Vừng ơi, mở ra!

Vừa rồi trong một bài pháp thoại, thầy Pháp Dung có kể rằng sống trong đại chúng, thầy hay “mượn tạm” kim cương của người khác, theo kiểu “năng nhặt chặt bị”. “Mượn tạm” ở đây nghĩa là nếu người khác có kim cương thì mình chỉ việc copy nó rồi tha hồ sử dụng. Vấn đề là mình có khả năng tìm ra kim cương ở người khác hay không. Kim cương này đặc biệt lắm vì người ta không đo bằng cara và nó cũng giống như xá lợi của Bụt, càng ngày càng sinh sôi nảy nở. Kim cương ở đây chính là những cái đẹp, cái hay có thể tìm thấy trong tất cả mọi người mà đôi khi chính người đó cũng không biết là mình đang sở hữu.

Ngay sau khi nghe thầy Pháp Dung chia sẻ, tôi hỏi ý kiến một sư chú thì được cho biết tìm được kim cương không phải dễ. Câu nói của sư chú làm tôi suy nghĩ. Nó vương vấn trong đầu tôi đến mấy ngày. Tôi nghĩ, thay vì tìm kim cương, mình thử tìm vụn, hoặc bụi kim cương xem sao.

Ngày hôm kia, một sư cô cho thiền hướng dẫn bằng hai thứ tiếng Anh, Pháp thật trôi chảy và nhẹ nhàng. Tôi lắng nghe, thực tập theo trong hạnh phúc và kinh ngạc. Tôi nhớ chỉ vài năm trước đây, sư cô vừa từ Việt Nam sang, nói giọng Huế đặc sệt. Một lần nọ, khi hai chị em ngồi làm cỏ ngoài vườn, sư cô nói tôi bày tiếng Anh rồi lặp lại một số câu đơn giản với giọng rất nặng và ngượng nghịu. Vậy mà bây giờ sư cô đã có thể cho thiền sinh tham vấn, hướng dẫn pháp đàm bằng tiếng Anh và thông dịch cho các buổi họp tỳ kheo ni, các buổi làm mới, Soi sáng hay bất kỳ một buổi họp nào trong đại chúng. Sư cô còn… tấn công qua tiếng Pháp và đã lấy được bằng lái xe ở Pháp, đã có thể đọc sách của Sư Ông bằng nguyên bản tiếng Pháp. Sư cô đi tu lúc mới mười lăm, mười sáu tuổi, chưa có dịp học hết phổ thông trung học. Tôi thầm nghĩ nếu sư cô có điều kiện để học hành và tiến thân như bên ngoài, không biết về mặt này sư cô sẽ còn đi xa đến đâu. Ngoài sư cô ra, trong đại chúng còn có nhiều sư cô cũng làm được điều đó.

Điều này khiến tôi phải nghiêng mình nể phục và nhận ra những gì tôi biết và làm được thật vô cùng khiêm tốn. Câu chuyện này đã gây hứng khởi cho tôi đầu tư thêm vào tiếng Pháp. Nếu bỏ qua viên kim cương lóng lánh của tâm hiếu học, chí vượt lên chính mình này thì thật là đáng tiếc.

Hai ba năm nay, lúc giáp Tết, tôi hay có dịp cùng một số quý sư cô lên xóm Thượng để làm báo Lá Thư Làng Mai. Tôi thấy có một thầy thường âm thầm dọn dẹp, lau chùi sắp xếp nhà bếp, nhà kho, nhà ăn. Thường là thầy bỏ giờ riêng ra làm để cho đại chúng thảnh thơi đi thời khoá. Thầy chăm sóc, tìm hiểu để mua thức ăn sạch và lành cho đại chúng. Một thầy khác cần mẫn lắp ráp, đóng tủ đóng kệ cho dàn âm thanh của ba xóm bốn chùa được ngăn nắp, tu bổ lại các dụng cụ máy móc cần thiết để cho ban âm thanh của Làng Mai đáp ứng được nhu cầu phụng sự trong các khóa tu lớn nhỏ. Thầy cũng bỏ công ra huấn luyện các sư cô trong ban âm thanh (liên tục đổi thay người) để các xóm có thể độc lập, nhưng thầy sẵn sàng có mặt để yểm trợ lúc cần.

