Format: Default

Lạy đức Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi, chúng con xin học theo hạnh Bồ Tát, biết dừng lại và nhìn sâu vào lòng sự vật và vào lòng người. Chúng con xin tập nhìn với tất cả sự chú tâm và thành khẩn của chúng con. Chúng con xin tập nhìn với con mắt không thành kiến. Chúng con xin tập nhìn mà không phán xét, không phản ứng. Chúng con nguyện tập nhìn sâu để thấy và để hiểu những gốc rễ của mọi khổ đau, để thấy được tự tính vô thường và vô ngã của vạn vật. Chúng con xin học theo hạnh Bồ Tát, dùng gươm trí tuệ để đoạn trừ phiền não, giải thoát khổ đau cho chúng con và cho mọi giới. (C)

Lạy đức Bồ Tát Quán Thế Âm, chúng con xin học theo hạnh Bồ Tát, biết lắng tai nghe cho cuộc đời bớt khổ. Ngài là trái tim biết nghe và biết hiểu. Chúng con xin tập ngồi nghe với tất cả sự chú tâm và thành khẩn của chúng con. Chúng con xin tập ngồi nghe với tâm không thành kiến. Chúng con xin tập ngồi nghe mà không phán xét, không phản ứng. Chúng con nguyện tập ngồi nghe để hiểu. Chúng con xin nguyện ngồi nghe chăm chú để có thể hiểu được những điều đang nghe và cả những điều không nói. Chúng con biết chỉ cần lắng nghe thôi, chúng con cũng đã làm vơi bớt rất nhiều khổ đau của kẻ khác rồi. (C)

Lạy đức Bồ Tát Phổ Hiền, chúng con xin học theo hạnh nguyện của Bồ Tát, biết đem con mắt và trái tim đi vào cuộc sống. Chúng con xin nguyện buổi sáng dâng niềm vui cho người, buổi chiều giúp người bớt khổ. Chúng con biết hạnh phúc của người chính là hạnh phúc của mình, và nguyện thực hiện niềm vui trên con đường phụng sự. Chúng con biết mỗi lời nói, mỗi cái nhìn, mỗi cử chỉ và mỗi nụ cười đều có thể đem lại hạnh phúc cho người. Chúng con biết rằng nếu chúng con siêng năng tu tập thì tự thân chúng con có thể là một nguồn an lạc bất tuyệt cho những người thân yêu của chúng con và cho cả muôn loài. (C)

Lạy đức Bồ Tát Địa Tạng, chúng con xin học theo hạnh Bồ Tát, tìm cách có mặt ở bất cứ nơi nào mà bóng tối, khổ đau, tuyệt vọng và áp bức còn đang trấn ngự, để có thể mang đến những nơi ấy ánh sáng, niềm tin, hy vọng và giải thoát. Chúng con nguyện không bao giờ quên lãng và bỏ rơi những người còn đang bị kẹt trong những tình huống tuyệt vọng, nguyện cố gắng thiết lập liên lạc với những ai đang không còn lối thoát, những ai bị bưng bít không có phương tiện lên tiếng kêu gọi công bình, nhân phẩm và quyền được làm người. Chúng con biết địa ngục có mặt khắp nơi trên thế giới và chúng con nguyện sẽ không bao giờ tiếp sức xây dựng thêm những địa ngục trần gian như thế; trái lại, chúng con xin nguyện nỗ lực giải trừ những địa ngục còn đang có mặt. Chúng con nguyện tu học để đạt được đức vững chãi và kiên trì của Đất, để có thể trở thành trung kiên và không kỳ thị như Đất, và cũng được như Đất có thể làm nơi nương tựa cho tất cả những ai cần đến chúng con.

Lạy đức Bồ tát Thường Bất Khinh, chúng con xin học theo hạnh của Bồ Tát, luôn nhìn sâu với con mắt không kỳ thị để thấy được những đức tánh tốt đẹp nơi người khác. Mỗi khi gặp ai Ngài cũng luôn xá chào cung kính và khen ngợi rằng: “Tôi rất kính quý Ngài, Ngài là một vị Bụt tương lai.” Chúng con xin nguyện nhìn sâu vào tự thân để nhận diện những điều tích cực nơi chúng con, để tự chấp nhận và thương yêu được chính mình. Chúng con nguyện chỉ tưới tẩm những hạt giống tốt nơi chúng con và nơi những người xung quanh, để những tư tưởng, lời nói và hành động của chúng con sẽ có khả năng gây thêm niềm tự tin và chấp nhận nơi chính chúng con, nơi con cháu chúng con và nơi tất cả mọi người. Chúng con xin tập nhìn sâu với con mắt không kỳ thị để thấy niềm vui và sự thành công của người là niềm vui và sự thành công của chính mình. Chúng con nguyện tập hành xử và nói năng với đức khiêm cung và niềm cung kính, nguyện học hạnh ái ngữ để giúp những ai có tự ti mặc cảm thấy được rằng họ cũng là những màu nhiệm của vũ trụ. Chúng con biết chỉ có khi nào chúng con vượt thoát được biên giới ngã chấp thì chúng con mới phá bỏ được mặc cảm hơn người, thua người và bằng người và đạt đến tự do và hạnh phúc chân thật. (CC)

Denise Nguyễn

Câu chuyện quanh bữa cơm tối gia đình tôi bắt đầu như thường lệ bằng việc kể cho nhau nghe những việc đã xảy ra trong ngày.

Bỗng nhiên mẹ tôi nói: “Mẹ đang suy nghĩ về cái di chúc của ba mẹ”.

Đang nhai miếng bánh phở tôi liền ngưng lại. Có những vấn đề quan trọng cần bàn thảo nhưng thật ngại ngùng khi nghĩ tới: nào là vấn đề di chúc, nào là ý nghĩ một ngày nào đó ba mẹ tôi sẽ ra đi để tiếp tục dưới một hình thức khác. Để lấy lại bình tĩnh, tôi thở một hơi thật sâu và nhớ lại lời Sư Ông dạy về Không sinh, không diệt.

Mẹ tôi nói tiếp: “Ba mẹ đang suy nghĩ về việc để “Thích Nhất Hạnh Foundation vào trong di chúc”. Tôi có cảm giác là mẹ tôi hơi có chút ngại ngần.

Tập tục bình thường của người Việt là để lại tất cả tiền bạc, của cải cho con sau khi qua đời. Để di chúc đóng góp vào các quỹ thiện nguyện là chuyện rất bình thường trong xã hội Tây phương nhưng chưa được thông dung trong thế hệ của ba mẹ tôi.

Cũng như bao nhiêu bậc cha mẹ khác, ba mẹ tôi lo lắng cho tôi. Mặc dầu tôi đã trưởng thành, ba mẹ tôi vẫn lo cho đời sống vật chất của tôi sau khi qua đời. Di chúc của ba mẹ sẽ đảm bảo đảm tài chánh cho tôi sau này; thương con nên ba mẹ muốn bằng cách đó vẫn tiếp tục chăm sóc cho tôi khi hai vị không còn nữa.

“Như vậy là quá hay đó mẹ”, tôi trả lời không chút ngập ngừng. Để  giúp mẹ bớt ngại ngần, tôi chia sẻ một chút về sự tương tức trong dự định tuyệt vời đó của ba mẹ: “Mẹ à, ba mẹ để Thich Nhat Hanh Foundation vào di chúc thì chẳng khác gì ba mẹ lo cho con. Ba mẹ lo cho tinh thần và đời sống tâm linh của con thì cũng quan trọng như lo cho con được vững vàng tài chánh về sau. Sự giúp đỡ của ba mẹ sẽ giúp cho các tu viện như Lộc Uyển hay Bích Nham còn đó để cho con có chỗ nương tựa những khi căng thẳng hay cần nơi tu tập”.

Tôi nói thêm: “Số tiền đóng góp sẽ lo cho sức khoẻ của các thầy, các sư cô. Đó là những giáo thọ, là các sư anh, sư chị của con – cũng là gia đình con”.

Như Sư Ông đã có viết trong cuốn An lạc từng bước chân: “Dù có bao nhiêu tiền trong ngân hàng đi nữa, mình vẫn có thể chết dễ dàng vì những đau khổ của mình. Cho nên nếu có được một người bạn tốt, xây dựng được một tăng thân tốt gồm những người bạn chân thật, biết nâng đỡ và bảo bọc ta trong lúc khó khăn, đó là một nguồn đầu tư lớn. Những người bạn này giúp ta tiếp xúc với những yếu tố tươi mát và lành mạnh trong con người ta và xung quanh ta, làm chỗ nương tựa cho ta khi gặp khó khăn”.

Khi mà tin tức trong ngày quá tồi tệ và niềm hy vọng trở nên mong manh thì tôi có thể tìm an ủi nơi một cộng đồng quốc tế của tăng thân tu tập.

Ba mẹ tôi hiểu rất rõ giá trị của tăng thân và sự quan trọng của việc giúp quảng bá pháp môn tu tập mà Sư Ông đang giảng dạy trên khắp thế giới. Ba mẹ tôi biết rằng đây là một sự đầu tư cho tất cả chúng ta và cho cả địa cầu. Tôi rất cảm ơn ba mẹ đã đem quan niệm đó vào hành động bằng cách gia nhập “Hội những cây tùng”, là một chương trình Món quà từ di sản thuộc Thich Nhat Hanh Foundation (tạm dịch từ Thich Nhat Hanh Foundation’s legacy gift program).

“Hôi những cây tùng” được thành lập để tiếp nối tinh thần của những cây tùng – là tên Sư Ông đã đặt cho nhóm thiền sinh đệ tử đầu tiên của Sư Ông gồm 13 vị. Đó là những hỗ trợ Sư Ông khi Người còn là một giáo thọ trẻ, mới bắt đầu giảng dạy tại Việt Nam.

Nhìn Sư Ông, chúng ta có thể thấy truyền thống của Sư Ông đang cắm rễ trong xã hội Tây phương dưới một biểu hiện mới, đồng thời trong Sư Ông vẫn còn đó những cây Tùng. Ngày hôm nay, chúng ta có đây bởi năm xưa, những cây tùng còn đó.

Tôi rất sung sướng vì ba mẹ tôi sẽ được tiếp nối không những qua bản thân tôi mà toàn thể tăng thân. Tôi thấy rõ là tôi đang được bảo hộ bởi “Những cây tùng” của năm xưa cũng như của ngày mai.

Denise Nguyễn, Chân Nguyệt Đăng – Giám đốc Thich Nhat Hanh Foundation and practices, Los Angeles, California.

Để biết thêm về Hội những cây tùng, xin vào trang mạng:
thichnhathanhfoundation.org/bequest
hay email info@thichnhathanhfoundation.org

Thêm một năm với bao nhiêu là biến chuyển. Thầy từ Mỹ về lại Làng, và từ Làng qua Thái. Cứ ngỡ như những ngày ở Mỹ đã xa xôi lắm chứ không phải chỉ mới xảy ra năm ngoái. Tôi khép lại một năm ghi chép để có bài cho Lá Thư Làng Mai mà bâng khuâng. Phút giây nào đi qua, khi đọc lại, bỗng ý thức phút giây đó có bao giờ còn được xảy ra? Nên Thầy dạy phải sống hết lòng để mỗi phút giây trở thành huyền thoại, mà mình quên hoài, bạn hiền thấy không!

Tháng một

Thầy về Làng như một tin vui. Tôi đi từng bước quanh Phương Khê mà bồi hồi. Nhìn những chậu lan đất lại nhớ đến những chậu lan ở nhà của Marc mà mỗi ngày, trong sáu tháng, tôi đi qua đi về nhìn bỗng thành thân quen. Phương Khê gọn gàng, xanh mát. Các sư em hẳn đã bỏ nhiều công sức để chăm sóc Phương Khê đón Thầy về. Tôi xin xóm Hạ và xóm Mới cho mười sáu sư em chia làm tám đội để nấu ăn hầu Thầy. Phải dịch các tài liệu của chuyên gia dinh dưỡng về chế độ ăn của Thầy, rồi làm một buổi “hướng dẫn tổng quát” để các sư em làm quen với cách nấu mới, thực phẩm mới. Thật đúng là rất mới, vì trước giờ mình quen nấu với thực phẩm giàu tinh bột, còn thức ăn Thầy bây giờ cữ kiêng đủ thứ. Nhưng tôi tin với óc sáng tạo của tuổi trẻ, các sư em sẽ có khả năng nấu những món ăn phong phú, ngon và lạ mỗi ngày cho Thầy. Tôi theo sát từng đội trong giai đoạn đầu để các sư em khỏi bỡ ngỡ. Còn mình thì lo những buổi ăn khuya khi Thầy ăn ngủ còn bị trái giờ. Thấy sức khỏe Thầy có tăng tiến hơn trước. Chế độ ăn uống theo bác sĩ Hyman rất phù hợp nên Thầy bớt đau nhiều lắm.

Ngày cuối tháng, ở xóm Thượng có tổ chức gói bánh chưng và chợ hoa như mọi năm. Trời mưa nhưng Thầy cũng lên xe đi. Thầy vào cốc Ngồi Yên, uống trà (như những ngày xưa), thiên hạ kéo đến đông nghẹt. Tôi vào chơi với ban biên tập Lá Thư Làng Mai một chút, tội nghiệp, năm nào cũng chạy nước rút cho Lá Thư được trình làng kịp Tết; ghé qua cười với các cô hàng hoa (dân xóm Mới mà) rồi về sớm để mở cửa Phương Khê cho các sư em lo cơm trưa cho Thầy. Nghe kể Thầy đi thăm chợ hoa rồi ghé vào nhà ăn xem thiền sinh gói bánh chưng, mọi người tha hồ chụp hình Thầy nhé.

Coi như một bước tiến nữa trong việc chữa trị của Thầy.

