng chuyển một màu óng ánh, cả ngọn núi phía trước nữa. Thầy thường chạm nhẹ vào lan can, ngồi yên. Thầy là người có khả năng tiếp xúc với mọi thứ một cách rất sâu sắc. Bên Thầy bạn có thể “học lóm” một số cử chỉ để làm tăng cái chất thiền vị trong bạn. Chạm đến một bông hoa, đưa nó lên mũi, một nụ cười hay đơn giản là một cái đặt tay.

Khoảnh khắc buổi chiều qua nhanh lắm, lắng dịu để chuẩn bị cho một buổi tối đầy linh động. Cái thời khắc nhá nhem hay gợi cho tôi những nỗi buồn, những suy tưởng về quá khứ đã đi qua. Với không gian yên ắng nơi thất, tâm hồn bạn rất dễ chùng xuống. Nhưng chúng cũng sẽ qua rất nhanh đấy, vì cạnh Thầy bạn không thể giữ cho mình một cảm xúc quá lâu được. Chúng chuyển biến liên tục. Cười đó nhưng có thể bạn sẽ căng thẳng liền lập tức, hoặc giả bạn sẽ phải bối rối. Đừng lo lắng! Nếu bạn uyển chuyển một cách khéo léo với chúng, bạn sẽ tìm thấy những niềm vui và sự nuôi dưỡng có một không hai cho mình  đấy!

Đứng bóng

“Không có một giọt gió. Trời cao cao quá, cao đến im lìm, cao cho đến nỗi trở nên vô cùng sâu thẳm. Cây cối như chết đứng, không nói năng được một lời nào trong giây phút ấy. Mặt trời như thôi miên trái đất và điểm huyệt trái đất bằng con mắt lửa hung hãn của nó khiến trái đất và muôn loài trên trái đất trở thành bất động, không còn cựa quậy được nữa… Nếu ta thiếp đi vào buổi trưa trong một giấc ngủ ngắn mà thức dậy đúng vào giờ phút ngưng đọng ấy, thì lập tức ta nghe tiếng gọi” (Nẻo về của ý – Thầy Làng Mai). Bạn nghe được gì? “Tiếng gà não nùng xao xác gáy”, “nắng lổ đổ rụng trên đầu người viễn khách ở xóm đạo vắng người”, hay tiếng vũ trụ gọi bạn về? Bản thể bạn sẽ đáp lại tiếng gọi ấy như thế nào?

Rất chậm! Là từ mà tôi chọn để miêu tả cái thời gian ở bên Thầy vào thời điểm đứng bóng trong ngày. Duy chỉ có cái đồng hồ treo tường là cứ tích tắc đều đặn. Chúng đưa bạn vào cơn thùy miên một cách dễ dàng. (Không một sinh lực nào có thể cản nó lại được). Tôi nhớ có một lần Thầy không nghỉ trưa, Thầy thức để tập đạp xe. Anh em chúng tôi yểm trợ tập tay cho Thầy. Rồi một, rồi hai, rồi ba… một trăm lẻ bảy, rồi một trăm lẻ tám… kết quả là anh em chúng tôi ngủ gục đi mất. Thầy điềm tĩnh lắm, cứ thản nhiên mà đạp xe thôi! Chúng tôi cứ hay đùa với nhau: chơi cái trò đếm cừu vào thời điểm này, ai mà không ngủ mới là cao thủ lắm lắm!

Có một buổi trưa ngoại lệ, tôi không ngủ. Không khí oi bức lắm. Trong không gian, bạn có thể nhìn thấy mọi thứ như đang bốc hơi với những lằn mờ mờ trong không khí. Cơ thể tôi như muốn chống cự lại, nhưng càng chống cự bạn càng thấy thiên nhiên mạnh mẽ đến dường nào. Tôi gặp em vào trưa hôm ấy. Tôi hơi bất ngờ, vì thời điểm này mà bắt gặp được em là một điều gì đó không nghĩ được. Tâm tư tôi chùng xuống nặng nề. Vì tôi mặc cảm, tôi ngại ngùng khi phải gặp em. Chúng ta chưa chấp nhận nhau, chưa nhìn thẳng vào nhau. Thế mà ngày hôm nay em nhìn tôi mỉm cười. Tôi không hỏi, cũng chẳng nói gì. Trong giây phút ấy, em chính là tôi, cái tôi yên lắng, bình dị. Trời vẫn cao và còn trong lắm, không gió nhưng lòng tôi lại mát dịu hẳn ra. Tôi biết sẽ có những giây phút chỉ đến với chúng ta một lần. Đó là lúc mà bạn phải tỉnh táo để trả lời lại tiếng gọi kia. Bạn sẵn sàng chưa?

Huyền hoặc

“Gối khuya rừng mộng trăng mười sáu
Mười sáu trăng rồi, ngươi biết không?”

(thơ Thầy Làng Mai)

Nếu bạn là một học trò giỏi của Thầy, hoặc giả là người yêu thích thiên nhiên hay thi ca, bạn sẽ không thể nào không biết đến hai câu thơ này của Thầy. Tôi may mắn có được cái sở thích yêu trăng, yêu sao từ hồi còn bé. Ngày xưa, mẹ chỉ chỉ cho tôi có hai chòm sao Hậu và sao Cày, nên bây giờ mỗi lần nhìn lên bầu trời là tôi lại tìm hai chòm sao ấy. Tôi không đam mê tìm hiểu các chòm sao, đơn giản là tôi thích ngắm nhìn chúng như thế thôi. Không đêm trăng nào giống đêm trăng nào đâu. Bên Thầy vào những đêm trăng sáng, không cần phải suy nghĩ bạn cũng sẽ tự biết và tự tìm cách mời Thầy thiền trăng. Không lần nào anh em chúng tôi thất bại, dù hôm đó trời chuyển nhiều mây nhưng ít ra Thầy cũng sẽ ra tới sàn gỗ, hóng một ít gió. Nhìn cái cách Thầy ngắm trăng bạn sẽ có cơ hội trở thành một thi sĩ. Ánh nhìn thật trầm lặng và sâu lắng, một sự trầm tĩnh tuyệt đối. Tôi đã nói Thầy là một người có khả năng tiếp xúc mọi thứ một cách sâu sắc rồi mà! Ánh trăng chỉ có mặt khi chúng ta thật sự có mặt. Thầy có thói quen hay đưa tay lên để ngắm nhìn. Nếu quan sát kỹ bạn sẽ thấy mỗi lần là một cử chỉ, một cái nhìn rất khác, với trình độ thực tập của tôi thì không tài nào giải thích nổi cái cách thiền sư ấy.

Thường vào buổi tối chúng tôi không bật nhiều đèn. Các anh em hay đóng kín màn để Thầy nghỉ. Tôi thì vẫn thích mở một góc màn để có thể nhìn ra bên ngoài. Nếu không ngủ, tôi có dư dả thời gian để quan sát cái màn đêm đầy linh động ấy. Bao nhiêu âm thanh đều lộ rõ, chúng nhạy bén và uyển chuyển, đôi lúc khiến bạn giật cả mình. Thời gian rảnh, anh em chúng tôi tiếc phải ngủ sớm lắm. Dù là có thêm năm mười phút để chỉ uống một ly trà, ngồi yên một lúc, nói dăm ba câu, lâu lâu ngước nhìn mặt trăng một cái. Bạn đừng cười chúng tôi, có được những giờ phút hiếm hoi ấy cũng làm cho tâm hồn bạn giàu có lên đấy, thử coi!

Nụ cười

Sẽ buồn. Nếu một ngày nào đó trên con đường vắng, tôi bắt gặp cái dáng vẻ lủi thủi một mình của bạn. Không quan tâm, không hỏi han, không một cử chỉ. Chúng ta bỏ mặc nhiều thứ quá. Chúng ta quên đi gia tài, quên đi bao điều mầu nhiệm. Những buổi trưa đứng bóng trầm hùng? Cái buổi sáng tinh mơ đầy tiếng chim ríu rít? Hay những xế chiều nhạt nắng? Bạn thấy không? Bên mép phải đôi môi của Thầy đã mỉm rồi đó. Điều ấy không tầm thường đâu. Để có thể mỉm cười, đôi môi ấy đã nhẫn nại, kiên trì và không hề chịu khuất phục trước bất kỳ đau đớn nào. Những lần trông thấy Thầy tập nói, tập hát, bạn sẽ thấy đôi môi ấy kỳ diệu đến dường nào. Đó là gia tài, là pháp khí sống động nhất.

Bên Thầy, bạn có một mối tình sâu đậm. Nơi đó không cần ngôn từ, không cần một khuôn khổ hành xử nào, không luật lệ, không nguyên tắc. Nhưng tình thương sẽ vẫn luôn đong đầy. Nó tự nhiên và đọng lại một cách sâu thẳm nhất. Để rồi trong những phút giây chạnh lòng, cái tình ấy sẽ nhắc bạn trở về…

“Hãy cười cùng tôi, hãy nắm tay tôi,
Hãy vẫy tay chào để rồi tức thì gặp lại”

(Tự do_Tuyển tập thơ Nhất Hạnh, tập thơ Nến Ngọc)

Chân Trời Yên Tử

Bên nhau ta có thầy

Học viện, ngày 5 tháng 12 năm 2017

Thầy kính thương!

Thầy ơi! Thầy có khỏe lên được nhiều không ạ? Bên Thái mùa này đã đỡ nóng hơn, nên chắc Thầy cũng thấy khỏe hơn phải không Thầy? Thầy ơi, Thầy ráng ăn ngủ nhiều thêm một chút, rồi uống thuốc nữa, để Thầy có thể khỏe thêm và có mặt cho chúng con nhiều hơn nha Thầy.

Thầy ơi! Học viện đã có tuyết rơi rồi Thầy ạ, cả không gian trắng xóa đẹp lắm luôn đó Thầy, nhưng mà cũng lạnh lắm. Hôm qua đi thiền dưới tuyết rơi, con thấy rất hạnh phúc. Con đưa tay ra hứng từng bông hoa tuyết rơi xuống, có những bông bị vỡ ra, nhưng cũng có những bông còn nguyên vẹn, có nhiều hình dạng lắm thưa Thầy. Con thấy thiên nhiên sao mà mầu nhiệm quá, từ trên cao rơi xuống lòng bàn tay con biết bao nhiêu là hoa. Con thấy như đang nâng cả sự sống, cả đất trời trong đôi bàn tay của mình, con hạnh phúc vô cùng. Con chưa thấy mưa hoa Mạn Đà La bao giờ, nhưng chắc mưa hoa Mạn Đà La cũng chỉ đẹp đến thế này là cùng thôi Thầy hỷ.

