Format: Default

Một lần tình cờ nhìn thấy câu đối “Lắng nghe để hiểu – Nhìn lại để thương” với nét chữ của Thầy trên trang bìa của một tờ báo, con thực sự được đánh động. Câu thư pháp ấy đã đem đến cho con rất nhiều năng lượng và cảm hứng.

Là một bác sĩ gia đình nên con luôn để ý, quan tâm đến kỹ năng truyền thông giữa bác sĩ và bệnh nhân. Con đã soạn thảo những chương trình đào tạo về đề tài này cho sinh viên y khoa và nhân viên y tế. Đã từng hướng dẫn hàng trăm khoá huấn luyện như thế, nhưng chưa bao giờ con để ý đến tầm quan trọng của việc “nhìn lại để thương”.

Tham dự nhiều khóa tu, lắng nghe pháp thoại của Thầy, của sư cô Chân Không và nhiều quý thầy, quý sư cô giáo thọ khác, con từ từ nhận ra ý nghĩa của sự thực tập “nhìn lại để thương”. Dừng lại để nhìn sâu vào tâm mình, để ý thức rõ ràng trạng thái của tâm trong giây phút hiện tại, để thấy mình đang có những hạt giống thiện hay bất thiện biểu hiện từ tàng thức thâm sâu. Chỉ với một ý thức đủ đầy như thế thì ta mới có thể lắng nghe với tâm từ bi. Con nghĩ rằng, những người làm việc trong ngành y khoa cần phải có một tấm lòng biết hiểu và cảm thông. Mỗi bác sĩ hay mỗi nhân viên y tế phải có ý thức về lòng nhân đạo.

Với cái hiểu đó, con đã dịch câu thư pháp của Thầy sang tiếng Thái với nội dung: “Lắng nghe với tâm từ bi –  Nhìn lại chính tâm tư mình” (Listen compassionately, Look into our own mind). Sự thực tập lắng nghe và nhìn lại như thế chính là một kỹ năng tâm linh quan trọng, giúp giảm thiểu khổ đau trong ngành Chăm sóc sức khỏe.

Trong suốt 6 năm qua (2010-2016), với sự yểm trợ của sư cô Linh Nghiêm, con đã có rất nhiều cơ hội mang pháp môn chánh niệm vào đời sống hàng ngày. Con cũng đã tổ chức rất nhiều khoá tu cho các nhân viên y tế ở Korat và những tỉnh lân cận, với sự yểm trợ ngân sách từ Văn phòng An ninh Y tế Quốc gia.

Ngoài việc tổ chức những khoá tu, con cố gắng huấn luyện cho các nhân viên y tế các kỹ năng về việc kết hợp thiền tập với yoga, nghệ thuật truyền thông tạo kết nối,… để chăm sóc cho bệnh nhân có phẩm chất hơn; đồng thời tổ chức trại sinh hoạt với chủ đề Trái tim mầu nhiệm.

Con đã khuyến khích những nhân viên đã từng tham gia các khoá tu và các khoá đào tạo đến với nhau như một tăng thân để duy trì và tiếp tục sự thực tập một cách đều đặn. Con cũng cố gắng mang các pháp môn khác nhau áp dụng tại cơ quan làm việc, các khoá đào tạo và trong chính đời sống hàng ngày của con.

Theo lời khuyên của sư cô Linh Nghiêm, con đã xin những mẩu chuyện từ các bệnh viện từng tham gia các chương trình mà con tổ chức, để có thể thấy rõ hơn những lợi ích thiết thực mang đến từ sự thực tập chánh niệm. Chúng con xin kính dâng các mẩu chuyện này lên Thầy như một món quà nhân dịp đầu năm mới 2017. Tổng cộng có 10 bệnh viện đã gởi những câu chuyện cũng như hình ảnh sinh hoạt như sau:

1. Bệnh viện Soong Nern
2. Bệnh viện Si Khiu
3.   Bệnh viện Pi Mai
4. Bệnh viện Chakkaraj
5. Bệnh viện Pak Thong Chai
6. Bệnh viện Kham Talay Sor
7. Bệnh viện Chok Chai
8. Bệnh viện Wang Nam Khiew
9. Trung tâm Y tế của bệnh viện Maharaj
10.  Bệnh viện Nang Rong thuộc tỉnh Buriram

Pháp môn Làng Mai trong sinh hoạt của bệnh viện Soong Nern:

1. Thiền ca:

Vào lúc 8 giờ sáng mỗi ngày làm việc trong tuần, sau khi hát quốc ca, toàn bộ nhân viên bệnh viện, bệnh nhân ngoại trú và người thân của họ đều cùng hát bài thiền ca “Mình là một” (We are one) – “Mình là chiếc lá trên đầu cành, mình là ngọn sóng trên đại dương, mình là sao sáng trên bầu trời…”. Cùng lúc đó, bài hát được phát thanh đến tất cả mọi khu vực của bệnh viện (OPD/NCD/PCU/SSM/ Dentistry – Nha khoa).

Lúc 10 giờ, chuông chánh niệm cũng được phát đi qua đài phát thanh của bệnh viện với vài lời hướng dẫn về sự thực tập có mặt trong giây phút hiện tại.

Lúc 13 giờ, phát thanh bài hát “Standing like a tree”.

Lúc 14 giờ, phát thanh chuông chánh niệm cùng với vài lời nhắc nhở mọi người trở về với giây phút hiện tại.

Lúc 15 giờ, chuông chánh niệm cũng lại được phát đi với lời nhắc quay về với giây phút hiện tại.

Lúc 15 giờ 30, bài hát “In Gratitude” được phát thanh, tiếp theo phát thanh viên sẽ đọc lên một đoạn trích dẫn ngắn liên quan đến Phật pháp, để tạo cảm hứng cho mọi người cùng chiêm nghiệm về sự thực tập trước khi trở về nhà.

Bài hát “Mình là một” được hát trước mỗi buổi họp hàng tháng của nhân viên bệnh viện.

2. Chuông chánh niệm được thâu vào trong CD để phát vào 10 giờ, 14 giờ, 15 giờ hàng ngày.
3. Bài hát “Hạnh phúc bây giờ và ở đây” được đưa vào trong giờ thể dục Maneewecht.
4. Sử dụng chuông chánh niệm và hát thiền ca trong khi hướng dẫn tổng quát cho nhân viên mới.
5. Tụng kinh (chanting meditation) sau giờ làm việc (từ 16h30 đến 17h30), ở phòng Mali (tạm dịch là Phật đường) của bệnh viện.

Xử lý vấn đề cũ bằng một tâm hồn mới:

Vừa qua con có cơ hội làm một chuyến thiện nguyện, khám chữa bệnh miễn phí cho người dân tại bệnh viện Soong Nern. Chị Lek, một trưởng phòng điều dưỡng rất thông minh đã đến kể cho con nghe về trường hợp khiếu nại vừa mới xảy ra. Chuyện “tiêm chủng lặp lại” do các em sinh viên thực tập y khoa gây ra.

“Chắc cô Tú còn nhớ, vấn đề tương tự mới xảy ra cách đây một năm thôi. Vì vậy năm ngoái đã rút kinh nghiệm, thiết lập một tiến trình làm việc mới để ngăn ngừa, nhưng năm nay nó vẫn xảy ra. ‘Human mistakes!’ (Con người mà!)” – Chị Lek kể với con, giọng chị vẫn đầy phấn khích như mọi khi.

“Rồi chị đã làm gì với sự cố ấy? Cách xử lý có gì khác với lần trước không?” – Con hỏi chị Lek

“Tôi đã xử lý vấn đề với một cái nhìn mới hơn, có phẩm chất hơn. Trước đây, tôi và chị Ya nghĩ rằng mình là lãnh đạo nên luôn vội vội vàng vàng xử lý vấn đề. Mình không muốn các bậc phụ huynh kiện cáo bệnh viện nhưng làm vậy thì các nhân viên lại cảm thấy rất áp lực vì không được lắng nghe. Lần này, chúng tôi không chỉ ra ngồi lắng nghe, chăm sóc các bé và phụ huynh, mà còn lắng nghe các y tá và đội ngũ nhân viên của mình để hiểu chuyện gì đã xảy ra mà không vội vàng đi đến kết luận và tìm cách giải quyết như trước. Tôi thấy làm như thế các nhân viên đồng thời cũng được trị liệu vì cảm thấy mình được hiểu và chính chúng tôi cũng thấy được toàn bộ sự việc một cách rõ ràng hơn”.

Con đã học được từ chị Lek một bài học vô cùng quan trọng: Dù mình có thận trọng và chặt chẽ đến mức nào thì bao giờ cũng có rất nhiều yếu tố và nhân duyên nằm ngoài sự kiểm soát của mình. Cho nên các thiếu sót trong phục vụ hay những khiếu nại từ bệnh nhân là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, mình có thể làm chủ và xử lý những việc đã xảy ra với cách suy nghĩ tích cực, có hiểu có thương. Con cám ơn chị Lek và rất ngưỡng mộ đội ngũ nhân viên đầy phẩm chất của bệnh viện Soong Nern.