Tháng hai

Thầy lên ở xóm Thượng và tiếp tục ở đó, thậm chí ngày cuối năm cũng không về để xông đất Sơn Cốc. Chúng tôi, ban thị giả nấu ăn, cười với nhau: “Chắc Thầy nhớ hồi đó An cư kiết đông là ở xóm Thượng nên bây giờ Thầy lên xóm Thượng ở rồi”.

Đêm cuối năm, đón Giao thừa xong, tôi gặp bác sĩ Quốc đang ở gite sư cô Định Nghiêm chờ chữa bệnh cho thầy Pháp Đôn. Ông hỏi thăm nên tôi khai bịnh, và thế là đầu năm đầu tháng đã được chữa bịnh. Kỳ này chữa đau hơn lần trước vì bác sĩ chỉnh lại một cái xương sườn của tôi không được thẳng. Nhưng ông chữa bịnh thật tài. Tôi nghĩ bụng: “Đầu năm được chữa bịnh tức là suốt năm được chữa bịnh – không biết hên hay không hên nữa”. Nói vậy thôi chứ hên là cái chắc, nhất là được một bác sĩ giỏi giúp cho mình đỡ đau. Tôi về Phương Khê pha trà, xếp mứt cúng bàn thờ ông bà đầu năm. Hương trầm thơm ngát. Nhà vắng lặng. Tôi khai bút. Lòng bâng khuâng. Một năm nữa qua rồi…

Ngày mồng 1 – Sáng Thầy ra dự lễ đầu năm, Thầy ngồi đó và lòng ai cũng rộn ràng niềm vui. Có hình bóng Thầy có khác. Lễ xong, Thầy về lại cốc, còn chúng xuất sĩ lạy nhau và bói Kiều như mọi năm. Bác sĩ Quốc được mời lên bốc một quẻ Kiều và ai cũng giải là “bác sĩ nên đi tu” làm bác sĩ ngồi cười quá chừng. A, cười đầu năm là nguyên năm hoan hỷ rồi. Tôi cũng lên lạy Bụt, bốc một quẻ và tự giải là “đại cát”. Trên đường vô thăm tăng xá, tôi và sư em Sinh Nghiêm ghé chúc Tết Thầy. Ghé cầu may vì đâu phải cứ ghé là gặp, là được cho vô. Nhưng đúng là đại cát, hai chị em đi xuống mà không gặp thị giả, lại gặp Thầy đang ngồi nhìn ra rừng cây. Thế là được chúc Tết Thầy đầu năm, kể chuyện bói Kiều cho bác sĩ Quốc, chuyện xông đất Phương Khê. Thầy ngồi nghe, gật đầu, cười nhẹ. Trông Thầy bình an đến lạ.

Sau đó, tôi đi thăm phòng quý thầy hào hứng, ăn rất tận tình. Ăn Tết mà. Lâu lâu mới có dịp gặp đủ mọi người. Lúc tính xuống Sơn Hạ thì nghe nói Thầy muốn về lại Sơn Cốc nên tôi vội vàng ra xe đi về trước để… mở cửa. Thầy về, tôi đã kịp đốt trầm, hương thoang thoảng khắp nhà. Thầy ngồi trong phòng ngắm bàn thờ, yên lặng, sau đó ra dùng bữa. Dùng xong, Thầy ngồi trên ghế đu. Có Thầy, thấy nhà ấm áp hẳn ra. Ngày đầu năm, được gặp Thầy như vậy là hạnh phúc quá. Buổi chiều, Thầy ra dấu đi lấy cơm ăn với Thầy nữa. Bạn hiền có thấy quẻ “đại cát” ứng nghiệm không?

Bịnh của Thầy vẫn lúc này lúc khác. Khi rất đau khi lại bớt hẳn, rồi lại đau. Có khi Thầy bỏ cơm cả ngày. Có khi Thầy khỏe, đi thăm tăng xá, xuống Sơn Hạ. Thầy đã dọn lên lại xóm Thượng. Sư cô Chân Không thì đi Mỹ ba tuần. Tôi về lại xóm Mới tham gia sinh hoạt với đại chúng, qua về “chấp tác” ở Sơn Cốc. Dọn phòng để tài liệu, sách lưu trữ. Các sư em xóm Mới qua phụ thay giấy dán tường. Đúng là đông người nên việc gì cũng xong, phục quá đi mất.

Tháng ba

Đầu tháng có khóa tu xuất sĩ hàng năm. Mọi người dọn lên xóm Thượng. Thầy thỉnh thoảng đi vào dự buổi vấn đáp hay nghe các sư con chia sẻ giờ pháp thoại, chỉ ngồi khoảng 20 phút rồi đi ra mà đủ đem hạnh phúc cho mọi người rồi. Có một hôm họp Hội đồng quản trị của UBC (Unified Buddhist Church of United State) bằng skype ở văn phòng xóm Thượng, tôi thưa cho Thầy biết (vì Thầy vẫn là Chủ tịch của hội đồng này mà). Tới giờ không ngờ là Thầy cũng ra dự, dù chỉ đứng ở cửa cho có mặt rồi chào và làm dấu cho thị giả đẩy xe đi. Nghĩa là Thầy trở về với hoạt động ngày cũ rất trách nhiệm đó bạn hiền, đáng nể không?

Giữa tháng, Thầy đi ngang căn nhà đổ nát đằng sau Phương Khê, ra dấu dọn dẹp để làm thiền đường. Thế là ngày nào rảnh, tôi cũng ra cắt bớt mấy bụi gai um tùm. Rồi xin ba xóm lên chấp tác chung được một ngày, dọn sạch cái kho bên hông để làm phòng chứa sách, rồi khiêng cây, dọn dẹp. Căn nhà có từ thế kỷ thứ 19, toàn bằng đá, bây giờ đã đổ nát. Cây dại mọc thành cổ thụ. Có cây vòng theo bức tường đá như hình ảnh của đền Angkor. Không biết dọn tới bao giờ mới xong, nhưng cứ làm thì mới có ngày xong chứ, tôi tự nhủ như vậy. Đại chúng hẹn nhau tới sau Đại giới đàn mới có giờ làm tiếp.

Ngày khai mạc Đại giới đàn Ân Nghĩa, Thầy cũng có mặt. Bạn hiền tưởng tượng coi mọi người mừng đến chừng nào, nhất là các giới tử. Thầy ngồi đó, trang nghiêm, bình an. Thị giả đứng sau cầm hương giúp Thầy trong lúc dâng hương cùng quý Hòa thượng. Ngày truyền giới Tỳ kheo, Thầy đắp y ra ngồi chứng minh. Lâu lắm rồi mới thấy lại hình ảnh Thầy đắp y, tôi xúc động muốn khóc. Thầy đã cố gắng vượt qua những đau đớn, những bất tiện, những mệt nhọc để có mặt đó cho đại chúng. Làm sao học trò Thầy không kính yêu vị ân sư của mình cho được? Ngày khai mạc lễ truyền đăng ở xóm Mới, Thầy cũng xuống, tới trưa Thầy ngồi ăn cơm chung với quý Hòa thượng và Sư bà làm ai cũng hạnh phúc.

Gần cuối tháng có ngày trăng tròn thật sáng. Tôi ngắm trăng, nghĩ tới năm xưa còn là sa di ni, nhận được mấy dòng chữ Thầy fax cho đại chúng xóm Hạ: “I just ordered a beautiful moon for you, enjoy!” (Thầy vừa đặt một ông trăng rất sáng cho các con đó, thưởng thức đi con!). Lúc nào Thầy cũng nhắc học trò đừng bỏ quên giây phút hiện tại và những tuyệt vời của cuộc sống. Sau đó, tôi nghe nói Thầy ở xóm Thượng cũng ngắm trăng với thị giả ở Cốc Ngồi Yên rất vui.

Tháng tư

Tháng này là tháng làm thuế nên tôi hơi bị vất vả, vì thời gian ở Mỹ phải nhờ người ký chi phiếu giúp, giấy tờ tôi lại bị lạc lung tung vì di chuyển nhiều. Nhưng rồi cũng xong, và tôi lại tung tăng ra vườn dọn dẹp tiếp khu nhà đổ nát, làm việc chung với hai sư chú Trời Đại Nghĩa và Trời Đạo Sinh để mướn thợ khởi sự, vì dự tính sẽ làm một phòng cho Thầy ở kế thiền đường. Mỗi lần đi thiền hành là Thầy lại ghé ngang xem “công trình” đến đâu. Có khi Thầy ra dấu cho thị giả đẩy xe vào căn phòng vẫn còn bề bộn gạch đá và ngồi ở đó rất lâu, lắng nghe tiếng chim, tiếng gió, cả tiếng xe chạy ngoài đường.

Đại giới đàn đã xong, ba xóm lại họp nhau lên dọn tiếp cái nhà cũ. Đông người nên tới chiều là phần lớn những gì làm được bằng tay đều đã xong. Hôm sau, thợ tới dọn những phần nặng với máy xúc. Căn nhà gọn hẳn ra. Đúng là sức mạnh của đại chúng. Xóm Mới ở gần nên chia người lên làm thêm mấy buổi. Các sư em này hên quá, không ngờ được chụp hình với Thầy khi Thầy ra thăm “công trình” nên quá hạnh phúc.

Giữa tháng có tang của Hòa thượng Thích Giải Thích, anh của Thầy. Ôn tịch tại Sài Gòn. Ban thị giả thiết lập bàn thờ ở Sơn Cốc đơn giản mà trang nghiêm. Sư em Hạnh Nghĩa và một số sư em ở xóm Mới nấu mâm cúng. Thầy đích thân chỉ bảo phải chọn hình nào, in chữ lớn ra sao,… và mặc áo tràng đứng dự suốt buổi lễ. Sau đó, Thầy ngồi xuống ghế, nhìn bàn thờ lâu lắm, khi đại chúng lạy ba lạy xong Thầy mới về lại Nội viện. Và Thầy im lặng suốt buổi chiều…

Cuối tháng, đại chúng ba xóm lại lên chấp tác rất hoành tráng, thị giả đưa Thầy đi ra đi vô mấy lần xem “công trình”, buổi tối đi ngang qua đống lửa nơi anh em đốt đống cây khô vừa dọn, dừng lại chơi khá lâu. Mọi người ăn măng nướng (măng bẻ ở Phương Khê đó), khoai lùi, rất vui. Vui hơn nữa vì có Thầy tham gia, dù Thầy không ăn được món nào hết.

Tháng năm

Có một cái nhà chỉ cách xóm Mới có một căn muốn bán. Nhà nhỏ, đất cũng nhỏ, nhưng được cái rất gần xóm Mới nên ai cũng muốn mua cho xóm Mới có thêm không gian. Căn nhà được đặt tên là Vườn Hồng, vì có một số cây hồng đang nở hoa. Tôi và Sư Cô đi mua thêm ít cây nữa về trồng cho kịp mùa hè nhà sẽ được sử dụng. Trước nhà có một cái hồ bơi dành cho trẻ em, sâu khoảng nửa thước, không đủ chiều dài để bơi vì chỉ vài sải tay là hết, nhưng có nước nhìn là thấy mát. Hai sư chú Trời Đại Nghĩa và Trời Đại Đồng đã phải bỏ ra nhiều giờ để làm việc với thợ: chùi hồ, lọc nước, bơm nước, v.v. Được voi đòi tiên, có người mơ ước chủ căn nhà sát bên bán luôn để xóm Mới được mở rộng. Ai biết đâu được. Chúng tôi cười với nhau: “Mình thích quá thế nào cũng làm động lòng thổ địa”.

Đại chúng chuẩn bị cho khóa tu 21 ngày sắp tới. Lần này không có Thầy, không biết khóa tu sẽ như thế nào đây? Ban Giáo thọ họp và phân công người phụ trách phần giảng dạy theo chủ đề. Tôi chỉ xin nhận phần vấn đáp vì thời giờ không ổn định, không soạn bài nổi.

Tháng sáu

Tháng này bận rộn với khóa tu 21 ngày và có phần chia sẻ về 50 năm thành lập Dòng tu Tiếp Hiện. Quý cô bác lão thành của Tiếp Hiện Việt Nam (những thành viên của trường Thanh Niên Phụng Sự Xã Hội ngày xưa) cũng qua dự khá đông, tóc ai cũng bạc trắng. Tiếp Hiện trên khắp thế giới về tụ họp cũng nhiều. Có cô giáo thọ Cheri Maples làm trong ngành cảnh sát chia sẻ hào hứng nhất vì cô đem chánh niệm dạy cho cảnh sát, cai tù, luật sư, thậm chí cả lực lượng không quân (Air force) cũng mời cô tới dạy. Điều đặc biệt là cô lập được nhiều tăng thân gồm người trẻ và cho họ lập một tòa án nhân dân để giải quyết vấn đề người trẻ phạm luật. Thời gian tù treo của những người phạm luật này cũng sẽ dưới quyền quản lý của những người trẻ. Họ hiểu nhau. Nên sự chuyển hoá xảy ra rất tự nhiên và những người phạm tội không bị ghi vết đen vào hồ sơ. Một hôm, trong khi cô đang cho vấn đáp ở xóm Mới thì Thầy vào thiền đường. Ôi, ai cũng ngạc nhiên và hạnh phúc. Cheri cúi đầu xá Thầy và được Thầy vuốt đầu, sau đó Thầy ngồi nghe một chút rồi bảo thị giả đưa hộp bánh cầm theo cho cô. Bạn hiền thấy Thầy mình “sweet” (ngọt ngào) chưa?

Giữa tháng, tôi xuống Sơn Hạ đem những bức thư pháp của Thầy đã từng triển lãm ở Hồng Kông, Đài Loan về cất ở Sơn Cốc, mới thấy nhu yếu làm thêm chỗ để cất giữ đồ quả thật là quá lớn. May là cái kho đã được khởi sự sửa chữa lại.