Thầy ơi! Vừa rồi Học viện có tổ chức một khóa tu xuất sĩ ba ngày. Đây là khóa tu xuất sĩ đầu tiên, được tổ chức cho đại chúng ở đây đó thưa Thầy. Con thấy ai cũng trân quý và được nuôi dưỡng nhiều bởi khóa tu này, có lẽ vì mình là xuất sĩ và đây là khóa tu dành cho chính mình. Ai cũng ý thức được điều này nên cống hiến thật hết lòng: Sự có mặt và thực tập trong mỗi thời khóa, những lời chia sẻ, những nụ cười, sự mở lòng, chấp nhận, yêu thương, có mặt thật sự qua mỗi cái nhìn và cách xử sự với nhau. Đội nấu ăn thì nấu toàn những món đặc biệt ba bữa mỗi ngày để cúng dường đại chúng… Con thấy biết ơn từng vị trong đại chúng đã đóng góp hết lòng phần của mình, giúp cho khóa tu này được thành công.
Khóa tu bắt đầu vào ngày thứ Hai (20/11). Buổi sáng đó chúng con được làm biếng, thời khóa bắt đầu vào lúc 7 giờ 30 với giờ ăn sáng. Thường ngày, quý thầy, quý sư cô ngồi ở hai góc của nhà ăn cách xa nhau lắm Thầy ơi. Trong khóa tu này ban tổ chức xếp hai dãy bàn song song gần nhau, anh chị em ngồi quây quần bên nhau, có tình gia đình và rất gần gũi, năng lượng cũng được gom lại hơn trong cái nhà ăn to đùng đó. Vào lúc 9 giờ 30, chúng con được nghe bài pháp thoại đầu tiên của thầy Pháp Ấn. Vì hôm ấy trùng với ngày nhà giáo Việt Nam nên ban chăm sóc có chuẩn bị hoa, quà và bài hát “Bụi phấn” để cúng dường thầy và Sư cô Chân Đức. Không khí tươi vui và ấm cúng lắm Thầy ạ. Sau đó, thầy chia sẻ một bài pháp thoại rất tuyệt vời về ý nghĩa thầy-trò, tinh thần cởi mở học hỏi của người trẻ, tâm khiêm cung và đức nhẫn nhịn của một người làm trò, sự miên mật và quyết tâm của một người tu. Một bài pháp với rất nhiều tuệ giác, từ bi và tâm lý nữa. Thầy đúc kết bài pháp thoại với một ý thật hay: “Một người thầy giỏi là một người biết cách làm trò giỏi, và ai cũng đang tự làm trò và thầy của chính mình”. Lúc 11giờ 30 mỗi ngày, chúng con được thực tập thiền đi với nhau dưới những tia nắng và cơn mưa lá vàng cuối cùng của mùa thu. Vào những bữa ăn, chúng con ngồi quây quần bên quý thầy và sư cô lớn, tíu tít cười nói với rất nhiều niềm vui và hạnh phúc. Lúc 15:00, chúng con có thực tập pháp đàm. Ai cũng cảm thấy hạnh phúc hết vì đây là buổi pháp đàm đầu tiên có đầy đủ mọi người trong chúng, kể cả những vị hay bận nhất. Buổi tối đầu tiên có thiền trà, chúng con ngồi bên nhau, có trà, có bánh, có tiếng nước chảy róc rách, và có tình huynh đệ. Còn có hạnh phúc nào bằng nữa phải không thưa Thầy? Anh chị em chia sẻ với nhau những niềm hạnh phúc, những bài hát, bài thơ… Chỉ một tiếng đồng hồ thôi mà hạnh phúc đong đầy.

Sáng ngày thứ hai của khóa tu (21/11), chúng con tụng giới chung với nhau. Bài pháp thoại thứ hai do Sư cô Chân Đức chia sẻ. Gia đình nhà “Trăng” chúng con lên hát bài “Khi yêu thương” cúng dường Sư cô cùng đại chúng. Hôm ấy, Sư cô đã hiến tặng một bài pháp thoại rất sâu sắc về Duy Biểu, não bộ học, cái tưởng của mình, tầm quan trọng của việc xây dựng – tái lập – duy trì sự truyền thông trong đại chúng, và sự cần thiết của sự thực tập làm mới. Tiếng Việt của Sư cô rất dễ thương và đơn giản, nhưng bài pháp thoại của Sư cô rất sâu sắc và đánh động người nghe. Có lẽ quan trọng không phải ở ngôn ngữ mà ở pháp thân và uy đức của Sư cô, có đúng không thưa Thầy? Khi nhìn thấy Sư cô và thầy Pháp Ấn là những vị trưởng thượng trong đại chúng, con có rất nhiều niềm tin Thầy ạ. Chiều hôm ấy, chúng con có buổi pháp đàm thứ hai mà cũng là buổi cuối cùng của khóa tu này. Thầy Pháp Tuyền làm chủ tọa. Lúc kết thúc, thầy chia sẻ là khi mới bắt đầu buổi pháp đàm, thầy thấy lo lắng lắm. Bình thường, mỗi tuần có một buổi thôi mà đã ít người chia sẻ rồi, hôm qua mới pháp đàm xong, tối thiền trà cũng có chia sẻ nữa, nên không biết hôm nay có ai chia sẻ không. Ngồi được một lúc thầy rất ngạc nhiên vì hôm ấy đại chúng đông đủ, mọi người rất mở lòng chia sẻ, cả những vị chưa bao giờ cất tiếng cũng chia sẻ luôn đó Thầy. Con thấy thành công quá Thầy à. Cánh cửa trái tim của mỗi người đang bắt đầu mở ra rồi. Tối hôm ấy có sáu vị xuất sĩ trẻ đại diện cho những người trẻ nói lên chí nguyện, bồ đề tâm và nghệ thuật giữ lửa của mình. Sáu anh chị em mắt ai cũng sáng, chí nguyện ai cũng vững vàng, con đường rõ ràng, quyết một lòng tu vì mình và vì người. Con ngồi nghe mà thấy thương kính anh chị em mình vô cùng. Những người trẻ tuổi với chí nguyện lớn, từ bỏ những nhu yếu cá nhân, vững bước ngược dòng, sao mà anh hùng quá! Con ngưỡng mộ vô cùng. Con nghĩ nếu Thầy có mặt, ngồi nghe các sư con trẻ của mình chia sẻ như vậy chắc Thầy sẽ hạnh phúc lắm, và tự hào nữa. Mỗi vị đang là một sự tiếp nối xứng đáng của Thầy.

Ngày cuối cùng của khóa tu (22/11), chúng con bắt đầu ngày mới với thời công phu sáng. Sau ba mươi phút ngồi yên, chúng con cùng tụng Bài tụng hạnh phúc. Dù đã được tụng bài này nhiều lần nhưng lần này con thấy khác lắm. Con thấy thấm từng câu, từng chữ trong bài kinh, con thấy mình thực sự may mắn. Niềm biết ơn và hạnh phúc dâng lên trong con. Khởi đầu cho một ngày mới bằng một thời kinh trầm hùng, năng lượng niệm – định tập thể hùng hậu, không còn gì tuyệt vời bằng Thầy ạ. Ngày này không có pháp thoại giống hai ngày trước mà thay vào đó là buổi “Lắng nghe sâu”. Quý thầy, quý sư cô chia sẻ, đóng góp những cái thấy của mình để xây dựng Học viện thêm hạnh phúc, thêm vững vàng. Con rất biết ơn ban tổ chức đã có ý tưởng cho buổi sinh hoạt này để ai cũng có cơ hội nói chia sẻ lòng mình, nói lên cái thấy của mình. Đại chúng cũng có cơ hội hiểu được mỗi thành viên trong tăng thân, hiểu được những nhu yếu tu học, đường hướng thực tập, và cách nhận thức của mỗi vị với những sự việc trong đại chúng. Khi ngồi lắng nghe anh chị em chia sẻ, điều đầu tiên con cảm nhận được là ai cũng thực sự xem nơi đây là nhà của mình, muốn xây dựng cho Học viện thêm đẹp, thêm hạnh phúc. Và một điều rõ ràng nhất là anh chị em có niềm tin nơi nhau, đủ tin tưởng để nói hết những cảm nhận trong lòng mà không sợ hãi hay ngại ngùng. Sau đó các đội chơi trong cuộc thi “Đường về Học viện” được ăn trưa chung với nhau để bàn về tên đội, khẩu hiệu và tập văn nghệ cho đội, chuẩn bị cho buổi chơi vào chiều hôm ấy. Bao nhiêu lo lắng, căng thẳng theo tiếng cười mà tan đi hết. Con thấy thấm thía câu “Peace begins with your lovely smile” của Thầy rồi ạ. Khi huynh đệ đến chơi được với nhau, cười được với nhau thì điều gì mình cũng có thể đi qua Thầy hỉ.
Buổi chiều, đại chúng thi “Đường về Học viện”, con phục quý thầy, quý sư cô sát đất luôn. Ban tổ chức đã đầu tư hết lòng trong việc chuẩn bị câu hỏi. Rất thông thái, từ nội điển đến ngoại điển, bằng tiếng Anh, tiếng Đức, tiếng Pali…, từ kiến thức phổ thông như Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn, lịch sử Làng Mai, lịch sử thế giới, cho đến Kinh – Luật – Luận… Rồi sự uyên bác của các huynh đệ khi trả lời câu hỏi nữa. Câu nào cũng trả lời được hết, sao mà giỏi quá! Tối đó, chúng con có buổi văn nghệ miệt vườn kết thúc khóa tu, đại chúng ra chơi rất hết lòng. Những tiết mục tự phát như đơn ca, song ca, “miền” ca, “cây” ca gì cũng có hết luôn ạ. Quý thầy, quý sư cô lớn ai cũng tham gia hết, cả những vị đã từng có khó khăn nhiều với đại chúng cũng ra chơi nữa, với cái nhìn và gương mặt mới tinh khôi. Vậy là ba ngày khóa tu xuất sĩ đã kết thúc – thành công viên mãn.
Thầy ơi! Con biết ơn Thầy và tăng thân nhiều lắm. Nếu không có Thầy chỉ bày cho chúng con những pháp môn tu học có hiệu quả và thiết thực; nếu mỗi thành phần trong tăng thân đã không tự nỗ lực thực tập và yểm trợ nâng đỡ nhau thì sẽ không thể nào có được những sự chuyển hóa mầu nhiệm như vậy. Con tin rằng với sự có mặt và yểm trợ này, Học viện sẽ lớn mạnh lên rất nhiều. Xin Thầy hãy tin nơi chúng con thưa Thầy. Mỗi chúng con ai cũng ý thức là mình đang sống nơi đây với trái tim của Thầy, chúng con đang đi cho Thầy, đang làm cho Thầy, chúng con sẽ tiếp tục công trình của Thầy và nguyện sẽ là những sự tiếp nối xứng đáng của Thầy.
Con nguyện cầu cho sức khỏe của Thầy được bình phục, để Thầy tiếp tục dẫn dắt chúng con trên bước đường thực tập. Chúng con rất cần Thầy, Thầy ơi!
Con thương Thầy nhiều lắm!

Con của Thầy và tăng thân,
Chân Trăng Sáng Soi

Thầy tin con làm được mà

Sau hơn hai năm ở tu viện Lộc Uyển, tháng chạp năm 2002, tôi về lại Làng Mai Pháp. Đầu tháng giêng năm 2003, Làng tổ chức Đại giới đàn Đã Về Đã Tới. Tôi được dịp cùng Thầy và các thị giả đi thăm các thầy và sư cô trong ban Kiến đàn đang sửa soạn cho buổi lễ. Thầy hỏi tôi: “Con thấy tổ chức như vậy đã hay chưa?” Tôi không chuyên về lãnh vực này, nên cũng chưa biết trả lời ra sao thì Thầy cười và nói tiếp: “Nếu chưa hay, lần sau mình sẽ làm hay hơn!” Thầy thường nói nhiệm vụ của người thầy là tạo cảm hứng cho học trò. Khi học trò đã có cảm hứng rồi thì người đó sẽ làm được nhiều điều kỳ diệu. Chúng ta cũng thường được Thầy trao truyền cảm hứng qua những lời khuyến khích nhẹ nhàng như thế.

Tôi rất được nuôi dưỡng khi đọc hàng chữ “Thầy tin con làm được mà” thường thấy ở phần cuối của email ban giáo thọ xóm Hạ. Mà làm cái gì đây? Câu “Con đang làm gì đó?” Thầy thường hỏi (vào những năm cuối của thế kỷ XX và những năm đầu của thế kỷ XXI) đã làm cho nhiều học trò lúng túng. Tháng 05 năm 2001, tôi ở trong ban tổ chức các khóa tu và sinh hoạt tại miền Tây nước Mỹ. Có nhiều việc để làm nên tôi khá bận rộn. Thấy tôi đang gởi một văn kiện bằng máy truyền chân (facsimile), Thầy hỏi tôi đang làm gì. Tôi nói là tôi đang gởi fax. Trả lời xong thì mới nhận ra là mình không thuộc bài. Tôi đã được mách là khi được hỏi như vậy, thì mình chỉ cần quay về với hơi thở và mỉm cười thôi. Câu hỏi như là tiếng chuông chánh niệm mời mình trở về với giây phút hiện tại. Dĩ nhiên là Thầy biết học trò đang làm gì, nhưng Thầy muốn giúp cho học trò đừng suy nghĩ và không bị lôi kéo vào công việc quá mà quên đi việc tiếp xúc với sự sống trong giây phút hiện tại. Dừng lại một vài giây để thở thôi mà!