Pháp môn Làng Mai trong sinh hoạt của bệnh viện Si Khiu:

Các pháp môn được thực tập một cách thường xuyên tại bệnh viện:

Từ năm 2011, mỗi buổi sáng, chuông chánh niệm và bài kệ “Lắng lòng nghe, lắng lòng nghe, tiếng chuông huyền diệu đưa về nhất tâm” được phát thanh trên đài của bệnh viện. Tiếng chuông được thâu bởi các nhân viên y tế để nhân viên và bệnh nhân cũng như người thân cùng thực tập.

Sử dụng chuông trong các buổi họp của bệnh viện, thí dụ như tại cuộc họp hàng tháng của khoa điều dưỡng.

Hát thiền ca trong các chương trình sinh hoạt, trong các buổi tập thể dục trong dưỡng đường.

Thiền buông thư trong các sinh hoạt trong nhà và ngoài trời.

Áp dụng các pháp môn tại các nhóm phục hồi chức năng sau khi cai nghiện:

Trước đây ở bệnh viện Si Khiu, sinh hoạt tại các nhóm phục hồi chức năng cho người cai nghiện chủ yếu là mọi người chia sẻ về bản thân và làm bài viết. Nhìn chung, những người trong nhóm có vẻ không hợp tác và khá động. Vài người có vẻ buồn ngủ, những người khác thì bực bội, và rất nhiều người không thể ở lại lâu, chỉ muốn ra về. Sau một thời gian quán sát, chúng con đưa sự thực tập Làng Mai vào hoà nhập trong nhóm sinh hoạt. Chúng con bắt đầu buổi sinh hoạt bằng Thiền buông thư, xen kẽ giữa các bài thiền ca là lời hướng dẫn. Thí dụ như thở vào, con biết con đang thở vào; thở ra, con biết con đang thở ra; Thở vào, con thấy con như một bông hoa; Thở ra, con cảm thấy thích thú;… Sau đó, chúng con thực tập xá chào nhau trước khi vào sinh hoạt nhóm.

Đầu tiên, mỗi người tự giới thiệu về mình với nhóm rồi hát chung với nhau vài bài hát như Thở vào thở ra, Ta hạnh phúc liền giây phút này,… Sau đó, chúng con mới làm các bài tập viết. Đôi khi vừa làm vừa uống trà hay ăn bánh. Chúng con uống trà Rang Jued (có tác dụng tẩy độc), hay trà Ya Dok Khao (có tác dụng giảm cảm giác thèm thuốc lá) bởi vì hầu hết những người cai nghiện đều hút thuốc hay uống rượu.

Trong 2 tháng qua, sau khi đã thay đổi một số phương thức sinh hoạt, chúng con để ý thấy các thành viên trong nhóm đã không còn bực bội, buồn ngủ, mà trái lại đã có thái độ hợp tác trong các sinh hoạt. Thậm chí họ còn cảm giác buổi sinh hoạt giống như một giờ nghỉ ngơi thực sự. Ngoài ra, không còn ai phàn nàn về chuyện giờ sinh hoạt kéo dài hay muốn chóng về nhà nữa. Trong tương lai, chúng con sẽ kết hợp đọc kinh hay đọc Năm giới trước khi kết thúc ngày sinh hoạt.

Trên đây chỉ là báo cáo của hai trong mười bệnh viện, con xin trình lên Thầy cùng đại chúng. Chúng con đang dần dần đưa pháp môn đến với từng nhân viên, từng bệnh nhân và người thân của họ, để mọi người đều được nuôi dưỡng cả thân lẫn tâm trong suốt thời gian làm việc và trị liệu tại bệnh viện.

Con kính tri ân Thầy.

Con, bác sĩ Tú

Bên nhau Vách Núi (1) Nhìn Xa (2)

Dấn thân bốn biển một nhà sớm hôm

Ngồi Yên (3) thấy rõ nguồn cơn

Lắng Nghe (4) thâm cảm sóng ngầm thói quen

Cam Lồ (5)  tâm địa ứa lên

Từ Nghiêm (6) xuất hiện phược triền tháo tung

Pháp Vân  (7) Nước Tĩnh (8) trăng lồng

Năm châu sen nở Dương Xuân (9) thắm tình

Phương Khê (10) nhóm lửa tâm linh

Thầy trò có mặt thỏa nghìn ước mong

Lửa lên ấm cả mùa đông

Nuôi nhau nuôi những nuôi dòng nuôi nhau

Phút giây mãi tới nghìn sau

Bước chân về tới rừng sầu đơm hoa

Mắt trong ngấn lệ hát ca

Nhàn nuôi hơi thở cao tòa đệ huynh

Thủy chung vẫn một lộ trình

Đơn thuần nhận diện thương mình hiểu thương

Nơi nghẽn lối chốn đoạn trường

Là nhau thêm lớn con đường báo ân

Trôi lăn ấy chỗ dừng tâm

Nhìn Xa soi tỏa sáng gần Có Nhau (11)

                    20/12/2016

      Ôn thủ toạ Vườn Ươm Thái Lan

GHI CHÚ

1. Vách Núi: thiền đường Vách Núi, Làng Mai Thái Lan.
2. Nhìn Xa: thất Nhìn Xa, chỗ ở của Sư Ông, Làng Mai Thái Lan
3. Ngồi Yên: thất Ngồi Yên, chỗ ở của Sư Ông, xóm Thượng, Làng Mai.
4. Lắng Nghe: thất Lắng Nghe, chỗ ở của Sư Ông, Tổ Đình Từ Hiếu.
5. Cam Lồ: thiền đường Cam Lồ, xóm Hạ, Làng Mai.
6. Từ Nghiêm: chùa Từ Nghiêm, xóm Mới, Làng Mai.
7. Pháp Vân: chùa Pháp Vân, xóm Thượng, Làng Mai.
8. Nước Tĩnh: thiền đường Nước Tĩnh, xóm Thượng, Làng Mai.
9. Dương Xuân: núi Dương Xuân, Tổ Đình Từ Hiếu.
10. Phương Khê: nội viện Phương Khê, Làng Mai.
11. Có Nhau: thất Có Nhau, chỗ ở của Thầy thủ tọa Làng Mai Thái Lan.

Thầy kính thương,

Sáng nay trên con đường nhỏ dẫn ra thiền đường Hội Ngàn Sao, hàng vạn giọt sáng mong manh đang nằm chơi trên đầu những chiếc lá cỏ, là mưa hay là sương… Cơn mưa khuya vẫn còn kéo dài cho tới bây giờ, lúc nặng hạt lúc chỉ bay bay nhưng vẫn êm đềm, nhẹ nhàng và mênh mang…

Những cơn mưa khuya thật kì lạ, nó hình như có mặt mà cũng hình như không, phải thật sự lắng tâm lắng lòng mới nghe được cái thênh thang thấm đẫm của những hạt nước nhỏ li ti đang bay lượn khắp đất trời… Đứng trước cửa phòng, con lắng tai nghe âm thanh đều đều của những giọt mưa rơi nghiêng nhẹ nhàng đáp xuống những cành nhánh đã trơ xương xẩu. Những giọt mưa tiếp nhau đậu xuống tận thảm cỏ vẫn còn xanh bên dưới và những chiếc lá cỏ nhỏ bé kia vẫn chở những hạt mưa mong manh trên đầu, chờ ánh sáng về thắp dậy bình minh. Khi mặt trời lên, thế nào ánh sáng cũng về, thắp lên giữa lòng bao la biết bao nhiêu là ngọn nến. Bình minh sẽ thắp lên trong lòng sương mai một thứ ánh sáng đẹp lạ lùng, thứ ánh sáng của niềm vui sống thâm sâu, hùng hậu mà cũng hồn nhiên, bình dị của thiên nhiên, đất trời. Những giọt sáng đó cũng gọi về hương đất ban mai, thanh khiết và an lành. Đất trời luôn để dành những quà tặng đẹp đẽ như thế.

Thầy kính thương, con không che dù cũng không choàng áo mưa, đi thảnh thơi trong cái quen thuộc của cơn mưa khuya và mỉm cười với cái yên lắng gần như tuyệt đối của trời đất buổi sớm… Thầy cũng đã từng đi những bước chân an vui như thế dưới những cơn mưa bay mùa xuân hay mùa thu, ở xóm Hạ, xóm Mới hay xóm Thượng. Thị giả có khi không cần phải che dù cho Thầy. Thỉnh thoảng Thầy xòe bàn tay ra cho những giọt nước li ti đó đậu xuống và mỉm cười. Những giọt mưa đó hẳn là vui vẻ hạnh phúc lắm khi được tan đi trong lòng bàn tay hay trên đầu mấy ngón tay của Thầy.

Cái âm thanh của những cơn mưa khuya, phải tinh tường lắm mới nghe được, thường làm cho con lắng lòng lại dễ dàng. Cái âm thanh dường như không phải là âm thanh đó, cái âm thanh không hề mang chút ồn ào đó, giống như tiếng gọi của ngàn xưa mà cũng như tiếng thì thầm của trời đất trong những giờ linh thiêng nhất. Con cũng cảm nghe thứ âm thanh đó như là tiếng nói của hàng vạn loại chúng sanh, tuy mơ hồ nhưng thâm trầm biết bao. Có lẽ vì vậy mà tiếng mưa khuya dường như chạm tới được những nỗi niềm sâu kín nhất trong lòng người.