Tháng bảy

Tưởng là nhanh mà không nhanh, giấy phép nộp vào xin sửa lại căn nhà bị đổ nát cứ bị trục trặc. Chưa có giấy phép thì không dám làm gì cả, dù sư chú Trời Đại Nghĩa đã liên lạc được thợ tới xem và sắp xếp công việc. Nên “công trình” bị đình lại, máy móc hết đào xới ầm ì. Một ngày kia, Thầy đi dạo quanh vườn, ra dấu hỏi. Tôi giải thích là phải chờ giấy phép và Thầy không chịu, sau đó Thầy ra dấu hủy bỏ công trình xây cất đó. Ôi chao, sư chú Đại Nghĩa vừa bảo tôi là mình vẫn có thể làm khâu chuẩn bị được trong khi chờ giấy phép, và sư chú đã hẹn người tuần sau tới làm. Thôi đành vậy. Thầy bảo hủy công trình nhưng chúng tôi vẫn phải làm tiếp thôi. Nhưng chắc sẽ làm “lén”.

Trong khóa tu mùa hè năm nay, Thầy không ra được với đại chúng mỗi ngày, nhưng ít nhất là mỗi tuần, và mỗi xóm đều có cơ hội được đi thiền hành chung với Thầy. Nghe nói có khi các em nhỏ cũng vây quanh Thầy, có em đến xá rồi tặng quà lên Thầy, dễ thương lắm.

Giữa tháng

Một buổi chiều tôi vừa ăn cơm xong, Thầy đi ngang và làm dấu bảo tôi đi với Thầy, rồi Thầy cầm chặt tay tôi. “Cầm chặt” nghe! Vì cửa ra vào không đủ chỗ cho xe Thầy và tôi qua cùng lần, nhưng Thầy vẫn không buông tay tôi, thế là tôi đi trước rồi xe Thầy đi sau. Sau đó, Thầy làm dấu đi ra vườn. Đi bên Thầy mà nghĩ tới thời gian mới xuất gia được nắm tay Thầy đi thiền hành cùng đại chúng ở bãi biển. Đến căn nhà đổ nát đang sửa sang, Thầy làm dấu muốn vào xem. Tôi “ngộ” ra là Thầy muốn tôi cùng ra coi nhà đó với Thầy, vì sau cái hôm Thầy bảo hủy công trình, tôi… trốn luôn, không biết thợ đã làm được gì. Hôm nay, Thầy nhìn quanh, thấy có tiến triển và có vẻ hài lòng. Vậy là khỏi phải làm “lén” nữa rồi.

Cuối tháng, Thầy qua xóm Mới dùng trưa ngoài xích đu ở Sân Chim với mọi người, ai cũng hạnh phúc. Những thiền sinh dự khóa hè xong chưa về được gặp Thầy, vui quá.

Tháng tám

Tháng tám là tháng đại chúng Làng Mai kéo qua yểm trợ cho khóa tu ở Viện Phật học Ứng dụng châu Âu (EIAB). Ở nhà, mỗi xóm chỉ còn ít người để dọn dẹp, chuẩn bị cho khóa tu mùa thu. Tôi vẫn loanh quanh với công việc thường ngày, chuyện xây cất lại căn nhà đổ và chăm sóc Thầy. Giữa tháng phải bay qua Đức để họp Ban quản trị của UBC vì đa phần người trong Ban quản trị đang ở Đức. Đi có ba ngày, họp hết ngày rưỡi nhưng rất là lợi lạc và kết quả. Bận về, tôi rảnh rỗi nên xin đi xe buýt thay vì bay về. Đi xe về mà khỏe hơn bay vì khỏi phải chờ tới bảy tiếng ở phi trường. Nhà mình chuyên môn đi máy bay rẻ mà, nên giờ bay có tiếng rưỡi nhưng đi mất một ngày.

Về lại Làng, nghe nói Thầy khỏe ra vì có bác sĩ Quốc “đau đâu chữa đó” từ Mỹ tới. Thầy muốn dùng bánh mì (vốn dĩ là món bị cấm ngặt trong danh sách thức ăn kiêng lâu nay), vì ngán thực đơn ăn kiêng quá rồi. Nhìn Thầy ăn mà cũng hạnh phúc lây. Bởi vậy mình lại càng trân quý cái sức khỏe  mình đang có được, muốn ăn gì thì ăn, không phải kiêng cữ nhiều quá.

Tháng chín

Đại chúng đi Đức về được nghỉ ngơi. Ban thị giả tự túc nấu ăn nên tôi có cơ hội vào bếp. Làm không mệt lắm nhưng mất hết giờ. Có một ngày trúng vào sinh nhật, tôi nấu ăn đãi nhóm thị giả thay vì mua cây trồng như những năm xưa. Buổi tối ngồi yên ít phút, tự chúc mình thêm tuổi thì thong dong thêm, đủ sức khỏe để tiếp tục phụng sự. Tháng này, Sư Cô bận rộn cho chương trình Giọt Nước Cánh Chim để cứu trợ nạn nhân của Formosa. Thầy ít tập đi, có lẽ thời tiết làm Thầy mệt. Có một hôm đi xóm Hạ, Thầy ở lại đêm. Nghe nói buổi tối các sư em xóm Hạ vào hát với Thầy để Thầy tập hát (tập hát là bước đầu của việc phục hồi ngôn ngữ). Xong các sư em khen là Thầy hát hay, Thầy xua tay, và tự dưng miệng bật ra tiếng: “Thôi được rồi!”. Ai cũng mừng. Nhưng đó chỉ là bộc phát của não phải, chứ không phải Thầy đã nói được như mình mong muốn. Sáng hôm sau, tôi đưa cơm, ghé vào thăm. Thầy làm dấu muốn về lại Sơn Cốc, và lại tiếp tục im lặng như xưa nay.

Cuối tháng, Thầy làm nên kỳ tích: tự tập chân trên giường nguyên đêm tới gần hơn 10 tiếng đồng hồ.

Tháng mười

Sư Cô đã đi Mỹ để dự hội nghị Dreamforce ở San Francisco với một số các thầy và các sư cô. Tôi loay hoay mấy ngày để giúp tổ chức nhưng xin không đi vì sẽ về thăm nhà. Mẹ tôi lớn tuổi, ra vô nhà thương hơi thường xuyên, gần đây lại phải đi đặt cái pacemaker (máy tạo nhịp tim) do bị “chết giả” hết một lần, may lúc đó đang ở trong nhà thương nên bác sĩ khám phá ra được nguyên nhân xỉu lên xỉu xuống của mẹ từ mấy năm nay. Mẹ tôi dọa nếu tôi không về thì sẽ có lúc về không kịp, nên tôi cũng lo. Năm ngoái ở San Francisco, tôi cũng hay tranh thủ lâu lâu chạy về nhà một đêm. Nhưng bịnh già mà, được ngày nào mừng ngày đó chứ đâu tính trước được chuyện gì.

Ngày tiếp nối của Thầy, đại chúng các xóm kéo lên Sơn Cốc hát, tặng quà, đảnh lễ, đi thiền hành. Rồi Thầy dùng cơm chung với hai Hòa thượng Minh Cảnh và Minh Nghĩa trong khi đại chúng ăn picnic ngoài sân. Thầy vui lắm, thời được rất nhiều. Tôi dự xong ngày tiếp nối của Thầy là ra phi trường về lo cho gia đình huyết thống.

Tháng mười một

Tôi trở lại Làng vào giữa tháng. Thời gian ở nhà qua nhanh đến không ngờ. Lần này về, tôi giúp được mẹ tôi chữa ít bệnh do kinh nghiệm chăm sóc Thầy. Lại có Nguyên Hương, cô bạn thân lên thăm nên nhà cũng vui. Ngày tôi đi, mẹ bớt quyến luyến nên tôi cũng nhẹ lòng. Thật ra, ba mẹ tôi yểm trợ cho tôi hết sức, nhất là khi Thầy đang đau, ba tôi còn thưa với Thầy là tôi phải ở lại chăm sóc Thầy khi ba gặp Thầy ở San Francisco năm ngoái. Chỉ vì sức khoẻ mẹ tôi cũng mong manh, 80 tuổi rồi còn gì, nên mẹ muốn tôi về thường xuyên hơn. Trên đường bay về Làng, thấy mắt đau đau, tôi nghĩ là do ham đọc sách. Ai ngờ về tới Pháp thấy mắt bị nhiều triệu chứng lạ bèn lên mạng hỏi Mr. Google. Thì ra là tình trạng lão hóa mắt xảy ra, nào là thấy “ruồi bay” (nên bây giờ hết tin tưởng vào mắt mình khi bắt muỗi được rồi vì có khi là nắm bắt ảo giác), nào là thấy “lóe sáng”. Ngẫm nghĩ mắt mình tới giờ mới đau thì cũng là vừa, vì xài máy tính nhiều quá mà, mắt lại vốn cũng yếu vì phải đeo kính từ mấy chục năm nay.

Trước ngày đi, tôi mua được ít chậu cúc đại đóa đầu mùa để ở Nội viện. Đi một tháng về, thấy cúc đại đóa đầy sân, đầy vườn. Ai cũng biết Thầy thích hoa cúc, nên các xóm đem lên cúng dường quá chừng. Cả cái sân trước như một vườn hoa cúc. Nhưng năm nay, không rõ vì sao cúc ít thắm và lại nở không đẹp, cứ còn búp rồi héo đi hoặc nở bung rồi héo liền, có lẽ vì bị cho thuốc kích thích không đều. Luống hoa cúc đại đóa ở nhà mẹ tôi rất tươi, cắt vào cúng Bụt cả mấy tuần chưa tàn.

Ngày 15/11 – Sáng nay có lễ Đối thú an cư ở xóm Thượng. Thầy lên tham dự và ngồi cho các vị trú trì đối thú. Sau đó, các vị cao niên của các xóm lên thay mặt Thầy để đáp từ. Tôi quỳ xuống đối thú với sư cô đại diện hội đồng trú trì xóm Mới, nghĩ bụng năm nay mình được dự an cư với đại chúng đây. Thầy vẫn bảo “may mắn lắm mình mới được dự ba tháng an cư” và điều đó tôi cảm nhận rất rõ khi hai năm nay tôi đều phải tâm niệm an cư chứ không được an cư với chúng do phải đi theo Thầy. Buổi chiều, tôi cầm chổi quét sân. Mùa thu nên sân lúc nào cũng ngập lá vàng. Lại thêm mưa gió nên đôi khi cái sân nhìn rất dơ và quét rất vất vả. Tôi vừa quét lá vừa ngẫm nghĩ. Năm xưa tôi được học là lá rơi thì cứ rơi mà quét thì cứ quét, nên thong dong chẳng mong chờ cho không còn lá rơi. Năm nay tôi lại có thêm cái thấy là những gì rơi vào tàng thức cũng như lá rơi, ở lâu thì khắng lại thành bùn, mới rơi vào thì chỉ một nhát chổi nhẹ là lên đường ngay.

Ngày 21/11 –  Chiều nay có lễ truyền đăng phương trượng ở Sơn Cốc cho Hòa thượng Nguyên Minh. Căn phòng nhỏ, ít người được tham dự nhưng rất trang nghiêm và ấm cúng. Sư Ông trao đèn, trao kệ cho Hòa thượng. Cảm động lắm. “Chức sắc” đại diện cho các xóm đều có mặt. Gặp sư cô Diệu Nghiêm xuống dự, Thầy chỉ tay ra ý lâu quá không xuống thăm Thầy. Xong buổi lễ, Thầy còn ngồi yên nhìn theo mọi người ra về. Thấy Thầy vui, khỏe, tôi xin Thầy cho các em sắp xuất gia được ngồi chung với Thầy một buổi. Thầy gật đầu đồng ý. Được voi đòi tiên (mấy sư em thì bảo là được voi đòi hai bà Trưng), tôi nói “lễ xuất gia xin đẩy xe Thầy đi ngang từng em để Thầy sờ đầu”, Thầy làm dấu ngăn lại, chắc Thầy cần suy nghĩ.

Những ngày cuối tháng, Thầy không khỏe nên nhịn đói, chỉ uống nước. Rồi khỏe đủ để tập đi lên lầu, vào lại phòng ngủ cũ để ngủ một bữa cho vui. Rồi lại đau và muốn đi nhà thương. Vậy chứ khi nào khỏe, Thầy đi ra ngoài gặp mọi người, đố ai biết được Thầy mới vừa bịnh xong… và… sẽ bịnh tiếp.

Tháng mười hai

Ngày 3/12 – Hôm nay Thầy đòi đi Thái Lan quyết liệt. Đang đi thiền hành ngoài trời Thầy bỗng chỉ tay đòi vào nhà gấp, và sau đó làm dấu muốn đi. Thị giả hỏi từng địa điểm thì khi tới Thái Lan Thầy gật đầu, và ra dấu không cần hỏi thêm nữa.

Tôi nghĩ có lẽ trời lạnh quá nên làm cơ thể Thầy, vốn đã yếu, lại càng không khỏe. Thầy lại không thể không ra ngoài để đi thiền hành. Và Thầy biết rất rõ là Thầy cần phải tìm cách để giúp trị liệu cho Thầy khi tình trạng hiện tại có vẻ đứng yên tại chỗ, cứ loanh quanh đau lên đau xuống thì biết bao giờ mới đủ sức để tập vật lý trị liệu.

Thế là tôi “rên” trong nhật ký: có lẽ an cư năm nay lại không được ở yên nữa rồi! Sư cô Định Nghiêm thì rầu rĩ vì bao nhiêu là bác sĩ hẹn tới Pháp vào tháng 12 này để lo cho Thầy. Rồi còn lễ xuất gia sắp tới nữa… Sư cô Chân Không thì lo liên lạc để kiếm cách có máy bay đưa Thầy đi. Thầy trú trì Làng Mai Thái thì vội vã email: “xin cho bên Thái 15 ngày để chuẩn bị”.