Hồi đó, một số thầy và sư cô xem câu hỏi ấy như là một công án. Nếu trả lời đúng, nghĩa là chỉ quay về với hơi thở và mỉm cười, là coi như đã giải được công án thì rất vui. Nếu trả lời sai, như trường hợp của tôi, thì cũng muốn có cơ hội để được Thầy hỏi trở lại, để thở và cười và xem như được Thầy ấn chứng. Một buổi sáng, trong thời gian đại chúng Lộc Uyển nghỉ ngơi và sửa soạn cho khóa tu, Thầy và đại chúng đi thiền hành dạo chơi ở xóm Vững Chãi. Đi ngang qua văn phòng, biết tôi đang ở trong đó, Thầy bảo thị giả gõ cửa mời tôi đi thiền hành chung. Tôi nói không đi được vì phải lấy thời gian đó để giải quyết một ít công việc. Tôi lại nắm hụt sợi dây Thầy đưa ra một lần nữa. Đúng là lúc đó tôi bị công việc lôi kéo thật. Nhưng chẳng lẽ cứ hụt dây như vậy hoài? Người đưa dây cho tôi lần kế tiếp là các thầy. Trong thời gian làm biếng, một vài thầy đi thiền hành ngang qua văn phòng, thấy tôi đang ở trong đó thì giơ tay chào, mời tôi ra đi chung. Tôi mỉm cười vẫy tay lại, tắt máy tính và đi ra ngoài để cùng đi chơi.

Sự tương tức giữa công việc, thực tập, học và chơi là căn bản cho việc tạo cân bằng trong các lãnh vực trên. Tăng thân ngày càng lớn thì nhu cầu đào tạo, học hỏi, hoằng pháp… ngày càng nhiều. Cho nên có thể chúng ta thấy là mình càng ngày càng bận rộn. “Bất tác bất thực” là một yếu tố chính của đời sống thiền môn từ thời Thiền sư Bách Trượng. Thời còn là sa di, Thầy cũng đã vừa giữ bò vừa lấy thì giở rảnh trong lúc chăn bò để học. Cho nên sự thực tập của chúng ta là làm cho công việc trở thành một niềm vui (It is a joy, not a job). Tôi may mắn là làm việc nhiều nhưng rất ít khi mệt. Khi nào mệt, phần nhiều là do thiếu ngủ, thì chỉ cần ngủ thêm là phục hồi liền. Tôi cũng tập thể dục thường xuyên, sáng nào cũng phải có 30 phút tập gậy. Giấc ngủ trưa thì ít khi nào thiếu. Nhờ biết chăm sóc sức khỏe, tôi thấy mình không bận rộn lắm. Bận rộn thường là do bận tâm nhiều hơn. Mà hay bận tâm thì dẫn đến mệt tâm. Tôi có nhiều niềm vui khi làm việc. Tôi là người làm nhiều việc chớ không phải là người bận rộn. Mà chưa chắc người không làm gì là không bận rộn. Thần kinh học cho biết là khi rỗi rảnh không làm gì hết thì con người có khuynh hướng suy nghĩ lung tung. Điều họ suy nghĩ nhiều nhất là so sánh hơn thua với người khác và thường lo sợ người khác đánh giá về mình. Tâm hành tà kiến (惡見), một trong sáu đại phiền não trong Duy biểu học, chữ tà được viết tiếng Hoa là 惡 , dưới là chữ tâm (心), trên là chữ á (亞), tức là hạng nhì, ngụ ý là mặc cảm thua người. Khi có mặc cảm thua người thì những tâm hành xấu khác có cơ hội biểu hiện nhiều hơn. Cho nên, mình cần thực tập xả để có cái nhìn không phân biệt và để thấy tính tương tức của các hiện tượng.

Mình không cần phải đợi Thầy hỏi “Con đang làm gì đó?” để trở về với giây phút hiện tại. Tiếng chuông chánh niệm mời mình trở về với giây phút hiện tại có thể được biểu hiện qua nhiều dạng khác nhau. Năm 1999, trong một lần ghi danh cho thiền sinh đến tu tập tại Làng trong khóa tu Giáng sinh, tôi định là sáng hôm đó cần phải dành thời giờ để làm cho hết hồ sơ tồn đọng. Một thiền sinh vào làm thủ tục ghi danh, nhưng sau đó còn nấn ná hỏi chuyện này chuyện kia mà không chịu rời văn phòng. Tôi nghĩ anh ghi danh xong thì ra ngoài để tôi có thời giờ làm việc nên cũng hơi cảm thấy khó chịu. Thấy anh hỏi vòng vo thêm mười phút nữa, tôi nhận ra là anh cần được lắng nghe nên mới dừng lại mọi công việc và ngồi nói chuyện với anh hết hai tiếng đồng hồ. Anh ta vừa mới ly dị vợ, nên cô đơn không biết là sau khóa tu sẽ đi đâu. Tôi thấy hai tiếng đồng hồ ấy đã được sử dụng xứng đáng. Làm văn phòng ghi danh cho thiền sinh đến tu học, mình có thể giúp đỡ họ. Chữ “làm” ở đây là có mặt cho người và lắng nghe nỗi khổ niềm đau của người. Trong môi trường Làng Mai, làm việc văn phòng có thể mệt hơn nấu ăn và rửa dọn, nhưng cơ hội tiếp xúc với thiền sinh để giúp họ thì cũng nhiều hơn. Phía sau những mã số hồ sơ có thể là những con người với những âu lo cần được chuyển hóa. Những việc mình làm, thay vì chỉ coi đó là công việc, lại là một sự thực tập thương yêu.

Những việc đó, trên phương diện công việc, chính là công việc. Nhưng chẳng lẽ đi tu mà mình chỉ nói chuyện tổ chức khóa tu, làm việc văn phòng, làm sách… Để đến một giai đoạn nào đó, làm nhiều quá mà không biết nuôi dưỡng mình rồi bị kiệt sức, làm đời tu bị ảnh hưởng thì rất uổng. Trong chuyến đi Việt Nam lần thứ ba năm 2008, tôi có thưa với Thầy là trong mùa An cư tại Bát Nhã, tôi sẽ cố gắng ở tại Tu viện Bát Nhã và sinh hoạt với đại chúng nhiều hơn, với lý do là mấy năm trước vì lo làm tiền trạm các chuyến về Việt Nam, tôi ít có dịp ở với huynh đệ. Thầy dạy tôi là không cần phải cố gắng cực nhọc như vậy, cứ tu nhẹ nhàng và thảnh thơi. Lời dạy đó có ý nhắc tôi là cần phải an trú trong hiện tại, có hạnh phúc trong hoàn cảnh mình đang sống, và trong việc mình đang làm. Có lẽ Thầy nhận thấy một mặc cảm nơi tôi là đi việc tăng sai hơi nhiều. An cư đâu chưa thấy, chỉ biết vài ngày sau tôi phải rời Bát Nhã. Mặc dù tôi thường hay đi nhưng tôi luôn ở với tăng thân, ngoại trừ khi đi máy bay, bởi tôi chỉ đi từ tăng thân này đến tăng thân khác thôi. Ai cũng có vai trò và trách nhiệm trong tăng thân và theo đó mà thực tập và tu học cho hết lòng. Quan trọng là biết nương tựa tăng thân và lấy sự nghiệp tăng thân làm sự nghiệp của mình. Làm được như vậy thì mình thấy rõ là cả tăng thân đang cùng đồng hành với mình. Nếu sự nghiệp của mình tách rời với sự nghiệp của tăng thân thì mình sẽ rất dễ dàng bị chế ngự bởi cảm giác cô đơn và cảm nghĩ bị cô lập.

Trả lời cho câu hỏi “Làm cái gì?” đối với tôi là an trú trong hiện tại, xây dựng và nương tựa tăng thân. Đời sống tăng thân là một dòng chảy. Các thế hệ nối tiếp nhau mà đi tới. Trong các chuyến đi hoằng pháp tại châu Á, tôi có nhiều cơ hội đi cùng với các thầy, các sư cô trẻ. Tôi rất vui khi thấy các thầy, sư cô trẻ từ từ nhận trách nhiệm hướng dẫn tu học và điều chúng. Thỉnh thoảng nếu có thầy hay sư cô nào còn ngại chưa dám nhận trách nhiệm, thì tôi lại nhớ đến câu “Nếu chưa hay thì lần sau mình sẽ làm hay hơn” của Thầy và khuyến khích họ. Quan trọng là có mặt cho nhau và nâng đỡ nhau.

Chân Pháp Khâm

Thắp lửa

 

 

Vẫn là gốc cây ấy

Ngày đêm hiện về trơ xương xẩu

Rễ xuyên đến tận đâu

Mùa thu

Trút lá

Thu gom tinh lực chảy vào vun sức sống cho những ngày đông

Anh dũng, hiên ngang, trầm ngâm, vững chãi

Ngọn lửa hồng lấp lánh cháy trong tim

Em, con chim nhỏ một hôm bay về đậu lại

Cất tiếng hót trượng phu giữa sương phủ im lìm

Tiếng hát đã vang xa và thấm vào từng thớ cây hoàng hôn thêm tịch mịch

Đủ gọi tim tôi ánh lửa tươi hồng

An tịnh nơi gốc cây xưa

Nắm cỏ Cát tường trải sẵn tự bao giờ còn thơm tươi hương sữa

Mùa Yên

Gọi lửa trở về

Thu hết vào trong

Ánh trăng cổ độ

Soi dấu muôn trùng

Em đã thành đứa bé thơ chạy chơi góc trời này, rừng hoa nọ

Tiếng hát thánh thót cũng như chú chim xưa

Cây, sau bao lần tuyết mưa cũng phong sương già dặn

Nhựa sống luân lưu trên hơi thở kiện hành

Chu đáo, tỏ tường, thương mến, chở che

Tội nghiệp em tôi, đã bắt đầu trầm ngâm cho một cái gì chưa rõ

Thương biết mấy bóng dáng hiền nơi đất trời bao la

Hôm đi ngang qua đây

Lần đầu mà sao quen rất đỗi

Em tôi bỗng khóc,

Nước mắt nhỏ xuống khi dựa lưng vào đám rêu già bám lấy thân cây

Tiếng chim ở đâu vọng nghe thân biết mấy

Thì ra cơn gió xa xăm mang về

Cây già rung rinh những cành xương xẩu cuối thu

An tịnh, em ngồi

Nhựa sống tràn dâng

Thấp thoáng bóng Gotama

Trăng sao vừa mở hội.

(Nguyên Tịnh)

Nam Mỹ, hành trình trở về

Ngày 14 tháng 12 năm 2017, sư chú Trời Đức Trí, người Mexico, vừa tròn một tuổi xuất gia. Trong năm qua, sư chú đã cùng quý thầy ở xóm Thượng tu tập, học hành, vui chơi và phụng sự thật hết lòng. Sư chú đã được “tháp tùng” tăng đoàn trong chuyến hướng dẫn tu tập tại Ecuador và Columbia vào tháng 10 năm 2017. Nam Mỹ là miền đất nói tiếng Tây Ban Nha, ngôn ngữ của sư chú, nên sư chú đã có dịp cống hiến thật nhiều cho chuyến hoằng pháp. Sư chú đã chia sẻ niềm vui của mình về chuyến đi đó trong bài viết sau đây – BBT chuyển ngữ từ nguyên bản tiếng Anh.

