Format: Default

Lỗi

Cookie chưa được bật. Bạn phải bật cookie trước khi bạn có thể đăng nhập.

Kính bạch Đức Thế Tôn!

Con đang ngồi bên bệ cửa ngước nhìn bầu trời xanh mát và cao vợi, thảm mây trắng bồng bềnh tự do, nắng in bóng lên bức tường vôi đã tróc sơn loang lổ, lên đóa hoa mùa hạ thêm rực sắc. Con ý thức thế giới tươi mát trước mắt đã có mặt hàng ngày, hàng giờ mà bấy lâu chân con vội vã, mắt con lơ đễnh nên con dường như chưa tiếp xúc được với mọi thứ xinh đẹp ấy.

Bạch Đức Thế Tôn. Con đang tập nhìn, tập tiếp xúc và tập lắng nghe từng sự sống đang có mặt trong đời sống của con. Từ thời khắc này trở đi, con nguyện sống trọn vẹn và tỉnh thức như Ngài, như Tăng đoàn nguyên thủy của Ngài để chế tác chánh niệm và chánh định, góp hạnh phúc, an vui và thanh tịnh vào trong đời sống tu học của con cũng như của người khác.

Con cũng đang tập nhìn, tập tiếp xúc và tập lắng nghe Ngài. Con thấy được Ngài qua hình ảnh người con trai thành Ca Tỳ La Vệ cách đây 2600 năm, được sinh ra vào ngày trăng tròn tháng Tư tại vườn Lâm Tỳ Ni. Con thấy được Ngài – một hành giả tu khổ hạnh, nằm sõng soài dưới nắng và hơi thở thoi thóp vì kiệt sức nơi rừng thẳm. Con nhìn thấy nụ cười giác ngộ lấp lánh trên môi Ngài như ánh Sao Mai đã mọc phía chân trời, rằng đạo lớn đã được tìm ra. Con thấy Ngài ngồi thiền trên mớ cỏ Kusa, trong tư thế hoa sen rất đẹp và rất vững. Hay hình ảnh Ngài trên pháp tòa truyền dạy Bảy phương pháp giữ gìn chánh pháp và giáo đoàn không bị suy thoái cho gần 2000 vị khất sĩ nam, khất sĩ nữ trên Linh Thứu sơn. Con cũng thấy hoa sala rụng xuống như mưa, đại địa rung chuyển khi Ngài nhập diệt và lời dặn dò cuối cùng của Ngài khiến con không cầm được nước mắt: “Vạn pháp vô thường, có sinh thì có diệt, các vị hãy tinh tiến lên để đạt tới giải thoát”.

Đột nhiên con thấy Ngài cũng hiện diện trong con, trong những hành xử mang hạt giống của tình thương, trong những pháp môn mà con đang thực tập để chuyển hóa. Hình hài Bụt trong con, ngoài con đều là những thực tế nhiệm màu mà con rất trân quý. Con nguyện xin tiếp tục một lòng thực tập nhìn, thực tập tiếp xúc, thực tập lắng nghe và bước đi trên con đường của Bụt, nương tựa giáo lý giải thoát và quay về với Bụt trong con.

Con thương Bụt, xin một lòng kính lạy, năm vóc sát đất trước đức Bổn Sư Bụt Thích Ca Mâu Ni – bậc đã qua tới một cách nhiệm màu, bậc thầy của hai giới Trời và Người.

Con cũng xin cúi lạy đức vua Tịnh Phạn và hoàng hậu Maya. Con biết ơn hai vị đã sinh ra Đức Thế Tôn – một bậc có đầy đủ công hạnh và tuệ giác đưa đường, chỉ lối cho chúng con vượt biển mê lên bờ giác.

Có hình hài Bụt trong con, con không tìm kiếm đâu nữa …

Con,

Chuông Mây – Hồ Bé Linh

Mừng Bụt Đản sanh, 27/5/2016

Hôm nay, bất chợt tôi nhớ lại câu nói của Heraclitus: “Không ai có thể tắm hai lần trong cùng một dòng sông”. Câu nói này được cô giáo tôi trích dẫn khi giảng bài Nhớ con sông quê hương của nhà thơ Tế Hanh.

Hồi đấy, tôi còn quá nhỏ, ngây ngô và hời hợt, nên chẳng mấy quan tâm đến câu danh ngôn, chỉ chú tâm vào nhớ con sông quê hương tôi: sông Cửu Long.

Quê hương tôi, miền đất thật trù phú! Có thể nói là nhất nước. Đặc biệt là vùng An Giang quê tôi, nơi cả sông Tiền và sông Hậu cùng đi qua, để lại biết bao nhiêu phù sa cho ruộng lúa tốt tươi; cho hoa thơm trái ngọt đơm cành; cho bao nhiêu là cá tôm cho thợ chài, thợ lặn… Và cho cả những tâm hồn bé dại biết bao lần nô đùa trên sông nước.

Hầu như bất kì đứa trẻ nào sinh ra và lớn lên ở vùng quê tôi đều không thể không biết bơi. Vì bơi lội không chỉ là môn thể thao đơn thuần yêu thích, nó còn là cuộc mưu sinh mùa nước lũ. Và đặc biệt, đắm mình trong phù sa sông nước là thú vui duy nhất của lũ trẻ chúng tôi mỗi độ chiều về.

Tôi nhớ như in, những buổi chiều quê, chúng tôi đợi các anh chị lớn trong cả xóm về để còn xin ba mẹ cho đi tắm sông. Đại hội thể thao của mấy anh chị em bắt đầu khi khói lam chiều của các mẹ, các nội nhóm lên cuối bếp. Chúng tôi réo nhau, nhảy cầu, bơi đua từ cây cầu nhà này sang cây cầu nhà kia. Các anh lớn đua qua sông, lặn qua ghe cặp mép cầu, rồi lên một chiếc cầu cao cao nào đó mà đua nhau gieo mình xuống sông bằng đủ kiểu, đủ dáng và lặn càng sâu càng tốt. Các nhóc nhỏ như tôi tuy không biết bơi nhưng cũng được tham gia tắm bùn (ở trong bờ!) và hò reo thỏa thích. Bởi thế bạn đừng lấy làm ngạc nhiên khi thấy người miền Tây nói với âm lượng khá lớn nhé.

Sau cuộc tranh tài các anh chị quay vào bờ tập bơi cho các em nhỏ. Việc tập bơi cũng khá đơn giản. Chỉ cần vắt cái khăn choàng tắm (loại khăn rằn chỉ có ở miền Tây) ngang người đứa nhóc rồi lên một cây cầu cao, thả xuống, đu đưa qua lại vài lần là tự động hắn không còn biết sợ độ cao và sợ bị uống nước đầy bụng một cách bất ngờ nữa. Một tốp khác sẽ được hạ xuống nước. Các anh chị lớn sẽ bồng những em nhỏ, đưa qua đưa lại dưới nước rồi từ từ nới tay ra. Em nào nổi lên được là bơi được, em nào chìm thì mai làm tiếp. Cứ như thế, lứa này nối tiếp lứa sau, mà tập tắm sông đầy vui thích.

Vì vậy, tôi cũng chẳng rõ thầy dạy bơi cho tôi là ai cả. Mà ai cũng có thể là thầy dạy bơi! Chỉ cần anh bơi được, bất kể anh bơi giỏi hay chưa giỏi, xa hay gần, chỉ cần anh xuống nước mà nổi lên được và tình thương em út của anh đủ lớn là sẽ có ngay những cô cậu nhóc réo gọi anh dạy bơi ngay.

Có một thú vui miền sông nước mà có lẽ không một người thành thị nào có thể có được: tắm sông. Tắm sông mọi lúc, mọi nơi. Sáng, đi ruộng về: tắm. Trưa, phơi lúa xong: tắm. Chiều, làm rẫy xong: tắm. Đi đường, bụi dơ: tắm. Vui cũng tắm, buồn cũng tắm, trời nóng nực cũng tắm, trời mưa tầm tã, lạnh lẽo cũng chỉ tắm sông (lúc ấy nước sông cực kỳ ấm.) Ra đồng mùa nước nổi, bốn bên không còn là ruộng lúa mà là cả một dòng sông mênh mông nước với nước: tắm lúc này là thích nhất.