Sáu ngày sau, chúng tôi lên đường. Sau bao nhiêu ngày làm việc liên tục, mọi chuyện rồi cũng xong. Sáu thầy thị giả bay trước để chuẩn bị đón Thầy ở Thái Lan. Nhóm còn lại đi chung với Thầy. Chuyến bay dài hơn lần đi Mỹ, nhưng Thầy cũng khỏe hơn rất nhiều nên không có bác sĩ đi cùng. Vé máy bay mua một chiều. Ngày về chưa biết. Thầy đi thì trò đi thôi.

Làng Mai Thái Lan

Thất Nhìn Xa khá yên nên Thầy được nghỉ ngơi không bị quấy rầy, nhưng mọi người cũng khó được lên gần Thầy. Tôi nhớ mới ngày nào tôi đi thăm thất Thầy mà hơi rưng rưng, nghĩ rằng đây chỉ là một biểu tượng chứ không bao giờ thất được đón Người. Vậy mà chuyến đi huyền thoại đã thành. Thầy đang ở đây, với những người con áo nâu mà có người được Thầy sinh ra khi Thầy còn… nằm trên giường bịnh.

Làng Mai Thái đẹp quá, cây cối đã lên cao và xanh ngắt. Nghe tin Thầy về Thái Lan, tăng thân xuất sĩ từ Việt Nam, Hồng Kông, Úc kéo về. Cả những người đang xa chúng vì duyên sự cũng trở về. Ôi là đông vui như ngày hội. Đi đâu cũng gặp người thương.

Căn phòng tôi ở buổi sáng nghe tiếng chim ríu rít, buổi tối thì có một con tắc kè đêm nào cũng kêu. Không biết nó bao lớn nhưng tiếng kêu rất dõng dạc. Dù đang đọc sách hay đánh máy tôi cũng dừng lại để lắng nghe. Thường thường nó kêu liền vài tiếng rồi từ từ nhỏ lại và tắt tị như cái máy bị hết pin. Làng Mai Thái đúng là ở đồng quê, đêm nghe chó sủa, gà gáy (lạ là con gà này không gáy buổi sáng mà 10 giờ khuya mới gáy), bước ra thì có khi gặp rắn trên đường, lá tre xào xạc, rừng lau khỏi đầu. Lúc này vào mùa đu đủ, đi phòng nào cũng thấy vài ba trái. Năm xưa trồng đu đủ vì cây dễ mọc, lại rẻ nên tôi và Hạnh Liên cứ trồng nhiều vào. Bây giờ thì chẳng những đủ mà còn dư. Đu đủ nhà, không thuốc, vừa chín cây, ăn ngọt và ngon ghê lắm, khác xa chừng những trái đu đủ sượng mua ở Pháp. Hôm nào tôi cũng xin thị giả cho một dĩa đu đủ và thấy mình hạnh phúc quá chừng chừng luôn.

Mà nào chỉ có đu đủ, chuối cũng nhiều như vậy, dừa thì mua rất dễ vì cũng trúng mùa. Kỳ này về Thái, tôi thấy mình rất may mắn.  Khí hậu thì mát mẻ, gió thổi suốt ngày. Những buổi ngồi thiền ngoài trời trên mảnh sân rộng (mà các sư em ở Thái gọi là “Bãi biển”) nhìn quanh thấy núi bao bọc bỗng có cảm giác an toàn và êm đềm, thấy mình như nhỏ dại lại. Còn vào thiền đường nghe hô canh thì lại nhớ Bát Nhã vì đông người và tiếng đáp lại rất hùng tráng. Lúc chúng tôi mới tới, có khóa tu cho mấy trăm người trong ngành y khoa, người ngồi chật ra tới các hành lang. Chẳng trách nào các sư em ở Thái đang lo vận động tiền để xây một cái thiền đường lớn như thiền đường Cánh Đại Bàng ngày xưa, vì các khóa tu lớn không đủ chỗ để ngồi thiền chung hay nghe pháp thoại.

Thầy về Thái, không những khí hậu dễ chịu mà còn có bác sĩ vật lý trị liệu đến tập thường xuyên, vì họ là thiền sinh đang dự khóa tu. Chúng tôi mừng quá, vì như vậy thì sự tập luyện để phục hồi của Thầy không bị gián đoạn. Giữa tháng có lễ xuất gia Cây Mai Vàng. Thầy ra dự cả buổi lễ làm ai cũng mừng. Trời Pak Chong chiêu đãi khách phương xa nên cho những ngày thật đẹp. Và Thầy đi thăm núi. Những “trái núi” nhỏ như cái đồi, nhưng rất dốc. Tôi đã leo lên đồi An Ban, muốn mỏi chân vì những bục xi măng các thầy làm quá cao. Ngọn núi bên kia Thất Nhìn Xa, chỗ thiền đường Vách Núi, không có thang cấp mà lại dốc vô cùng, tôi phải níu cây hai bên đường mới đi mà không trượt té. Ấy vậy mà có một hôm, nghe tiếng hát vang vang từ trên cao, tôi hỏi thì hay tin Thầy đã lên tới đỉnh núi và đang chơi với các sư em từ Long Thành và Hồng Kông. Thị giả khiêng xe Thầy lên cũng phải vững chân lắm, còn Thầy thì vững tim trong khi người xung quanh ai cũng hồi hộp. Thầy đi chơi núi với các sư em, thoải mái và rất vui. Tôi xin lại cái video clip để xem mà lòng cũng hạnh phúc lây.

Tối 24/12 – Tôi đang làm việc thì các sư em vào nhắn sư cô Định Nghiêm vừa gọi điện thoại bảo Thầy mời lên cốc Thầy ngắm cây “Noel”, nghĩa là cái cây được ban chăm sóc gắn đèn chớp chớp trước cốc Thầy. Kéo nhau lên thấy mọi người đang đứng hát. Thầy chịu chơi, ngồi đó nghe mấy bài xong mới về phòng. Còn tôi đi về, nghĩ tới một buổi Noel rất  đơn giản chưa từng có trong lịch sử Làng. Sau mới biết, ở Thái Lan các sư em chỉ ăn mừng tết Tây chứ không ăn Noel như ở Pháp hay Mỹ, vì Làng Mai đi đâu cũng nhập gia tùy tục mà.

25/12 – Tôi và một số thị giả Thầy về Việt Nam để xin visa ba tháng ở Thái Lan. Hôm trước rời Pháp gấp nên chưa kịp đi xin visa ở lâu. Bước chân xuống Sài Gòn tôi bồi hồi, mới đó mà đã bảy năm tôi không hề trở lại. Chuyến đi này có hai ngày rưỡi, nhận visa xong là đi thẳng ra phi trường bay về lại Thái.

Cuối tháng, cuối năm, có khóa tu dành cho những người nồng cốt trong các tăng thân ở Đông Nam Á. Buổi sáng tôi cho vấn đáp, buổi chiều cho tham vấn. Xong việc đi ra gặp ‘Sangha fair’ (Hội chợ tăng thân) rất vui. Chỉ có mấy tăng thân: Nhật, Trung Quốc, Đài Loan, Việt Nam, Indonesia, Hồng Kông, nhưng mỗi tăng thân đều bày bàn của mình rất màu sắc, có thức ăn vặt quê hương, có hình ảnh sinh hoạt tăng thân. Bàn của tăng thân Nhật lại có thêm chỗ dạy xếp giấy, gói quà bằng khăn. Bàn của tăng thân Trung Quốc có thêm cây đàn thập lục. Tiếng hát vang vang. Những khuôn mặt rạng rỡ. “Ăn khách” nhất là “gian hàng” cho mượn kimono. Ai cũng thích hóa trang, mượn áo kimono mặc thử, chụp hình. Có một thiền sinh người Nhật vốn theo Thần giáo nên mặc y phục rất nổi bật. Buổi sáng đi nhận giới Tiếp Hiện anh ấy đã mặc bộ y phục cổ truyền này nên buổi chiều nhiều người chạy tới mượn để mặc chụp hình. Tôi đi ngang bắt gặp hình ảnh một sư chú trong bộ đồ Nhật đang cầm cây tre hoa lên như kiếm sĩ Nhật Bản, trong khi một anh Nhật thì xúng xính khăn đóng áo dài. Chao ơi, nghĩ tới ‘Sangha fair’ ở Pháp nhiều tăng thân hơn nhưng không nhiều màu sắc và lắm trò như ở đây. Bên đó chủ yếu là giới thiệu sinh hoạt tăng thân cho thiền sinh biết để tham gia. Còn ở đây thì không có thiền sinh (khóa tu dành cho người nòng cốt mà) mà hơi giống gian hàng triển lãm. Nhưng không gian ngập tràn tình huynh đệ và nụ cười.

Và bạn hiền ơi, tôi cũng kết thúc bài viết này bằng một nụ cười. Hai năm đi theo Thầy từ nhà thương này tới nhà thương kia, từ nước này tới nước nọ. Tôi chứng kiến sự bình phục của Thầy từng ngày. Chậm, nhưng không phải là không có. Thầy vất vả với cơn bịnh, nhưng ý chí của Thầy vẫn mạnh mẽ. Thầy vẫn là người quyết định trong mọi chuyện để sự hồi phục có thể tiến triển nhanh hơn. Tôi có dịp học hỏi thêm về căn bịnh này qua những người đã từng có kinh nghiệm và biết rằng hai năm không phải là dài đủ để mọi sự được như mình mong muốn. Nên lòng càng an, niềm tin càng mạnh. Và xin gởi điều đó đến bạn hiền như lời chúc của năm mới nhé.

       Thương quý.

Chân Thoại Nghiêm

Một lần tình cờ nhìn thấy câu đối “Lắng nghe để hiểu – Nhìn lại để thương” với nét chữ của Thầy trên trang bìa của một tờ báo, con thực sự được đánh động. Câu thư pháp ấy đã đem đến cho con rất nhiều năng lượng và cảm hứng.

Là một bác sĩ gia đình nên con luôn để ý, quan tâm đến kỹ năng truyền thông giữa bác sĩ và bệnh nhân. Con đã soạn thảo những chương trình đào tạo về đề tài này cho sinh viên y khoa và nhân viên y tế. Đã từng hướng dẫn hàng trăm khoá huấn luyện như thế, nhưng chưa bao giờ con để ý đến tầm quan trọng của việc “nhìn lại để thương”.

Tham dự nhiều khóa tu, lắng nghe pháp thoại của Thầy, của sư cô Chân Không và nhiều quý thầy, quý sư cô giáo thọ khác, con từ từ nhận ra ý nghĩa của sự thực tập “nhìn lại để thương”. Dừng lại để nhìn sâu vào tâm mình, để ý thức rõ ràng trạng thái của tâm trong giây phút hiện tại, để thấy mình đang có những hạt giống thiện hay bất thiện biểu hiện từ tàng thức thâm sâu. Chỉ với một ý thức đủ đầy như thế thì ta mới có thể lắng nghe với tâm từ bi. Con nghĩ rằng, những người làm việc trong ngành y khoa cần phải có một tấm lòng biết hiểu và cảm thông. Mỗi bác sĩ hay mỗi nhân viên y tế phải có ý thức về lòng nhân đạo.

Với cái hiểu đó, con đã dịch câu thư pháp của Thầy sang tiếng Thái với nội dung: “Lắng nghe với tâm từ bi –  Nhìn lại chính tâm tư mình” (Listen compassionately, Look into our own mind). Sự thực tập lắng nghe và nhìn lại như thế chính là một kỹ năng tâm linh quan trọng, giúp giảm thiểu khổ đau trong ngành Chăm sóc sức khỏe.

Trong suốt 6 năm qua (2010-2016), với sự yểm trợ của sư cô Linh Nghiêm, con đã có rất nhiều cơ hội mang pháp môn chánh niệm vào đời sống hàng ngày. Con cũng đã tổ chức rất nhiều khoá tu cho các nhân viên y tế ở Korat và những tỉnh lân cận, với sự yểm trợ ngân sách từ Văn phòng An ninh Y tế Quốc gia.

Ngoài việc tổ chức những khoá tu, con cố gắng huấn luyện cho các nhân viên y tế các kỹ năng về việc kết hợp thiền tập với yoga, nghệ thuật truyền thông tạo kết nối,… để chăm sóc cho bệnh nhân có phẩm chất hơn; đồng thời tổ chức trại sinh hoạt với chủ đề Trái tim mầu nhiệm.

Con đã khuyến khích những nhân viên đã từng tham gia các khoá tu và các khoá đào tạo đến với nhau như một tăng thân để duy trì và tiếp tục sự thực tập một cách đều đặn. Con cũng cố gắng mang các pháp môn khác nhau áp dụng tại cơ quan làm việc, các khoá đào tạo và trong chính đời sống hàng ngày của con.

Theo lời khuyên của sư cô Linh Nghiêm, con đã xin những mẩu chuyện từ các bệnh viện từng tham gia các chương trình mà con tổ chức, để có thể thấy rõ hơn những lợi ích thiết thực mang đến từ sự thực tập chánh niệm. Chúng con xin kính dâng các mẩu chuyện này lên Thầy như một món quà nhân dịp đầu năm mới 2017. Tổng cộng có 10 bệnh viện đã gởi những câu chuyện cũng như hình ảnh sinh hoạt như sau:

1. Bệnh viện Soong Nern
2. Bệnh viện Si Khiu
3.   Bệnh viện Pi Mai
4. Bệnh viện Chakkaraj
5. Bệnh viện Pak Thong Chai
6. Bệnh viện Kham Talay Sor
7. Bệnh viện Chok Chai
8. Bệnh viện Wang Nam Khiew
9. Trung tâm Y tế của bệnh viện Maharaj
10.  Bệnh viện Nang Rong thuộc tỉnh Buriram

Pháp môn Làng Mai trong sinh hoạt của bệnh viện Soong Nern:

1. Thiền ca:

Vào lúc 8 giờ sáng mỗi ngày làm việc trong tuần, sau khi hát quốc ca, toàn bộ nhân viên bệnh viện, bệnh nhân ngoại trú và người thân của họ đều cùng hát bài thiền ca “Mình là một” (We are one) – “Mình là chiếc lá trên đầu cành, mình là ngọn sóng trên đại dương, mình là sao sáng trên bầu trời…”. Cùng lúc đó, bài hát được phát thanh đến tất cả mọi khu vực của bệnh viện (OPD/NCD/PCU/SSM/ Dentistry – Nha khoa).