Thánh địa của những chú rùa  

Ngày 4 tháng 10 năm 2017, sư cô Lan Nghiêm, sư cô Tảo Nghiêm, cùng thầy Pháp Tiến, thầy Trời Đại Dụng và con đã lên đường đi Ecuador và Columbia để hướng dẫn tu học.

Sinh hoạt đầu tiên của tăng đoàn diễn ra tại quần đảo Galápagos thuộc Ecuador. Rất nhiều người địa phương đang cố gắng hết sức mình để bảo tồn môi sinh ở quần đảo này. Quần đảo Galápagos là vườn quốc gia, đã được tổ chức UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới. Năm vừa qua, dân số trên quần đảo này đã tăng lên đáng kể, nhưng phần lớn những người mới tới nhập cư không hoàn toàn ý thức là họ đang được sống ở thiên đường. Đây là một trong những lý do mà nhiều người dân ở Galápagos mong muốn mời tăng đoàn Làng Mai về hoằng pháp tại đây. Người dân địa phương hy vọng quý thầy, quý sư cô sẽ giúp mọi người sống trên quần đảo ý thức hơn về mối liên hệ giữa con người với đất Mẹ để người dân đảo biết trân quý cũng như chăm sóc, giữ gìn sự xinh đẹp và đa dạng môi sinh mà Mẹ thiên nhiên ưu đãi cho nơi đây.

Anh chị Reyna và Roberto là những người tiếp đón khi đoàn đến thăm đảo Santa Cruz thuộc quần đảo  Galápagos. Đây là một gia đình rất dễ thương. Hai anh chị đều có hạnh nguyện rất đẹp, đó là chứng minh cho mọi người thấy rằng con người có thể sống một cách hài hòa với đất Mẹ bằng cách tái chế, ăn chay, sử dụng nước và các tài nguyên thiên nhiên một cách có trách nhiệm, sử dụng năng lượng mặt trời, bằng việc tiêu thụ có ý thức và lành mạnh để đối trị với lối sống tiêu thụ, làm cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên. Reyna và Roberto mong muốn cách sống của chính mình trở thành một thông điệp cho thế giới. Thật ra trước khi gặp tăng đoàn, anh chị chưa hề biết gì về Sư Ông hay về Làng Mai. Nhưng với lòng cởi mở và mong muốn tìm hiểu về pháp môn của Làng, anh chị đã phát tâm dành ngôi nhà của mình làm nơi xây dựng tăng thân. Vì vậy, trong thời gian hướng dẫn tu tập tại đây, quý thầy quý sư cô đã mời những ai muốn sinh hoạt tăng thân lâu dài cùng ngồi lại để bàn bạc cách bắt đầu một tăng thân và yểm trợ nhau như thế nào trong sự tu học.

Gia đình Reyna và Roberto ở một nơi có tên là Montemar, nằm trong một cánh rừng trên núi, nơi mà cả mấy trăm con rùa (loại rùa cạn khổng lồ đặc trưng của quần đảo này, còn có tên là rùa Galápagos) sống thảnh thơi, không bị bất cứ ai quấy rầy. Theo con thì loài rùa mới chính là chủ nhân thật sự của mảnh đất này, bởi chúng đã có mặt ở đây không biết từ mấy ngàn năm rồi. Gia đình Roberto và Reyna rất ý thức về điều đó nên đã đối xử với những con rùa một cách rất kính trọng và biết ơn, vì những con rùa này đã chia sẻ không gian sống của mình với gia đình anh chị.

Trong thời gian ở quần đảo Galápagos, chúng con phát hiện ra rằng nếu ta quan sát những con rùa trong một thời gian dài và tiếp xúc một cách sâu sắc, gần như là trở thành một với chúng thì ta sẽ đạt được một cái gọi là “tính rùa” (Turtlehood). Có thể nói rằng “tính rùa” là phẩm chất làm cho loài rùa trở thành những người thầy tuyệt vời. “Tính rùa” chính là khả năng “đã về đã tới” ở bất cứ nơi nào ta có mặt.

Những con rùa không cần đi đến một nơi cụ thể nào đó gọi là nhà, bởi chúng đã có sẵn ngôi nhà ở trên lưng. Bất cứ nơi nào và bất cứ lúc nào chúng cũng đang “ở nhà” cả.

Những con rùa cũng đi rất chậm rãi và khoan thai, không hề vội vã, cứ như thể chúng đang thực tập “kinh hành”. Và khi chúng hoảng sợ, bạn có thể nghe những tiếng thở ra thật sâu của chúng nhằm làm cho phổi nhỏ lại để có thể rút vào trong vỏ, nơi mà chúng cảm thấy an toàn và được bảo hộ. Rùa là một động vật rất bình an, không hề bạo động, dữ dằn hay thù địch. Chúng không giết các con vật khác để nuôi thân vì chúng ăn thuần chay, thức ăn chính của chúng là rau trái, cỏ cây. Có con nặng đến 300 ký lô gam, nhìn cứ như một tảng đá khổng lồ, làm cho ta có ấn tượng là mình không thể nào di dời hay lay chuyển một sinh vật vững chãi và chắc chắn như vậy. Loài rùa đã sống sót qua thời gian là nhờ những phẩm chất ấy. Con cảm thấy rất may mắn là đã có cơ hội viếng thăm những người thầy lớn – những con rùa – và rất vinh hạnh được bước vào thánh địa của chúng.

Triết học – Tình yêu dành cho trí tuệ

Trạm dừng thứ hai của tăng đoàn là Quito, thủ đô của Ecuador. Một trong những khoảnh khắc đáng nhớ đối với con là chuyến viếng thăm trường đại học San Francisco. Giáo sư Andrés Proaño, người đã mời tăng đoàn đến Eduador, đồng thời cũng mời chúng con đến dự giờ giảng của ông và chia sẻ đôi lời với sinh viên trong lớp. Đây là một điều rất đặc biệt đối với con bởi vì trước khi xuất gia, con là sinh viên khoa Triết của trường đại học quốc gia tại thành phố Mexico (National University in Mexico City – UNAM) và đó là một trong những kinh nghiệm tuyệt vời trong cuộc đời con.

Nhiều người cho rằng Triết học là một cái gì rất trừu tượng và thiên về trí năng, không có liên hệ gì với cuộc sống hằng ngày. Nhưng đối với con, Triết học không có gì khác hơn là “Tình yêu dành cho Trí tuệ” (Love for Wisdom). Tình yêu đâu phải là một cái gì trừu tượng hay thiên về trí năng, tình yêu là một cái gì ta có thể cảm được, trải nghiệm được và có thể sống với nó. Khi con nghĩ về Triết học, con nghĩ đến những điều như: tự do, hiểu biết về bản thân, trí tuệ, ước muốn tìm kiếm sự thật, sự tĩnh lặng nội tại, tình thương không điều kiện, một cuộc sống có ý nghĩa, là người chủ của chính mình, v.v.

Vì vậy con rất vui khi được cùng quý thầy quý sư cô đến thăm trường đại học, được gặp gỡ các sinh viên trẻ 18 – 19 tuổi. Con có cơ hội được chia sẻ với các nam sinh viên trẻ tuổi tại sao Triết học là quan trọng nhất trong đời con, và Triết học đã đem con đến với Làng Mai thế nào. Văn hóa và xã hội nơi con lớn lên đã áp đặt lên con một số niềm tin và quan niệm. Trong một cách thức nhất định nào đó, tâm con như đã bị giam cầm trong một nhà tù bởi những niềm tin và quan niệm đó. Con đã không có tự do để tự mình tìm tòi, khám phá, thay vào đó con đã được dạy là phải chấp nhận cách suy nghĩ theo lối mòn dưới sự đe dọa là nếu không như thế thì con sẽ sa vào địa ngục.

Trong thẳm sâu, con cảm nhận thật nguy hiểm khi bị thuyết phục phải tin vào một cái gì đó mà không hề có căn cứ và vâng lời một cách mù quáng. Đồng thời, cách suy nghĩ của con rất khác và không được chấp nhận bởi vì nó không tuân theo lề lối thông thường của xã hội. Trong rất nhiều năm, con có cảm giác như tâm mình là một tù nhân, không được tự do nhưng con chưa bao giờ từ bỏ niềm tin của chính mình.

Năm 21 tuổi, khi đang học tại đại học luật của thành phố Durango, Mexico, lần đầu tiên trong đời con gặp một thầy giáo khuyên sinh viên phải tự mình suy nghĩ, cho phép tâm mình rộng mở, phải biết đặt câu hỏi về những gì mang tính cách giáo điều, về nhà nước, về luật pháp, về tất cả những những nhận thức đã được dựng lên sẵn, và phải để cho tâm mình thật tự do. Ông đã khuyến khích sinh viên có niềm tin vào chính tự thân và vào kinh nghiệm của chính mình. Tóm lại, ông khuyến khích chúng con đặt câu hỏi về mọi sự. Sự khuyến khích của ông không phải để chúng con gây rắc rối mà vì ông biết rằng sự nghi ngờ và tính hoài nghi chính là một cái máy lọc tuyệt vời nhất; và để tìm ra câu trả lời, chúng ta cần phải có một cái đầu có khả năng suy nghĩ thật phóng khoáng. Ông muốn chúng con có một sự liên hệ sâu sắc hơn với thực tại, với sự thật và với vũ trụ. Con rất mang ơn thầy Jose Hugo Martinez Ortiz. Thầy đã qua đời vào năm 2013 nhưng tinh thần của thầy vẫn còn đang rất sống động trong con. Thầy đã giải phóng con khỏi giáo điều và nhìn thế giới qua chính đôi mắt của mình. Đó thật sự là một cuộc cách mạng vĩ đại đối với con, rất sâu sắc và vô cùng ý nghĩa, cho nên một ngày kia con đã quyết định dành 100% cuộc đời mình cho việc rèn luyện, vun trồng và nuôi dưỡng tự thân để có thể giúp những người khác giống như thầy giáo đã giúp cho con.

Đó là lý do tại sao ngay sau khi bỏ nghề luật sư, con đã đến thành phố Mexico để theo học khoa Triết trường đại học Quốc gia. Tại sao lại là Triết học? Là vì như một người thầy khác của con đã nói: “Triết học là một liều thuốc giải độc chống lại những định kiến, sự xác quyết và các lời tuyên bố dựa trên quyền hành”.

Một hôm con tìm thấy quyển Muốn an được an (Being Peace) của Thầy Làng Mai trong thư viện trường đại học. Trong khi đứng đọc quyển sách, con vô cùng kinh ngạc trước sự đơn giản mà vô cùng sâu sắc của lời Thầy dạy. Con chưa bao giờ gặp ai như Thầy. Đến bây giờ con vẫn còn nhớ như in trái tim con đã đập mạnh đến thế nào khi con đọc ba giới đầu của 14 Giới Tiếp hiện trong sách (đây là ấn bản cũ của cuốn sách “Being Peace”, vì vậy giới bản trong cuốn sách này là giới bản cũ, hiện chúng ta đã có giới bản 14 Giới Tiếp hiện tân tu):

Giới thứ nhất: Con xin nguyện thực tập để không bị vướng mắc vào bất cứ một chủ nghĩa nào, một lý thuyết nào, một ý thức hệ nào, kể cả những chủ thuyết Phật Giáo. Con nguyện nhìn nhận những giáo nghĩa Bụt dạy như những pháp môn hướng dẫn thực tập để làm phát khởi tuệ giác và từ bi mà không phải là những chân lý để thờ phụng và bảo vệ.