Có những đêm trăng vắt ngọn tre, xung quanh như bức màn nhung huyền bí, điểm xuyết bằng những chiếc lá tre già đu đưa. Ngắm mặt sông lóng lánh ánh trăng đổ dài một vệt sáng cả khúc sông và rung rinh mỗi độ ghe tàu, tát rán (hay còn gọi là vỏ trấu, một loại tương tự như ghe thường nhưng nhỏ và dài, được gắn động cơ mạnh, chạy rất nhanh, tạo sóng rất lớn) chạy qua thật là thú vị. Những đêm ấy, các mẹ, các chị thường ngắm trăng, thả mình trên sông nước và hát ca cổ cải lương hay kể chuyện ngày xửa ngày xưa. Đó luôn là những đêm trăng tuyệt diệu còn mãi trong tâm trí của những đứa con xa quê.

Nói tới đây, tôi thấy mình thật may mắn và hạnh phúc đã có được đêm trăng như thế với bà nội, các cô, các chị. Chỉ một lần duy nhất trong đời nhưng, nhờ đó, câu nói của Heraclitus đã có thể ở lại trong tôi đến tận bây giờ.

Nội đã xa con rồi. Khi xưa, con chỉ biết rằng con không còn cơ hội tắm trăng lần nữa với nội trên con sông quê mình. Nhưng nay, con hạnh phúc thấy rằng nội vẫn cùng con đắm mình trong dòng sông tâm thức. Con đang đi những bước đi cho nội. Con mang cả phù sa quê mình đi về phía tương lai. Nội vẫn trong con và con luôn trong nội. Những hạt giống tốt tươi đang đâm chồi nảy lộc và những hạt giống chưa tốt đang dần được chuyển hóa để mảnh đất tâm trong con sẽ cùng nội mở đường cho thế hệ mai sau. Dòng sông ấy vẫn không ngừng tuôn chảy, niềm tin ấy vẫn luôn được giáo pháp đắp bồi và tình yêu quê hương vẫn luôn cháy bỏng và mới hoài. Vì dòng sông không bao giờ trở lại và “Tình thương không bao giờ nói rằng đây là lần cuối’’.

(Thương gửi anh chị em xuất sĩ Huế)

Bạn hiền thương,

Khóa An cư Kết đông chỉ còn một tháng nữa là kết thúc. Vậy là tôi đã có mặt tại xóm Thượng được hơn một năm rồi.

Sao tôi thích những cảnh chùa yên bình như vậy quá. Có bạn ở đây, thế nào tôi cũng mời bạn đến thăm cây Mimosa đang nở vàng bên hồ sen nhỏ. Hồ đóng băng, cây vẫn rộ vàng, tỏa hương nhẹ nhàng mà lại đi rất xa, thơm cả khoảng trời xóm Thượng. Hoa ra nhiều, những cành nhỏ vì thế mà trĩu nặng, càng nặng hơn vào mỗi sáng sớm đầy sương.

Mùa đông lạnh, đứng trước hình ảnh đó, chắc chắn bạn cũng sẽ như tôi, thấy lòng dâng lên một niềm cảm phục và cung kính. Những cành đầy hoa oằn xuống. Bạn biết đó, không ai bắt ép Mimosa phải cho hoa, hay phải cho hoa nhiều. Hoa có mặt như là một chuyện tự nhiên, một chuyện hiển nhiên. Mà bạn hiền ơi, tự nhiên làm sao được, hiển nhiên làm sao được. Phận sự của cây Mimosa trong lúc ấy là cho hoa. Tiếng nói từ trái tim, từng mạch nhựa nơi rễ, nơi thân, nơi cành, nơi lá, vâng theo một nhịp mà chuyển vận và làm việc, mà tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho nụ hoa biểu hiện. Dù mọc ở phố thị đông nghẹt, bao nhiêu ánh mắt qua lại, hay độc cư một mình trên ngọn đồi xa xăm không người nhìn ngó, Mimosa, bạn hiền ơi, tôi tin là vẫn ra hoa như nhau. Mỗi lần bắt đầu chớm nụ, tôi có cảm giác như cây nghĩ rằng đây là lần cuối cây sẽ cho hoa. Hoa bung hết lòng bất chấp mùa đông băng giá. Những nụ hoa tròn vàng mỏng manh, lặng lẽ đứng trong mưa gió, trong sương lạnh, hương bay ướp cả một vùng. Tôi trông thấy sự oai hùng kia nơi thân cây bé nhỏ.

Nói bạn hiền nghe, tôi thực tập còn nhiều vụng về lắm, nên hôm ấy, đứng trước gốc Mimosa trong sương mờ, lòng tôi dâng ngập một sự kính trọng như đứng trước một vị đạo sư, và tôi tiếp tục con đường tôi đi thêm nhiều phấn khởi. Những ngày tiếp theo sau bài học đó, tôi thấy bước chân tôi chạm vào đất mẹ vững vàng hơn, mỗi chén trà tôi nâng trên tay có mặt đầy đủ hơn. Bước chân này như là bước chân cuối cùng tôi đi. Chén trà này như là chén trà cuối cùng tôi thưởng thức. Tôi nhìn anh chị em tôi như là lần cuối cùng tôi có thể làm một công việc giản đơn dễ dàng đó. Biết đâu, mọi thứ đều trở thành không còn có thể. Tôi thấy, nếu tôi thực tập an trú có chánh niệm nơi những động tác nhỏ nhất thì tôi có cơ hội chạm tới nhiều hạnh phúc hơn trong cuộc đời này.

Bạn hiền thương,

Hình ảnh trên khiến tôi nhớ lại những năm ở Kim Sơn, trong mùa An cư, quý thầy và phật tử thường trì tụng kinh Pháp Hoa, và tôi đã từng nói với bạn rằng, bản kinh ấy, càng tụng, càng chiêm nghiệm, lại càng thấy giản đơn, càng giản đơn lại càng thêm phần vô cùng thâm sâu thấm thía, lại càng tìm ra được nhiều phương pháp thiết thực để áp dụng vào đời sống thường ngày, lại càng thấy lòng yên.

Bạn ơi, chiều nay, đọc ngang qua phẩm 24, phẩm Bồ tát Diệu Âm, cái thấy trong tôi sáng tỏ hơn, bạn muốn nghe một chút cho vui không!?

Diệu Âm là vị Bồ tát thường sinh hoạt ở cõi nước có tên là Nhất Thiết Tịnh Quang Trang Nghiêm, tức cõi nước được trang nghiêm bởi tất cả sự đầy đủ của ánh sáng và những yếu tố trong sạch. Cõi nước ấy, Bụt kể, rất đẹp, bằng phẳng, không có những sự nguy hiểm. Bồ tát Diệu Âm muốn tới quốc độ Kham Nhẫn, tức cõi Ta bà, cõi chúng ta đang sống này bạn, để thăm đức Bụt và chư Thánh đệ tử, có nghĩa là từ quốc độ sáng-sạch tới thăm một thế giới với nhiều cảnh tượng nguy hiểm, không đẹp mắt, nhiều ngục tù, nhiều khóc than, gập ghềnh, lồi lõm, không trang nghiêm chi cho lắm, thân người cũng không đẹp đẽ gì.

Bồ tát Diệu Âm đã được nhắc nhở về chuyện này nhưng không lấy đó làm ái ngại hay khởi tâm khinh chê. Bồ tát tuyên bố, ta đến cõi Kham Nhẫn là vì trí tuệ, vì công đức, vì tất cả sự nghiệp mà đức Thích Ca Mâu Ni đã thành tựu và truyền trao nơi đây. Tới vì phẩm chất bên trong chứ không phải tới vì nội dung bên ngoài. Đó là một bài học lớn cho chúng ta chiêm nghiệm, phải không bạn!?