Làng Mai quanh năm khoá tu nối tiếp khóa tu. Vì vậy ai cũng phải thực tập sao để có thể học, chơi, làm việc và nghỉ ngơi cùng một lúc. Nếu không thì làm sao có thể vừa nằm trong các ban tổ chức khóa tu, vừa âm thầm làm những công việc không tên “phía sau hậu trường” mà ta không thể nào biết hết được? Làm sao vừa giúp tổ chức một buổi lễ Truyền đăng vừa phải liên lạc với các tăng thân địa phương ở khắp nơi để những chuyến hoằng pháp vào mùa xuân, mùa thu diễn ra suôn sẻ? Làm sao vừa ngồi gõ máy tính để thiền sinh ở xa có thể đặt vé về Làng cho kịp khóa tu Doanh nhân hay khóa tu tiếng Pháp, vừa chuẩn bị cho bài thuyết trình Làm mới hay Hướng dẫn tổng quát? Đó là chưa kể còn tham gia thời khóa hàng ngày và có mặt trong các đội luân phiên nấu ăn, rửa nồi, dọn dẹp, v.v.

Các thầy, các sư cô tri khố, tri kho, tri sự, tri may, tri vườn, tri website, tri kế toán, thủ quỹ,… trong các xóm, phần lớn đều dành giờ riêng của mình để làm việc cho tăng thân. Có sư cô năm này qua năm nọ âm thầm yểm trợ, lo lắng cho thiền sinh trong thời gian họ tu tập ngắn hạn ở Làng. Có vị ngày làm biếng bỏ thì giờ ra chăm sóc sức khỏe cho các chị em, cho cả thiền sinh. Vốc kim cương này sáng chói tinh thần phụng sự quên mình.

Đôi khi ngồi nhìn quý thầy, quý sư cô mà tôi thấy trong lòng dâng lên một niềm biết ơn chi lạ. Sống ở Làng Mai, điều kiện vật chất khá khiêm tốn, nhất là về mặt nhà ở. Cả ba xóm đều được cải thiện từ các trang trại chăn nuôi cho nên phòng ốc vừa nhỏ, vừa cũ. Nhất là ở xóm Hạ và xóm Mới, chỗ ở chật chội nhưng tình chị em thì bao giờ cũng rộng rãi. Lâu lâu có thiền sinh, Phật tử người Việt, thậm chí ngay cả các sư cô từ các trung tâm khác của Làng Mai tới thăm, nhất là vào dịp Tết được đi thăm phòng của quý sư cô, họ rất thương. Họ nói: “Không ngờ trung tâm quốc tế Làng Mai mà lại như ri!”. Đôi khi có người nghĩ là Làng Mai giàu. Ừ, thì Làng Mai giàu thật đó, có cả quặng kim cương làm sao mà không giàu cho được. Kim cương mà tôi góp nhặt đầy cả ra đó còn gì!

Sư Ông nhận đệ tử xuất gia hơi trễ nên quý thầy, quý sư cô đệ tử lớn nhất của Sư Ông tính đến năm nay chỉ mới được 30 hạ lạp. Nhưng như vậy cũng là những cây cổ thụ so với một cây non như tôi. Trong đại chúng, sự có mặt của quý thầy quý sư cô có 20, 30 tuổi hạ là rất quý, nhất là những người không nói tiếng Việt. Trong bao nhiêu năm đó, các vị đã vừa tu tập, vừa sát cánh bên Sư Ông để xây dựng Chúng, chăm lo hướng dẫn các sư em, tổ chức và hướng dẫn khóa tu, cho pháp thoại,… Và luôn có mặt vào các thời thiền tọa, thiền hành, ăn cơm im lặng,… với đại chúng. Người đời có nói đến “hạt gạo cội”, tôi thấy đích thực đây là những hạt kim cương… cội.

Mấy năm nay, Sư Ông không khỏe nên một số quý sư cô lớn cần có mặt bên cạnh Người. Xóm tôi ở chỉ còn lại rất ít quý sư mẹ lớn. Ở trong chùa, sự có mặt của người lớn rất cần thiết. Thiếu người lớn, các sư chị của tôi phải trưởng thành thật nhanh để chăm em. Nhiều sư chị của tôi còn ở tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới” mà bây giờ nào là đứng ra cáng đáng các công việc thường ngày trong Chúng, lại còn phải tập nhìn xa trông rộng để làm sao cho Chúng đi lên, rồi lúc nào cũng có các em muốn vào tu nên phải trở thành nơi nương tựa cho các em. Vừa chăm em mới, vừa phải duy trì chăm sóc, nâng đỡ các em cũ, sách tấn, khuyến khích, làm gương, đồng thời phải tiếp tay với người lớn tổ chức khóa tu, hướng dẫn thiền sinh đến Làng tu học, ra ngoài hướng dẫn các khóa tu ở ngoài. Quanh năm ít khi có thời gian rảnh rỗi. Đây là viên kim cương của hy sinh và phụng sự, của tinh thần “lượng cả bao dung”.