Giới thứ hai: Con xin nguyện thực tập để phá bỏ thái độ hẹp hòi và cố chấp, để có thể cởi mở và đón nhận kinh nghiệm và tuệ giác của người khác. Con biết rằng những kiến thức hiện giờ con đang có không phải là những chân lý bất di bất dịch, và tuệ giác chân thật chỉ có thể đạt được do sự thực tập quán chiếu và lắng nghe, bằng sự buông bỏ tất cả mọi ý niệm mà không phải bằng sự chứa chất kiến thức khái niệm. Con nguyện suốt đời là một người đi tìm học và thường trực sử dụng chánh niệm để quán chiếu sự sống trong con và xung quanh con trong từng giây phút.

Giới thứ ba: Con nguyện không ép buộc người khác, kể cả trẻ em đi theo quan điểm của con, bằng bất cứ cách nào: uy quyền, sự mua chuộc, sự dọa nạt, sự tuyên truyền và giáo dục nhồi sọ. Con nguyện tôn trọng sự khác biệt của kẻ khác và sự tự do nhận thức của họ. Tuy nhiên con biết con phải dùng những phương tiện đối thoại  từ  bi và ái ngữ để giúp người khác cởi bỏ cuồng tín và cố chấp.

Sau khi đọc quyển sách ấy, hạt giống xuất gia trong con đã được đánh động. Rồi một ngày kia, con bỗng thấy rất rõ ràng bước kế tiếp trong cuộc đời mình là sang Làng Mai và trở thành một người xuất sĩ.

Chính vì vậy con đã rất hạnh phúc được chia sẻ kinh nghiệm này của mình với các sinh viên trường đại học San Francisco ở Quito. Chúng con cũng nói với các em về chương trình xuất gia 5 năm và một số em rất quan tâm. Con nghĩ rất nhiều hạt giống lành đã được gieo xuống ở Quito.

Trái tim Bồ tát

Sau khi rời Quito, chúng con đến Medellin, Colombia. Điều làm cho con vô cùng xúc động là tấm lòng của Alejandra Ruiz, người đã cố gắng tìm mọi cách có thể để cho chuyến hoằng pháp của tăng đoàn tại Medellin được thành tựu. Dù rất bận rộn nhưng cô đã cố gắng sắp xếp thời gian để hết lòng yểm trợ và tham gia mọi sinh hoạt trong thời gian tăng đoàn ở Medellin. Cô đã về ở nhà mẹ, cùng với con gái, để nhường căn hộ của mình cho quý thầy, quý sư cô. Không có Alejandra, có lẽ chuyến hoằng pháp tại nơi đây khó có thể xảy ra. Ngày tăng đoàn rời Medellin, cô đã khóc và cảm ơn quý thầy, quý sư cô đã ở tại nhà cô. Cô cảm thấy rất vinh dự vì điều ấy. Tấm lòng trân quý và niềm tin mà Alejandra cũng như rất nhiều thiền sinh ở Nam Mỹ dành cho người xuất gia làm cho con thực sự xúc động. Chính điều đó đã tạo cảm hứng cho con tu tập hết lòng để xứng đáng với lòng quý trọng và niềm tin ấy.

Trường học dành cho trẻ em nghèo ở Bogotá

Điểm cuối cùng trong chuyến hoằng pháp của chúng con tại Nam Mỹ là Bogotá – thủ đô của Colombia. Chúng con đã có rất nhiều khoảnh khắc rất tuyệt vời ở đây. Một trong những khoảnh khắc đó là lần chúng con đến tham quan trung tâm thành phố mà không hề có một chương trình cụ thể nào. Ximena, Mariavé và Adriana – những thành viên rất tích cực của tăng thân địa phương là những hướng dẫn viên của đoàn. Sau khi tham quan rất lâu trong chợ trái cây, mọi người đã khá mệt, nhưng sư cô Tảo Nghiêm nhất định muốn đi thăm một số nơi nghèo nhất của thành phố. Vì vậy, chúng con đã đến thăm trường học nơi Ximena đang tổ chức các khoá dạy về chánh niệm cho thầy cô giáo. Ximena cho chúng con biết người dân ở Colombia đã phải cố gắng thuyết phục rất nhiều thì chính phủ mới đồng ý mở trường học này cho trẻ em nghèo. Thầy hiệu trưởng cho phép chúng con vào thăm một số lớp học.

Trước tiên là lớp dành cho các em thiếu niên (teens). Các em rất tò mò về người tu và đặt nhiều câu hỏi như: “Quý thầy, quý sư cô có tin vào Thượng đế hay không?”, “Quý thầy quý sư cô tin vào cái gì?”, “Tại sao lại cạo sạch mái tóc?”, “Cái gì xảy ra sau khi ta chết?”…

Chúng con cũng đi thăm lớp học của các em nhỏ năm tuổi, hát và chơi với các em. Các em rất thích. Có những em khi về nhà có thể sẽ không có gì để ăn cả nhưng các em vẫn vui khi đến chia sẻ với chúng con những trái cây và bánh – khẩu phần ăn mà nhà trường dành cho các em. Các em cũng chia sẻ đồ chơi, tặng những món quà nhỏ, những nụ cười và những cái ôm với chúng con. Con rất xúc động trước tấm lòng của các em. Thầy Pháp Tiến cũng rất cảm động nên đã khuyên tăng thân Bogotá thường xuyên thăm viếng và giúp đỡ các em. Sau khi trở về Làng, thầy đã nhờ con dịch một số câu trích từ sách Sư Ông ra tiếng Tây Ban Nha để thầy viết thư pháp gửi cho tăng thân Bogotá gây quỹ giúp trẻ em nghèo ở Colombia.

Chúng con sẽ làm tất cả trong khả năng của mình để hết lòng yểm trợ các tăng thân ở Ecuador và Colombia. Hy vọng chúng con sẽ cơ hội đến thăm lại những nơi này trong tương lai. Hẹn gặp lại!

   Chân Trời Đức Trí

Ngàn suối chung dòng thương

Thiên Ý thôn, Từ Nghiêm tự, ngày 27.11.2017

Các sư anh, sư chị gia đình Trầm Hương kính thương!

Một thập niên đã trôi qua với rất nhiều đổi thay, thấy thật dài mà như mới hôm qua. Khoảng thời gian đó đã cho sư em rất nhiều niềm vui cũng như kinh nghiệm trong cách sống và thực tập. Hôm nay, sư em ghi lại lòng tri ân cùng một vài kỷ niệm trên chặng đường song hành cùng các sư anh, sư chị trong mười năm vừa qua, những điều đã nuôi dưỡng sư em trên con đường này. Khi chia sẻ từ trái tim, sư em biết nó sẽ chạm tới được trái tim, dù các sư anh, sư chị ở phương trời nào, trong hình thức nào.

Sư em nhớ thuở theo chân ba đi trồng mấy cây trầm gió. Nghe ba kể, sư em hiểu được rằng để tìm một cây kết tinh trầm tự nhiên thì rất hiếm, vì vậy người ta thường làm cho thân cây trầm bị nhiều vết thương như cắt cành hay đóng đinh (nhất là thời nay)… để từ đó cây trầm phải tự chữa lành vết thương và tạo thành tinh trầm. Sau đó, người ta đẽo lấy tinh trầm và đốt lên rất thơm. Sư em rất quý cũng như học hỏi rất nhiều từ cách sống của cây trầm. Cây đã dâng tặng cho đời tinh trầm và hương thơm, ngay cả khi nó không còn tồn tại bằng thân trầm xanh tươi. Thật mầu nhiệm! Từ ngày vào tăng thân, được xuất gia, tu học cùng gia đình mang tên Trầm Hương, hình ảnh và cách sống của cây trầm đã soi sáng tinh thần sống và phụng sự của sư em. Theo thời gian, gia đình mình đã đi qua bao khó khăn, có mặt hết lòng để đóng góp cho tăng thân và xã hội bằng nhiều hình thức. Sư em thấy “tinh thần trầm hương” luôn biểu hiện trong mỗi anh chị em chúng mình. Lúc khó khăn hay hạnh phúc, sư em luôn cảm nhận và ý thức sự có mặt của các sư anh, sư chị cho mình. Sức mạnh tinh thần của tình huynh đệ đã thắp sáng mỗi bước đi của sư em.

Sư em thường được nghe đại chúng “tưới hoa” gia đình mình: các sư anh, sư chị sống, đóng góp trong tăng thân, hành xử với nhau và với người thân của nhau cũng như với các vị thiền sinh rất đẹp. Sư em rất được nuôi dưỡng và nguyện sống, thực tập để xứng đáng làm sư em của các sư anh, sư chị, làm người con mà Thầy đã sinh ra từ tuệ giác, thân giáo và khẩu giáo của Thầy.

Thỉnh thoảng, hạt giống cùng tử đi lên khiến đôi lần sư em cũng muốn ra đi, nhưng làm sao sư út Trầm Hương có thể biến mất được khi lòng tri ân và tình thương kính của sư em với tăng thân, với quý sư anh, sư chị đã trở thành chất keo sơn. Ngoài gia đình cây Trầm Hương mình ra, sư em vẫn còn những sư anh, sư chị, sư em đáng kính và dễ thương khác nữa mà. Sư em thấy mình may mắn có Thầy và các anh chị em dễ thương, vì vậy sư em muốn các sư em sau này cũng được may mắn như mình. Khi không có Thầy bên cạnh thì cũng còn có các sư anh, sư chị đáng kính, bao dung, nhân từ, thuần hậu dìu dắt mình trong những lúc khó khăn hay cùng mình chia sẻ niềm vui, nỗi buồn…

Mười năm làm người xuất sĩ, hai mươi mấy năm có mặt trong cuộc đời này, sư em có nhiều cái thật ngốc và phải thực tập chấp nhận nó. Không biết khi nào sư em mới lớn khôn! Sư em từng nghĩ, sau này trở thành sư cụ lụm khụm nhớ lại mấy cảnh ngốc của mình chắc cũng sẽ bật cười. Bây giờ thầm nghĩ lại, đôi khi sư em cũng phải bật cười với những giây phút đó.

Sư em vẫn nhớ, mười mấy tuổi rồi còn gì, thế mà mỗi lần đi thăm phòng quý sư anh ngày Tết, được quý sư anh mời uống trà, sư em lại nói thích uống sữa. Thế là được các sư anh pha cho ly sữa nóng. Các sư anh ở mấy phòng thì sư em được bấy nhiêu ly sữa nóng. Lâu lâu còn được gửi cho cả lốc sữa nữa. Cho đến bây giờ sư em vẫn nhớ tới các sư anh và những ly sữa đó (ngày xưa thái tử Tất Đạt Đa trên con đường thành đạo cũng nhờ bát sữa của nàng Sujata mà). Giờ thì sư em chỉ mong có nhiều cơ hội được chơi và cùng đi trên con đường đẹp cùng các sư anh, chỉ vậy thôi cũng vui rồi. Các sư anh đã chăm sóc, bảo hộ, nuôi dưỡng tinh thần và truyền kinh nghiệm sống cho sư em, có khi còn luyện và thử thách để sư em mạnh mẽ vượt qua những thứ sâu trong nội tâm mình. Các sư anh còn khuyên sư em không nên vướng vào tình cảm. Sư em chỉ mỉm cười thôi, nhưng trong lòng rất cảm kích trước sự bảo hộ của các sư anh. Sư em dặn lòng sẽ chăm sóc mình thật tốt, nhưng cũng tinh nghịch thầm nghĩ rằng chưa chắc các sư anh sẽ không thương ai mà lại đi dặn em mình. Những hành động và biểu hiện của các sư anh đều được sư em quan sát để học hỏi mà…

Và các sư chị là những người luôn gần gũi và sát cánh cùng sư em, nhất là khi sư em đi qua khó khăn. Có người thì âm thầm, có người thì từ xa, có người thì túc trực 24 giờ, buồn vui luôn có đó cho sư em, chia sẻ tâm tư cũng như sự thực tập, dạy cho sư em nhiều kinh nghiệm sống, chấp nhận những lúc sư em bướng bỉnh. Hồi đó, không hiểu tại sao sư em hay hát, hát chẳng ra đâu mà cứ muốn hát, gặp gì hát nấy như là muốn gom tất cả vào bài hát của mình, đôi khi làm các sư chị phải bực mình. Nhưng cái bệnh đó của sư em qua rồi! Sư em vẫn nhớ, có lần một sư chị dạy sư em nấu bánh canh. Sư em đâu có biết, cứ thử nấm rơm hoài, hết miếng này đến miếng khác rồi hỏi vì sao nó không mềm, chín thì nó phải mềm chứ? Sư chị cười rồi bảo nêm, sư em đâu biết bao nhiêu là đủ, nêm đại vào nồi, sư chị chỉ nhìn rồi cười. Sau đó nồi bánh canh mặn chằng. Sư chị nói đôi khi mình phải học từ thất bại của chính mình, chứ không phải chỉ qua lời của người khác. Hồi đó sư em thích ăn cơm cháy. Mỗi lần nấu cơm xong, có sư chị thường để phần một chút cơm cháy cho. Khi biết sư chị sẽ rời chúng, sư em nói: “Sư chị đi rồi sẽ không còn ai để phần cơm cháy cho sư em nữa”. Thế là sư chị khóc làm sư em cũng cảm xúc. Sư em buồn thiệt đó sư chị ơi! Sư chị có buồn không?