Tới với một người bạn, một gia đình, một đoàn thể nào đó, ta tới vì điều gì? Vì người bạn đó có khuôn mặt và vóc dáng đẹp, vì gia đình đó giàu có vật chất, nhà sang, xe sang, chỗ ngồi sang? Hay vì người bạn đó có một tâm hồn sáng trong thuộc về lành thiện, biết cảm thông, có tình, lịch sự, sống chừng mực; vì gia đình đó rất ấm áp tình người, bước vào ngôi nhà nhỏ bé kia là như có sẵn bếp lửa hồng sưởi ấm trái tim ta? Nếu người đó có vóc dáng và khuôn mặt đẹp mà sống cẩu thả trong suy nghĩ và nói năng, sống không lịch sự, mình tới với người đó thì tới vì một điều gì khác chứ không phải tình bạn. Nếu gia đình đó giàu có về vật chất mà chất liệu tâm linh thì thấp kém, không biết tôn trọng nhau cả trước mặt lẫn sau lưng, hành xử thô thiển, chỉ biết vung tiền ra để đáp ứng những nhu cầu hưởng thụ, mình tới với gia đình đó thì vì cái gì chứ không phải vì tình người cao sang.

Bạn mình không đẹp lắm, chỉ nhìn được, nhưng tâm hồn thì phong phú, hiền từ, nói năng nhã nhặn, biết chia sẻ với mình tất cả những khốn khó, biết đi cùng về cõi đẹp, biết tiếp xúc với không gian bao la mà vui sống, chơi với người đó, mình sẽ trở nên giàu có vô cùng tận. Sự giàu có đó, không một thế lực hay hoàn cảnh nào cướp đi được. Gia đình đó không giàu có gì, nghèo lắm, hoặc chỉ đủ sống, nhưng bước vào, từ người lớn tới người nhỏ, ai cũng sống chan hòa, ưa thích sự êm ấm thanh bình, biết sống đủ, không tham lam vật chất, ăn uống đạm bạc, ham thích sách vở trí thức, nói năng lễ độ, ham thích những câu chuyện tình người. Đến với gia đình đó, ta sẽ giàu có bất tận. Cái tình ấy nuôi ta mãi thiên thu.

Chùa cũng vậy. Chùa thì không nên tỏ ra quá giàu, sắm sửa bao nhiêu bộ bàn ghế đắt tiền, hào nhoáng và lộng lẫy. Chùa phải như quốc độ Kham Nhẫn, xấu xấu một chút, thiếu thiếu một chút về hình thức và vật chất, để đồng sự với cuộc đời như màu nâu sồng quê hương. Cái đủ đầy là phẩm chất thực tập. Chùa có tu tập nghiêm túc, đó là ngôi chùa đẹp. Chùa mà huynh đệ biết sống vui, thương nhau trong cảnh nghèo thanh bình, đó là ngôi chùa đẹp. Và chúng ta cần tìm đến những cảnh chùa nghèo nghèo trong cõi vui thanh bình ấy, với tất cả tấm lòng tôn kính và khao khát học hỏi như Bồ tát Diệu Âm đã thực tập. Người trí thức không bao giờ chê bai, thấy xấu hổ khi tới thăm một ngôi chùa hơi nghèo mà khoáng đạt. Người trí thức chỉ thấy không vui vì chuyện khác.

Đẹp biết bao nhiêu một nét chùa quê nghèo vui trong cõi thanh bình. Cái cảnh đó, bước vào là đã được nuôi dưỡng rồi, bước vào là những sầu muộn tự thân nó bắt đầu tự chữa trị rồi. Cảnh nào mà ở đó có mặt sự thanh bình, lịch sự, yên tĩnh, có tâm linh, đó là cảnh cho ta đi về.

Bồ tát Diệu Âm nhờ tu tập và an trú được trong định có tên Biểu hiện tất cả các sắc thân nên Bồ tát hiểu, sắc thân chỉ là biểu hiện, có thể thay đổi, liên tục thay đổi, nhưng phẩm chất tu, chất liệu thầy tu trong đức Thế Tôn và chư đệ tử ở cõi Ta bà là một điều có thật. Vì thế mà một vị Bồ tát thượng thủ cũng muốn tới chiêm ngưỡng, lễ bái, cúng dường và học hỏi. Đó cũng là Tiếng nói vi diệu_Bồ tát Diệu Âm nhắn gởi.

Hai mươi năm, ba mươi năm, năm mươi năm, hay nhiều hơn, sống trong cuộc đời này, chúng ta nghĩ chúng ta đã sống nhiều quá, đã hiểu biết nhiều quá. Tuổi thơ đánh mất khi nào không hay. Bạn hiền ơi, làm một người xuất sĩ, chúng ta có cơ hội để sống lại với những điều mà có thể chúng ta đã từng hoang phí vì dại dột, vì tự hào tuổi trẻ, vì coi thường những thứ hiện hữu xung quanh. Tôi có nhiều hạnh phúc khi ở đây. Hạnh phúc ấy, từ tự thân tôi chế tác ra, và một phần đến từ những người huynh đệ quanh tôi. Tôi tìm thấy những sư anh, những sư chị, những sư em mà sự thực tập là một dòng sông nối dài hình ảnh của Thầy. Tăng thân là một dòng sông, trong đó có Thầy, có các con của Thầy khắp nơi cùng nắm tay nhau chảy về biển lớn. Đỉnh núi xa kia nơi dòng sông đã bắt đầu trong quá khứ cũng là nguồn cội. Biển lớn kia nơi con sông sẽ chung hòa cũng là nguồn cội. Chúng ta đã đến với nhau, như những giọt nước có thể tích tụ từ nơi thân cây này hay chiếc lá kia, nơi thảm rêu lạnh, nơi lòng đá ngàn năm, nơi bùn lầy nước đọng, nơi mây trời thênh thang… tất cả góp gom và cùng chảy một dòng. Chỉ còn một cái tên chung có nghĩa của tăng thân, của tình huynh đệ, của đồng sự, của nâu sồng, của hiểu thương, của phụng sự.

Thế thì bạn ơi, đi chung với nhau, dù ở đâu, chúng ta cũng gặp nhau nơi dòng chảy đó, phải không?

(Một vài cảm nhận sau khóa tu xuất sĩ Chung tay giữ bếp lửa hồng)

 Ba chữ bếp lửa hồng khiến tôi nhớ tới một lá thư mà Thầy viết cho đệ tử, trong đó cũng có chữ bếp lửa. Đó là lá thư với tựa đề Giữ bếp lửa hồng ở quê hương. Cuối lá thư Thầy viết rất cảm động: "… Làm mới đạo Bụt trong nước và hiến dâng sự thực tập này cho thế giới, công phu mang lại cho chúng ta nhiều hạnh phúc. Thầy rất ấm lòng mỗi khi nhớ tới chùa gốc, biết là các con đang giữ bếp lửa hồng ở quê hương để nuôi dưỡng tăng thân khắp nơi trên thế giới. Chúng ta hãy thực tập nắm tay nhau đi như một dòng sông và cùng hướng về và xây dựng một tương lai chung. Đừng bao giờ xé lẻ. Chúng ta nên nói lời nguyện ước của chúng ta với nhau như thế!. Và đúng như lời Thầy dạy, anh chị em xuất sĩ chúng tôi đã và đang cùng nhau xây dựng một tương lai chung. Điều đó được thể hiện rất rõ qua đời sống hàng ngày. Khóa tu xuất sĩ vừa qua giúp tôi nuôi lớn thêm ngọn lửa của bồ đề tâm trong trái tim mình.

Tôi rất biết ơn ban tổ chức đã làm việc hết lòng để mang lại hạnh phúc cho đại chúng. Trước khi đại chúng bước vào khóa tu thì ban tổ chức đã phải chuẩn bị trước đó cả tháng. Từ chuẩn bị thời khóa cho đến phòng ốc, chia danh sách pháp đàm, thiền trà nghi lễ, địa điểm, mời người cho pháp thoại, vấn đáp, chia sẻ… Nói chung là ban tổ chức phải lo tất tần tật, từ A đến Z. Chưa hết, ngày đầu tiên của khóa tu, vì chưa vô thời khóa chính thức nên ban tổ chức còn xuống bếp để nấu ăn cho đại chúng. Một số chị em còn vô đội luân phiên nữa. Tôi chỉ biết thầm cám ơn ban tổ chức và đại chúng mà thôi.