Lúc 10 giờ, chuông chánh niệm cũng được phát đi qua đài phát thanh của bệnh viện với vài lời hướng dẫn về sự thực tập có mặt trong giây phút hiện tại.

Lúc 13 giờ, phát thanh bài hát “Standing like a tree”.

Lúc 14 giờ, phát thanh chuông chánh niệm cùng với vài lời nhắc nhở mọi người trở về với giây phút hiện tại.

Lúc 15 giờ, chuông chánh niệm cũng lại được phát đi với lời nhắc quay về với giây phút hiện tại.

Lúc 15 giờ 30, bài hát “In Gratitude” được phát thanh, tiếp theo phát thanh viên sẽ đọc lên một đoạn trích dẫn ngắn liên quan đến Phật pháp, để tạo cảm hứng cho mọi người cùng chiêm nghiệm về sự thực tập trước khi trở về nhà.

Bài hát “Mình là một” được hát trước mỗi buổi họp hàng tháng của nhân viên bệnh viện.

2. Chuông chánh niệm được thâu vào trong CD để phát vào 10 giờ, 14 giờ, 15 giờ hàng ngày.
3. Bài hát “Hạnh phúc bây giờ và ở đây” được đưa vào trong giờ thể dục Maneewecht.
4. Sử dụng chuông chánh niệm và hát thiền ca trong khi hướng dẫn tổng quát cho nhân viên mới.
5. Tụng kinh (chanting meditation) sau giờ làm việc (từ 16h30 đến 17h30), ở phòng Mali (tạm dịch là Phật đường) của bệnh viện.

Xử lý vấn đề cũ bằng một tâm hồn mới:

Vừa qua con có cơ hội làm một chuyến thiện nguyện, khám chữa bệnh miễn phí cho người dân tại bệnh viện Soong Nern. Chị Lek, một trưởng phòng điều dưỡng rất thông minh đã đến kể cho con nghe về trường hợp khiếu nại vừa mới xảy ra. Chuyện “tiêm chủng lặp lại” do các em sinh viên thực tập y khoa gây ra.

“Chắc cô Tú còn nhớ, vấn đề tương tự mới xảy ra cách đây một năm thôi. Vì vậy năm ngoái đã rút kinh nghiệm, thiết lập một tiến trình làm việc mới để ngăn ngừa, nhưng năm nay nó vẫn xảy ra. ‘Human mistakes!’ (Con người mà!)” – Chị Lek kể với con, giọng chị vẫn đầy phấn khích như mọi khi.

“Rồi chị đã làm gì với sự cố ấy? Cách xử lý có gì khác với lần trước không?” – Con hỏi chị Lek

“Tôi đã xử lý vấn đề với một cái nhìn mới hơn, có phẩm chất hơn. Trước đây, tôi và chị Ya nghĩ rằng mình là lãnh đạo nên luôn vội vội vàng vàng xử lý vấn đề. Mình không muốn các bậc phụ huynh kiện cáo bệnh viện nhưng làm vậy thì các nhân viên lại cảm thấy rất áp lực vì không được lắng nghe. Lần này, chúng tôi không chỉ ra ngồi lắng nghe, chăm sóc các bé và phụ huynh, mà còn lắng nghe các y tá và đội ngũ nhân viên của mình để hiểu chuyện gì đã xảy ra mà không vội vàng đi đến kết luận và tìm cách giải quyết như trước. Tôi thấy làm như thế các nhân viên đồng thời cũng được trị liệu vì cảm thấy mình được hiểu và chính chúng tôi cũng thấy được toàn bộ sự việc một cách rõ ràng hơn”.

Con đã học được từ chị Lek một bài học vô cùng quan trọng: Dù mình có thận trọng và chặt chẽ đến mức nào thì bao giờ cũng có rất nhiều yếu tố và nhân duyên nằm ngoài sự kiểm soát của mình. Cho nên các thiếu sót trong phục vụ hay những khiếu nại từ bệnh nhân là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, mình có thể làm chủ và xử lý những việc đã xảy ra với cách suy nghĩ tích cực, có hiểu có thương. Con cám ơn chị Lek và rất ngưỡng mộ đội ngũ nhân viên đầy phẩm chất của bệnh viện Soong Nern.

Pháp môn Làng Mai trong sinh hoạt của bệnh viện Si Khiu:

Các pháp môn được thực tập một cách thường xuyên tại bệnh viện:

Từ năm 2011, mỗi buổi sáng, chuông chánh niệm và bài kệ “Lắng lòng nghe, lắng lòng nghe, tiếng chuông huyền diệu đưa về nhất tâm” được phát thanh trên đài của bệnh viện. Tiếng chuông được thâu bởi các nhân viên y tế để nhân viên và bệnh nhân cũng như người thân cùng thực tập.

Sử dụng chuông trong các buổi họp của bệnh viện, thí dụ như tại cuộc họp hàng tháng của khoa điều dưỡng.

Hát thiền ca trong các chương trình sinh hoạt, trong các buổi tập thể dục trong dưỡng đường.

Thiền buông thư trong các sinh hoạt trong nhà và ngoài trời.

Áp dụng các pháp môn tại các nhóm phục hồi chức năng sau khi cai nghiện:

Trước đây ở bệnh viện Si Khiu, sinh hoạt tại các nhóm phục hồi chức năng cho người cai nghiện chủ yếu là mọi người chia sẻ về bản thân và làm bài viết. Nhìn chung, những người trong nhóm có vẻ không hợp tác và khá động. Vài người có vẻ buồn ngủ, những người khác thì bực bội, và rất nhiều người không thể ở lại lâu, chỉ muốn ra về. Sau một thời gian quán sát, chúng con đưa sự thực tập Làng Mai vào hoà nhập trong nhóm sinh hoạt. Chúng con bắt đầu buổi sinh hoạt bằng Thiền buông thư, xen kẽ giữa các bài thiền ca là lời hướng dẫn. Thí dụ như thở vào, con biết con đang thở vào; thở ra, con biết con đang thở ra; Thở vào, con thấy con như một bông hoa; Thở ra, con cảm thấy thích thú;… Sau đó, chúng con thực tập xá chào nhau trước khi vào sinh hoạt nhóm.

Đầu tiên, mỗi người tự giới thiệu về mình với nhóm rồi hát chung với nhau vài bài hát như Thở vào thở ra, Ta hạnh phúc liền giây phút này,… Sau đó, chúng con mới làm các bài tập viết. Đôi khi vừa làm vừa uống trà hay ăn bánh. Chúng con uống trà Rang Jued (có tác dụng tẩy độc), hay trà Ya Dok Khao (có tác dụng giảm cảm giác thèm thuốc lá) bởi vì hầu hết những người cai nghiện đều hút thuốc hay uống rượu.

Trong 2 tháng qua, sau khi đã thay đổi một số phương thức sinh hoạt, chúng con để ý thấy các thành viên trong nhóm đã không còn bực bội, buồn ngủ, mà trái lại đã có thái độ hợp tác trong các sinh hoạt. Thậm chí họ còn cảm giác buổi sinh hoạt giống như một giờ nghỉ ngơi thực sự. Ngoài ra, không còn ai phàn nàn về chuyện giờ sinh hoạt kéo dài hay muốn chóng về nhà nữa. Trong tương lai, chúng con sẽ kết hợp đọc kinh hay đọc Năm giới trước khi kết thúc ngày sinh hoạt.

Trên đây chỉ là báo cáo của hai trong mười bệnh viện, con xin trình lên Thầy cùng đại chúng. Chúng con đang dần dần đưa pháp môn đến với từng nhân viên, từng bệnh nhân và người thân của họ, để mọi người đều được nuôi dưỡng cả thân lẫn tâm trong suốt thời gian làm việc và trị liệu tại bệnh viện.

Con kính tri ân Thầy.

Con, bác sĩ Tú

Bên nhau Vách Núi (1) Nhìn Xa (2)

Dấn thân bốn biển một nhà sớm hôm

Ngồi Yên (3) thấy rõ nguồn cơn

Lắng Nghe (4) thâm cảm sóng ngầm thói quen

Cam Lồ (5)  tâm địa ứa lên

Từ Nghiêm (6) xuất hiện phược triền tháo tung

Pháp Vân  (7) Nước Tĩnh (8) trăng lồng

Năm châu sen nở Dương Xuân (9) thắm tình

Phương Khê (10) nhóm lửa tâm linh

Thầy trò có mặt thỏa nghìn ước mong

Lửa lên ấm cả mùa đông

Nuôi nhau nuôi những nuôi dòng nuôi nhau

Phút giây mãi tới nghìn sau

Bước chân về tới rừng sầu đơm hoa

Mắt trong ngấn lệ hát ca

Nhàn nuôi hơi thở cao tòa đệ huynh

Thủy chung vẫn một lộ trình

Đơn thuần nhận diện thương mình hiểu thương

Nơi nghẽn lối chốn đoạn trường

Là nhau thêm lớn con đường báo ân

Trôi lăn ấy chỗ dừng tâm

Nhìn Xa soi tỏa sáng gần Có Nhau (11)

                    20/12/2016

      Ôn thủ toạ Vườn Ươm Thái Lan

GHI CHÚ

1. Vách Núi: thiền đường Vách Núi, Làng Mai Thái Lan.
2. Nhìn Xa: thất Nhìn Xa, chỗ ở của Sư Ông, Làng Mai Thái Lan
3. Ngồi Yên: thất Ngồi Yên, chỗ ở của Sư Ông, xóm Thượng, Làng Mai.
4. Lắng Nghe: thất Lắng Nghe, chỗ ở của Sư Ông, Tổ Đình Từ Hiếu.
5. Cam Lồ: thiền đường Cam Lồ, xóm Hạ, Làng Mai.
6. Từ Nghiêm: chùa Từ Nghiêm, xóm Mới, Làng Mai.
7. Pháp Vân: chùa Pháp Vân, xóm Thượng, Làng Mai.
8. Nước Tĩnh: thiền đường Nước Tĩnh, xóm Thượng, Làng Mai.
9. Dương Xuân: núi Dương Xuân, Tổ Đình Từ Hiếu.
10. Phương Khê: nội viện Phương Khê, Làng Mai.
11. Có Nhau: thất Có Nhau, chỗ ở của Thầy thủ tọa Làng Mai Thái Lan.

Thầy kính thương,

Sáng nay trên con đường nhỏ dẫn ra thiền đường Hội Ngàn Sao, hàng vạn giọt sáng mong manh đang nằm chơi trên đầu những chiếc lá cỏ, là mưa hay là sương… Cơn mưa khuya vẫn còn kéo dài cho tới bây giờ, lúc nặng hạt lúc chỉ bay bay nhưng vẫn êm đềm, nhẹ nhàng và mênh mang…

Những cơn mưa khuya thật kì lạ, nó hình như có mặt mà cũng hình như không, phải thật sự lắng tâm lắng lòng mới nghe được cái thênh thang thấm đẫm của những hạt nước nhỏ li ti đang bay lượn khắp đất trời… Đứng trước cửa phòng, con lắng tai nghe âm thanh đều đều của những giọt mưa rơi nghiêng nhẹ nhàng đáp xuống những cành nhánh đã trơ xương xẩu. Những giọt mưa tiếp nhau đậu xuống tận thảm cỏ vẫn còn xanh bên dưới và những chiếc lá cỏ nhỏ bé kia vẫn chở những hạt mưa mong manh trên đầu, chờ ánh sáng về thắp dậy bình minh. Khi mặt trời lên, thế nào ánh sáng cũng về, thắp lên giữa lòng bao la biết bao nhiêu là ngọn nến. Bình minh sẽ thắp lên trong lòng sương mai một thứ ánh sáng đẹp lạ lùng, thứ ánh sáng của niềm vui sống thâm sâu, hùng hậu mà cũng hồn nhiên, bình dị của thiên nhiên, đất trời. Những giọt sáng đó cũng gọi về hương đất ban mai, thanh khiết và an lành. Đất trời luôn để dành những quà tặng đẹp đẽ như thế.

Thầy kính thương, con không che dù cũng không choàng áo mưa, đi thảnh thơi trong cái quen thuộc của cơn mưa khuya và mỉm cười với cái yên lắng gần như tuyệt đối của trời đất buổi sớm… Thầy cũng đã từng đi những bước chân an vui như thế dưới những cơn mưa bay mùa xuân hay mùa thu, ở xóm Hạ, xóm Mới hay xóm Thượng. Thị giả có khi không cần phải che dù cho Thầy. Thỉnh thoảng Thầy xòe bàn tay ra cho những giọt nước li ti đó đậu xuống và mỉm cười. Những giọt mưa đó hẳn là vui vẻ hạnh phúc lắm khi được tan đi trong lòng bàn tay hay trên đầu mấy ngón tay của Thầy.

Cái âm thanh của những cơn mưa khuya, phải tinh tường lắm mới nghe được, thường làm cho con lắng lòng lại dễ dàng. Cái âm thanh dường như không phải là âm thanh đó, cái âm thanh không hề mang chút ồn ào đó, giống như tiếng gọi của ngàn xưa mà cũng như tiếng thì thầm của trời đất trong những giờ linh thiêng nhất. Con cũng cảm nghe thứ âm thanh đó như là tiếng nói của hàng vạn loại chúng sanh, tuy mơ hồ nhưng thâm trầm biết bao. Có lẽ vì vậy mà tiếng mưa khuya dường như chạm tới được những nỗi niềm sâu kín nhất trong lòng người.