Khi có các sư anh, sư chị ra đi, sư em buồn lắm. Sư em đã từng nằm dài trên đơn, mắt nhìn lên trần nhà mà “quán chiếu sự đời”. Tuy còn có các sư anh sư chị khác bên cạnh cùng chung bước, nhưng sư em vẫn mang trong lòng nỗi buồn cho người ra đi. Sư em đã dùng rất nhiều thời gian thực tập và quán chiếu để vượt qua. Đôi khi sư em nghĩ sẽ không thèm chơi với ai nữa hết, không thương ai hết cho khỏe. Sự suy nghĩ ích kỷ và hẹp hòi ấy đã che mất con đường sư em đến với các sư anh sư chị và các sư em. Phải! Trong cuộc sống, đôi khi mình phải dùng tới nhiều phương tiện khác nhau như máy bay, tàu lửa, xe buýt để đi từ nơi này qua nơi khác… thì trong đời sống tâm linh cũng vậy, dù dưới những hình thức khác nhau, mình vẫn có thể chuyên chở sự sống cũng như hạnh phúc tự thân, chung tay làm đẹp và có mặt cho đời.

Sư em nhớ đến câu chuyện đã đọc ngày còn bé về nàng công chúa và mấy con ngỗng. Tuy người ta nói đó là câu chuyện cho con nít nhưng với sư em đó là một tuệ giác. Đôi khi sự đau buồn, sự ganh ghét tầm thường, sự ích kỷ, hay một hạt giống đáng thương trong tâm chính là mụ phù thủy biến chúng ta thành ngỗng bay đi, bay đi khỏi những người mình thương, bay đi khỏi những trái tim thương yêu bao dung và độ lượng. Những khi đó mình hành xử không dễ thương với người thương, người mình chưa thương, cũng như với chính mình…

Sư anh sư chị anh minh, bao dung, nhân từ là tương lai tươi sáng của các sư em! Đó là câu thần chú mà sư em đã học được từ sự đau khổ khi mất đi sư anh, sư chị, sư em của mình. Và nó cũng giống như vị thiên thần luôn nhắc sư em cách sống, cách đối nhân xử thế. Đôi khi chỉ cần một bàn tay nhẹ nhàng cũng có thể cứu vớt và mở được lối đi, tiếp thêm năng lực và ánh sáng trong tâm để các sư em đi tiếp trên con đường tốt đẹp, cho các sư em những cơ hội chuyển hóa và thay đổi. Các sư anh, sư chị luôn kiên nhẫn, chờ đợi, hy vọng, nâng đỡ các sư em và các sư em luôn hạnh phúc được lớn lên và chuyển hóa trong tình thương, trí tuệ của các sư anh sư chị. Không ai mà không từng làm con, làm em, làm anh hay làm chị. Chỉ một giây phút không suy xét là mình đã có thể mất đi em mình, anh mình, chị mình. Sư em đã học được tầm quan trọng của suy nghĩ, lời nói hay hành động qua kinh nghiệm sống của người khác cũng như của chính mình.

Thầy từng dạy sư em: thực tập đúng với vị trí của mình, như là một sư em ngoan hay một sư chị dễ thương, cũng là đang xây dựng tăng thân. Thầy thường hỏi sư em: “Con có biết con có bao nhiêu sư anh, sư chị và sư em không? Con phải biết là mình có bao nhiêu”. Câu nói ấy rất quan trọng. Thật may mắn khi được làm em để khi khó khăn hay đau khổ thì có các anh chị ở đó để chia sẻ. Nghĩ đến điều đó là sư em cảm thấy vô cùng biết ơn. Thỉnh thoảng nếu như các sư anh, sư chị có khó khăn, buồn khổ thì không biết ai sẽ làm người cho các sư anh, sư chị chia sẻ. Sư em mong rằng khi đó các sư anh, sư chị sẽ đi chơi với các sư em. Tình huynh đệ trong tăng thân mình rất đẹp, chúng ta cùng tu, học, chơi và làm việc với nhau. Mình góp phần sáng tạo cho cuộc đời này thêm tươi đẹp, muôn màu muôn vẻ, nhưng không mất đi phẩm chất của người xuất sĩ.

Sư em thấy mình cũng còn bướng bỉnh, thỉnh thoảng hơi ngang và cũng không phải là người toàn hảo. Chính vì vậy mà sư em có nhiều vấp ngã và nhờ đó đã lớn lên. Niềm vui khi học được từ những vấp ngã đó đối với sư em rất thâm sâu và nó thấm vào tinh thần sống của sư em. Đôi khi sư em nghĩ đó là niềm vui của đời người. Sống trong cuộc đời và thực tập trong tăng thân, sư em ý thức là mình có rất nhiều cơ hội để lớn lên, để chuyển hóa và đóng góp cho đời. Mọi thứ đều trở thành cơ hội trong tình thương và trí tuệ của Thầy, của các sư anh, sư chị cùng các sư em. Có những lúc sư em ra trước đại chúng hay đi qua những giai đoạn khó khăn, sự sợ hãi khiến sư em thở không nổi. Trong hoàn cảnh đó, hình ảnh tập đi lúc bé hiện lên, chập chững trong vòng tay của ba mẹ và cố gắng hết sức mình, dù đôi khi té ngã nhưng tiếp tục đứng lên đi tiếp, thế là đi được. Hiện tại sư em cũng là em bé đang tập đi. Sư em thầm nói: “Các sư anh sư chị ơi! Sư em sẽ cố gắng và mỗi ngày sư em sẽ làm tốt hơn”.

Thập niên qua, rời cái nôi Bát Nhã đến môi trường đầu tiên là đất Tổ và hiện tại theo dòng chảy của tăng thân, sư em được nương tựa Thầy và tăng thân ở Làng. Đó là một cơ hội cho sư em lớn lên và nhìn rộng hơn để thấy “tứ hải giai huynh đệ”, trái đất là quê hương, anh chị em khắp chốn là anh chị em của mình. Đi đến đâu cũng thấy những người thân thương, giống như lời của một bài hát: “Đất cũng đẹp, cây cũng đẹp, sao đâu đâu cũng đẹp…”.

Các sư anh, sư chị kính thương! Nàng công chúa trong chuyện cổ tích đã dùng tình thương dệt nên những chiếc áo để cứu các anh của mình thoát hình ngỗng. Còn sư em thì với sự thực tập, đang cùng tăng thân chuyển hóa năng lực của mụ phù thủy để chúng ta sẽ không thành ngỗng bay đi khỏi những người mình thương, không mất đi cơ hội thực tập nuôi lớn tình thương và sự hiểu biết trong chính mình và trong tăng thân. Rồi thời gian cứ thoi đưa, mười năm, hai mươi năm hay bao lâu nữa, dù xa hay gần, chúng ta cũng sẽ tiếp tục hiến tặng cho cuộc đời cũng như có mặt cùng nhau trên “muôn ngàn nẻo sống”, trong muôn hình vạn trạng. Sư em rất hạnh phúc và may mắn được làm sư em của các sư anh, sư chị. Ngày có mặt trời, đêm có mặt trăng với muôn vàn tinh tú cùng chúng ta làm đẹp cuộc đời.

       Thương kính
  Sư út Trầm Hương
Chân Nguyệt Nghiêm

Chương trình “Giọt nước cánh chim”

Kính thưa quý vị thân hữu,

Trọn 3 tháng, từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2017, người Việt Nam ở trong nước hay hải ngoại, ai cũng xôn xao lo lắng. Nghe bão số 10 đổ bộ vào Việt Nam, lại thổi thốc vào Hà Tĩnh, tăng thân Làng Mai đã cầu cứu quý vị thân hữu khắp nơi. Nhân dịp kỷ niệm ngày Tiếp nối lần thứ 91 của Sư Ông Làng Mai, tăng thân Làng Mai đã kêu gọi quý vị thân hữu thay vì làm quà tặng sinh nhật cho Sư Ông thì xin thực hiện hai việc:

  • Thứ nhất, tha thứ cho một người lầm lỗi mà xưa nay mình nghĩ nhất định không thể tha thứ được;
  • Thứ hai, gửi làm quà sinh nhật Sư Ông một số tiền giúp nạn nhân bão lụt tại Hà Tĩnh (đây là tai nạn thứ 3 của tỉnh này).

Sau lời kêu gọi của Chương trình Giọt nước cánh chim, rất nhiều tấm lòng đôn hậu, cảm thông đã đóng góp những giọt tình thương ấm áp để sẻ chia với đồng bào miền Trung đang phải gánh chịu nhiều khổ đau, mất mát trong mùa bão lũ.

Có những câu chuyện chúng con được nghe kể về những em bé như Bảo Đăng, Bảo Chân góp phần tiền quà của mình được 4 đôla 50 cent. Chưa hết, các bé còn đi giải thích và lạc quyên từng anh chị em của mình về chương trình Giọt nước cánh chim và các anh chị đã đóng góp người 90 đô la, người 110 đô la…

Với tình thương và sự yểm trợ hết lòng của quý vị thân hữu khắp chốn, trong các tháng 9, 10 và 11, đoàn cứu trợ của Chương trình Giọt nước cánh chim đã mang 2600 phần quà đến cho đồng bào vùng lũ, trong đó:

  • Tỉnh Hà Tĩnh: 1000 phần quà
  • Tỉnh Quảng Bình (huyện Tuyên Hóa, Minh Hóa): 800 phần quà
  • Tỉnh Quảng Trị: 400 phần quà
  • Tỉnh Thừa Thiên-Huế: Huyện Thủy Dương 200 phần quà, huyện Thủy Phương 200 phần quà
  • Tỉnh Thanh Hóa: Ngày 10 tháng 10 năm 2017, giữa lúc đang mưa bão, thầy Pháp Lộ, anh Chân Giác Hạnh, và anh Sanh đã đến Vinh để đem quà cho đồng bào tại tỉnh Thanh Hóa, huyện Nông Cống (nơi mà gia đình Sư Ông đã sống từ năm Sư Ông 5 tuổi đến 16 tuổi). Tại đây đoàn đã chia sẻ gần 1000 phần quà gồm 500 ngàn đồng và một chiếc mền. Riêng có 25 gia đình vừa mất người cha là lao động chính, vừa bị sập nhà mà gia đình lại quá nghèo nên đoàn đã chia sẻ với mỗi gia đình 2 triệu đồng và một chiếc mền. Sau đó một tuần, Ni sư Như Minh tiếp tục mang thêm 300 phần quà nữa tới với đồng bào Nông Cống.