 Dù Thầy đang dưỡng bệnh nhưng Thầy vẫn ra với chúng tôi trong buổi họp chúng đầu tiên. Thầy đã ngồi đó gần trọn buổi để nghe đại chúng họp, bàn, để cân bằng số người làm việc trong khóa tu. Có lẽ Thầy hạnh phúc lắm vì thấy các thầy các sư cô làm việc trong tinh thần kiến hòa đồng giải và ý hòa đồng duyệt.

Đất trời đang vào xuân. Xuân về trên những cây đào, cây mận, cây mộc lan, trên những thảm hoa bồ công anh vàng rực xen lẫn màu trắng, xanh, tím của cỏ hoa… Xóm Thượng đã đẹp lại càng thêm đẹp. Những buổi thiền hành tôi thấy mình như đang đi giữa rừng hoa. Cũng có hôm trời mưa nhưng chính ngày mưa ấy, Thầy lại ra đi thiền hành với đại chúng. Những buổi thiền hành dưới mưa như vậy mới cảm động làm sao. Thầy đi trước, các con đi sau, giây phút đó đã đi vào huyền thoại.

Trong suốt khóa tu có hai buổi đại chúng ăn cơm vòng tròn chung với nhau, ngoài ra còn có những bữa ăn trưa ngoài trời, theo tuổi, theo gia đình pháp đàm… Có một buổi Thầy ra dùng cơm cùng đại chúng. Thầy đưa mắt nhìn đại chúng và chúng tôi cũng nhìn Thầy với ánh mắt đầy hạnh phúc. Tôi gọi bữa cơm đó là bữa cơm sum họp vì đại gia đình được ngồi cùng nhau, có Thầy, có huynh đệ, còn hạnh phúc nào bằng. 

Sự có mặt của Thầy trong khóa tu xuất sĩ đã cho chúng tôi một bài pháp không lời. Thầy đã và đang sống đúng với những gì Thầy nói trong buổi trả lời vấn đáp năm nào, khi một thiền sinh hỏi Thầy về kế hoạch “về hưu”: Trong đạo Bụt, chúng tôi quan niệm rằng việc giảng dạy không chỉ bằng lời nói mà còn bằng sự sống của chính mình. Sự sống của chúng ta là một bài pháp, một thông điệp. Và khi nào tôi còn ngồi, còn đi, còn ăn, còn tiếp xúc với mọi người và với Tăng thân thì tôi vẫn còn đang tiếp tục giảng dạy, cho dù tôi đã khuyến khích các đệ tử lớn của tôi bắt đầu thay tôi cho pháp thoại. Trong hai năm vừa qua, tôi đã yêu cầu các vị giáo thọ, cả giáo thọ xuất sĩ và giáo thọ cư sĩ, đứng ra cho pháp thoại. Nhiều vị đã cho những bài pháp thoại rất tuyệt vời, có một số bài pháp thoại còn hay hơn pháp thoại của tôi nữa. Tôi thấy tôi đang được tiếp nối và tôi sẽ không bao giờ phải “về hưu”. Tôi sẽ tiếp tục giảng dạy, nếu không bằng những bài pháp thoại thì cũng bằng cách ngồi, cách ăn, bằng nụ cười và sự tiếp xúc với Tăng thân. Dù không cho pháp thoại, tôi cũng vẫn thích tham dự các sinh hoạt như thiền hành, ngồi thiền, ăn cơm trong chánh niệm, v.v.. Vì vậy, quý vị đừng lo lắng! Những ai tha thiết tu tập vẫn có thể tìm thấy niềm cảm hứng từ sự có mặt như vậy. Chúng ta không nhất thiết phải giảng dạy bằng lời nói. Chúng ta chỉ cần sống đời sống của chúng ta một cách chánh niệm và sâu sắc mà thôi.

Trong khóa tu này, không biết tôi có tham lắm không nhưng thời khóa nào tôi cũng thích, không loại bỏ một cái nào. Từ ăn cơm picnic cho đến ăn cơm có nghi lễ, công phu, thiền hành, workshops, đi bộ, im lặng hùng tráng… Trong khóa tu có một ngày im lặng hùng tráng. Thật thú vị. Không gian thênh thang và không một tiếng nói, tiếng cười nào làm ồn. Ngày hôm ấy tất cả các công việc như rửa dọn, nấu ăn, khử trùng bát đĩa, lau quét nhà ăn… vẫn được diễn ra bình thường vì ai cũng đã biết việc để làm, không cần phải trao đổi gì. Huynh đệ gặp nhau, chỉ cần mỉm cười là đủ.

Tôi nhận thấy rằng không chỉ riêng tôi mà ai ai cũng trân quý từng thời khóa. Điều đó đã khiến cho năng lượng tập thể của khóa tu thật hùng hậu. Giờ công phu sáng, chiều, tiếng niệm Bụt, tụng kinh của đại chúng vang lên sao mà hùng quá. Tôi thật tình không biết dùng ngôn từ nào để diễn tả cho được sự hào hùng đó. Chỉ biết rằng tôi rất hạnh phúc. Nhìn huynh đệ, tôi thấy biết ơn các ba, các mẹ đã hiến tặng cho tăng thân những người con rất dễ thương. Đi tu rồi, tôi có thêm thật nhiều người anh, người chị, người em. Tôi đang có một gia đình tâm linh rất giàu có về mọi mặt.

Hình như ông trời cũng rất thương đại chúng. Ngày đại chúng đi bộ, ngày có PV Cup thì trời nắng, còn lại là có mưa, dù ít dù nhiều. Ngày đi bộ thật thú vị. Chỉ một việc đi thôi nhưng cũng được chia ra thành nhiều nhóm: nhóm đi nhanh, nhóm đi chậm… Tôi tham gia vào nhóm đi chậm vì tôi vốn đi rất chậm. Cả nhóm đi theo sự hướng dẫn của thầy Pháp Dung, tôi cứ tưởng rằng chỉ đi trên đường quốc lộ, ai ngờ một lúc sau thầy quẹo vô đường ruộng. Ban đầu không có lầy lội gì hết nhưng sau đó thì tha hồ lội bùn. Những đôi giày đang dần dần trở nên nặng trĩu bởi bùn đất bám đầy. Nhưng đã lỡ rồi, không lẽ quay lại nên ai cũng tươi cười để tiến về phía trước.

Đi một đỗi chúng tôi thấy có một hồ nước đang ở phía trước. Để đến được hồ nước ấy đại chúng phải đi qua một đoạn đường ruộng lội ơi là lội, nếu bước chân không cẩn thận sẽ bị trượt chân liền. May quá, không ai bị ngã hết. Đến được bên hồ nước thì có thể rửa giày cho đỡ nặng. Cũng đã đến giờ ăn trưa nên cả nhóm ngồi xuống, ngay cạnh hồ để ăn cơm. Đội nấu ăn đã nấu cơm, kho đậu hũ, có đồ luộc, rất ngon. Có thêm bánh mì cho đại chúng lựa chọn. Ngày đi bộ mà.

Sau giờ ăn trưa thì có văn nghệ. Văn nghệ ở đây theo kiểu mì ăn liền. Ai thích lên hát thì lên thôi. Chính  nhờ sự thoải mái đó mà ngay cả sư chú Warman người Indonesia cũng lên hát, dù sư chú mới nhập chúng được vài ba tháng. Thế là đại chúng được nghe bài hát tiếng Indonesia rất dễ thương. Sư chú Trời Đạo Hành cũng lên đọc thơ để tặng đại chúng, bằng tiếng Anh. Hai sư em còn rất trẻ là sư em Trăng Non Cao và Trăng Hàm Tiếu cũng lên hát, rất hồn nhiên, trong sáng. Chính sự trẻ trung, năng động của các sư chú, sư em đã nuôi dưỡng quý thầy, quý sư cô lớn và cả đại chúng nữa. Tôi không trẻ cũng không già nhưng tôi cũng được nuôi dưỡng từ sự trẻ trung, dễ thương đó. Tôi nhận thấy rằng chúng tôi cần nhau, không thể thiếu một ai.