Trong nhiều lĩnh vực khác như xây dựng, bảo trì, quý sư cô còn rất trẻ tuổi đời đã thật dũng cảm đứng ra đảm nhiệm dù là vừa phải học thêm tiếng Pháp vừa dùng ngôn ngữ tay chân để truyền thông với kỹ sư hay mấy ông thợ Pháp.

Mùa an cư vừa qua, có nhiều thiền sinh đến cùng thực tập an cư ba tháng. Hai sư cô giáo thọ rất trẻ đã nhận lời làm y chỉ sư của khoảng 12 thiền sinh trong nhóm nói tiếng Anh. Khi mới gặp, các thiền sinh đã hơi lo lắng vì các sư cô trông quá trẻ, làm sao có đủ kinh nghiệm và năng lực để hướng dẫn họ. Ba tháng ở cùng nhau, cùng tu tập một chỗ, không đi ra ngoài là thời gian mà ai cũng phải đối diện với những khó khăn của riêng mình. Những tập khí chỉ khi ở chung mới có dịp bộc lộ làm các bạn thiền sinh này lên xuống không ít. Làm y chỉ sư cho các bạn nghĩa là phải cho tham vấn, hướng dẫn họ cách thực tập khi họ lên xuống. Có lúc cần phải nhu, lúc khác lại phải cương, phải sử dụng rất nhiều phương pháp thích ứng với tuổi tác của họ (các vị này tuổi từ 21 đến 71). Cuối an cư, sáu trong số mười hai người đã đăng ký để trở lại tu tập từ 6 đến 12 tháng. Họ nói rằng không ngờ y chỉ sư nhỏ tuổi như vậy mà có thể thấy và biết rất nhiều. Tôi rất hãnh diện về các sư chị của mình. Suốt ba tháng an cư, các sư chị đã phải bỏ ra rất nhiều tâm lực và thực tập miên mật để có thể duy trì sự vững chãi, tạo không gian trong lòng mình để có mặt cho thiền sinh. Có thể nói là các sư chị đã thực tập được điều mà Sư Ông luôn căn dặn: thực tập, làm việc, chơi và nghỉ ngơi – bốn trong một.

Lâu lâu các sư chị của tôi cũng có khóc một chút vì… tủi thân, thấy sao mình còn nhỏ mà phải cáng đáng đủ thứ, y như người lớn. Nhưng như Sư Ông Làng Mai có lần đã nói: “Thương mà ra hết”. Thương Sư Ông, thương đại chúng, thương con đường đẹp mà mình đang đi nên khóc một tí cho khỏe rồi lau nước mắt và làm tiếp. Những giọt nước mắt đó đã biến thành những viên kim cương sáng chói, đưa đường cho sư chị sư em bước tới thảnh thơi.

Sư Ông lại không cho bán hàng giả. Có nghĩa là nói sao thì làm vậy. Hay ít ra thì cũng cố gắng nói sao làm vậy! Lòng biết ơn của tôi đối với quý thầy quý sư cô tràn dâng bởi tôi biết khi có tài năng, một người trẻ có thể lập thân theo cách rất thông thường mà mọi người trẻ trên đời này vẫn đang làm. Tài năng đi đôi với danh vọng, tài lợi, quyền hành. Thay vào đó, những người trẻ này đang đi ngược dòng, đang làm nên hiểu nên thương để thế giới này trở thành một nơi đẹp đẽ hơn. Làm sao mà tôi không biết ơn cho được. Đây là một viên kim cương của sự buông bỏ, xả ly. Nó làm tôi thấy rất thương mỗi khi nghĩ về quý sư anh sư chị sư em của tôi. Và thương thì tự nhiên mình cũng rảo chân chạy lúp xúp theo để coi có phụ giúp gì được hay không.

Chiều nay nói chuyện với một sư em, tôi thấy mình thật sự đã phát hiện ra được một viên kim cương nữa. Sư em nói rằng khi phát tâm xuất gia, sư em đã làm một cái nguyện là dù gì đi nữa sư em quyết tâm đến đây và ở lại đây, không đi đâu nữa hết. Có nghĩa là sư em đã tìm ra pháp môn, sư em sẽ quyết tâm thực tập dù cho có khó khăn đến đâu cũng nhất quyết không tìm cầu một cái gì khác. Đây không phải là một việc dễ làm. Khi được khuyến khích chia sẻ điều này ra để nuôi dưỡng huynh đệ, sư em nói rằng đây là một điều mà phần lớn ai cũng sẽ tiếp nhận bằng trí năng. Còn thực tế thì lại khác. Tôi mừng vì sư em này là một người không nói tiếng Việt. Tôi thấy tràn đầy hy vọng và biết ơn sư em rất nhiều bởi sư em có một viên kim cương rất quý: viên kim cương đã về đã tới.