Mới đây nhất, cơn bão số 12 lại đổ bộ vào các tỉnh miền Trung, bao nhiêu làng xã ngập chìm trong nước lũ dài ngày, vườn tược nhà cửa và tài sản cũng cuốn trôi theo lũ. Trước tình cảnh đó, chương trình Giọt nước cánh chim lại tiếp tục lên đường để mang những món quà tình thương đến với đồng bào vùng lũ.

Tặng quà đồng bào lũ lụt đợt 2:

Ngày 20 và 21 tháng 11 năm 2017, đoàn cứu trợ gồm Ni sư Như Minh, quý sư cô Ni xá Diệu Trạm, sư cô Thuần Định, anh Sum, anh A, đã đi cứu trợ ở Quảng Nam và Quảng Ngãi. Tổng cộng là 800 phần quà cho cả 2 tỉnh với tổng trị giá: 380 triệu VND (trong đó, mền do hãng Decotex tài trợ). Mỗi phần quà trị trị giá 500 nghìn VNĐ, gồm 1 mền, 1 thùng mỳ và phong thư 400 nghìn VNĐ) đến các xã như sau:

Xã Bình Nguyên, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi: phát 200 phần quà cho các hộ nghèo khó và bị thiệt hại trong lũ lụt vừa rồi. Dân đi nhận quà ở đây đa số là các ông bà cụ già, thuộc diện hộ nghèo,  cận nghèo, và có bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Tại đây, Ni sư Như Minh có nói chuyện và chia sẻ với bà con về chương trình Giọt nước cánh chim, có kể chuyện con chim oanh vũ chữa cháy khu rừng và món quà của những người con Sư Ông. Ai nấy cũng đều xúc động, không khỏi nghẹn ngào, rơi nước mắt khi nghe Ni sư chia sẻ và đọc thơ.

Xã Tịnh Hiệp, huyện Sơn Tịnh, Quảng Ngãi: 200 phần quà cho 200 hộ dân khó khăn ở đây. Sau phần chia sẻ chương trình Giọt nước cánh chim và nghe đọc thơ, Ni sư cùng quý sư cô phát quà cho bà con nơi đây. Người dân ở đây rất vui và cảm động, do ít được nhận quà nên họ rất “lịch sự”, không chen lấn nhau và rất thật thà. Các anh cán bộ Chữ thập đỏ cũng dễ thương không kém. Khi Ni sư ngỏ lời muốn tặng mứt gừng Huế và kẹo mè xửng, các anh cũng không dám nhận và thưa: “Quý sư cô về với bà con khó khăn nơi đây là chúng con mừng lắm rồi, nên chỉ xin nhận tấm lòng thôi”. Các anh cán bộ làm cho đoàn cứu trợ rất cảm động và thêm thương bà con nghèo khó nơi đây.

– Rời Quảng Ngãi, đoàn tiếp tục đi đến xã Trà Giác, huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam và phát 400 phần quà cho bà con dân tộc miền núi nơi đây, mỗi phần quà cũng gồm 1 mền, 1 thùng mỳ gói và phong thư 400 nghìn VNĐ. Sau một đêm mưa to tại Quảng Nam, đường đi trơn, lầy lội và vô cùng nguy hiểm. Nhiều thủy điện xả lũ trong ngày này, nên nước các hồ chứa đã đầy tràn. Cộng thêm mưa làm đường đi càng khó khăn hiểm trở. Đồng bào Kinh, Ka-dong (Cadong), Xê-đăng, Kor (Cor) và Mơ-nông (M’nong) ở các huyện miền núi Trà Giác, Bắc Trà My, vùng bị cô lập nhiều ngày trong đợt bão, nên thiếu hụt lương thực, thực phẩm trầm trọng. Đường sá vừa mới được tạm thông để cho các đoàn cứu trợ đưa thực phẩm vào giúp bà con. Đa số dân ở đây làm nương rẫy, nhiều nhà bị sạt lở, mất nhà, mất đất. Bà con chia sẻ đây là lần đầu tiên được nhận quà, được thấy người tu ngoài đời thật, chứ trước đây chỉ thấy trên ti vi. Các em nhỏ ở đây dễ thương hết sức. Khi quý sư cô cho bánh kẹo, các em sợ quá, chạy một lèo (chắc do thấy sư cô không có tóc, lạ quá.), sau mới dám quay lại, nhận kẹo thì biết nói “cảm ơn cô”.

Cảm tác, Ni sư Như Minh đã sáng tác bốn câu thơ:

“Mỗi chặng đường qua xót thương đời

Ước gì biến hoá khắp mọi nơi

Bàn tay xoa dịu bao đau khổ

Trao tặng tình thương đến mọi người”.

Trong tháng Hai năm 2018 vừa qua, để đồng bào kịp đón Tết, quý thầy, quý sư cô cùng các tác viên chương trình Hiểu và Thương đã tranh thủ đi tận các tỉnh, các thôn nghèo đói để tặng quà Tết cho đồng bào. Chân Không xin đính kèm danh sách các tỉnh và các số tiền đã sử dụng từ trái tim thương yêu của quý vị, nhưng không kể nổi tên từng buôn, làng, thôn, ấp của từng miền núi hẻo lánh xa xôi, những chặng đường đi thật hiểm nguy trên miền núi Điện Biên Phủ đến Quảng Trị, Quảng Nam, Phú Yên, Bình Thuận, Đồng Nai, Bến Tre, Đồng Tháp, Cao Lãnh, v.v. Chỉ riêng phần quà Tết phát tháng Hai năm 2018 cho đồng bào được 4.550 phần quà, tổng trị giá khoảng 1 tỷ 421 triệu 600 nghìn VNĐ, tương đương với 63.806 đôla. Dưới đây là chi tiết số lượng các phần quà chúng tôi đã gởi tới:

– Các xóm nghèo tỉnh Điện Biên Phủ: phát 25 triệu VNĐ  với 80 phần quà.

400 phần quà đến bà con tỉnh Quảng Trị. Đặc biệt, có 120 phần quà đến bà con huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Mỗi phần quà trị giá 300.000 VNĐ. Tổng trị giá là 156 triệu VNĐ.

900 phần quà đến bà con tỉnh Thừa Thiên – Huế, tổng trị giá là 245 triệu VNĐ.

300 phần quà đến bà con các vùng Quảng Nam, Đại Lộc, Trà My, tổng trị giá 90 triệu VNĐ.

800 phần quà về các vùng Phú Yên, Nha Trang, Cam Ranh, mỗi phần quà trị giá 400.000 VNĐ, trong đó 100 nghìn VNĐ cho vật phẩm gồm mỳ gói, dầu ăn, đường và một phong thư trị giá 300 nghìn VNĐ tiền mặt, với tổng trị giá là 320 triệu VNĐ.

1020 phần quà đến các vùng Tánh Linh – Bình Thuận, tỉnh Bình Thuận và Định Quán – Đồng Nai, tỉnh Đồng Nai. Mỗi phần quà trị giá 300.000 VNĐ, tổng trị giá là 306 triệu 600 nghìn VNĐ.

– 200 phần quà đến các tỉnh Daklak và Lâm Đồng, mỗi phần quà trị giá 300.000 VNĐ, với tổng trị giá là 60 triệu VNĐ.

730 phần quà đến với bà con các tỉnh Trà Vinh, Bến Tre và Đồng Tháp. Mỗi phần quà trị giá 300 nghìn VNĐ, trong đó có gạo, đường, dầu ăn, bánh và một phong thư trị giá 100.000 VNĐ tiền mặt, tổng trị giá là 219 triệu VNĐ.

Luân phiên trong các chuyến tặng quà Tết khu vực phía Nam Việt Nam, đoàn có quý thầy Pháp Toại, thầy Pháp Lộ, có Ni trưởng Lưu Phong, cùng các anh trong chương trình từ thiện xã hội Hiểu và Thương như anh Nghiệm, anh Sanh, anh Đạm, anh Hà, anh Lộc đã thay mặt chương trình chuyển quà đến bà con.

Trong các phần quà có kèm theo thiệp chúc Tết, nói về Năm nghệ thuật sống hạnh phúc (Năm giới tân tu dưới một cách trình bày mới, dễ hiểu và gần gũi với bà con).

Để tiếp tục chung tay giúp sức cho đồng bào miền Trung vượt qua cơn bão lũ, xin quý vị hãy nối kết với chương trình GIỌT NƯỚC CÁNH CHIM. Đóng góp cho chương trình cứu trợ đồng bào miền Trung, xin gửi về cho Chương trình qua ngân hàng, địa chỉ như sau (xin ghi rõ: tiền ủng hộ đồng bào miền Trung):

Tại Việt Nam

Tài khoản dưới tên: Đỗ Thị Hồng Vân

Số tài khoản: 0421000419439,

Ngân hàng Vietcombank, chi nhánh Phú Thọ, Tp Hồ Chí Minh

E-mail: cxcaonguyen2013@gmail.com

Tại Mỹ

Địa chỉ: Thich Nhat Hanh Foundation

(Chương trình Giọt Nước Cánh Chim – Love and Understanding),

Deer Park Monastery

2944 Melru Lane, Escondido CA 92026 USA

Tại châu Âu

Địa chỉ: CBZ Village des Pruniers,

Banque CREDIT AGRICOLE –

IBAN FR76 1330 6003 4242 9011 9901 196

BIC AGRIFRPP833

Tại Đức

Maitreya Fonds e.V. – Spenden-Konto: Munchner Bank e. G.

Konto-Nr.: 2520010 – BLZ : 701 900 00

IBAN: DE 92701900000002520010 – BIC: GENODEF 1M01

E-mail: hilfe@maitreya-fonds.de

Tại Hoà Lan

Stichting Leven in Aandacht p/a Dorpsstraat 25, 7221 BN Steenderen. HOLLAND

E-mail: administratie@aandacht.net

Kính mến và tri ân,

Sư cô Chân Không

Những lợi lạc từ nếp sống đại đồng

Sư cô Mai Nghiêm là một giáo thọ trẻ người Pháp, xuất gia từ năm 18 tuổi. Sư cô đã có nhiều năm sống và tu tập tại tu viện Lộc Uyển, Mỹ. Núi rừng Lộc Uyển đã tạo cảm hứng cho sư cô làm nên một bài cảm tác, phỏng theo mô thức của kinh để tự sách tấn mình trong sự tu tập. BBT chuyển ngữ từ bản tiếng Anh, xin được chia sẻ cùng quý thân hữu.

Đây là những điều tôi được nghe từ một vị trưởng lão chó sói (coyote) đáng kính, khi tôi còn đang ở tại Rừng Sồi trong Đại Ẩn Sơn vào một đêm trăng tròn. Ánh trăng vằng vặc chiếu xuyên qua tán lá sồi đang rung rinh trong gió làm sáng rực cả rừng cây.

Lúc ấy bỗng có một bầy sói trẻ đến thăm. Sau khi hú lên một tràng dài để chào trưởng lão chó sói, chúng khuỵu chân trái xuống đảnh lễ Ngài rồi ngồi xuống một bên.

Một con sói trong bầy xin tham vấn vị trưởng lão bằng một bài kệ:

“Đến thăm Người tối nay
Dưới trăng tròn, sáng tỏ
Lòng chúng con thao thức
Bao vấn đề thâm sâu
Xin nương vào tuệ giác
Bậc anh minh tuyệt vời
Cái nhìn luôn xác thực.

Người thường hay ca ngợi
Một lối sống an lành
Mang lại nhiều lợi lạc
Kết chặt những tình thâm
Những lợi ích lớn lao
Của nếp sống đại đồng
Kính xin Người chỉ dạy.”