Đoạn đường đi về chúng tôi đã được một trận cười ra nước mắt. Sau khi đi một vòng, khá mỏi chân, cứ nghĩ rằng đi ra khỏi khu rừng này thì sẽ về đến nhà. Nhưng không. Ra khỏi rừng chúng tôi lại thấy cái hồ nước lúc nãy, chỉ có điều là chúng tôi đi một vòng thật rộng để đi về phía đằng sau của cái hồ đó. Thầy Pháp Dung dẫn đường nên thầy cười ra nước mắt thiệt. Còn chúng tôi, chúng tôi chỉ biết cười thôi chứ biết làm sao bây giờ. Thật không ngờ rằng từ chỗ đó về tới nhà chỉ có một chút, nếu như biết trước thì mọi chuyện đã không còn thú vị. Dù đi mua đường nhưng tôi vẫn rất vui và được nuôi dưỡng từ buổi đi bộ này. Tôi biết rằng các nhóm đi bộ khác cũng rất vui và nuôi dưỡng nhưng tiếc là tôi chỉ có thể tham gia vào một nhóm mà thôi.

Những buổi học theo nhóm, theo sở thích, gọi là workshops mang lại cho đại chúng rất nhiều hạnh phúc. Lớp học nghi lễ mà tôi theo học, được thầy Giới Đạt hướng dẫn. Thầy dạy rất hay nhưng thời khóa chỉ cho có hai buổi nên chúng tôi phải xin thầy dạy thêm vào ngày làm biếng.

Có nhiều workshops khác như học đàn ghita, cách để xây dựng tăng thân, cách để kết nối với thiền sinh, vẽ… thật là phong phú, tha hồ cho đại chúng lựa chọn. Tài năng của đại chúng đúng là vô cùng, vô tận.

Tôi nhớ khóa tu xuất sĩ năm ngoái Thầy nằm trong bệnh viện, chúng tôi được nghe pháp thoại của Thầy qua DVD. Rồi quý thầy, quý sư cô lớn thay Thầy cho pháp thoại, cho vấn đáp. Năm nay, Thầy ở nhà với chúng tôi, dù vẫn nghe pháp thoại của Thầy qua DVD nhưng chúng tôi ai ai cũng hạnh phúc vì còn được ăn cơm cùng Thầy, đi thiền hành cùng Thầy. Có một hôm Thầy đến ngồi thiền cùng đại chúng trong giờ công phu sáng. Thường thì giờ ngồi thiền chỉ mở đèn nhỏ và không gian rất yên tĩnh. Lúc Thầy vô ngồi thiền tôi có biết, và tôi tin rằng ai cũng biết, chỉ có điều là ai cũng ngồi yên thôi. Cho đến khi mở đèn thì tôi nhìn thấy Thầy rất rõ. Thầy ngồi đó và thầy Pháp Hữu (thị giả) ngồi bên cạnh. Một luồng điện chạy trong tôi. Tình thầy trò sao mà thiêng liêng quá.

Ngày có vấn đáp Thầy cũng có mặt cho các con. Thầy ngồi yên để lắng nghe các con trẻ của mình hỏi, rồi những người con lớn của mình trả lời. Tôi thấy rất rõ sự tiếp nối của Thầy trong tăng thân.

Sự lắng nghe của đại chúng rất dễ thương. Trong khóa tu có một buổi lắng nghe sâu. Lắng nghe cũng là một sự thực tập. Trong buổi này, ai có những cái thấy để đóng góp, để xây dựng đại chúng ngày một đẹp hơn thì nói lên. Những ai không có ý gì thì lắng nghe. Chính nhờ đó mà rất nhiều người trong đại chúng đã mở lòng mình ra để chia sẻ. Những chia sẻ đó chưa cần tăng thân phải trả lời ngay nhưng đó cũng là một điều rất nuôi dưỡng đại chúng, cả người chia sẻ lẫn người nghe.

Cái hay ở trong một đại chúng có đông người là mình được tự chọn cho mình một công việc mà mình thấy thích và thoải mái đủ. Năm nay tôi chọn công việc nấu ăn sáng. Tính tôi không siêng lắm nên tôi chỉ nấu những thức bình thường như mọi bữa. Có một số đội rất siêng như đội của thầy Pháp Tiến, đội thầy nấu xôi cho đại chúng thưởng thức. Cũng có bữa đại chúng được ăn bánh bao. Số lượng có hạn nên tôi bị hết, cuối cùng các chị em khác san sẻ cho tôi. Hỏi ra mới biết bánh bao do thầy Pháp Dung làm. Chiều hôm đó có PV Cúp, vui nhưng mệt, vậy mà thầy vẫn xuống bếp sau đó để làm bánh bao. Có sư em xuống bếp, thấy thầy thái nào cà rốt, nấm… nhưng đoán không ra nên mới hỏi thầy thì thầy nói là thầy đói bụng, thầy làm để chế mì gói. Sư em tưởng thiệt nhưng sáng hôm sau ăn bánh bao mới đoán ra. Thầy kể rằng lâu lắm rồi không có làm bánh bao nhưng hôm đó thầy đã làm bánh bao y như ngày xưa mẹ thầy đã dạy. Chiếc bánh bao nào cũng nho nhỏ, xinh xinh, làm bằng bột gạo lức (vì thầy kiếm bột bánh bao không ra), ăn rất ngon.

Các bữa ăn trưa, chiều rất phong phú. Có đội rất siêng, làm shusi cho toàn chúng. Món shusi rất cầu kỳ, cần nhiều thời gian. Vậy mà đội nấu ăn vẫn làm được. Tôi chỉ biết thán phục mà thôi vì tôi đâu biết nấu gì đặc biệt ngoài những món cơ bản như cơm, cháo, đồ luộc, đồ kho, đồ xào, canh… và rửa dọn. Có đội làm pizza, ngon và đẹp y như ở nhà hàng. Pizza này do người Ý "thứ thiệt" là  sư chú Trời Đạo Phương nướng nên ai cũng thưởng thức rất tận tình. Trong tăng thân tôi được thưởng thức rất nhiều món ăn ngon, lạ của những nước khác, do chính huynh đệ mình làm. Thật không còn hạnh phúc nào hơn.

Bây giờ đây, khi ngồi gõ những hàng chữ này thì khóa tu xuất sĩ đã qua từ hơn mười ngày trước nhưng tất cả còn in đậm trong trái tim tôi. Những cái hay, nuôi dưỡng trong khóa tu còn nhiều nữa nhưng tôi không thể kể hết ra đây được vì tôi viết cũng dài rồi. Chỉ biết rằng tôi được nuôi dưỡng rất nhiều từ khóa tu xuất sĩ này. Tôi trân quý từng giây phút trong tăng thân vì Thầy đã dạy vô thường, không biết điều gì sẽ xảy đến với tôi nhưng tôi biết rằng tăng thân đang chuyên chở, dìu dắt tôi đi vì bước chân của tôi còn chưa vững. Tôi tin rằng ngọn lửa Thầy đã trao sẽ cháy mãi, và tôi cũng đóng góp một phần nhỏ vào công trình Chung tay giữ bếp lửa hồng cao đẹp ấy. Tăng thân là nơi để cho tôi quay về nương tựa, như lời Thầy đã dạy: “Có con cho nên mới có Thầy. Có một bếp lửa để khi mình đi đâu thì nhớ về. Thầy trò mình hãy chăm sóc bếp lửa hồng để bếp lửa còn cháy mãi, cho mình và cho bè bạn”. (Giáng sinh 2012).