Nhìn tới nhìn lui, tôi bỗng giật mình nhận ra mình đang có cả một… quặng kim cương. Tuy là vụn, hay bụi kim cương, nhưng vẫn là kim cương, có phải không?

Quặng kim cương này tôi đang mới bắt đầu khai thác. Điều kỳ diệu là mới ban đầu tôi chỉ có ý định “mượn tạm kim cương” thôi. Nhưng rồi tôi thấy mình đang đứng trên cả mỏ kim cương, giống như Alibaba đã mở được cánh cửa kho tàng nhờ câu thần chú “Vừng ơi, mở ra!” vậy. Câu thần chú để mở cửa quặng kim cương của tôi chính là câu: “Ngày nào con còn biết ơn, ngày đó con còn hạnh phúc”.

Chân Trăng Mai Thôn

Chân tâm một quyết lên đường

(Sư chú Trời Đức Hiền là người Pháp, xuất gia năm 2016 trong gia đình cây Mai vàng tại Làng Mai – Pháp. Với tâm nguyện trở thành một vị đại sứ của niềm vui và tình thương, sư chú đang hết lòng tu tập và phụng sự tại xóm Thượng, Làng Mai – Pháp. Dưới đây là những chia sẻ của sư chú được Ban biên tập chuyển ngữ từ tiếng Pháp)

Con đường tâm linh

Cha mẹ con đột ngột ra đi khi con mới mười tuổi. Mẹ qua đời trong một tai nạn, cha tự kết thúc đời mình vì quá tuyệt vọng trước sự ra đi của mẹ chỉ vài tháng sau đó. Chuyện này đã gây ra một chấn thương tâm lý lớn, để lại một vết thương rất sâu trong con. Môi trường xung quanh con hồi đó đã không thể có một chút hướng dẫn hay nâng đỡ nào về mặt tâm lý cũng như tinh thần cho con.

Trong vòng 19 năm tiếp theo, con đã làm mọi cách để trốn chạy khổ đau của mình. Tràn đầy năng lượng của tuổi trẻ nên con có thể “chạy” nhanh hơn những niềm đau trong con. Con vội vàng khỏa lấp đời mình bằng những mối tình, bằng công việc, những trò giải trí, những cuộc du hí đó đây hoặc bằng tất cả những gì có thể khiến con lấp đầy được cảm giác trống trải sâu thẳm trong mình. Những cuộc trốn chạy có tính toán này chỉ nhằm giúp con tồn tại. Đôi khi, nó cũng ít nhiều mang lại cho con sự dễ chịu nhưng nó luôn quá đà và làm con kiệt sức.

Năm con 29 tuổi, đang rất thăng hoa trên con đường sự nghiệp với vai trò bác sĩ tâm lý trong doanh nghiệp, mọi thứ trong con bỗng sụp đổ. Cơ thể con lần lượt bộc lộ những dấu hiệu suy yếu và không ngừng gửi tín hiệu báo động đỏ. Con liên tục bị những cơn đau bụng dữ dội và chóng mặt hành hạ. Vậy mà con vẫn tiếp tục làm như trước, vẫn cố kéo căng sợi dây thêm nữa cho tới khi nó đứt hẳn! Cơ thể con không còn có thể đáp ứng được nữa. Con phải dừng làm việc hoàn toàn và thực sự không thể làm ngơ trước tình trạng trầm cảm ngày càng tăng trong con.

Trong giai đoạn bão táp này, nhờ vào sự lắng nghe sâu và sự khéo léo của người bạn đời, con đã dần vượt qua những nỗi sợ hãi, bất an và bắt đầu tiếp xúc được với những khổ đau trong mình. Trong con có một đứa trẻ đã bị mất mát và tổn thương quá nhiều nhưng nó muốn được sống vui. Nó không muốn bị thiếu không khí, bị chết ngạt vì đã phải lớn quá nhanh. Nó khao khát được hít thở sự sống một cách trọn vẹn hơn, thoáng đạt hơn.

Con quyết định dừng lại tất cả để dành thời gian cho riêng mình, đi du lịch để khám phá bản thân, nhìn ngắm thế giới xung quanh mà cũng chính là nhìn vào tấm gương phản chiếu thế giới nội tâm của chính mình.