Vị trưởng lão chó sói ngắm vầng trăng sáng một hồi lâu, đưa mắt nhìn chú sói nhỏ rồi cất tiếng:
“Các bạn trẻ, thật thế, có rất nhiều lợi lạc mang lại từ nếp sống đại đồng. Tối nay ta chỉ nói cho các bạn nghe một vài lợi lạc mà thôi.

Lợi lạc thứ nhất, này các bạn, đó là: niềm vui và hạnh phúc.

Khi ta sống chung với những ai có cùng một chí hướng, một ước mơ và tâm nguyện, cùng bước những bước chân thương yêu trên đất Mẹ, với ước nguyện giữ gìn sự tươi mát và lòng thương yêu để thắp sáng cho thế gian, thì niềm vui và hạnh phúc tự nhiên sẽ phát khởi trong ta.

Các bạn phải biết rằng được sống ở một nơi có đông chúng sinh mà mỗi sáng thức dậy ai cũng nở một nụ cười là điều rất hiếm hoi và quý giá như tuyết rơi trên những ngọn đồi của chúng ta vậy.

Và lợi lạc thứ hai, này các bạn, đó là: lòng hiếu thảo.
Tại sao thế?

Các bạn trẻ thân mến, khi chúng ta cùng đi một cách hân hoan trên con đường của chân, thiện, mỹ, chúng ta có một cơ hội nhiệm mầu để nhận diện, nuôi dưỡng và làm lớn mạnh gia tài tuyệt vời mà tổ tiên huyết thống đã trao truyền cho chúng ta. Đồng thời đó cũng là cơ hội để ta nhận diện, chuyển hóa và trị liệu những vết thương của tổ tiên. Cùng nhau, chúng ta học cách tưới tẩm những hạt giống đẹp, lành và chăm sóc những hạt giống chưa đẹp, chưa lành trong chính mình và trong nhau.

Như một người làm vườn nhiều kinh nghiệm, khi đi vào khu vườn của mình, người ấy biết: “Đây là cây xô thơm đen (black sage), đây là cây ngải đắng, đây là cây xô thơm trắng (white sage), đây là cây ngải cứu, đây là cây hương thảo”. Người ấy cung cấp cho các loài thực vật trong vườn tất cả những gì cần thiết để chúng lớn lên, như nước, phân bón và tình thương của mình. Người ấy cũng biết sử dụng rác làm thành phân hữu cơ để chăm bón cho khu vườn của mình.

Cũng như thế, này các bạn trẻ, sống trong một môi trường mà ở đó ai cũng đều soi sáng cho nhau, chúng ta có thể để cho những tiềm năng thừa hưởng từ tổ tiên được thăng hoa và chữa lành những khổ đau được trao truyền tự bao đời.

Các bạn trẻ thân mến, các bạn cần phải thấy và hiểu rằng đó chính là một hình thái cao đẹp nhất của lòng hiếu thảo.

Lợi lạc thứ ba của lối sống đại đồng, này các bạn, đó là: sự tương tức.
Lợi lạc này là gì?

Các bạn trẻ, khi chúng ta biết cách sống chung an lạc, biết phát huy và cống hiến gia tài của tổ tiên truyền lại, chúng ta sẽ nhận ra rằng không có sự ngăn cách nào giữa mình và người khác. Sự ganh tị, cạnh tranh, lòng tự hào, sự cô đơn và tất cả những mặc cảm khác sẽ tự nhiên biến mất. Chúng ta không cần khổ nhọc dụng công đi tìm kiếm khắp nơi hoặc làm đủ cách, bởi ta thấy rằng tất cả chúng ta chính là tế bào trong cùng một cơ thể, và ta đang được bảo hộ bởi năng lượng của Rừng Thiêng.

Sống như thế, chúng ta trở thành cây cối cùng lớn lên trong một khu rừng, rễ ta bám sâu vào lòng đất, ta hiến tặng bóng mát và sự có mặt lặng lẽ cho đời. Khi mặt trời buổi ban mai chiếu ánh sáng vào một cây trong khu rừng và làm cho nó trở nên lộng lẫy như dát vàng, nó không vì thế mà cảm thấy đặc biệt hoặc tự hào. Những cây khác cũng không vì thế mà trở nên ganh tị, đố kỵ hay buồn bã. Chúng biết rằng mặt trời rồi sẽ chiếu soi lên tất cả và cây nào cũng đều xinh đẹp bởi cùng với nhau, chúng làm nên khu rừng.

Cũng như thế, những ai sống với tuệ giác không phân biệt, kỳ thị sẽ trở thành suối nguồn vô tận của sự tươi mát, vững chãi, mạnh mẽ và là nơi nương tựa cho mọi loài trong thế gian.

Này các bạn trẻ, các bạn cần phải thấy và hiểu rằng không gì mạnh mẽ và thiêng liêng hơn một bầy đàn biết sống chung như một cơ thể.

Lợi lạc thứ tư, này các bạn, đó là: sự bình an và hòa điệu.
Tại sao thế?
Các bạn trẻ thân mến, khi một bầy đàn cùng nhau chung sống một cách đồng lòng và hoan hỷ trước những hạnh lành, những cái đẹp và sự chuyển hóa của nhau mà không có một chút kỳ thị, phân biệt nào, thì sự bình an sâu sắc và sự hòa điệu sẽ được sinh khởi một cách rất tự nhiên.

Cũng giống như những nốt nhạc khác nhau trong một bản nhạc, những sợi chỉ khác nhau trong một tấm thảm thêu, những con chữ khác nhau trong một bài thơ, những nét cọ khác nhau trong một bức họa, khi kết hợp với nhau, chúng sẽ tạo thành một vẻ đẹp hòa điệu trong một tác phẩm tuyệt vời.

Cũng như vậy, này các bạn, nếu nhiều thế hệ khác nhau, nhiều văn hóa và truyền thống khác nhau ở bất cứ giống loài nào: loài có lông mao hay lông vũ, loài có vảy hay da trơn, loài biết bay hay biết bơi, bò, đi trên bốn chân hoặc hai chân, khi đến với nhau và có thể thấy được rằng sự khác biệt không phải là nguồn gốc của sự cách biệt, phân chia, mâu thuẫn hoặc chiến tranh, mà đó chính là suối nguồn của sức mạnh, là cái đẹp và sự nuôi dưỡng, thì Bình an và Hòa hợp đích thực sẽ đến như một phước lành.

Này các bạn trẻ, các bạn phải thấy và hiểu rằng sống chung với nhau như một mô hình thí điểm cho nếp sống bình an và hòa hợp (“a living laboratory”) sẽ mang lại lợi ích lớn lao cho sự chuyển hóa của chính chúng ta và cho thế giới.

Lợi lạc thứ năm, này các bạn, đó là: thương yêu.
Các bạn trẻ thân mến của ta, khi các bạn sống với những chúng sinh biết học hỏi để thấy được cái đẹp nơi tự thân và nơi tất cả các sinh vật khác trên đất Mẹ, biết sử dụng khổ đau như là những bước chuyển tiếp để qua tới bờ bên kia, biết thiết lập mối liên hệ giữa mình với vũ trụ trong cuộc sống hàng ngày thì tình thương yêu và kính ngưỡng đích thực sẽ tự nhiên nảy sinh trong lòng các bạn.

Cũng giống như tình thương yêu của đất Mẹ – Bồ tát Thanh Lương Đại Địa, luôn ân cần chăm sóc, dưỡng nuôi và trị liệu cho tất cả các con của Mẹ một cách không kỳ thị. Mẹ biết các con chỉ cần sự có mặt vững chãi, bao dung và bền bỉ của Mẹ là đủ bởi tình thương đó chính là nơi chốn mà các con muốn trở về.

Cũng giống như ánh sáng của trời Cha chiếu soi lên vạn vật một cách không kỳ thị, đem sự ấm áp và sự sống đến bất cứ nơi nào Người tiếp xúc.

Cũng như thế, này các bạn trẻ, đi trên con đường của nếp sống đại đồng sẽ làm cho trái tim của các bạn tràn ngập một tình thương dịu dàng nhưng mạnh mẽ đối với tự thân, với những thành viên của bầy đàn và tất cả các sinh vật khác trên trái đất mà các bạn gặp gỡ, bởi vì các bạn biết, tình thương là cái mà tất cả chúng ta đều cần đến và luôn kiếm tìm.

Các bạn cần phải thấy và hiểu rằng tình thương là ngôi sao duy nhất có thể thực sự xua tan bóng tối, là thức ăn duy nhất có thể thực sự lấy đi cơn đói, là thứ nước duy nhất có thể làm giảm đi cơn khát và là ngôi nhà duy nhất có thể thực sự trường tồn.

Này các bạn trẻ, các bạn nên không ngừng tự hỏi mình: “Tình thương trong ta có lớn lên mỗi ngày hay không?”

Đây là lợi lạc thứ sáu của nếp sống đại đồng, này các bạn, đó là: sự tự do.
Tại sao thế?

Các bạn trẻ thân mến, khi mỗi tế bào trong cơ thể của các bạn tràn đầy tình thương và sự thán phục, khi không còn sự phân biệt nào giữa mình và thế giới xung quanh, khi hạnh phúc hay khổ đau của mình và của người là một, khi đó sự bình an, tự tại sẽ phát khởi trong lòng các bạn. Tất cả những lo lắng, sợ hãi về sự mất mát, sự biến mất và không tồn tại của chính mình sẽ tan biến và không gian trong lòng các bạn sẽ càng lúc càng thênh thang.

Cũng như ta – một lão sói già, vì đã thấy được tình thương và sự hòa hợp của bầy đàn, chứng kiến được tuệ giác cổ xưa mà các ngọn núi đã sống và trao truyền từ đời này sang đời khác, nên ta có thể nằm bình an dưới một gốc cây để ra đi khi thời khắc đến mà không còn mảy may sợ hãi. Tâm ta tràn ngập bài ca của gió và hương thơm của hoa tử đinh hương, an nhiên để cho hình hài của mình về với đất, để rồi sau này những bầy sói con có thể chơi đùa ở bên trên lớp đất đó.

Cũng như thế, này các bạn trẻ, khi các bạn thấy một cách thật rõ ràng là Tiếng hú của loài sói (Coyote Howl) đang được trao truyền một cách thực sự trong chính các bạn, các bạn sẽ đạt được tự do lớn và trở thành như anh bạn Đại bàng, giang đôi cánh rộng bay lượn giữa trời cao.

Này các bạn trẻ, các bạn cần phải thấy và biết rằng lợi lạc lớn lao nhất mà các bạn có thể mang tới cho ai đó chính là sự không sợ hãi, món quà của Vô úy.

Các bạn trẻ thân mến, ta đã chia sẻ với các bạn một số lợi lạc của nếp sống đại đồng. Còn rất nhiều những lợi lạc lớn lao khác nữa cần được khám phá và chứng nghiệm.

Những điều lợi lạc này không phải để nói, mạn đàm và triết lý mà để cho các bạn gieo trồng và tưới tẩm trong đất tâm, thật sự sống với nó từ lúc mặt trời mọc đến mặt trời lặn, và để trải nghiệm thật tròn đầy từ mùa này đến mùa khác.”

Đó là những điều Trưởng lão chó sói nói trong đêm ấy và bầy sói trẻ vui mừng lắng nghe. Chúng cùng hú lên tràn đầy hoan hỷ, biết ơn và hứa miễn là còn sống, chúng sẽ làm theo những lời dạy ấy, duy trì từ mùa trăng này đến mùa trăng khác, hoài hoài…

Ai hỡi ai ơi

Ai làm, ai khổ

Ai vui, ai sướng

Ai buồn, ai giận

Ai hiểu, ai thương

Cảm ơn tất cả cho ta cuộc đời

để khôn để lớn

để cảm để thông

À ơi ới à ơi,

Quê hương ta vẫn đẹp mãi ra

À ơi ới à ơi,

Quê hương ta thắm mãi tình nhà.