Chị tôi đặt từng bước trong sự ý thức rõ ràng, tay cầm một bông hồng tươi thắm tiến về phía mẹ. Từng bước chân ấy hòa vào  từng nốt nhạc của bài “Bông Hồng Cài Áo”. Chị chầm chậm ngồi xuống, hai mắt nhìn mẹ một hồi lâu. Mặc dù chị cũng hay qua thăm bố mẹ, lúc thì trái táo, trái nho, khi thì cân cam cân quýt, nhưng chưa bao giờ chị thực sự nhìn  mẹ rõ ràng như thế. Lần nào chị cũng vội vàng, còn kịp về chuẩn bị hàng họ cho sáng ngày mai…

Chị xúc động, vì suốt hơn 40 năm, chưa bao giờ chị tặng mẹ dù chỉ một bông hoa. Nhưng bây giờ, ngay lúc này, trước cả nhà, trước các con và các cháu, chị đang ngồi trước mẹ và chuẩn bị nói “Mẹ ơi, mẹ có biết, con thương mẹ không?”… Chị biết đây không phải là một việc làm mang tính hình thức, nên chị thở vào và thở ra một lúc. Khi thấy lòng thật nhẹ và bình an, chị bắt đầu nhìn mẹ và nói…

…Khi mẹ cầm bông hoa trên tay, khi mẹ nghe cô con gái hơn bốn mươi tuổi của mình nói câu đó. Mẹ đã khóc, và khẽ thấm nước mắt và nở một nụ cười. Rồi nụ cười ấy lại nở trên khuôn mặt của bố năm nay cũng đã gần 80. Đối với bố mẹ, có lẽ đó là món quà ý nghĩa nhất, to lớn nhất…

Trước đây khi đọc cuốn “Bông Hồng Cài Áo”, trong lòng tôi cũng đã nghĩ đến việc làm như thế tặng cho bố mẹ nhưng do thói quen từ bé chưa bao giờ tặng hoa, chưa bao giờ thực tập nói lời ái ngữ, v.v.. đã không cho tôi thực hiện điều ấy. Nhưng tối hôm qua, ba anh chị em dưới sự yểm trợ của tăng thân đã làm được điều đó thành công. Tất cả mọi người đều cảm thấy vui vì nếm được vị ngọt của sự hòa hợp. Cả nhà cùng đứng cạnh nhau, cùng dang hai tay thật rộng, cùng ôm nhau trong hơi thở ý thức mình đang có mặt.

Một người bạn của tôi đến tham dự cũng đỏ hoe đôi mắt. Anh có cảm nhận bác gái ngồi đó cũng như mẹ của mình. Anh chợt nghĩ về mẹ, nếu mẹ của anh đang ngồi đó thì anh cũng muốn lao ra cầm tay mẹ, muốn ngắm nhìn mẹ và nói ra những điều mà trước đây mình chỉ giữ nó trong đầu hay nhìn mẹ từ xa.

Làng Mai Thái Lan, tháng 6 năm 2017.

Tháng sáu, khi kỳ nghỉ hè bắt đầu, thay vì đưa con đi những khu nghỉ dưỡng ở biển như mọi năm, tôi lại dắt người bạn tám tuổi đến khóa tu ở Làng Mai Thái. Tôi chỉ là một người hay đọc sách của Sư Ông chứ chưa thực sự tham gia một khóa tu nào cả, cũng như chưa từng tham gia thực tập ở đâu. Vì đi lần đầu, lại dắt con theo nên cũng có nhiều thứ để lo lắng trước khi đi. Ngay trước khi đi thì sếp ở nhà lại yêu cầu sửa báo cáo và phải nộp gấp cùng với việc chuẩn bị cho những chuyến đi công tác dày đặc sau khóa tu khiến tôi vừa đi vừa ôm laptop làm việc. Trong lòng không khỏi lo lắng làm sao có thể làm xong mà tập trung vào khóa tu. Đúng là quá nhiều thử thách, để xem tôi có buông bỏ hết mà học thiền hay không?

Khóa tu năm nay rất đông người tham gia. Mọi người được chia vào ở những khu khác nhau, có người ở cư xá, có người ở lều. Vì đi hai mẹ con nên tôi được ở lều bé để đi ra đi vào đỡ phiền đến người khác. Trong lều có đệm, gối và chăn mỏng rất rộng rãi, thoải mái. Buổi tối trời đêm se lạnh nên không cần quạt hay điều hòa gì cả. Và trong lều thì đương nhiên không có ổ điện, không wifi, muốn có internet thì phải đi bộ ra cổng làng khá xa. Đêm đầu tiên hai mẹ con thao thức khó ngủ vì xung quanh toàn tiếng dế kêu, rồi nhìn ốc sên bò qua bò lại trên thành lều thích quá cứ ngắm mãi. Không gian này, âm thanh này thực sự rất quý với những người chỉ ở thành phố như chúng tôi.

Lều nhỏ được dựng sát nhau thành từng cụm, đối với chúng tôi thì ở lều thích hơn là ở nhà nhiều ^.^

Tôi nhớ lắm buổi sáng đầu tiên thức dậy từ bốn giờ sáng, dò dẫm bước ra khỏi lều, không khí ở ngoài mát lạnh, trong lành và tinh khiết. Bước từng bước trên cỏ còn đẫm sương, ngẩng đầu lên nhìn trời còn tối nhưng đầy sao lấp  lánh. Tiếng chuông chùa từng nhịp ngân vang từ phía thiền đường. Chậm rãi hít thở, chậm rãi bước vào thiền đường, chậm rãi chắp tay xá tượng Bụt, chậm rãi ngồi xuống và nhắm mắt lại để tận hưởng không khí buối sáng vô cùng tĩnh lặng. Sau khi ngồi thiền và tụng kinh sáng, chúng tôi đi thiền hành một vòng quanh núi, qua đồng cỏ, qua vườn xoài, qua cư xá nơi Sư Ông ở. Cảm giác nhìn thấy Sư Ông trước mắt thật xúc động, không chỉ là quyển sách tôi vẫn mang theo đọc trong mỗi chuyến đi công tác, không chỉ là giọng nói từ các bài pháp thoại tôi vẫn hay nghe từ Youtube, mà là con người thật, trước mắt tôi, trong hiện tại này. Cái không khí lúc ấy, những cảm nhận ấy tạo ra một thứ năng lượng tươi sáng và mạnh mẽ đến nỗi sau này khi về rồi tôi vẫn thấy nhớ vô cùng.

Có một thời khóa tôi rất thích vào các buổi trưa sau khi ăn là thiền buông thư. Giờ thiền buông thư, thích nhất là được nghe quý thầy chơi đàn và hát với một chất giọng rất trầm ấm, ngọt ngào. Nghe sư cô Chân Không nói chuyện và hát cũng rất thích vì giọng sư cô hay vô cùng với những bài hát ru giống của mẹ thời thơ ấu. Tôi không ngủ trưa bao giờ, cũng chẳng thích ngủ trưa. Thế nhưng nằm nhắm mắt, thư giãn, hít thở, thấy gió thổi mát rượi, nhìn bầu trời xanh ngắt, mây từng cụm trắng xốp, nền nhà bóng như mặt hồ phản chiếu nền trời xanh, thấy đẹp quá, hạnh phúc quá. Sau này khi về rồi, tôi vẫn cố gắng duy trì thiền buông thư bằng cách cho mình 5-10 phút thả lỏng sau giờ ăn trưa. Tôi luôn lưu trong điện thoại file mp3 bài giảng thiền buông thư của sư cô Chân Không, để lúc rảnh rỗi lại nghe và thực tập.

Những gì tôi nhận được từ chuyến đi này nhiều không kể hết được, đúng nghĩa là thanh lọc hoàn toàn cơ thể và tâm trí. Chỉ riêng việc ăn chay, ăn ít, không khí trong lành và thực tập hít thở và tập trung vào giây phút hiện tại làm toàn bộ cơ thể cũng như tâm trí trở nên nhẹ nhõm và bình yên. Mặc dù thiếu ngủ nhưng tôi không hề đau đầu, không mệt mỏi, tâm trạng luôn vui vẻ, thoải mái. Những bài giảng pháp còn rất gần gũi với cuộc sống hàng ngày, những câu chuyện được chia sẻ trong giờ thảo luận làm suy nghĩ của tôi sâu sắc thêm rất nhiều.  Sự kết nối giữa tôi và con trai cũng trở nên gắn bó hơn. Hai mẹ con lúc thì ngồi chơi trong thiền đường, lúc thì dắt tay nhau đi dạo và hát thiền ca. Buổi tối ngắm sao trên trời, ban ngày ngắm cây cối xung quanh, nghe tiếng dế kêu, chim hót, tận hưởng từng phút từng giây.