Những điều kiện thuận lợi mau chóng hội tụ giúp con thực hiện chuyến du lịch dài ngày này. Con đã thực sự đến gần và dần tiếp xúc được với chính mình. Tiếng gọi trở về với nội tâm luôn có mặt trong chuyến ngao du kéo dài một năm ở Nam Mỹ, và năm tiếp theo nữa ở châu Á. Ở đây, con khám phá những cách tiếp cận sự sống và cái chết vô cùng khác biệt với những gì con đã từng biết. Sự khác biệt lớn đến mức những gì con tin chắc, những tín ngưỡng trong con tan chảy ra như tuyết dưới ánh mặt trời. Sau cái chết của cha mẹ, con đã chối bỏ hết những gì thuộc về tôn giáo. Nỗi đau trong con quá lớn khiến con chẳng thể tin vào bất cứ điều gì. Con nghĩ mình chỉ có thể trông cậy vào chính bản thân mình thôi.

Nền tâm linh Đông phương đã giúp con chạm tới một cái gì đó lớn lao hơn trong con. Tiếp xúc với những tư tưởng về “Trí tuệ siêu việt” (Supramental) của Sri Aurobindo, Mẹ Mirra Alfassa và Satprem đã mở ra trước mắt con cách tiếp cận và thấu hiểu sự sống rất mới mẻ, mang lại nhiều cảm hứng cho con – người không ngừng tìm kiếm lạc thú trong nhiều năm dù chưa bao giờ có được cảm giác mãn nguyện thực sự.

Năm 1995, tại Himalaya, lần đầu tiên con tham gia vào một khóa tu do các đệ tử của Đức Đạt Lai Lạt Ma hướng dẫn. Con vẫn còn nhớ rõ cảm nhận của mình khi lần đầu tiên nhìn thấy các thầy tu ở Dharamshala (miền bắc Ấn Độ). Một cảm giác rất thật đi lên mách bảo con rằng có những khía cạnh đặc biệt quan trọng của nội tâm mà con không biết tới và nó có thể giúp con đạt được sự thăng hoa trong đời sống. Được ở bên những vị thầy tu đầy bình an này đem lại cho con rất nhiều cảm hứng. Con vẫn còn như thấy ánh mắt, nụ cười và sự có mặt đầy thương yêu của các thầy. Chính các thầy đã đóng góp một phần không nhỏ vào nguyện ước trở thành tu sĩ của con sau này.

Hai năm du lịch đã chữa lành nhiều vết thương trong con. Con đã dành thời gian để sống, đi theo nhịp điệu của cơ thể mình và tiếp xúc với những tổn thương nội tâm.

Rồi con trở lại nước Pháp. Con và người bạn đời hạnh phúc chào đón sự ra đời của hai bé gái Eléa và Lucia. Sau đó, con làm việc trở lại với tư cách một nhà tâm lý trị liệu. Quyết định này đến với con không mấy khó khăn. Con đã không chọn lựa công việc này mà dường như chính nó đã chọn con. Con thấy mình đã có thể lại gần thêm chút nữa với “em bé bị tổn thương” trong con. Đây là một hành trình dài vì em bé ấy bị thương tổn sâu sắc, đầy sợ hãi và không còn tin tưởng ở người lớn. Con đã cảm hóa em từ từ bằng cách làm em yên lòng mỗi ngày qua những buổi ngồi thiền. Sau khóa tu ở Himalaya, thiền tọa trở thành thực tập hằng ngày của con. Đó là những giờ phút quý báu, “buổi hẹn hò” yêu thương với chính bản thân con mỗi sáng. Phải có một lý do gì cấp bách lắm mới có thể khiến con bỏ ngồi thiền. Ngồi yên, mỉm cười, hai bàn tay đặt nhẹ lên nhau, con trò chuyện với mình, lắng nghe mình và quan sát những gì xảy ra. Sự thực tập này mang lại cho con những niềm vui rất sâu. Kết hợp với các phương pháp tâm lý trị liệu khác, thiền tập đã nâng đỡ, dẫn dắt con trên con đường chữa trị và khám phá bản thân trong một thời gian khá dài.

Gặp gỡ Làng Mai

Sau mười năm, con nhận ra rằng sự chuyển hóa nội tâm trong con không tiến triển nữa, con đã “bị lờn” với sự thực tập. Con thấy con đang làm “người đi vòng quanh”, luẩn quẩn trong cái vòng tròn an toàn, tiện nghi do mình tạo ra.