Thầy kính thương, làm một sư cô hạnh phúc thật không dễ dàng chút nào. Thực tập làm một sư cô hạnh phúc là một trong vài điều con phát nguyện cho mùa an cư năm nay. Hôm ở xóm Thượng trong ngày quán niệm cuối năm, sau buổi pháp thoại, con ra thăm vườn Bụt ngay trước thiền đường Nước Tĩnh. Mùa này nước trong hồ hoa súng đông lại vì lạnh. Con đi quanh, lượm lên một chiếc lá sồi và tới trước tượng Bụt, Bụt vẫn ngồi an vui dưới cội tùng. Con quỳ xuống và thở những hơi thở thật sâu, thật yên. Con nghĩ đến Thầy, đến Sư phụ con, đến thầy Từ Ân, đến những vị thầy đã hướng dẫn, dạy dỗ con trên con đường cao sáng này. Con nghĩ đến ba mạ con, đến các anh chị, hai em và các cháu, đến gia đình huyết thống. Con nghĩ đến các sư chị, sư em xóm Hạ và chùa Từ An nơi con đã xuất gia, đến tất cả các anh chị em xuất sĩ trong gia đình tâm linh, đến những người bạn tu đã từng nâng đỡ con trong đời sống này, và con đã nhìn Bụt rồi nói lời ước nguyện của con vào lòng chiếc lá. Con cũng xin một bông hoa cúc dại nhỏ gần đó để cài lên chiếc lá sồi nữa.

”Viết” xong lời nguyện, con đi tới đống lửa lớn sẽ được đốt lên sau giờ thiền hành và cài ngọn lá sồi chín đó trên một cành khô được dựng lên ngay giữa lòng đống củi cao rồi đi chầm chậm quanh đó vài vòng. Ý chừng con muốn in đậm ước nguyện của mình thêm nơi những bước chân yên vui, và cầu nguyện cho những lời nguyện của mọi người đều được thành tựu. Thầy ơi, ngay giây phút đó, con thấy rằng, chỉ với những bước chân yên vui của con trong cuộc đời xuất sĩ, con đã gởi tới được cho những người con thương tất cả những ước nguyện an lành, đẹp đẽ nhất rồi.

Thầy kính thương, buổi lễ đón Giao thừa năm nay tuy ngắn gọn, đơn giản mà ấm cúng lắm. Ngồi giữa tăng thân, trong tiếng chuông trống Bát nhã trầm hùng đón năm mới, con không cố gắng gì cũng thở được những hơi thở thật bình yên, lắng dịu. Chỉ cần ý thức tới sự có mặt của những người bạn tu quanh mình, chỉ cần để lòng mình hòa với lòng đại chúng, con thấy mình đã là năng lượng mạnh mẽ đầy tình thương yêu của tăng thân rồi. Có khi con cảm giác nếu con mở mắt ra và nhìn lên phía đầu hàng bên quý thầy, thì con cũng sẽ thấy Thầy ngồi đó, đưa đôi mắt từ hòa yêu thương mà nhìn đàn con của mình thôi. Ngay giây phút đó, con đã thấy Thầy cười, nụ cười hiền như muôn thuở, và con cũng mỉm cười. Thầy đang có mặt rõ ràng trong đại chúng này, Thầy đang có mặt trong con, chưa bao giờ không là như thế.

Cuối buổi lễ, không hẹn mà cả bốn chị em con – sư chị Tịnh Hằng, sư chị Hội Nghiêm, sư em Thuỷ Nghiêm và con – cùng nhau đi chúc mừng các sư anh, sư chị lớn. Sư cô Diệu Nghiêm rất vui khi đứng giữa vòng tròn của những sư em mình và mỉm cười nghe những lời chúc đầy hạnh phúc. Sư cô Từ Nghiêm hơi mắc cỡ khi chúng con cùng nói lên lời biết ơn và cười rất nhiều với sư cô và chúng con cũng kịp chào sư chị Thanh Ý trước khi sư chị rời thiền đường để lái xe đưa mọi người về lại xóm. Chúng con cũng đến chúc Tết thầy Kai Li và các thầy Pháp Dung, Pháp Lai, Pháp Hữu, Pháp Lưu, Pháp Linh. Các anh em đều rất hạnh phúc và chia sẻ là họ đã rất được nuôi dưỡng bởi các sư chị, sư em hạnh phúc này ở xóm Hạ… Chúng con cũng thấy được niềm vui của sự hòa hợp nơi những người anh em của mình. Ngay lúc thầy Pháp Dung nhìn thẳng vào mắt chị em con và nói lên lời cám ơn đó, con thấy rằng nếu thầy có vô tình làm cho một sư em nào đó của mình buồn khổ, thì người sư em đó thế nào cũng sẽ ”tha thứ” được cho thầy, chỉ vì lý do thầy đang là một người tu có hạnh phúc.

Trong bài pháp thoại chiều hôm đó, thầy Pháp Dung có nói rằng thầy không buồn hay ganh tỵ gì khi Thầy tuyên bố: “Happy teachers can change the world” (Thầy cô giáo hạnh phúc có thể làm thay đổi thế giới) thay vì “Happy monks can change the world” (Người tu hạnh phúc có thể thay đổi thế giới). Ý tưởng đó làm đại chúng ai cũng vui vẻ và những tràng cười giòn đã lan đi khắp thiền đường. Lúc đứng quanh các sư anh, sư em để chúc Tết, nhớ lại chuyện này, con nói: “Với sự có mặt của Thầy trong con, hôm nay con tuyên bố rằng: Happy monks can change the world“. Sư chị Hội Nghiêm đứng cạnh và tiếp lời con: “Và cũng với sự có mặt của Thầy trong con, con sẽ viết câu thư pháp đó tặng thầy”. Tất cả anh chị em con ai cũng cười rạng rỡ, ai cũng vui, ai cũng hạnh phúc. Thầy ơi, lúc đó làm sao mà Thầy không có mặt ở đó cho được, anh chị em con hạnh phúc, tình huynh đệ đằm thắm, dễ thương. Sự hòa thuận và nuôi dưỡng đó chính là sự hiện hữu mầu nhiệm của Thầy.

Thầy kính thương, con thương con đường trước xóm Hạ quá! Chúng con đã đến đây và lớn lên trong sự có mặt đầy kiên nhẫn và bao dung của con đường này. Những hôm nắng đẹp, con đường sẽ đầy ắp tiếng cười khi chị em cùng nhau đi bộ, dạo chơi. Con đường giữ gìn những bước chân yên vui mà cũng thương mến ôm ấp những bước chân buồn khổ, lao đao. Hôm cùng đại chúng thiền hành ra con đường quen thương đó, con cũng ý thức những bước chân con đang bước đi cho Thầy. Nắng tràn ngập khắp không gian, cái nắng buổi trưa thật hào phóng và sảng khoái, không một ngõ ngách nhỏ bé nào của cây cỏ, ruộng nương mà những giọt nắng kia không đậu xuống, không chảy vào. Cái nắng hiền yên ả của một ngày thu thật đẹp, đang làm ánh lên những sợi tơ giăng ngập cánh đồng, những sợi tơ lóng lánh bắc cầu nối những mô đất nâu nâu mới được cày xới lên. Những khu rừng, đồng cỏ, vườn mận và cả đại chúng xóm Hạ hôm đó được tắm trong cái nắng hân hoan. Những đôi mắt thỉnh thoảng ngước lên ngắm nhìn trời đất hay nhìn nhau, con biết, cũng đã chứa đầy nắng. Đất trời đẹp quá Thầy ơi! Con bước đi thật chậm, an trú những bước chân của mình nơi hơi thở, nơi sự có mặt của Thầy trong con, nơi sự bình yên lặng lẽ của đại chúng và nơi khung cảnh an tịnh xung quanh.

Trong một vài bước chân an trú kỹ càng, bỗng nhiên con hiểu được tại sao Thầy yêu cuộc sống này nhiều đến như vậy. Tại sao dù có bệnh nơi thân Thầy cũng thiết tha đón nhận cuộc sống và thưởng thức sự sống trong từng giây phút, nơi từng ngõ ngách một cách hết sức sâu sắc như vậy. Ngay giây phút đó, con thấy Thầy mỉm cười, sự sống đẹp đẽ quá, sự sống mầu nhiệm biết bao! Những giọt nắng vui trải dài qua ngọn đồi uốn lượn bình yên, những chú chim chơi đùa và gọi nhau trong sự ấm áp, an lành, những cánh đồng rộng lớn lặng thinh nằm gối lên nhau, những khu rừng cất giữ bao nhiêu là phép mầu qua những mùa thay lá và những bước chân cẩn trọng chầm chậm trưa nay trên con đường quen thuộc… Tất cả đều giữ gìn và luân lưu một sức sống mãnh liệt, tất cả đều đang tận hưởng từng phút giây mầu nhiệm của sự sống và tất cả đều đang hiến dâng cho cuộc đời điều đẹp đẽ nhất, quý báu nhất của hiện hữu mình.