Cậu bé của tôi cứ lê la chơi suốt ở ngoài bãi cỏ, chơi với các bạn, chơi với cào cào, châu chấu, sâu bọ. Bạn ấy vui lắm, cười nói suốt ngày. Bạn cũng thuộc và rất thích hát các bài thiền ca. Tôi rất cảm động khi đọc lá thư của bạn, chỉ vỏn vẹn có mấy câu nhưng rất nhiều trái tim và có hình con bọ ngựa to đến nửa trang giấy. Suốt năm ngày ở Làng, bạn cũng phải ăn chay giống người lớn, chỉ có cơm, rau hoặc bún, phở chay nhưng nấu rất ngon. Ăn uống đơn giản mà tôi cũng ngạc nhiên thấy bạn ăn ngon lành, ngủ ngoan, chơi ngoan và tự lập cũng như hiểu biết thêm nhiều điều mới.

Được trò chuyện, gặp gỡ với nhiều người từ khắp các nơi tôi mới biết rất nhiều người đi với bố, mẹ, con nhỏ hoặc đưa cả gia đình đến đây. Năm nay Làng chỉ nhận 600 người và đó mới chỉ là một nửa số lượng thiền sinh đăng ký. Rất nhiều người không được đi vì hết chỗ hoặc phút chót vẫn đi vì lỡ mua vé rồi nhưng ra ở bên ngoài. Thế mới thấy sức hút của nơi này lớn đến thế nào. Gặp gỡ và học hỏi cùng với tăng thân Làng Mai giống như tiếp xúc với một nguồn năng lượng tích cực, mạnh mẽ nhưng vô cùng ấm áp, tươi vui khiến người ta nhớ mãi.

Để xem thêm một vài hình ảnh của khoá tu, xin bấm vào đây:

http://langmai.org/dai-may-tim/vien-anh/lang-mai-thai-lan/lang-mai-thai-lan-2017/khoa-tu-phep-la-cua-su-tinh-thuc/

Vậy là mùa hạ đã bắt đầu, những nụ sen đầu mùa đang vươn lên trên mặt hồ, nở tròn thanh khiết. Mỗi sáng chị em chúng tôi thiền hành quanh hồ sen ở đài Quan Âm và hạnh phúc nhìn ngắm, tận hưởng những nhiệm mầu của cuộc sống. Có những đóa sen nở tròn viên mãn, có những đóa hàm tiếu chờ tỏa ra, và thật nhiều những chồi sen vừa mới nhú lên khỏi mặt nước. Tôi vốn ưa thích hoa sen từ nhỏ, vì hoa sen gắn liền với đạo Phật và với hình ảnh của Đức Thế Tôn trong tuổi thơ tôi. Từ nhỏ tôi thường dùng nhiều hình ảnh hoa sen để thể hiện ước mơ thầm kín của mình là được làm người tu. Cầm ngòi bút trên tay bao giờ tôi cũng vẽ xuống một đóa sen, những bài thơ tôi làm cũng lấy hình ảnh hoa sen. Đặc biệt mỗi lần mắt tôi chạm thấy bất cứ bông hoa sen nào thì niềm vui trong tôi lại rạo rực, hớn hở, vì ở đó bao giờ tôi cũng gặp gỡ được khối tình thiêng liêng của mình với Đức Thế Tôn, với con đường của Đức Thế Tôn. Lưu lại trong thơ tôi có câu “Gởi trong sen trắng mối tình thiêng liêng” – mối tình đầu với Đức Thế Tôn thiêng liêng là vậy!

Đứng yên lặng bên đài Quan Âm, tôi lại ngửi được hương ngọc lan nồng nàn. Một gốc ngọc lan to lớn, đúng là cổ thụ. Hoa thật nhiều nên tôi chỉ còn ngửi thấy duy nhất hương ngọc lan. Thường hương sen  thơm lắm, nhưng trong khung cảnh này thật là “Sen ngát hương ngọc lan mà!”. Câu nói trong đầu khiến tôi thấy điều gì đó lạ lùng nhưng thật vui. Phải, sen có hương sen, ngọc lan có hương ngọc lan, nhưng hương ngọc lan có vẻ nổi trội nên mình không ngửi được hương sen. Điều đó không có nghĩa hương sen không có, không thơm, không quý. Cũng vậy, hình ảnh hoa sen đang thu hết sự chú ý của tôi bởi cánh hồng phớt trắng thanh khiết và nhẹ nhàng, nhưng cũng không có nghĩa là hoa ngọc lan vắng mặt. Tôi mỉm cười với vài điều liên hệ tới cuộc sống quanh mình. Chị em chúng tôi đang quây quần trong ngôi chùa nhỏ này chỉ  còn sáu chị em xuất sĩ và chín em tập sự. Mỗi người mỗi hương, mỗi hoa. Có người mạnh mặt này hơn, có người mạnh mặt khác. Mỗi người bổ trợ cho nhau, đóng góp cái tốt nhất của mình cho đại chúng. Sáu chị em tôi, mỗi người đứng ra lãnh lấy một trách nhiệm hướng dẫn các sư em tương lai. Người khá nghi lễ thì đứng lớp nghi lễ, người khá ngoại ngữ thì đứng lớp ngoại ngữ, lớp giới luật, lớp phật pháp căn bản, lịch sử Bụt, thiền ca…  Dĩ nhiên trong mỗi người đều có nhiều khả năng, có thể không mấy nổi trội, nhưng ai cũng đang phát huy khả năng tốt nhất của mình để làm cho Tăng thân đẹp nhất, hay nhất, lợi lạc nhất. Tôi cảm thấy rất hạnh phúc, thảnh thơi và nhẹ nhàng với tinh thần này. Mình không cần phải cố gắng làm tất cả. Mình chỉ cần hiến tặng hay nhất khả năng của mình. Như sen nở, ngọc lan tỏa hương, cũng thú vị quá còn gì. Mình tận hưởng trọn vẹn tinh hoa của mỗi loài.

Sống trong tăng thân, tôi thường ưa thích việc quan sát mình và liên hệ của mình với những người xung quanh. Thi thoảng tôi vẫn thấy vài lần chị em không cùng ý kiến, không vừa lòng nhau. Nhất là khi mình sống trong môi trường nhỏ, ở rất gần nhau. Mỗi người đều có sự khác biệt trong kinh nghiệm sống, nhận thức, lãnh hội khác nhau nên bên cạnh nhiều cái hay, cái đẹp, vẫn còn đó những vụng về, yếu kém. Chị em tôi người về từ xóm Hạ, xóm Mới, người từ Mộc Lan, Bích Nham, người về từ Học viện ở Đức, còn tôi thì mới về từ Thái Lan. Tôi sống không để ai ra khỏi lòng mình dù sự khác biệt có khi làm mình không dễ chịu. Tôi nhận diện và soi sáng cho mình bằng cái tuệ giác “Sen ngát hương ngọc lan” – hình ảnh nuôi dưỡng mà tôi vẫn tiếp xúc và trân trọng trong đời sống tăng thân. Ai cũng có những tích cực, lành mạnh và tốt đẹp đã và đang nuôi dưỡng mình. Mình phải chấp nhận nhau, chấp nhận sự khác biệt trong từng tính cách, nhận thức và hành xử. Mình không thể bắt hoa sen thành hoa ngọc lan được, cũng không thể bắt hoa ngọc lan phải tỏa hương sen. Mỗi loài hoa có phần hiến tặng riêng của mình. Nếu mình biết đón nhận, tận hưởng thì mình giàu có, tăng thân mình giàu có. Tất cả có thể hòa vào nhau nếu mình buông đi phần cố chấp vào bản ngã mình có – “Tôi là hoa sen, tôi tỏa hương sen; chị là hoa ngọc lan, chị tỏa hương ngọc lan. Nếu có tôi thì không có chị, vì hương của chị khiến mọi người không thể ngửi được hương của tôi”. Tôi vẫn sống rất gần với những tâm hành, cảm xúc, tri giác đến đi trong tâm mình. Tôi thấy đời tu mình vui đủ với những vấn đề và tuệ giác xử lí vần đề. Mỗi lần đi qua những phản ứng trước những khác biệt ấy, tôi biết mình chưa giỏi trong việc làm chủ mình, và tôi biết tôi đã hành xử thiếu tuệ giác. Nhìn lại thấy may vì tôi không thất bại quá nhiều, nên ngôi nhà nhỏ này với tôi đủ nuôi dưỡng, đủ hạnh phúc.