Con bắt đầu tìm kiếm một trung tâm thực tập nơi con có thể được hướng dẫn tu học và được yểm trợ từ năng lượng tập thể. Cuộc sống đã dẫn lối cho con đến với Làng Mai. Giáng sinh năm 2017, con có mặt ở Làng. Lần tiếp xúc đầu tiên này ghi dấu ấn sâu đậm trong con, khiến con cảm động vô cùng. Cuộc gặp mặt với tăng thân, cả xuất sĩ và cư sĩ, thật ấm áp, sống động, còn với Thầy thì an lạc, đầy tình thương. Điều làm con xúc động nhất ở Làng Mai chính là năng lượng nhẹ nhàng, thanh thoát mà rất sâu lắng của tăng thân. Với con, khả năng chế tác được sự cân bằng này là một điều kỳ diệu. Con có mặt ở đây để chăm sóc những khổ đau trong con, đồng thời để học cách tiếp xúc với những mầu nhiệm của sự sống. Nếu con không thể nuôi dưỡng được niềm vui, nụ cười, tình huynh đệ trong con thì con sẽ không thể có năng lượng để tiến bước trên con đường chuyển hóa khổ đau. Trong tuần lễ Giáng sinh đó ở Làng, những buổi thực tập “chính thống” không nhiều, chỉ có vài buổi ngồi thiền, nhưng niềm hạnh phúc được có mặt bên nhau thì rất lớn. Con bị thuyết phục hoàn toàn trước khả năng có mặt cho nhau, cùng ăn mừng sự sống và vượt qua mọi rào cản để gắn kết với nhau một cách bình dị của tăng thân.

Con vui mừng khôn xiết, con đã tìm ra được một cộng đồng nơi con có thể nương tựa để tiếp tục thực tập, để được hướng dẫn và đồng thời được góp sức mình. Ở Làng Mai, bạn có thể đóng góp khả năng của mình ngay lần đầu bạn đến, chẳng cần phải đợi tới khi bạn là một thiền sinh có nhiều kinh nghiệm, đã từng tọa thiền nhiều giờ hay đã đọc rất nhiều kinh sách. Trở về nhà, tham gia sinh hoạt với tăng thân vùng Nantes, con mau chóng tìm được chỗ đứng của mình và trở thành một thành viên tích cực. Trong những năm tiếp theo, con tới tham dự nhiều khóa tu ở Làng. Con khám phá ra rằng tình thương và sức mạnh của năng lượng chánh niệm tập thể chính là yếu tố kích hoạt những biến chuyển nội tâm. Con hiểu ra vì sao Thầy luôn nhấn mạnh tới tầm quan trọng của sự thực tập với tăng thân. Con nhận ra sự khác biệt rõ rệt khi con thực tập một mình và khi thực tập với năng lượng tập thể của tăng thân.

Tăng thân trở thành nơi nương tựa của con, nơi con thấy mình được đón chào, được thương yêu, được chia sẻ. Khi tìm được tăng thân, con thấy mình giống như được ban phước lành. Trước đó, con khổ đau nhiều vì luôn thấy mình không có gia đình. Tăng thân là một gia đình lớn vô cùng kỳ diệu, gia đình ấy thường xuyên có những thành viên mới nhưng khả năng ôm ấp, nâng đỡ mọi người thì không hề thay đổi.

Trong những năm tháng thực tập với tăng thân, con được chứng kiến sự chuyển hóa lớn ở rất nhiều thiền sinh. Một trong những nguồn hạnh phúc của con là được nhìn thấy các bạn ấy rời Làng vào mỗi cuối tuần với khuôn mặt thư giãn, buông bỏ được nhiều sợ hãi, lo lắng.

Trở thành thành viên của dòng tu Tiếp hiện năm 2012, con có thêm cơ hội để hiến tặng sự có mặt của mình cho tăng thân, đặc biệt là vào những khóa tu mùa Hè với chương trình chăm sóc trẻ em. Dần dần, con nhìn thấy trong mình ước mong được tham dự nhiều hơn nữa vào đời sống tăng thân. Nguyện ước được làm một vị xuất sĩ lớn dần theo năm tháng. Con âm thầm đợi các con gái của con lớn lên và sẵn sàng cho một cuộc sống tự lập.

Tháng Hai năm 2015, nhân duyên đầy đủ cho phép con bày tỏ ước mong này trước mặt hai con gái con và toàn thể đại chúng.