Thầy kính thương, hiểu ra cái điều thật đơn sơ, bình dị và tưởng chừng như hiển nhiên đó của sự sống quanh mình, con cũng nhận ra con yêu thương sự sống này biết mấy. Con cũng hiểu được một chút lòng Thầy, làm sao mà Thầy lại không trân quý và yêu thương cuộc đời cho được, làm sao mà thân bệnh có thể ngăn được niềm vui sống và tình yêu thương mãi bao la, sâu rộng nơi lòng Thầy. Mỉm cười nhìn một bông hoa dại đang vui mừng đón nắng, con biết Thầy đang có mặt ở đây thật rồi, nơi cái lẽ nhiệm mầu đẹp lành của sự sống, nơi chính những bước chân an vui của chúng con và Thầy cũng chính là sự sống an lành và mầu nhiệm đó nơi mỗi chúng con.

Thầy kính thương, những khu rừng quanh Làng đã rụng gần hết lá, chỉ còn những cội sồi là vẫn đang thong thả chờ gió, chờ mưa để trút những đợt lá cuối cùng. Hôm trước con đi bộ ra phía đầu ngõ, đi ngang vạt rừng có một cụm sồi đứng với nhau. Cơn gió nhẹ và bền ấy đang mang theo những chiếc lá sồi về với đất Mẹ. Những chiếc lá sồi chín đủ nhẹ nhàng rời khỏi những cuống lá, theo gió lượn vài vòng giữa lòng sồi, chúng chạm khẽ vào nhau, chúng chạm khẽ vào cành nhánh, vào thân sồi và có lẽ chúng cũng chạm vào những cơn gió đang xào xạc, vào cái nắng đang êm đềm… Có tiếng gì thật khẽ, như lách tách, như ngân nga vang lên giữa lòng rừng… Thầy ơi, tất cả những tách rời, những va chạm đó tạo nên một thứ âm thanh thật kỳ lạ, nó như tiếng thì thầm gọi nhau của những bé lá mà cũng giống như tiếng linh thiêng gọi về nguồn của bao nhiêu cội sồi già quanh đó… Âm thanh thật tinh khiết, thanh lương và hồn nhiên, nhẹ nhàng mà cũng thật thâm trầm, lắng sâu và an tịnh. Nó như chở trong lòng những cơn mưa hiền lành, dịu dàng buổi sáng và cái nắng thênh thang, khoảng khoát của những ngày cuối thu. Thầy kính thương, con đứng đó, hơi ngẩn ngơ một chút… và thấy lòng mình dường như trong trẻo ra… cái thứ âm thanh đó thật là sâu lắng, nó làm cho con vừa cảm thấy vui vui vừa cảm thấy an tịnh một cách lạ kỳ! Con mỉm cười và gọi nho nhỏ… Thầy ơi!

Thầy kính thương, cũng như những cội sồi, con đang thực tập giữ lửa, và cũng như những bạn lá sồi bé ấy, con cũng tập vui và thênh thang mỗi ngày. Thầy là khơi nguồn, Thầy là nền tảng cho tất cả những điều ấy trong con!

Học viện EIAB, những ngày đông, tu học vui và ấm áp

Thầy kính thương!

Mùa đông năm nay, con có nhiều niềm vui và hạnh phúc trong sự tu học. Và con muốn viết thư gửi Thầy, gửi về nơi đã nuôi con những ngày qua với đầy ắp tình thương và tiếng cười. Nơi ấy con nhớ về!

Thầy biết không, các sư em con mong đến khóa tu xuất sĩ ở Làng lắm lắm, để được về thăm Thầy, nhất là các sư em ở Thái sang chưa được gặp Thầy. Ấy vậy mà cách đây vài hôm, đại chúng Học viện được tin Thầy sẽ về thăm Thái Lan. Các sư em vừa vui mà cũng vừa buồn. Vui vì đại chúng bên Thái có cơ hội gần gũi Thầy, và bà con ở Việt Nam được qua thăm Thầy, nhưng buồn vì khóa tu xuất sĩ này không biết Thầy có trở về tham dự không, để chúng con được gặp Thầy, được chia sẻ niềm hạnh phúc cùng nhau bên Thầy. Chỉ sợ Thầy thích không khí bên Thái rồi ở luôn thì các sư em con không được gặp Thầy.

Thầy kính thương, đại chúng Học viện đang có những ngày an cư thật ấm cúng và hạnh phúc! Sự có mặt của sư cô Chân Đức cho chúng con được nhìn thấy bóng dáng Thầy. Sư cô luôn lưu tâm đến sự thực tập trong đại chúng, và khi thấy chúng con làm sai hay uy nghi chưa đẹp thì sư cô luôn nhắc nhở chúng con bằng tình thương.

Mùa đông năm nay, chúng con rất hạnh phúc khi thầy Pháp Khâm về an cư cùng chúng con. Sự có mặt của thầy đã đóng góp rất nhiều cho các chương trình tu học. Thầy tổ chức những lớp học rất thực tế: lớp Duy biểu, chia sẻ kinh nghiệm về não bộ, thần kinh học và tâm lý học v.v. Thầy còn mở lớp học guitar, lớp dạy cách “chinh phục rụt rè” khi chia sẻ, thuyết trình,… trước nhiều người với những đề tài rất gần gũi. Qua đó, chúng con được hiểu thêm quý thầy, quý sư cô trong đại chúng. Ai cũng cảm thấy rất vui và được nuôi dưỡng từ các lớp học.

Thầy Pháp Ấn thì vừa lo trong, lo ngoài về việc giấy tờ cho các anh chị em chúng con mới sang. Những gì thầy dạy chúng con qua những ngày sinh hoạt xuất sĩ chứa đầy bao dung. Mỗi cuối tuần, thầy còn tổ chức những khóa học cho thiền sinh về tu học được trị liệu cả thân lẫn tâm.

Quý thầy, quý sư cô lớn khác cũng vậy. Mỗi người là một vị Bồ tát hiện thân, đặt những viên gạch vững chắc để xây dựng Học viện. Mặc dù có rất nhiều việc để lo cho chúng con nhưng các vị đều luôn là đóa hoa tươi mát.

Chúng con đang rất mở lòng để học hỏi văn hóa Đức, để có thể sống và thực tập có niềm vui, hạnh phúc, cống hiến cho chính mình và cho những thiền sinh tới Học viện và cho người dân Đức.

Cứ mỗi buổi trưa, khi đại chúng đang ngồi dùng cơm ở nhà ăn thì lại thấy cảnh bốn sư cô và một thầy cắp sách đến trường học tiếng Đức. Năm học sinh này được cô giáo rất thương vì là ‘gương mẫu hiền ngoan’ của lớp. Ngoài giờ đi học, các vị này còn phải chấp tác tri đội với đại chúng. Ấy thế mà vừa rồi thi bằng A2, thầy và bốn sư cô đều đậu hết, trong đó một sư chị con đậu thủ khoa luôn. Thầy có thấy vui không?

Còn chúng con, là những thành viên mới sang thì được chia làm hai lớp học tại nhà, có cô giáo dạy kèm. Chúng con được học lớp 1. Mỗi lần tới giờ học, chúng con rất vui, cứ nói thôi, sai thì đã có cô giáo sửa. Chúng con như những em bé đang tập nói, và cảm thấy rất thích thú khi được học thêm một ngôn ngữ mới không phải tiếng mẹ đẻ của mình. Học xong thì thực hành liền. Vì thế tối hôm ấy, chúng con có buổi thiền trà với những thiền sinh trong tăng thân Waldbroel (thành phố mà chúng con đang tu học), ai cũng phải giới thiệu bản thân bằng tiếng Đức. Các bạn thiền sinh nghe chúng con nói mà cười tít mắt. Có một sư em cầm micro lên nói, thay vì “Guten abend” là chào buổi tối thì sư em nói “Guten morgen” là chào buổi sáng. Cả thiền đường như nóng lên với những tiếng cười hạnh phúc. Đây là lớp vỡ lòng, chúng con mới bắt đầu được có một tháng, học chưa xong từ cũ hôm sau đã phải học từ mới nên chưa thuộc bài, còn lớp 2 dành cho các sư chú từ Thái Lan qua. Thầy biết không, các em mới qua có bảy tháng mà nói tiếng Đức với thiền sinh “như gió”. Hạnh phúc lắm Thầy ạ!

Khi con viết những dòng này gửi Thầy thì con cũng đang ý thức ở nơi ấy, nơi mà mọi người gọi là Bát Nhã 2, Thầy đang cùng quý thầy, quý sư cô đặt từng bước thiền hành thảnh thơi, và thở cùng nhịp thở. Các sư em mới xuất gia bên ấy cũng được ngồi uống trà bên Thầy, như những giây phút huyền thoại mà Thầy đã dành cho chúng con ở Làng.

Thầy ơi! Bên này lạnh lắm! Nhưng con biết trong mỗi trái tim của quý thầy, quý sư cô nơi đây đang rất ấm áp. Bởi vì mỗi vị đang mang trong mình một trái tim đầy tình thương và hiểu biết. Chúng con đang nuôi nhau bằng sự có mặt trong những lúc đi thiền, ngồi thiền và tham dự thời khóa của đại chúng. Ngày nào chúng con cũng thiền hành xuống công viên, nơi mà Thầy đã nhiều lần cùng chúng con ngồi yên dưới tàng cây cổ thụ. Con ý thức rất sâu rằng con vẫn còn đầy đủ hai chân để đi trên mặt đất. Vì vậy, mỗi khi đi thiền, con luôn mời Thầy, mời ba con cùng bước với con, những bước chân mầu nhiệm trên nước Đức này.