Mỗi cơ hội làm biếng chị em tôi không hẹn hò mà cứ xúm xít bên nhau – buổi cơm, tiệc trà, những câu chuyện đông tây ngập tràn tình huynh đệ, và gần hơn cả là những chuyện vui trong ngôi chùa nhỏ, câu chuyện của các sư em tương lai. Các em mới vào tu, nên đi đâu chúng tôi cũng bắt gặp những vụng về của các em. Vậy là chị em tôi phải huân tập thói quen mới, thói quen để ý để nhắc nhở các em. Bây giờ tôi mới thấm hiểu nỗi lòng của quý sư cô đã từng chăm dạy chúng tôi thời đầu tập tu ở thiên đường Bát Nhã. Phải nói là ngày xưa có khi tôi cũng thấy sợ những lời nhắc nhở mỗi ngày của quý sư cô, nhưng cái sợ ấy sách tấn, chỉ đường cho tôi hoàn thiện bản thân. Tôi thấy lòng mình biết ơn những người đi trước và ý thức rằng mình phải tiếp nối tình thương ấy, trách nhiệm ấy. Tôi cẩn trọng với tâm mình. Không để trách nhiệm nhắc nhở các em vô tình tưới tẩm hạt giống khó tính, bực bội trong tôi. Mỗi ngày tôi để tâm nuôi lớn tình thương, kiên nhẫn, hiểu thương trong mình. Thỉnh thoảng tôi vẫn thất bại khi thiếu chánh niệm, nhưng tôi không buồn vì tôi kịp thấy tâm mình, điều chỉnh và nuôi lại những hạt giống lành đẹp và lý tưởng thanh cao. Thấy các em mới vào tu còn nhiều chật vật, tôi thấy thương nên để tâm chăm sóc, có khi nhẹ nhàng khuyên bảo, có khi dạy thật mạnh, có khi kiên nhẫn điều chỉnh những nhận thức sai lầm của các em về sự tự ti yếu đuối của các em, sự cố gắng đến mức căng thẳng,… Tôi thật mừng khi các em đang đón nhận được tình thương của tôi, dù tình thương ấy vẫn chưa hoàn hảo và lớn rộng như tình thương của Thầy và các anh chị lớn của tôi.

Tôi thường trở về nhìn ngắm lại tâm tư mình, can đảm đối diện, nhìn nhận những thất bại dù vi tế. Tôi cũng không quên ăn mừng, tán thưởng mình bằng nụ cười mãn nguyện với những hoa trái tôi làm được trong ngày. Những hoa trái của công phu. Dừng lại, nhận diện tâm mình, chấp nhận và quán chiếu để chuyển hóa những tiêu cực của bản thân…, từ đó tôi đã có thể dễ dàng hơn để chấp nhận, hiểu, và thương các sư chị, sư em và thế hệ tương lai của mình một cách chân tình và sâu sắc.

Tôi thấy lòng tôi nhẹ và vui, cuộc sống trở nên hanh thông và đơn giản. Tôi để tâm xây dựng huyền thoại Tuệ Uyển bằng những bước chân thảnh thơi và an trú, bằng tiếng kinh tụng trầm hùng hôm sớm, bằng những bữa cơm sum vầy, với những tháng ngày chị em đang có mặt bên nhau nơi này. Tôi biết ơn vì tôi đang được sống nơi đây từng ngày bình yên. Tôi biết ơn từng đóa sen trong hồ, tôi biết ơn hương ngọc lan và suối nguồn tuệ giác của Bụt Tổ đã thấm vào tâm tôi, giúp tôi biết nuôi lớn hạnh phúc và cởi trói những sợi dây phiền não âm thầm buộc lấy mình.

                                                      Tuệ Uyển ngày đầu Hạ 2017

                                                               Chân Tuyết Nghiêm

Mọi người vẫn thường đùa cái trụ điện cao thế ở đây là tháp Eiffel, bởi vì so với cái chùa nhỏ bé như nơi chị em tôi ở thì cái trụ điện cao thế này cũng có thể cũng hùng vĩ như tháp Eiffel nằm giữa lòng thủ đô Paris của nước Pháp. Đêm qua trăng rằm tháng giêng sáng cả sân vườn. Đứng ở dưới chân “tháp Eiffel Tuệ Uyển” là điểm sáng nhất của sân chùa đêm trăng. Chị em chúng tôi có cơ hội đi thiền trăng một vòng quanh vườn chùa rồi về đó ngồi ngắm trăng. Trăng thật đẹp, tôi nghĩ đến cái tên gọi cho trụ điện cao thế thấy vui vui, nó cũng có duyên đấy chứ!

Từng bước chậm rãi trên con đường hàng cau, đi ngang qua vườn bưởi, tôi lại cảm nhận rõ ràng hương hoa bưởi thơm ngào ngạt. Tôi lấy làm thích thú vì rằng tôi nhớ nghe đâu đó các thi sĩ đã từng diễn tả cái không khí thi vị này. Vườn bưởi sân trăng hòa vào bước chân nhẹ nhàng thanh thản của những con người đang hướng về sự tỉnh thức. Lòng tôi cũng nhẹ lâng đi giữa các chị em. Cùng nhìn về một hướng, những thế ngồi vững an lòng tôi cảm nhận, đã mở ra một đêm hội trăng rằm lung linh, huyền hoặc. Tôi cũng ngồi đó lắng yên và hạnh phúc. Tôi thật đang ở trong lòng quê hương – có hương bưởi, hương cau thoang thoảng trong gió, có tiếng côn trùng rỉ rả trong đêm… Tôi lại được về với mình, rồi ẩn mình trong một giấc ngủ bình yên.

Sáng thức dậy, trăng còn đó treo vắt vẻo trên “tháp Eiffel Tuệ Uyển” trước sân. Tôi ghé thăm một chút và im lặng thưởng thức không gian huyền hoặc ấy. Những vần thơ lại tìm đến ngẫu nhiên. Lâu lắm rồi mới bắt gặp lại cảm giác thân quen này. Tôi lấy giấy bút ra viết xuống mấy dòng mộc mạc cho tôi và để chia sẻ với những người tri kỷ.

Ánh trăng ghé bên thềm 
Vườn bưởi ngát hương đêm 
Trần gian hóa Tịnh Độ 
Nhân tâm thoát não phiền 

Ánh trăng ghé qua thềm 
Trong lặng lẽ bình yên 
Tâm tu vẫn nguyên vẹn 
Tình thương thêm vững bền 

Ánh trăng ghé bên thềm 
Chuông đại hồng vang lên 
Muôn loài nghe tỉnh thức 
Quay về nẻo chân nguyên 

Ánh trăng ghé qua thềm 
Dáng ai ngồi thật yên 
Niềm vui áo giải thoát 
Ôi mầu nhiệm cõi thiền 

Ánh trăng ghé qua thềm 
Đưa tiễn một màn đêm 
Cho ban mai tìm đến 
Gặp gỡ ngày bình yên.

Nhờ lời Thầy dạy mà tôi đang biết cách để tận hưởng cuộc sống này. Tôi đang nuôi mình bằng những hạnh phúc bình dị, những quà tặng tự nhiên. Rõ ràng năng lượng chánh niệm mang tôi về có mặt cho sự sống và mang sự sống về hiển bày trước mắt tôi, mở ra cho tôi một chân trời bình an và hạnh phúc. Một nụ cười mãn nguyện nở trong tim tôi. Tôi lại tiếp tục đón nhận những ân huệ của cuộc đời và giá trị của con đường tôi đang đi.

Tuệ Uyển – 13.02.2017.