Con đường nào chân chính cũng sẽ là con đường lành

Giờ đây, khi nhìn lại những gì đã xảy ra vào dịp Tết năm 2015 ấy, con thấy mình như đang được uống nước ở dòng suối hỷ lạc và thương yêu mà con đã được uống ngày hôm ấy.

Cùng hai con gái, chúng con đến Làng vào tuần lễ Tết Nguyên đán để được sống trong không khí lễ hội tươi vui của Làng. Hạt giống làm người xuất sĩ trong con đã nhiều lần biểu hiện trong những năm trước đó nhưng lúc này, nó ngủ yên. Con rất thích pháp môn bói Kiều (hoặc thơ của Shakespeare/Victor Hugo). Đây là cơ hội cho cư sĩ được tiếp xúc và hưởng được những cái thấy sáng suốt của quý thầy, quý sư cô đối với sự thực tập.

Vào đầu tuần, khi mới tới Làng, trong con đi lên câu hỏi: “Mình sẽ lựa chọn con đường nào cho cuộc đời mình đây?”. Tuy không thực sự rõ ràng nhưng câu hỏi này của con lại mang một chút dấu ấn về mong ước trở thành tu sĩ. Con xin cụ Victor Hugo một quẻ. Cụ dạy con:

David chante et voit Dieu de près,

Quand le chemin est droit jamais il n’est mauvais.

Tạm dịch:

David hát ca và thấy Chúa rất gần mình

Con đường nào chân chính cũng là con đường lành.

Quả thật, con rất thích hát và muốn nuôi dưỡng những rung động tâm linh đẹp trong mình khi hát. Câu thứ hai kích thích sự tò mò trong con. Con quyết định nhờ các thầy, các sư cô giải giúp. Con nghĩ, chính những chia sẻ này đã thổi bùng lên những biến chuyển mạnh mẽ trong tâm con. Sau những buổi tham vấn, con đã có một giấc mơ kỳ lạ. Con nghĩ chiều sâu tâm thức con muốn được thể hiện, muốn con hiểu nó. Trong giấc mơ, con thấy mình đang đi lên một cầu thang xoáy trôn ốc. Con gặp một phụ nữ đã có tuổi, rất đáng kính, mặc quần áo màu tím. Bà mỉm cười thân thiện với con. Con tiếp tục leo lên cầu thang. Tới điểm dừng chân ở giữa cầu thang, con thấy một người đàn ông, cũng mặc đồ tím, ngồi trong chiếc xe lăn. Khuôn mặt ông cúi gằm, mang vẻ ủ rũ, chán nản. Con tránh không làm phiền tới ông và tiếp tục leo thêm vài nấc thang nữa. Bỗng con nghe một tiếng động mạnh, khi quay lại, con thấy người đàn ông đó đã ngã lăn trên những bậc thang. Con sửng sốt, chết lặng vì nghĩ rằng chính mình đã làm ông ấy ngã khi bước qua. Con định chạy xuống đỡ ông lên nhưng không hiểu sao, có gì đó mách bảo con cần tiếp tục đi lên. Con tỉnh dậy và thấy trong lòng nhẹ nhõm vì đã đi tiếp mà không dừng lại.

Con cảm nhận sự có mặt của người phụ nữ nhân hậu như biểu tượng của sự nâng đỡ, tình thương và niềm tin của tăng thân, khích lệ con tiếp tục tiến lên trên con đường tu tập chuyển hóa thân tâm. Người đàn ông thể hiện một phần nào đó trong con mà con cần phải vượt qua, phải để cho nó “rơi rụng” xuống, giống như phải tự thoát mình khỏi lớp da cũ sau khi đã lột xác thì mới có thể được hồi sinh trở lại.

Không còn nghi ngờ gì nữa, hạt giống tu sĩ trong con đã thức dậy.

Ngày cuối cùng của tuần lễ Tết, trên đường đi bộ tới xóm Hạ, con đã hỏi hai con gái: “Thế nào, các con gái, các con nghĩ sao nếu cha xin một quẻ bói về chuyện xuất gia của cha? Các con có đồng ý để cha đi con đường này không?”. Cả hai trả lời: “Chúng con đồng ý. Cha đi theo con đường mà cha chọn đi. Cha đã cho chúng con đủ rồi. Chúng con ủng hộ cha!”. “Nhưng cha cũng đừng đi sớm quá nhé!”, đứa em gái nói thêm.