Thầy kính thương, mùa đông năm nay đã cho con rất nhiều động lực và giúp con khám phá ra nhiều điều trong sự tu học của con. Mặc dù Thầy đi xa nhưng trong con thấy vui nhiều hơn, không còn ích kỷ và buồn nhớ như chuyến Thầy đi Mỹ năm ngoái. Bởi vì con biết rằng, chuyến đi này Thầy mang đến hạnh phúc cho biết bao người. Giờ này bên ấy, các anh chị em của con cũng hạnh phúc và hưởng được nhiều năng lượng bình an bên Thầy như con đã từng được hưởng. Càng nghĩ như vậy con càng hạnh phúc nhiều hơn.

Nguyện cầu Tam bảo gia hộ cho Thầy luôn khỏe, để cùng quý thầy, quý sư cô bên ấy bước những bước chân diệu kỳ, cất lên những tiếng hát huyền thoại.

Sắp tới giáng sinh và sẽ có tuyết, chúng con sẽ làm ông già tuyết và sẽ chơi tuyết cho Thầy.

Sư con bé nhỏ của Thầy,

Chân Diễn Nghiêm

Có nhiều yếu tố khác nhau làm cho con người trân quý và yêu thích nơi mình đang ở. Khi nhắc đến tiểu bang Mississippi, nhiều người có những quan niệm không đẹp lắm về tiểu bang được đứng hạng nhất về nhiều mặt tại nước Mỹ này. Mississippi là tiểu bang nghèo nhất, số người đang thất nghiệp đông nhất, số lượng người mắc bệnh béo phì nhiều nhất, là một trong những tiểu bang có tỷ lệ mang thai ở tuổi vị thành niên cao nhất, và chất lượng giáo dục thấp nhất (theo đánh giá năm 2014) và còn thêm nhiều điều nữa. Những sự thật này rất dễ làm cho những ai đang ở Mississippi không hạnh phúc và khó trân quý nơi mình đang cư trú.

Vào tháng 04 năm 2010, con rời Làng Mai, đến nương tựa vào đại chúng tu viện Mộc Lan tại tiểu bang Mississippi tiếp tục tu học. Con sống tại Memphis, Tennessee, cách tu viện một tiếng lái xe. Có thể nói con là một trong những người đang có hạnh phúc được sống tại Mississippi. Tại sao? Câu trả lời của con cũng đơn giản thôi. Sau những lần có cơ hội đi tham dự khóa tu ở các tiểu bang trên nước Mỹ và các nước khác, con nhận thấy rằng nước uống ở đây rất ngọt, chắc có lẽ được thừa hưởng từ dòng sông Mississippi! Ở Mississippi danh từ “kẹt xe” rất hiếm khi được sử dụng. Lái xe trên xa lộ, mình còn được thưởng thức màu xanh của những hàng cây hoặc những cánh đồng. Con thường nói giỡn với những vị sống ở New York hay California rằng danh từ “kẹt xe” không có tại Mississippi. Thời tiết ở đây có bốn mùa rõ rệt, nhưng đặc biệt vào mùa hè cái nóng cũng rất khắc nghiệt nhưng bù lại có nhiều cây, cho nhiều bóng mát, và lại có nước ngọt để uống nên cái nóng cũng dịu đi ít nhiều. Một lý do quan trọng khác làm cho con có hạnh phúc khi sống tại đây, đó là vì những con người con đang sống cùng. Được sống chung và tu học với quý thầy, quý sư cô là một hạnh phúc lớn của con. Và bên cạnh đó, con muốn chia sẻ thêm mối thâm tình với những người láng giềng và những người bản xứ.

Cách đây sáu năm, tu viện Mộc Lan còn rất sơ sài, điều kiện cơ sở vật chất còn đơn giản nhưng thiếu gì thì thiếu, không thể thiếu vườn rau được. Cho nên chúng con đã nhanh chóng làm đất để có thể có một vườn rau. Đã có vườn rau rồi thì cần phải có phân bò. Thế là con tìm cách xin phân bò về chăm vườn rau. Khi lái xe từ tu viện ra phố Batesville, con thấy có rất nhiều bò. Con suy nghĩ làm sao để liên lạc được với các ông chủ để hỏi xin. Con lên google.com và nhập vào dòng chữ “cow manure in Batesville” (phân bò tại Batesville) và con viết xuống sáu số điện thoại khác nhau. Con gọi cho từng nhà một nhưng ai cũng nói “No” (không có hay không được). Trong lòng con cảm thấy hơi thất vọng nhưng con quyết định không bỏ cuộc. Con tiếp tục gọi các số khác tại thành phố Sardis, cách tu viện 15 phút lái xe. Một bà lão bắt điện thoại lên và giọng nói của bà cụ rất hiền lành và dễ thương. Bà hỏi ý ông chồng và đồng ý cho quý sư cô đến nhà ông bà để xin phân bò.

Khi đến nơi, hai ông bà rất ngạc nhiên với hình ảnh của bốn sư cô. Chắc chưa bao giờ trong cuộc đời ông bà gặp những vị tu sĩ Phật giáo. Lần đầu tiên gặp gỡ, lại trong hoàn cảnh hiếm có này, chắc ông bà sẽ rất ấn tượng và không thể quên. Ông chỉ cho quý sư cô thấy ở ngoài cánh đồng kia có phân bò và quý sư cô có thể lấy về tu viện. Trước khi ra về, chúng con có thưa với ông rằng: “Thưa chú Bob, trong văn hóa Việt Nam, chúng con được dạy rằng khi xưng hô với những vị lớn hơn mình thì mình nên xưng “chú, bác hay cô, dì. Vậy chúng con có thể gọi chú là “Chú Bob” được không?”. Ông nhìn quý sư cô và rươm rướm nước mắt. Ông nói: “Được chứ. Điều này sẽ làm tôi rất hạnh phúc. Tôi có những người cháu nhưng không ai gọi tôi là “Chú Bob” cả, chỉ gọi ‘Bob’ mà thôi”.

Từ sau đó, mỗi khi có cơ hội đến thăm ông bà, chúng con được nghe ông bà kể chuyện thời xưa khi ông bà mới quen nhau, xem những tấm hình của gia đình và hát cho ông bà nghe những bài thiền ca. Lúc nào hát cũng cầm tay ông bà và ông bà thường mỉm nụ cười trên môi.

Hai ông bà sống rất đơn giản trong một căn nhà đơn sơ và mộc mạc. Bà Elaine đã từng chia sẻ với con rằng những người bạn của ông bà đã ra đi hết rồi nên ít ai đến nhà thăm. Mỗi khi có quý sư cô đến thăm làm cho ông bà rất hạnh phúc. Có lần con hỏi bà Elaine: “Ông bà đã sống chung với nhau hơn 60 năm, bí quyết gì đã giúp cho ông bà sống chung với nhau được lâu như thế?”. Bà trả lời rất đơn giản: “Trong ngày, ông làm việc ở ngoài và bà thì làm việc ở trong nhà”. Hai bà cháu nhìn nhau cười một cách rất thích thú. Lúc đó ông Bob cũng đang ngồi đó cười. Con thường xuyên gọi điện hỏi thăm sức khỏe ông bà. Lúc nào con gọi điện, bà thường nói: “Bà mới nghĩ về quý thầy và quý sư cô tức thì”. Đó là mối tình thâm con có với ông Bob và bà Elaine.

Con cảm thấy dễ dàng để trò chuyện với ông bà và có thể hỏi những câu hỏi mình muốn hỏi. Có một câu hỏi mà nhiều người rất ngại để hỏi nhau tại nước Mỹ năm nay. Đó là: “Trong cuộc bầu cử Tổng thống năm nay, quý vị sẽ bầu cho ai?”. Nhiều gia đình đã bị chia rẽ, truyền thông bị mất, mối liên hệ giữa những người bạn bị đổ vỡ trong cuộc bầu cử này bởi vì quan niệm khác nhau. Với sự thân thiện và truyền thông tốt giữa con với ông bà, con cảm thấy thoải mái đủ để hỏi câu này. Nhưng cuối cùng câu trả lời của bà đã làm con ngạc nhiên và trở về chăm sóc tự thân. Quan điểm của bà và con không giống nhau. Câu chuyện không đầy một phút nhưng sau đó con cảm được một nguồn năng lượng kỳ lạ và một khoảng im lặng. Con muốn tìm cách làm cho không khí nhẹ nhàng trở lại và thưa với bà rằng: “Bà Hillary và ông Trump là đối thủ của nhau, nhưng con với bà là bạn hữu của nhau”. Hai bà cháu nhìn nhau cười và ôm nhau trước khi con đi về tu viện. Con thật sự không muốn mối liên hệ giữa con và ông bà đổ vỡ vì việc khác nhau về quan điểm này.

Trong một buổi pháp đàm, con chia sẻ câu chuyện ở trên. Tuy con và bà Elaine có quan điểm không giống nhau nhưng điều đó không có nghĩa rằng con với  bà sẽ mất đi sự truyền thông, và điều đó cũng sẽ không ngăn con đến thăm ông bà trong tương lai. Khi nghĩ đến bà Elaine và ông Bob, con sẽ không nghĩ đến sự khác biệt về quan điểm. Nghĩ đến ông bà, con sẽ nghĩ đến lòng tốt, nụ cười, lòng từ bi và hai bàn tay của ông bà mà con đã từng được cầm khi đi xuống những bậc tam cấp. Khi có cơ hội gặp ông bà, con vẫn tiếp tục hát cho ông bà nghe và cầm tay ông bà đi chơi trong Tịnh Độ.