Thầy kính thương, làm một sư cô hạnh phúc thật không dễ dàng chút nào. Thực tập làm một sư cô hạnh phúc là một trong vài điều con phát nguyện cho mùa an cư năm nay. Hôm ở xóm Thượng trong ngày quán niệm cuối năm, sau buổi pháp thoại, con ra thăm vườn Bụt ngay trước thiền đường Nước Tĩnh. Mùa này nước trong hồ hoa súng đông lại vì lạnh. Con đi quanh, lượm lên một chiếc lá sồi và tới trước tượng Bụt, Bụt vẫn ngồi an vui dưới cội tùng. Con quỳ xuống và thở những hơi thở thật sâu, thật yên. Con nghĩ đến Thầy, đến Sư phụ con, đến thầy Từ Ân, đến những vị thầy đã hướng dẫn, dạy dỗ con trên con đường cao sáng này. Con nghĩ đến ba mạ con, đến các anh chị, hai em và các cháu, đến gia đình huyết thống. Con nghĩ đến các sư chị, sư em xóm Hạ và chùa Từ An nơi con đã xuất gia, đến tất cả các anh chị em xuất sĩ trong gia đình tâm linh, đến những người bạn tu đã từng nâng đỡ con trong đời sống này, và con đã nhìn Bụt rồi nói lời ước nguyện của con vào lòng chiếc lá. Con cũng xin một bông hoa cúc dại nhỏ gần đó để cài lên chiếc lá sồi nữa.

”Viết” xong lời nguyện, con đi tới đống lửa lớn sẽ được đốt lên sau giờ thiền hành và cài ngọn lá sồi chín đó trên một cành khô được dựng lên ngay giữa lòng đống củi cao rồi đi chầm chậm quanh đó vài vòng. Ý chừng con muốn in đậm ước nguyện của mình thêm nơi những bước chân yên vui, và cầu nguyện cho những lời nguyện của mọi người đều được thành tựu. Thầy ơi, ngay giây phút đó, con thấy rằng, chỉ với những bước chân yên vui của con trong cuộc đời xuất sĩ, con đã gởi tới được cho những người con thương tất cả những ước nguyện an lành, đẹp đẽ nhất rồi.

Thầy kính thương, buổi lễ đón Giao thừa năm nay tuy ngắn gọn, đơn giản mà ấm cúng lắm. Ngồi giữa tăng thân, trong tiếng chuông trống Bát nhã trầm hùng đón năm mới, con không cố gắng gì cũng thở được những hơi thở thật bình yên, lắng dịu. Chỉ cần ý thức tới sự có mặt của những người bạn tu quanh mình, chỉ cần để lòng mình hòa với lòng đại chúng, con thấy mình đã là năng lượng mạnh mẽ đầy tình thương yêu của tăng thân rồi. Có khi con cảm giác nếu con mở mắt ra và nhìn lên phía đầu hàng bên quý thầy, thì con cũng sẽ thấy Thầy ngồi đó, đưa đôi mắt từ hòa yêu thương mà nhìn đàn con của mình thôi. Ngay giây phút đó, con đã thấy Thầy cười, nụ cười hiền như muôn thuở, và con cũng mỉm cười. Thầy đang có mặt rõ ràng trong đại chúng này, Thầy đang có mặt trong con, chưa bao giờ không là như thế.

Cuối buổi lễ, không hẹn mà cả bốn chị em con – sư chị Tịnh Hằng, sư chị Hội Nghiêm, sư em Thuỷ Nghiêm và con – cùng nhau đi chúc mừng các sư anh, sư chị lớn. Sư cô Diệu Nghiêm rất vui khi đứng giữa vòng tròn của những sư em mình và mỉm cười nghe những lời chúc đầy hạnh phúc. Sư cô Từ Nghiêm hơi mắc cỡ khi chúng con cùng nói lên lời biết ơn và cười rất nhiều với sư cô và chúng con cũng kịp chào sư chị Thanh Ý trước khi sư chị rời thiền đường để lái xe đưa mọi người về lại xóm. Chúng con cũng đến chúc Tết thầy Kai Li và các thầy Pháp Dung, Pháp Lai, Pháp Hữu, Pháp Lưu, Pháp Linh. Các anh em đều rất hạnh phúc và chia sẻ là họ đã rất được nuôi dưỡng bởi các sư chị, sư em hạnh phúc này ở xóm Hạ… Chúng con cũng thấy được niềm vui của sự hòa hợp nơi những người anh em của mình. Ngay lúc thầy Pháp Dung nhìn thẳng vào mắt chị em con và nói lên lời cám ơn đó, con thấy rằng nếu thầy có vô tình làm cho một sư em nào đó của mình buồn khổ, thì người sư em đó thế nào cũng sẽ ”tha thứ” được cho thầy, chỉ vì lý do thầy đang là một người tu có hạnh phúc.

Trong bài pháp thoại chiều hôm đó, thầy Pháp Dung có nói rằng thầy không buồn hay ganh tỵ gì khi Thầy tuyên bố: “Happy teachers can change the world” (Thầy cô giáo hạnh phúc có thể làm thay đổi thế giới) thay vì “Happy monks can change the world” (Người tu hạnh phúc có thể thay đổi thế giới). Ý tưởng đó làm đại chúng ai cũng vui vẻ và những tràng cười giòn đã lan đi khắp thiền đường. Lúc đứng quanh các sư anh, sư em để chúc Tết, nhớ lại chuyện này, con nói: “Với sự có mặt của Thầy trong con, hôm nay con tuyên bố rằng: Happy monks can change the world“. Sư chị Hội Nghiêm đứng cạnh và tiếp lời con: “Và cũng với sự có mặt của Thầy trong con, con sẽ viết câu thư pháp đó tặng thầy”. Tất cả anh chị em con ai cũng cười rạng rỡ, ai cũng vui, ai cũng hạnh phúc. Thầy ơi, lúc đó làm sao mà Thầy không có mặt ở đó cho được, anh chị em con hạnh phúc, tình huynh đệ đằm thắm, dễ thương. Sự hòa thuận và nuôi dưỡng đó chính là sự hiện hữu mầu nhiệm của Thầy.

Thầy kính thương, con thương con đường trước xóm Hạ quá! Chúng con đã đến đây và lớn lên trong sự có mặt đầy kiên nhẫn và bao dung của con đường này. Những hôm nắng đẹp, con đường sẽ đầy ắp tiếng cười khi chị em cùng nhau đi bộ, dạo chơi. Con đường giữ gìn những bước chân yên vui mà cũng thương mến ôm ấp những bước chân buồn khổ, lao đao. Hôm cùng đại chúng thiền hành ra con đường quen thương đó, con cũng ý thức những bước chân con đang bước đi cho Thầy. Nắng tràn ngập khắp không gian, cái nắng buổi trưa thật hào phóng và sảng khoái, không một ngõ ngách nhỏ bé nào của cây cỏ, ruộng nương mà những giọt nắng kia không đậu xuống, không chảy vào. Cái nắng hiền yên ả của một ngày thu thật đẹp, đang làm ánh lên những sợi tơ giăng ngập cánh đồng, những sợi tơ lóng lánh bắc cầu nối những mô đất nâu nâu mới được cày xới lên. Những khu rừng, đồng cỏ, vườn mận và cả đại chúng xóm Hạ hôm đó được tắm trong cái nắng hân hoan. Những đôi mắt thỉnh thoảng ngước lên ngắm nhìn trời đất hay nhìn nhau, con biết, cũng đã chứa đầy nắng. Đất trời đẹp quá Thầy ơi! Con bước đi thật chậm, an trú những bước chân của mình nơi hơi thở, nơi sự có mặt của Thầy trong con, nơi sự bình yên lặng lẽ của đại chúng và nơi khung cảnh an tịnh xung quanh.

Trong một vài bước chân an trú kỹ càng, bỗng nhiên con hiểu được tại sao Thầy yêu cuộc sống này nhiều đến như vậy. Tại sao dù có bệnh nơi thân Thầy cũng thiết tha đón nhận cuộc sống và thưởng thức sự sống trong từng giây phút, nơi từng ngõ ngách một cách hết sức sâu sắc như vậy. Ngay giây phút đó, con thấy Thầy mỉm cười, sự sống đẹp đẽ quá, sự sống mầu nhiệm biết bao! Những giọt nắng vui trải dài qua ngọn đồi uốn lượn bình yên, những chú chim chơi đùa và gọi nhau trong sự ấm áp, an lành, những cánh đồng rộng lớn lặng thinh nằm gối lên nhau, những khu rừng cất giữ bao nhiêu là phép mầu qua những mùa thay lá và những bước chân cẩn trọng chầm chậm trưa nay trên con đường quen thuộc… Tất cả đều giữ gìn và luân lưu một sức sống mãnh liệt, tất cả đều đang tận hưởng từng phút giây mầu nhiệm của sự sống và tất cả đều đang hiến dâng cho cuộc đời điều đẹp đẽ nhất, quý báu nhất của hiện hữu mình.

Thầy kính thương, hiểu ra cái điều thật đơn sơ, bình dị và tưởng chừng như hiển nhiên đó của sự sống quanh mình, con cũng nhận ra con yêu thương sự sống này biết mấy. Con cũng hiểu được một chút lòng Thầy, làm sao mà Thầy lại không trân quý và yêu thương cuộc đời cho được, làm sao mà thân bệnh có thể ngăn được niềm vui sống và tình yêu thương mãi bao la, sâu rộng nơi lòng Thầy. Mỉm cười nhìn một bông hoa dại đang vui mừng đón nắng, con biết Thầy đang có mặt ở đây thật rồi, nơi cái lẽ nhiệm mầu đẹp lành của sự sống, nơi chính những bước chân an vui của chúng con và Thầy cũng chính là sự sống an lành và mầu nhiệm đó nơi mỗi chúng con.

Thầy kính thương, những khu rừng quanh Làng đã rụng gần hết lá, chỉ còn những cội sồi là vẫn đang thong thả chờ gió, chờ mưa để trút những đợt lá cuối cùng. Hôm trước con đi bộ ra phía đầu ngõ, đi ngang vạt rừng có một cụm sồi đứng với nhau. Cơn gió nhẹ và bền ấy đang mang theo những chiếc lá sồi về với đất Mẹ. Những chiếc lá sồi chín đủ nhẹ nhàng rời khỏi những cuống lá, theo gió lượn vài vòng giữa lòng sồi, chúng chạm khẽ vào nhau, chúng chạm khẽ vào cành nhánh, vào thân sồi và có lẽ chúng cũng chạm vào những cơn gió đang xào xạc, vào cái nắng đang êm đềm… Có tiếng gì thật khẽ, như lách tách, như ngân nga vang lên giữa lòng rừng… Thầy ơi, tất cả những tách rời, những va chạm đó tạo nên một thứ âm thanh thật kỳ lạ, nó như tiếng thì thầm gọi nhau của những bé lá mà cũng giống như tiếng linh thiêng gọi về nguồn của bao nhiêu cội sồi già quanh đó… Âm thanh thật tinh khiết, thanh lương và hồn nhiên, nhẹ nhàng mà cũng thật thâm trầm, lắng sâu và an tịnh. Nó như chở trong lòng những cơn mưa hiền lành, dịu dàng buổi sáng và cái nắng thênh thang, khoảng khoát của những ngày cuối thu. Thầy kính thương, con đứng đó, hơi ngẩn ngơ một chút… và thấy lòng mình dường như trong trẻo ra… cái thứ âm thanh đó thật là sâu lắng, nó làm cho con vừa cảm thấy vui vui vừa cảm thấy an tịnh một cách lạ kỳ! Con mỉm cười và gọi nho nhỏ… Thầy ơi!

Thầy kính thương, cũng như những cội sồi, con đang thực tập giữ lửa, và cũng như những bạn lá sồi bé ấy, con cũng tập vui và thênh thang mỗi ngày. Thầy là khơi nguồn, Thầy là nền tảng cho tất cả những điều ấy trong con!

Học viện EIAB, những ngày đông, tu học vui và ấm áp

Thầy kính thương!

Mùa đông năm nay, con có nhiều niềm vui và hạnh phúc trong sự tu học. Và con muốn viết thư gửi Thầy, gửi về nơi đã nuôi con những ngày qua với đầy ắp tình thương và tiếng cười. Nơi ấy con nhớ về!

Thầy biết không, các sư em con mong đến khóa tu xuất sĩ ở Làng lắm lắm, để được về thăm Thầy, nhất là các sư em ở Thái sang chưa được gặp Thầy. Ấy vậy mà cách đây vài hôm, đại chúng Học viện được tin Thầy sẽ về thăm Thái Lan. Các sư em vừa vui mà cũng vừa buồn. Vui vì đại chúng bên Thái có cơ hội gần gũi Thầy, và bà con ở Việt Nam được qua thăm Thầy, nhưng buồn vì khóa tu xuất sĩ này không biết Thầy có trở về tham dự không, để chúng con được gặp Thầy, được chia sẻ niềm hạnh phúc cùng nhau bên Thầy. Chỉ sợ Thầy thích không khí bên Thái rồi ở luôn thì các sư em con không được gặp Thầy.

Thầy kính thương, đại chúng Học viện đang có những ngày an cư thật ấm cúng và hạnh phúc! Sự có mặt của sư cô Chân Đức cho chúng con được nhìn thấy bóng dáng Thầy. Sư cô luôn lưu tâm đến sự thực tập trong đại chúng, và khi thấy chúng con làm sai hay uy nghi chưa đẹp thì sư cô luôn nhắc nhở chúng con bằng tình thương.