Chân Bội Nghiêm

Cơ duyên cho con được biết đến khóa tu này là qua bạn của con. Với hành trang là niềm kính ngưỡng Sư Ông qua những trang viết, những bài pháp thoại thấm đẫm tình thương và tràn đầy hiểu biết của Người. Con hăm hở bước những bước đầu tiên trên hành trình kiếm tìm “Doanh nhân hạnh phúc” khi lần đầu được chính thức “tiếp cận” với pháp môn Làng Mai.

Ngày 21/10/2017 – Ngày thực tập đầu tiên

05h00 sáng. Trời vẫn còn tối, cảnh vật bên ngoài chỉ mờ mờ ẩn hiện. Con trở dậy chuẩn bị cho buổi ngồi thiền đầu tiên trên thiền đường lúc 06h00.

06h30 bắt đầu thiền hành. May mắn là con đã được đọc sách của Sư Ông nên con hiểu thế nào là chánh niệm, là tỉnh thức, là thiền hành. Lần đầu tiên con được thực tập thực sự với năng lượng an bình từ quý thầy, quý cô và hơn 150 thiền sinh cùng tham dự khóa tu. Con bước những bước đi thật chậm, vững chãi và tỉnh thức. Con cảm nhận được niềm vui và an lạc trong từng bước chân của chính mình. Thật bình yên và hạnh phúc!

08h00: Bữa sáng chay đầu tiên theo phong cách Làng Mai con được thưởng thức có bánh giò chay, bánh mì và món sốt được làm từ củ gì đó nướng với mayonaise và thứ gì con cũng không rõ nữa. Rất ngon. Thực sự là đồ ăn chay nhưng ngon không thể chê. Con có thể ăn chay mãi thế này đấy ạ.

09h30: Thiền ca. Nhiều bài hay lắm ạ. Cất tiếng hòa ca cùng với quý thầy, quý sư cô và các bạn đồng tu, con bỗng thấy nhẹ tênh và an lạc: “Thong dong khi bước, thảnh thơi lúc làm, lòng thanh thản, sống trong nhẹ nhàng”…

10h00: Thầy Pháp Niệm giảng bài về tàng thức và ý thức, về sự mê mờ của ý thức và các hạt giống nằm sâu trong tàng thức. Những điều này con đã đọc trong cuốn “Giận” của Sư Ông nhưng con vẫn thấy lôi cuốn lạ lùng. Thầy cũng giảng về cách dùng chánh niệm để ôm ấp niềm đau, nỗi khổ của mình, để trở về với chính mình. Đến hơn 90% nhận thức của chúng ta là sai lạc vì tri giác sai lầm. Đây cũng là lần đầu tiên con được nghe đến khái niệm “chỉ số tình thương” – LQ (Love Quotient), bên cạnh chỉ số thông minh – IQ và chỉ số cảm xúc – EQ.

Cũng không nhớ là buổi nào, thầy giảng rất hay về 5 uẩn, về sự vô thường của 5 uẩn, về sự biến chuyển trong từng sát na của 5 uẩn.

Con khá bất ngờ và thú vị khi thầy Pháp Niệm nói rằng quý thầy, quý sư cô  cũng làm doanh nghiệp: quý thầy, quý sư cô vận hành nhà máy hạnh phúc với sản phẩm là hiểu và thương…

13h00: Thiền buông thư do thầy Từ Thông hướng dẫn. Thầy ngâm thơ hay quá. Con thấy thương thầy vì thầy thì vất vả, trong khi chúng con thì cả loạt nằm kéo gỗ o o…

14h30: Chia sẻ theo nhóm. Con thuộc gia đình “Núi xanh” do thầy Từ Thông và một sư cô đến từ ni xá Diệu Trạm – Huế phụ trách. Con thấy mình ôi sao mà may mắn.

16h30: Hỏi – đáp. Câu hỏi của con: “Có người hỏi con rằng nếu ai cũng đi tu như quý thầy, quý sư cô thì xã hội làm sao phát triển? – Mong thầy giải đáp giúp con ạ”. Cả thiền đường cười ồ. Thầy Từ Thông trả lời: “Thái Lan có số lượng người đi tu đông hơn Việt Nam nhiều lần nhưng họ vẫn rất phát triển đấy thôi. Vấn đề là phát triển theo chiều hướng nào?”. Bây giờ thì con đã nghiệm được rằng việc chăm sóc thế giới nội tâm của mình mới là điều quan trọng. Sự phồn thịnh vật chất đâu phải là điều kiện không thể thiếu của hạnh phúc, phải không thầy?

19h30 bắt đầu buổi pháp thoại cuối cùng trong ngày của thầy Từ Thông và một sư cô về Nghệ thuật tái lập truyền thông (Làm mới), gồm bốn bước: Tưới hoa (cảm ơn); xin lỗi; cầu cứu; đưa ra giải pháp chung. Rất hay và thiết thực. Con cứ nghĩ, nếu chúng ta thực hành được điều này, thì cuộc sống sẽ tươi đẹp và yêu thương biết mấy.

Cả một ngày, từ 5h sáng đến 9h30 tối mà con thấy mình vẫn tràn đầy năng lượng.

Ngày 22/10/2017 – Ngày cuối cùng

Viết đến đây thì con bị rối mất rồi (vì con đang hồi tưởng lại để viết nhật ký 4 ngày sau khi kết thúc chứ không phải là nhật ký “tươi” trên “thực địa”). Con sẽ ghi lại cảm nhận đặc biệt của con mà không ghi theo kiểu nhật ký thông thường nữa.

Đêm, con chỉ mong sao trời mau sáng. Con mê Làng Mai mất rồi.

Ấn tượng sâu sắc nhất của con là khi thầy Pháp Niệm hô canh để bắt đầu giờ ngồi thiền sáng. Khi con nghe câu “Pháp thân tỏa sáng buổi ban mai…”, con thấy mình rúng động. Rồi khi nghe thầy niệm “Nam mô Bụt Shakyamuni”, lần đầu con không biết là phải niệm Bụt theo, con chỉ ngồi lắng nghe thôi ạ; lần thứ hai khi con cất tiếng hòa cùng mọi người, con bỗng thấy như bị điện giật. Một cảm xúc rất mạnh quét qua toàn bộ thân thể con, thứ cảm xúc con chưa từng biết tới. Niềm xúc động trào dâng trên khóe mắt và chảy tràn trên mặt. Con không biết đây là cảm xúc gì, con chỉ cảm thấy sự thiêng liêng và hạnh phúc không thể giữ kìm.

Thực sự thì con đã rơi nước mắt rất nhiều lần khi lắng nghe pháp thoại của quý thầy. Những hạt giống yêu thương, hiểu biết, thức tỉnh… trong con được tưới tẩm, chăm sóc và bắt đầu lớn dậy. Con hạnh phúc và vui sướng khi đã tìm được đường đi chính xác cho đời mình. Con biết con đã “đi vòng quanh” quá nhiều: con trôi lăn về quá khứ và trượt tuột về tương lai trong công cuộc mưu cầu hạnh phúc với những thao thức được trao truyền lại từ đời nảo đời nào. Con không biết kiếm tìm hạnh phúc ngay trong chính hiện tại nhiệm mầu. Con tự đánh mất chính mình trong quá khứ và vị lai. Và, một cách rất vô thức, con trao truyền niềm thao thức này cho con cháu của con, chúng sẽ đi vòng vòng như thế, như thế, không biết đến bao giờ thì dừng lại… Đừng tiếc nuối cái đã qua, cũng đừng sợ hãi cái chưa tới, hãy an trú vững chãi trong hiện tại; hiện tại mình đã có đầy đủ các điều kiện để hạnh phúc, điều quan trọng là mình phải nhận diện và tiếp xúc được với những điều kiện đó”, đơn giản chỉ bấy nhiêu thôi mà đi hết quá nửa đời người con mới ngộ được một cách sâu sắc đến vậy.

Giờ Thiền buông thư, con lại rơi nước mắt khi nghe Sư Cô ngâm thơ của Sư Ông – bài Bướm bay vườn cải hoa vàng: “Gió mang tiếng ca/ Ngày ra đi em dặn/ Nếu ngày về thấy khung trời đổ nát/ Thì tìm tôi trong tận đáy hồn anh”…

Buổi “Ngồi chơi bên nhau” sao mà xúc động và thân thương đến thế. Trong suốt khóa tu, con chỉ dám ngồi hàng thứ hai thôi ạ vì con biết mình hay “mít ướt”, con ngại mọi người nhìn thấy những giọt nước mắt hạnh phúc của con. Buổi “Ngồi chơi bên nhau” cũng thế, con cũng chỉ là người “hàng hai”. Và nước mắt con lại thổn thức rơi cùng với bao người.

Quý thầy, quý sư cô hát tặng đại chúng những bài hát quá hay và ý nghĩa. Lần đầu tiên con được biết đến tài âm nhạc của thầy Pháp Niệm với “Người đi vòng quanh”. Con thực sự rất, rất thích. Con cũng rất mê bài “Vui giấc đại đồng”, hát về lý tưởng mà suốt cuộc đời mình Sư Ông hiến dâng và theo đuổi: “Quê hương nào đâu chỉ có/ Một hình chữ S cong cong/ Tình ta là đại địa đó/ Chung vui xây giấc đại đồng”.

Trước khi chia tay, con may mắn hỏi được thầy Từ Thông về những vấn đề con luôn trăn trở.

Câu thứ nhất, con hỏi thầy về việc nhiều người, có cả người tu hành, nói về việc nhìn thấy vong, nhập vong rồi trục vong, v.v… Vậy theo thầy thì việc này là thế nào? Thầy hỏi ngay: Mình có gặp vấn đề với các hiện tượng đó không?  Con đã trả lời: Con không ạ. Câu trả lời của thầy: Vậy thì mình đừng quá quan tâm đến những việc đó nữa. Bản thân thầy chưa bao giờ nhìn thấy vong. Có thể những người đó nhìn thấy vong thật, mình cũng không xác minh được. Tuy nhiên, có một sự thật là con người thường có những nỗi sợ, đặc biệt với những việc mà mình không chắc chắn. Và nhiều người đã trục lợi trên nỗi lo sợ mơ hồ ấy.

Câu thứ 2, con hỏi về việc đốt vàng mã và cúng bái cho người đã khuất. Bố con vừa qua đời, con thấy gia đình con đốt khá nhiều vàng mã, rồi cúng bái. Con nghe Sư Ông và biết rằng bố con không hề mất, bố con vẫn còn đó, nhưng dưới hình tướng khác mà thôi vì bản chất của vạn vật là vô sinh và bất diệt, đâu có cái gì từ không mà thành có hay từ có mà thành không… Con không muốn mọi người quá chú trọng việc đó, nhưng con không biết thuyết phục mọi người bằng cách nào. Vậy con phải làm gì? Câu trả lời của thầy: Mình đừng bắt mọi người trong gia đình làm theo ý của mình. Khi mọi người chuyển hóa, họ sẽ làm khác. Giống như trong khóa tu này, nếu mình hỏi xem có nhiều người còn tin vào bói toán nữa không, chắc là không còn nhiều. Bây giờ, những việc như cúng bái, đốt vàng mã, v.v… đang làm cho mọi người trong gia đình mình hạnh phúc. Nếu mình bắt mọi người không làm như thế nữa, vô tình mình lại mang đau khổ cho người mình thương. Nghe thầy trả lời, tâm trí con bỗng nhiên bừng sáng.

Câu thứ 3, con đã do dự khi hỏi thầy câu này, nhưng cuối cùng thì con vẫn hỏi: Con thấy có một thầy là người cũng rất uyên bác và có những tư tưởng tiến bộ. Tuy nhiên, con vẫn nghe thấy thầy nói về thần thức, về sự luân hồi của thần thức từ kiếp này sang kiếp khác. Trong khi đó, Sư Ông nói rằng luân hồi là có thật, nhưng đó là những việc làm, những lời nói, những tư tưởng, v.v… nói chung là những “nghiệp” mà mình tạo ra là cái đi luân hồi chứ không phải là một linh hồn bất tử đi luân hồi. Vậy vấn đề này là như thế nào? Thầy trả lời: Vấn đề này còn đang tồn tại nhiều quan điểm khác nhau. Điều quan trọng là mình cảm thấy thích hợp với quan điểm nào và những quan điểm nào có ích cho việc thực tập và chuyển hóa của mình thì mình đón nhận. Đơn giản vậy thôi mà con cứ mãi luẩn quẩn, thưa thầy.

Khép lại hành trình kiếm tìm “Doanh nhân hạnh phúc” ngắn ngủi với rất nhiều thổn thức, vỡ òa và hạnh phúc, con bắt đầu thực tập sống trong tỉnh thức. Con cũng tập nhìn vào niềm đau của người khác để yêu thương nhiều hơn nữa. Con thấy con đang chuyển hóa và con cảm thấy thực sự hạnh phúc. Con đã biết sống tươi mát hơn. Con cảm ơn cuộc đời đã cho con được nghe, được đọc sách của Sư Ông và được gặp quý thầy, quý cô kính thương. Con mong chờ được sang Làng Mai dịp Tết sắp tới, nhưng ngày hôm nay đây con cũng sẽ không để đánh mất chính mình trong cái vị lai tươi đẹp đó.

Con không ngủ mơ đâu
Ngày hôm nay đẹp lắm thật mà

Nguyễn Thị Hòa

Nguồn: Làng mai Thái Lan

Hãy để tôi làm người khờ dại
nhen lửa mặt trời
làm tín hiệu gởi ra khơi
Đại dương nào em đang chìm nổi?
Đêm đen mịt mùng.

em vẫn bặt tăm.

Hãy để tôi làm người khờ dại
góp nhặt sao trăng
làm thành hy vọng
Hãy để tôi làm người khờ dại
gom góp hơi ẩm của đêm
làm thành nước mát
Ngọn đuốc em đang cầm ngược gió
đốt cháy tay em.

Hãy để tôi làm người khờ dại
vươn tay giằng lấy khúc xương trần của em
vứt xa ngàn dặm.

Em ngoái đầu lại đi
Bờ thật quá gần.

Chân Trăng Mai Thôn

(** Bài thơ lấy cảm hứng từ truyện ngắn “Câu chuyện người con trai khờ dại” của Sư Ông Làng Mai)

Ngày 19 tháng 11 năm 2017,

Thầy cô kính mến,

Ngày mai là thứ Hai nhưng thầy trò mình lại không cần phải đến trường, con nghĩ lâu rồi thầy cô mới có mấy hôm nghỉ ngơi thảnh thơi như vậy. Dĩ nhiên là tụi con cũng vui vì được hưởng “ké” ngày nghỉ 20/11, nhưng quan trọng hơn, con mong thầy cô có những giờ phút thư giãn nhất để tạm lắng xuống những căng thẳng, mỏi mệt thường ngày; để có thời gian dành cho chính mình. Con thì nghĩ ngày nào cũng là ngày nhà giáo, nhưng nếu tất cả các ngày đều đặc biệt, sẽ không còn ngày nào đặc biệt cả. Do vậy mà người ta cần có một dịp “đặc biệt” nào đó, một cái cớ để ngẫm nghĩ về giá trị, ý nghĩa của ngày hôm đó. Bữa nay con hy vọng có thể cùng thầy cô nghĩ về câu nói “Thầy cô giáo có hạnh phúc sẽ thay đổi thế giới”.

Phía trước hành lang ngay cửa sổ phòng tôi có cây hoa mộc đứng tuổi. Và bên cạnh phòng lại may mắn có một hàng hoa mộc lớn nhỏ khác nhau. Tôi đã hứa với mình sẽ viết vài dòng cho chúng, để bù đắp lại những lần tôi nhìn chúng bằng ánh mắt qua loa. Mỗi lần hoa mộc nở là phòng được cả ngày ngát hương.

Hễ khi nào bước đi trên hành lang tăng xá, mùi thơm của hoa mộc đều làm chân tôi phải chậm rãi hơn. Tôi cũng học được cách pha trà ướp hoa mộc từ quý thầy cùng phòng. Trà Bắc ướp hoa mộc thì thơm lắm, có thầy còn trải cả một tấm mền dưới gốc cây, trên thảm cỏ đậu hoa vàng để hứng hoa mộc rụng. Nhờ đó chúng tôi có những buổi sáng thơm tho bên tách trà hoa mộc hàn huyên bao mẩu chuyện.

Năm nào cây mộc cũng nở hoa, nhưng năm nay lại nở đến ba lần. Có vị nói do thời tiết ấm, có vị nói do Thầy về. Cũng có thể là do tất cả, nhưng có thể sự kiện Thầy về thúc giục nó nhất. Thầy đã đến thăm tăng xá, đó là lần đầu tiên trong đời những cây hoa mộc được gặp Thầy. Chắc là chúng vui lắm, nếu không thì sẽ không có đến ba lần nở hoa.

Lần thứ nhất: trải nghiệm pháp thân

Trời chưa trở lạnh, hoa mộc đã nở làm ai cũng bất ngờ. Hoa nụ nhỏ, mong manh trắng như gạo tẻ mới xay. Cây không còn là màu sẩm xanh của lá, hay màu xám khẳng khiu của cành. Giờ có thêm màu trắng thanh thoát, cây trở nên sinh động hơn. Nhìn những bông hoa mà tôi thán phục sự dưỡng nuôi của đất Mẹ, và sự vươn lên quyết liệt của chính cây. Dưới lớp cỏ đậu hoa vàng, đá còn nhiều hơn đất. Mưa mùa này thì đâu có nhiều, vậy mà hôm nay hoa vẫn nở tràn, thơm ngát. Hoa cũng là sự tiếp nối của đất, mà cũng là tổ tiên của đất, rộng lớn và muôn trùng.