Mùa đông năm nay, chúng con rất hạnh phúc khi thầy Pháp Khâm về an cư cùng chúng con. Sự có mặt của thầy đã đóng góp rất nhiều cho các chương trình tu học. Thầy tổ chức những lớp học rất thực tế: lớp Duy biểu, chia sẻ kinh nghiệm về não bộ, thần kinh học và tâm lý học v.v. Thầy còn mở lớp học guitar, lớp dạy cách “chinh phục rụt rè” khi chia sẻ, thuyết trình,… trước nhiều người với những đề tài rất gần gũi. Qua đó, chúng con được hiểu thêm quý thầy, quý sư cô trong đại chúng. Ai cũng cảm thấy rất vui và được nuôi dưỡng từ các lớp học.

Thầy Pháp Ấn thì vừa lo trong, lo ngoài về việc giấy tờ cho các anh chị em chúng con mới sang. Những gì thầy dạy chúng con qua những ngày sinh hoạt xuất sĩ chứa đầy bao dung. Mỗi cuối tuần, thầy còn tổ chức những khóa học cho thiền sinh về tu học được trị liệu cả thân lẫn tâm.

Quý thầy, quý sư cô lớn khác cũng vậy. Mỗi người là một vị Bồ tát hiện thân, đặt những viên gạch vững chắc để xây dựng Học viện. Mặc dù có rất nhiều việc để lo cho chúng con nhưng các vị đều luôn là đóa hoa tươi mát.

Chúng con đang rất mở lòng để học hỏi văn hóa Đức, để có thể sống và thực tập có niềm vui, hạnh phúc, cống hiến cho chính mình và cho những thiền sinh tới Học viện và cho người dân Đức.

Cứ mỗi buổi trưa, khi đại chúng đang ngồi dùng cơm ở nhà ăn thì lại thấy cảnh bốn sư cô và một thầy cắp sách đến trường học tiếng Đức. Năm học sinh này được cô giáo rất thương vì là ‘gương mẫu hiền ngoan’ của lớp. Ngoài giờ đi học, các vị này còn phải chấp tác tri đội với đại chúng. Ấy thế mà vừa rồi thi bằng A2, thầy và bốn sư cô đều đậu hết, trong đó một sư chị con đậu thủ khoa luôn. Thầy có thấy vui không?

Còn chúng con, là những thành viên mới sang thì được chia làm hai lớp học tại nhà, có cô giáo dạy kèm. Chúng con được học lớp 1. Mỗi lần tới giờ học, chúng con rất vui, cứ nói thôi, sai thì đã có cô giáo sửa. Chúng con như những em bé đang tập nói, và cảm thấy rất thích thú khi được học thêm một ngôn ngữ mới không phải tiếng mẹ đẻ của mình. Học xong thì thực hành liền. Vì thế tối hôm ấy, chúng con có buổi thiền trà với những thiền sinh trong tăng thân Waldbroel (thành phố mà chúng con đang tu học), ai cũng phải giới thiệu bản thân bằng tiếng Đức. Các bạn thiền sinh nghe chúng con nói mà cười tít mắt. Có một sư em cầm micro lên nói, thay vì “Guten abend” là chào buổi tối thì sư em nói “Guten morgen” là chào buổi sáng. Cả thiền đường như nóng lên với những tiếng cười hạnh phúc. Đây là lớp vỡ lòng, chúng con mới bắt đầu được có một tháng, học chưa xong từ cũ hôm sau đã phải học từ mới nên chưa thuộc bài, còn lớp 2 dành cho các sư chú từ Thái Lan qua. Thầy biết không, các em mới qua có bảy tháng mà nói tiếng Đức với thiền sinh “như gió”. Hạnh phúc lắm Thầy ạ!

Khi con viết những dòng này gửi Thầy thì con cũng đang ý thức ở nơi ấy, nơi mà mọi người gọi là Bát Nhã 2, Thầy đang cùng quý thầy, quý sư cô đặt từng bước thiền hành thảnh thơi, và thở cùng nhịp thở. Các sư em mới xuất gia bên ấy cũng được ngồi uống trà bên Thầy, như những giây phút huyền thoại mà Thầy đã dành cho chúng con ở Làng.

Thầy ơi! Bên này lạnh lắm! Nhưng con biết trong mỗi trái tim của quý thầy, quý sư cô nơi đây đang rất ấm áp. Bởi vì mỗi vị đang mang trong mình một trái tim đầy tình thương và hiểu biết. Chúng con đang nuôi nhau bằng sự có mặt trong những lúc đi thiền, ngồi thiền và tham dự thời khóa của đại chúng. Ngày nào chúng con cũng thiền hành xuống công viên, nơi mà Thầy đã nhiều lần cùng chúng con ngồi yên dưới tàng cây cổ thụ. Con ý thức rất sâu rằng con vẫn còn đầy đủ hai chân để đi trên mặt đất. Vì vậy, mỗi khi đi thiền, con luôn mời Thầy, mời ba con cùng bước với con, những bước chân mầu nhiệm trên nước Đức này.

Thầy kính thương, mùa đông năm nay đã cho con rất nhiều động lực và giúp con khám phá ra nhiều điều trong sự tu học của con. Mặc dù Thầy đi xa nhưng trong con thấy vui nhiều hơn, không còn ích kỷ và buồn nhớ như chuyến Thầy đi Mỹ năm ngoái. Bởi vì con biết rằng, chuyến đi này Thầy mang đến hạnh phúc cho biết bao người. Giờ này bên ấy, các anh chị em của con cũng hạnh phúc và hưởng được nhiều năng lượng bình an bên Thầy như con đã từng được hưởng. Càng nghĩ như vậy con càng hạnh phúc nhiều hơn.

Nguyện cầu Tam bảo gia hộ cho Thầy luôn khỏe, để cùng quý thầy, quý sư cô bên ấy bước những bước chân diệu kỳ, cất lên những tiếng hát huyền thoại.

Sắp tới giáng sinh và sẽ có tuyết, chúng con sẽ làm ông già tuyết và sẽ chơi tuyết cho Thầy.

Sư con bé nhỏ của Thầy,

Chân Diễn Nghiêm

Có nhiều yếu tố khác nhau làm cho con người trân quý và yêu thích nơi mình đang ở. Khi nhắc đến tiểu bang Mississippi, nhiều người có những quan niệm không đẹp lắm về tiểu bang được đứng hạng nhất về nhiều mặt tại nước Mỹ này. Mississippi là tiểu bang nghèo nhất, số người đang thất nghiệp đông nhất, số lượng người mắc bệnh béo phì nhiều nhất, là một trong những tiểu bang có tỷ lệ mang thai ở tuổi vị thành niên cao nhất, và chất lượng giáo dục thấp nhất (theo đánh giá năm 2014) và còn thêm nhiều điều nữa. Những sự thật này rất dễ làm cho những ai đang ở Mississippi không hạnh phúc và khó trân quý nơi mình đang cư trú.

Vào tháng 04 năm 2010, con rời Làng Mai, đến nương tựa vào đại chúng tu viện Mộc Lan tại tiểu bang Mississippi tiếp tục tu học. Con sống tại Memphis, Tennessee, cách tu viện một tiếng lái xe. Có thể nói con là một trong những người đang có hạnh phúc được sống tại Mississippi. Tại sao? Câu trả lời của con cũng đơn giản thôi. Sau những lần có cơ hội đi tham dự khóa tu ở các tiểu bang trên nước Mỹ và các nước khác, con nhận thấy rằng nước uống ở đây rất ngọt, chắc có lẽ được thừa hưởng từ dòng sông Mississippi! Ở Mississippi danh từ “kẹt xe” rất hiếm khi được sử dụng. Lái xe trên xa lộ, mình còn được thưởng thức màu xanh của những hàng cây hoặc những cánh đồng. Con thường nói giỡn với những vị sống ở New York hay California rằng danh từ “kẹt xe” không có tại Mississippi. Thời tiết ở đây có bốn mùa rõ rệt, nhưng đặc biệt vào mùa hè cái nóng cũng rất khắc nghiệt nhưng bù lại có nhiều cây, cho nhiều bóng mát, và lại có nước ngọt để uống nên cái nóng cũng dịu đi ít nhiều. Một lý do quan trọng khác làm cho con có hạnh phúc khi sống tại đây, đó là vì những con người con đang sống cùng. Được sống chung và tu học với quý thầy, quý sư cô là một hạnh phúc lớn của con. Và bên cạnh đó, con muốn chia sẻ thêm mối thâm tình với những người láng giềng và những người bản xứ.

Cách đây sáu năm, tu viện Mộc Lan còn rất sơ sài, điều kiện cơ sở vật chất còn đơn giản nhưng thiếu gì thì thiếu, không thể thiếu vườn rau được. Cho nên chúng con đã nhanh chóng làm đất để có thể có một vườn rau. Đã có vườn rau rồi thì cần phải có phân bò. Thế là con tìm cách xin phân bò về chăm vườn rau. Khi lái xe từ tu viện ra phố Batesville, con thấy có rất nhiều bò. Con suy nghĩ làm sao để liên lạc được với các ông chủ để hỏi xin. Con lên google.com và nhập vào dòng chữ “cow manure in Batesville” (phân bò tại Batesville) và con viết xuống sáu số điện thoại khác nhau. Con gọi cho từng nhà một nhưng ai cũng nói “No” (không có hay không được). Trong lòng con cảm thấy hơi thất vọng nhưng con quyết định không bỏ cuộc. Con tiếp tục gọi các số khác tại thành phố Sardis, cách tu viện 15 phút lái xe. Một bà lão bắt điện thoại lên và giọng nói của bà cụ rất hiền lành và dễ thương. Bà hỏi ý ông chồng và đồng ý cho quý sư cô đến nhà ông bà để xin phân bò.

Khi đến nơi, hai ông bà rất ngạc nhiên với hình ảnh của bốn sư cô. Chắc chưa bao giờ trong cuộc đời ông bà gặp những vị tu sĩ Phật giáo. Lần đầu tiên gặp gỡ, lại trong hoàn cảnh hiếm có này, chắc ông bà sẽ rất ấn tượng và không thể quên. Ông chỉ cho quý sư cô thấy ở ngoài cánh đồng kia có phân bò và quý sư cô có thể lấy về tu viện. Trước khi ra về, chúng con có thưa với ông rằng: “Thưa chú Bob, trong văn hóa Việt Nam, chúng con được dạy rằng khi xưng hô với những vị lớn hơn mình thì mình nên xưng “chú, bác hay cô, dì. Vậy chúng con có thể gọi chú là “Chú Bob” được không?”. Ông nhìn quý sư cô và rươm rướm nước mắt. Ông nói: “Được chứ. Điều này sẽ làm tôi rất hạnh phúc. Tôi có những người cháu nhưng không ai gọi tôi là “Chú Bob” cả, chỉ gọi ‘Bob’ mà thôi”.

Từ sau đó, mỗi khi có cơ hội đến thăm ông bà, chúng con được nghe ông bà kể chuyện thời xưa khi ông bà mới quen nhau, xem những tấm hình của gia đình và hát cho ông bà nghe những bài thiền ca. Lúc nào hát cũng cầm tay ông bà và ông bà thường mỉm nụ cười trên môi.

Hai ông bà sống rất đơn giản trong một căn nhà đơn sơ và mộc mạc. Bà Elaine đã từng chia sẻ với con rằng những người bạn của ông bà đã ra đi hết rồi nên ít ai đến nhà thăm. Mỗi khi có quý sư cô đến thăm làm cho ông bà rất hạnh phúc. Có lần con hỏi bà Elaine: “Ông bà đã sống chung với nhau hơn 60 năm, bí quyết gì đã giúp cho ông bà sống chung với nhau được lâu như thế?”. Bà trả lời rất đơn giản: “Trong ngày, ông làm việc ở ngoài và bà thì làm việc ở trong nhà”. Hai bà cháu nhìn nhau cười một cách rất thích thú. Lúc đó ông Bob cũng đang ngồi đó cười. Con thường xuyên gọi điện hỏi thăm sức khỏe ông bà. Lúc nào con gọi điện, bà thường nói: “Bà mới nghĩ về quý thầy và quý sư cô tức thì”. Đó là mối tình thâm con có với ông Bob và bà Elaine.

Con cảm thấy dễ dàng để trò chuyện với ông bà và có thể hỏi những câu hỏi mình muốn hỏi. Có một câu hỏi mà nhiều người rất ngại để hỏi nhau tại nước Mỹ năm nay. Đó là: “Trong cuộc bầu cử Tổng thống năm nay, quý vị sẽ bầu cho ai?”. Nhiều gia đình đã bị chia rẽ, truyền thông bị mất, mối liên hệ giữa những người bạn bị đổ vỡ trong cuộc bầu cử này bởi vì quan niệm khác nhau. Với sự thân thiện và truyền thông tốt giữa con với ông bà, con cảm thấy thoải mái đủ để hỏi câu này. Nhưng cuối cùng câu trả lời của bà đã làm con ngạc nhiên và trở về chăm sóc tự thân. Quan điểm của bà và con không giống nhau. Câu chuyện không đầy một phút nhưng sau đó con cảm được một nguồn năng lượng kỳ lạ và một khoảng im lặng. Con muốn tìm cách làm cho không khí nhẹ nhàng trở lại và thưa với bà rằng: “Bà Hillary và ông Trump là đối thủ của nhau, nhưng con với bà là bạn hữu của nhau”. Hai bà cháu nhìn nhau cười và ôm nhau trước khi con đi về tu viện. Con thật sự không muốn mối liên hệ giữa con và ông bà đổ vỡ vì việc khác nhau về quan điểm này.

Trong một buổi pháp đàm, con chia sẻ câu chuyện ở trên. Tuy con và bà Elaine có quan điểm không giống nhau nhưng điều đó không có nghĩa rằng con với  bà sẽ mất đi sự truyền thông, và điều đó cũng sẽ không ngăn con đến thăm ông bà trong tương lai. Khi nghĩ đến bà Elaine và ông Bob, con sẽ không nghĩ đến sự khác biệt về quan điểm. Nghĩ đến ông bà, con sẽ nghĩ đến lòng tốt, nụ cười, lòng từ bi và hai bàn tay của ông bà mà con đã từng được cầm khi đi xuống những bậc tam cấp. Khi có cơ hội gặp ông bà, con vẫn tiếp tục hát cho ông bà nghe và cầm tay ông bà đi chơi trong Tịnh Độ.

Chân Bội Nghiêm

Cơ duyên cho con được biết đến khóa tu này là qua bạn của con. Với hành trang là niềm kính ngưỡng Sư Ông qua những trang viết, những bài pháp thoại thấm đẫm tình thương và tràn đầy hiểu biết của Người. Con hăm hở bước những bước đầu tiên trên hành trình kiếm tìm “Doanh nhân hạnh phúc” khi lần đầu được chính thức “tiếp cận” với pháp môn Làng Mai.

Ngày 21/10/2017 – Ngày thực tập đầu tiên

05h00 sáng. Trời vẫn còn tối, cảnh vật bên ngoài chỉ mờ mờ ẩn hiện. Con trở dậy chuẩn bị cho buổi ngồi thiền đầu tiên trên thiền đường lúc 06h00.

06h30 bắt đầu thiền hành. May mắn là con đã được đọc sách của Sư Ông nên con hiểu thế nào là chánh niệm, là tỉnh thức, là thiền hành. Lần đầu tiên con được thực tập thực sự với năng lượng an bình từ quý thầy, quý cô và hơn 150 thiền sinh cùng tham dự khóa tu. Con bước những bước đi thật chậm, vững chãi và tỉnh thức. Con cảm nhận được niềm vui và an lạc trong từng bước chân của chính mình. Thật bình yên và hạnh phúc!

08h00: Bữa sáng chay đầu tiên theo phong cách Làng Mai con được thưởng thức có bánh giò chay, bánh mì và món sốt được làm từ củ gì đó nướng với mayonaise và thứ gì con cũng không rõ nữa. Rất ngon. Thực sự là đồ ăn chay nhưng ngon không thể chê. Con có thể ăn chay mãi thế này đấy ạ.

09h30: Thiền ca. Nhiều bài hay lắm ạ. Cất tiếng hòa ca cùng với quý thầy, quý sư cô và các bạn đồng tu, con bỗng thấy nhẹ tênh và an lạc: “Thong dong khi bước, thảnh thơi lúc làm, lòng thanh thản, sống trong nhẹ nhàng”…

10h00: Thầy Pháp Niệm giảng bài về tàng thức và ý thức, về sự mê mờ của ý thức và các hạt giống nằm sâu trong tàng thức. Những điều này con đã đọc trong cuốn “Giận” của Sư Ông nhưng con vẫn thấy lôi cuốn lạ lùng. Thầy cũng giảng về cách dùng chánh niệm để ôm ấp niềm đau, nỗi khổ của mình, để trở về với chính mình. Đến hơn 90% nhận thức của chúng ta là sai lạc vì tri giác sai lầm. Đây cũng là lần đầu tiên con được nghe đến khái niệm “chỉ số tình thương” – LQ (Love Quotient), bên cạnh chỉ số thông minh – IQ và chỉ số cảm xúc – EQ.

Cũng không nhớ là buổi nào, thầy giảng rất hay về 5 uẩn, về sự vô thường của 5 uẩn, về sự biến chuyển trong từng sát na của 5 uẩn.

Con khá bất ngờ và thú vị khi thầy Pháp Niệm nói rằng quý thầy, quý sư cô  cũng làm doanh nghiệp: quý thầy, quý sư cô vận hành nhà máy hạnh phúc với sản phẩm là hiểu và thương…

13h00: Thiền buông thư do thầy Từ Thông hướng dẫn. Thầy ngâm thơ hay quá. Con thấy thương thầy vì thầy thì vất vả, trong khi chúng con thì cả loạt nằm kéo gỗ o o…

14h30: Chia sẻ theo nhóm. Con thuộc gia đình “Núi xanh” do thầy Từ Thông và một sư cô đến từ ni xá Diệu Trạm – Huế phụ trách. Con thấy mình ôi sao mà may mắn.

16h30: Hỏi – đáp. Câu hỏi của con: “Có người hỏi con rằng nếu ai cũng đi tu như quý thầy, quý sư cô thì xã hội làm sao phát triển? – Mong thầy giải đáp giúp con ạ”. Cả thiền đường cười ồ. Thầy Từ Thông trả lời: “Thái Lan có số lượng người đi tu đông hơn Việt Nam nhiều lần nhưng họ vẫn rất phát triển đấy thôi. Vấn đề là phát triển theo chiều hướng nào?”. Bây giờ thì con đã nghiệm được rằng việc chăm sóc thế giới nội tâm của mình mới là điều quan trọng. Sự phồn thịnh vật chất đâu phải là điều kiện không thể thiếu của hạnh phúc, phải không thầy?

19h30 bắt đầu buổi pháp thoại cuối cùng trong ngày của thầy Từ Thông và một sư cô về Nghệ thuật tái lập truyền thông (Làm mới), gồm bốn bước: Tưới hoa (cảm ơn); xin lỗi; cầu cứu; đưa ra giải pháp chung. Rất hay và thiết thực. Con cứ nghĩ, nếu chúng ta thực hành được điều này, thì cuộc sống sẽ tươi đẹp và yêu thương biết mấy.

Cả một ngày, từ 5h sáng đến 9h30 tối mà con thấy mình vẫn tràn đầy năng lượng.

Ngày 22/10/2017 – Ngày cuối cùng

Viết đến đây thì con bị rối mất rồi (vì con đang hồi tưởng lại để viết nhật ký 4 ngày sau khi kết thúc chứ không phải là nhật ký “tươi” trên “thực địa”). Con sẽ ghi lại cảm nhận đặc biệt của con mà không ghi theo kiểu nhật ký thông thường nữa.

Đêm, con chỉ mong sao trời mau sáng. Con mê Làng Mai mất rồi.

Ấn tượng sâu sắc nhất của con là khi thầy Pháp Niệm hô canh để bắt đầu giờ ngồi thiền sáng. Khi con nghe câu “Pháp thân tỏa sáng buổi ban mai…”, con thấy mình rúng động. Rồi khi nghe thầy niệm “Nam mô Bụt Shakyamuni”, lần đầu con không biết là phải niệm Bụt theo, con chỉ ngồi lắng nghe thôi ạ; lần thứ hai khi con cất tiếng hòa cùng mọi người, con bỗng thấy như bị điện giật. Một cảm xúc rất mạnh quét qua toàn bộ thân thể con, thứ cảm xúc con chưa từng biết tới. Niềm xúc động trào dâng trên khóe mắt và chảy tràn trên mặt. Con không biết đây là cảm xúc gì, con chỉ cảm thấy sự thiêng liêng và hạnh phúc không thể giữ kìm.

Thực sự thì con đã rơi nước mắt rất nhiều lần khi lắng nghe pháp thoại của quý thầy. Những hạt giống yêu thương, hiểu biết, thức tỉnh… trong con được tưới tẩm, chăm sóc và bắt đầu lớn dậy. Con hạnh phúc và vui sướng khi đã tìm được đường đi chính xác cho đời mình. Con biết con đã “đi vòng quanh” quá nhiều: con trôi lăn về quá khứ và trượt tuột về tương lai trong công cuộc mưu cầu hạnh phúc với những thao thức được trao truyền lại từ đời nảo đời nào. Con không biết kiếm tìm hạnh phúc ngay trong chính hiện tại nhiệm mầu. Con tự đánh mất chính mình trong quá khứ và vị lai. Và, một cách rất vô thức, con trao truyền niềm thao thức này cho con cháu của con, chúng sẽ đi vòng vòng như thế, như thế, không biết đến bao giờ thì dừng lại… Đừng tiếc nuối cái đã qua, cũng đừng sợ hãi cái chưa tới, hãy an trú vững chãi trong hiện tại; hiện tại mình đã có đầy đủ các điều kiện để hạnh phúc, điều quan trọng là mình phải nhận diện và tiếp xúc được với những điều kiện đó”, đơn giản chỉ bấy nhiêu thôi mà đi hết quá nửa đời người con mới ngộ được một cách sâu sắc đến vậy.

Giờ Thiền buông thư, con lại rơi nước mắt khi nghe Sư Cô ngâm thơ của Sư Ông – bài Bướm bay vườn cải hoa vàng: “Gió mang tiếng ca/ Ngày ra đi em dặn/ Nếu ngày về thấy khung trời đổ nát/ Thì tìm tôi trong tận đáy hồn anh”…

Buổi “Ngồi chơi bên nhau” sao mà xúc động và thân thương đến thế. Trong suốt khóa tu, con chỉ dám ngồi hàng thứ hai thôi ạ vì con biết mình hay “mít ướt”, con ngại mọi người nhìn thấy những giọt nước mắt hạnh phúc của con. Buổi “Ngồi chơi bên nhau” cũng thế, con cũng chỉ là người “hàng hai”. Và nước mắt con lại thổn thức rơi cùng với bao người.

Quý thầy, quý sư cô hát tặng đại chúng những bài hát quá hay và ý nghĩa. Lần đầu tiên con được biết đến tài âm nhạc của thầy Pháp Niệm với “Người đi vòng quanh”. Con thực sự rất, rất thích. Con cũng rất mê bài “Vui giấc đại đồng”, hát về lý tưởng mà suốt cuộc đời mình Sư Ông hiến dâng và theo đuổi: “Quê hương nào đâu chỉ có/ Một hình chữ S cong cong/ Tình ta là đại địa đó/ Chung vui xây giấc đại đồng”.

Trước khi chia tay, con may mắn hỏi được thầy Từ Thông về những vấn đề con luôn trăn trở.

Câu thứ nhất, con hỏi thầy về việc nhiều người, có cả người tu hành, nói về việc nhìn thấy vong, nhập vong rồi trục vong, v.v… Vậy theo thầy thì việc này là thế nào? Thầy hỏi ngay: Mình có gặp vấn đề với các hiện tượng đó không?  Con đã trả lời: Con không ạ. Câu trả lời của thầy: Vậy thì mình đừng quá quan tâm đến những việc đó nữa. Bản thân thầy chưa bao giờ nhìn thấy vong. Có thể những người đó nhìn thấy vong thật, mình cũng không xác minh được. Tuy nhiên, có một sự thật là con người thường có những nỗi sợ, đặc biệt với những việc mà mình không chắc chắn. Và nhiều người đã trục lợi trên nỗi lo sợ mơ hồ ấy.

Câu thứ 2, con hỏi về việc đốt vàng mã và cúng bái cho người đã khuất. Bố con vừa qua đời, con thấy gia đình con đốt khá nhiều vàng mã, rồi cúng bái. Con nghe Sư Ông và biết rằng bố con không hề mất, bố con vẫn còn đó, nhưng dưới hình tướng khác mà thôi vì bản chất của vạn vật là vô sinh và bất diệt, đâu có cái gì từ không mà thành có hay từ có mà thành không… Con không muốn mọi người quá chú trọng việc đó, nhưng con không biết thuyết phục mọi người bằng cách nào. Vậy con phải làm gì? Câu trả lời của thầy: Mình đừng bắt mọi người trong gia đình làm theo ý của mình. Khi mọi người chuyển hóa, họ sẽ làm khác. Giống như trong khóa tu này, nếu mình hỏi xem có nhiều người còn tin vào bói toán nữa không, chắc là không còn nhiều. Bây giờ, những việc như cúng bái, đốt vàng mã, v.v… đang làm cho mọi người trong gia đình mình hạnh phúc. Nếu mình bắt mọi người không làm như thế nữa, vô tình mình lại mang đau khổ cho người mình thương. Nghe thầy trả lời, tâm trí con bỗng nhiên bừng sáng.

Câu thứ 3, con đã do dự khi hỏi thầy câu này, nhưng cuối cùng thì con vẫn hỏi: Con thấy có một thầy là người cũng rất uyên bác và có những tư tưởng tiến bộ. Tuy nhiên, con vẫn nghe thấy thầy nói về thần thức, về sự luân hồi của thần thức từ kiếp này sang kiếp khác. Trong khi đó, Sư Ông nói rằng luân hồi là có thật, nhưng đó là những việc làm, những lời nói, những tư tưởng, v.v… nói chung là những “nghiệp” mà mình tạo ra là cái đi luân hồi chứ không phải là một linh hồn bất tử đi luân hồi. Vậy vấn đề này là như thế nào? Thầy trả lời: Vấn đề này còn đang tồn tại nhiều quan điểm khác nhau. Điều quan trọng là mình cảm thấy thích hợp với quan điểm nào và những quan điểm nào có ích cho việc thực tập và chuyển hóa của mình thì mình đón nhận. Đơn giản vậy thôi mà con cứ mãi luẩn quẩn, thưa thầy.

Khép lại hành trình kiếm tìm “Doanh nhân hạnh phúc” ngắn ngủi với rất nhiều thổn thức, vỡ òa và hạnh phúc, con bắt đầu thực tập sống trong tỉnh thức. Con cũng tập nhìn vào niềm đau của người khác để yêu thương nhiều hơn nữa. Con thấy con đang chuyển hóa và con cảm thấy thực sự hạnh phúc. Con đã biết sống tươi mát hơn. Con cảm ơn cuộc đời đã cho con được nghe, được đọc sách của Sư Ông và được gặp quý thầy, quý cô kính thương. Con mong chờ được sang Làng Mai dịp Tết sắp tới, nhưng ngày hôm nay đây con cũng sẽ không để đánh mất chính mình trong cái vị lai tươi đẹp đó.

Con không ngủ mơ đâu
Ngày hôm nay đẹp lắm thật mà

Nguyễn Thị Hòa

Nguồn: Làng mai Thái Lan