Đó mới thực sự là lần đầu tiên tôi và hoa mộc gặp nhau, nhìn kỹ nhau. Trước đây tôi hững hờ với chúng lắm. Tôi được học về pháp thân đã lâu, nhưng mãi đến hôm đó mới để tâm trải nghiệm. Tôi thấy tiếc, thậm chí là có lỗi khi ý thức mình không ở đó mỗi lần bước ngang qua. Có lần tôi quyết định trải tọa cụ trước hành lang tăng xá, pha trà ướp những bông hoa của chúng, xong rồi ngồi yên và nhìn chúng gửi hương. Nhờ chúng mà tôi được trải qua những phút giây hiện tại quý giá, dừng lại rong ruổi, hiểu được sự đóng góp âm thầm và to lớn của chúng cho đời. Tôi không muốn hững hờ với chúng nữa, bởi những hững hờ nhỏ sẽ mang đến những hững hờ lớn, những tiếc nuối lớn. Hoa mộc là một tiếng chuông, là người bạn hiền với niềm thương kiên định, biết chúng tôi sẽ có lúc mệt nhoài cuộc lữ, nên chúng trổ hoa để tiếp thêm năng lượng, hay để chữa lành từng vết thương riêng.

Lần thứ hai: Những sớm hôm chân chất

Những khóm hoa trắng muốt lần thứ hai ra đời trong khi những khóm hoa cũ sót lại đã chuyển thành màu nâu và còn vương trên cành. Lý do nào mà chúng lại trổ hoa nhanh thế nhỉ? Phải chăng là do Thầy về? Sự thật là Thầy về Làng Mai Thái làm đổi thay tất cả, không chỉ con người mà còn cây cỏ nơi đây. Tưởng rằng sự kiện này chỉ có trong những giấc mơ, nên khi nó trở thành sự thật, ai cũng chưa tin vào mắt mình. Sự kiện này hy hữu quá, vượt tầm so với những mong ước trẻ thơ của chúng tôi. Tình thầy trò đánh tan đi những quang gánh tâm tư lớn nhỏ, tất cả đều dồn hết tình thương cho Thầy, cho nhau. Và hoa mộc như cảm nhận được điều đó, chúng trổ hoa như là để nghinh đón Thầy, để ăn mừng cho hy hữu đang có ở nơi này từng phút, từng giây.

Thầy về đúng vào lúc mùa đông vừa chớm, huynh đệ tôi cũng nhờ đó được gặp lại nhau. Những sớm hôm của chúng tôi thì không phải kể, chân chất và vô cùng. Ngồi thiền chật kín, màu nâu cũng rải hết mọi con đường. Tất nhiên là cũng được đãi mọi người trà ướp hương hoa mộc tươi. Chỉ cần đứng ở hành lang với tay là có được một nắm nhiệm mầu vũ trụ. Nhờ đó mà quanh bàn trà câu chuyện nào cũng mới, đôi mắt nào cũng tinh anh. Có những tối làm biếng, bên cạnh những cây hoa mộc, chúng tôi đốt lửa nướng bánh tráng, bánh tráng giòn tan như tiếng cười trong giây phút có mặt cho nhau.

Thiên nhiên đúng là chiếc cầu nối để con người trở thành tri kỉ. Có vị lâu lắm mới được gặp lại, có vị tôi chỉ được gặp lần đầu tiên. Thế mà bên đống lửa, chúng tôi như biết nhau từ lâu. Những lúc như thế, tôi chỉ biết ngồi nhìn và tận tình với khung cảnh. Con đường phía trước còn dài lắm, núi non nghìn trùng, chúng tôi cần đó những tấm lòng anh em để vững lòng bước tiếp.

Lần thứ ba: Cuộc tao ngộ đầu tiên

Đêm hôm đó, khoảng hai giờ sáng, Thầy dậy sớm và vào thăm tăng xá. Thầy ra dấu không bật điện, không muốn làm mọi người thức giấc. Trong giấc ngủ, tôi chỉ mang máng nghe tiếng nói của quý thầy thị giả. Quý thầy lặng lẽ đưa Thầy đi rất chậm rãi, cứ như là gần tám giây mới được một bước chân. Đi quanh hành lang dưới mái hiên tăng xá, nơi nào có le lói điện là Người dừng lại và nhìn ngắm thật lâu. Rồi Thầy đến phòng thầy Pháp Niệm, thầy cũng đang ngủ, khi choàng tỉnh thấy Thầy đến thì vừa hạnh phúc lại vừa quá bất ngờ. Quý thầy đốt một đống lửa, ấm hẳn một góc phòng. Thế là thầy trò ngồi với nhau như thế. Ngồi yên chờ trời sáng. Giây phút đó chắc đẹp lắm, vì sau đó thầy Pháp Niệm đã rất hào hứng khi kể lại với chúng tôi.

Đến bốn giờ sáng thì tôi mới thức giấc, Thầy cũng vừa đến phòng quý thầy giáo thọ. Chưa kịp choàng áo ấm, tôi đến và ngồi ngay bên cạnh Thầy. Thầy nắm tay quý thầy lớn, như đặt hết niềm tin và kỳ vọng của Người. Thầy cũng nhìn thật kĩ từng khuôn mặt. Tôi còn nhớ ánh mắt đó, rất tinh anh và vẫn ngời ngọn lửa phụng sự. Tôi thấy hơi lúng túng bởi thực tại của mình không sánh nổi với kỳ vọng của đôi mắt biết nói kia.

Quý thầy pha trà, thế là chúng tôi được uống trà với Thầy. Tôi chợt nhớ đến hàng hoa mộc bên mái hiên, có hoa mộc pha trà dâng Thầy thì thật ý nghĩa. Nhưng sau đó tôi lại thôi, thầm nghĩ hoa tàn hết cả rồi.

Trà đã pha xong, chúng tôi ai cũng có một ly trà Bắc xanh thơm màu đọt chuối. Giữa buổi khuya thanh vắng, được ngồi yên cùng Thầy, lắng nghe cái âm thanh giữa đêm ngày giao nhau, tôi biết khoảnh khắc này sẽ là muôn thuở. Thầy mời mọi người nâng trà, ăn mừng thầy trò kỳ ngộ. Mọi người ai cũng xúc động, nhưng kiệm lời, chỉ thả mình cho hơi thở thật sâu.

Thầy nâng ly trà lên và ra dấu cho mọi người nhìn vào ly trà. Ai cũng hiểu Thầy đang dạy, Thầy vào thăm tăng xá chỉ vì chén trà này, chén trà của thầy trò tâm giao tương ngộ. Sự an trú trong hiện tại của Thầy là cao tột, dẹp tan mọi rong ruổi trong đầu tôi. Mọi người chợt nhận ra, chỉ cần an trú thôi là có tất cả. Thông điệp không lời của Người đã làm cho tôi như được tái sinh trở lại, buổi sáng hôm đó thật sâu lắng và hân hoan lạ lùng!

Trời sáng hẳn, Thầy về lại thất Nhìn Xa. Tôi cũng rục rịch đi ăn sáng, vừa bước ra mái hiên thì lại một bất ngờ nữa, hoa mộc lại ngát hương trong lần ra đời thứ ba. Vẫn một màu trắng ngát như gạo tẻ mới xay, vẫn là những khóm hoa như đôi bàn tay khép lại. Sao kỳ lạ thế nhỉ? Tôi tự hỏi mình, làm sao chỉ trong vòng hơn một tháng mà có đến ba lần trổ hoa? Một sự nhiệm mầu đang xảy ra chăng? Tôi đứng ngẩn người nhìn thật lâu để tìm giải đáp. Và lòng đã không còn nghi hoặc gì nữa. Đó là sự có mặt của Thầy!

Tôi nhớ lúc sáng sớm Thầy đi dạo, mọi vật như còn im lìm, thường tĩnh, nhưng với hàng hoa mộc và Thầy thì đó là lần gặp gỡ đầu tiên, một cuộc hội ngộ tinh khôi trong âm thầm lặng lẽ. Trời chưa sáng nhưng cả hai bên đều thấy nhau thật rõ. Chúng chắc là rất hân hoan, đợt trổ hoa thứ ba này là để ăn mừng sự tao ngộ đó. Chúng nở hoa vì nhận được ý thức sáng tỏ của Thầy, có thể đây là lần đầu tiên chúng cảm nhận được lòng quan tâm cao khiết từ một con người cao khiết.

Mừng cho hàng hoa mộc, chúng phước đức quá. Cũng mừng cho tôi và tăng thân nơi đây, nơi nào Thầy đi qua nơi đó đều trở thành huyền thoại. Thất Nhìn Xa giờ đã là một huyền thoại. Những con đường, ngọn đồi, hay hàng hoa mộc đều trở thành một phần của tâm thức thiên thu. Hôm nay chắc sẽ có vị hái hoa mộc mang lên thất Nhìn Xa, chúng sẽ có cơ hội để đáp lại tình thương của Thầy. Cái Tết năm nay chắc cũng là cái Tết nhiệm mầu không thể tả. Tôi thì được học lại thật nhiều điều, cứ như mình được sinh ra trở lại. Xin biết ơn hàng hoa mộc đã là nhân duyên cho tôi về lại với những điều bình dị, nhưng quá đỗi thiêng liêng!

Ba lần hoa mộc nở
Ba lần tôi ra đời
Thầy gói mùa đông lại
Tình tri kỷ lên ngôi.

Chân Pháp Khả