Tới xóm Hạ, trong buổi bói Kiều, con đặt lại câu hỏi của mình hôm trước rồi xin quẻ cụ Nguyễn Du. Đại chúng cười rộ lên khi nghe câu hỏi của con và câu trả lời của cụ. Con chưa kịp hiểu gì hết nhưng thấy lòng rất hân hoan với tiếng cười của đại chúng. Quẻ con nhận được nói thế này:

Nỗi mừng biết lấy chi cân

Tuyết sương che chở cho thân cát đằng.

Vị thầy ngồi chuông hỏi con: “Chú muốn xuất gia nhưng chú còn có các con phải không?”.

Vâng, thưa thầy.

Các con của chú có đồng ý để chú xuất gia không?

Thưa thầy, hai đứa con gái con đều đang ở đây, xin thầy hỏi các cháu.

Thế nào, các cháu có đồng ý không?

Dạ thưa có, chúng con đồng ý.

Đại chúng cười lên trong niềm hạnh phúc và xúc động. Với con, đây là một ân sủng. Dường như cả vũ trụ đã quy tụ lại trong giờ phút mầu nhiệm ấy để xác nhận điều tất yếu sẽ xảy ra.

Từ khi đó, những gì cần làm để chuẩn bị cho cuộc đời mới của con tự động diễn ra một cách êm thấm. Cảm được nhu yếu trong mình, con đã dành cả thời gian, không gian để chuẩn bị thân và tâm trước khi bắt đầu hành trình trở về. Con quyết định hành hương về Làng, chặng đường đi bộ dài 500km, bắt đầu từ thành phố Nantes nơi con sống. Sau ba tuần lễ, vào một ngày cuối tháng 10 năm 2015, con đã về tới Làng Mai.

Con rồng “hộ mệnh”

Thời gian ngay sau khi được xuống tóc, trong lòng con tràn đầy niềm biết ơn. Con đã rất hạnh phúc. Nhưng sau đó, vào mùa đông đầu tiên của cuộc đời xuất sĩ, khó khăn bắt đầu đến với con. Những thói quen cũ cần thay đổi, những thói quen mới cần tạo dựng. Việc ở chung trong một phòng với bảy huynh đệ khác thực sự rất thử thách với con. Chưa hết, những yếu tố mới mẻ, khác biệt của đời sống tăng thân càng làm con thêm bối rối. Với những khó khăn nội tâm có sẵn, sau một lần va chạm với một thầy khác, Làng Mai trong con – cái góc nhỏ thiên đường – bỗng chốc biến thành một nơi khủng khiếp, làm con sợ hãi và thấy bị đe dọa. Trong tích tắc, con thấy mình như đang ở địa ngục. Trong ba ngày liên tiếp, trong con chỉ có những suy nghĩ và cảm xúc tiêu cực – chỉ toàn bóng tối. Tâm ý con dường như đã bị một thế lực nào đó chiếm hữu.

May mắn thay, trong một giây phút sáng suốt, con đã “ngộ” ra rằng những cảm xúc của mình đóng một vai trò quan trọng, thậm chí quyết định cách mình nhìn thế giới xung quanh. Con thầm nhủ: “Chỉ có một lối thoát: Bám vào sự thực tập”. Con quyết tâm ngồi thật vững trên bồ đoàn, tập trung vào mỗi hơi thở. Con thực tập thiền hành, nhận diện, ôm ấp những cảm thọ đi lên và chia sẻ tâm trạng của mình trong buổi pháp đàm. Không bao lâu, trong một buổi tọa thiền, con đã cảm được sự giận dữ xen lẫn với niềm cay đắng trong con bùng phát lên dữ dội và hiện lên trong hình tướng của một con rồng! Giây phút đó thật ấn tượng! Con rồng hiện lên oai vệ. Nó tuyệt đẹp nhưng có uy lực và ẩn chứa đầy sự nguy hiểm! Con run lên và cảm nhận rõ rằng con không thể “lại gần” nó.

Ngày tiếp theo, một chuyện rất cảm động đã xảy ra với con. Trong bữa điểm tâm, một bạn thiền sinh đặt trước mặt con một bức tượng nhỏ bằng đất mà bạn đã làm suốt đêm hôm trước. Bức tượng thể hiện con đang ngồi thiền, một con rồng nhỏ nằm cuộn xung quanh con, đầu rồng gối trên đùi con và bàn tay con đặt trên đầu rồng như đang vuốt ve nó. Thì ra, bạn thiền sinh này có mặt trong buổi pháp đàm ngày hôm trước. Sau khi nghe con chia sẻ, bạn đã cảm được tâm trạng của con và muốn giúp con thuần hóa được sức mạnh của con rồng đang hiện diện trong tâm con. Quá bất ngờ, mắt con nhòa lệ, trái tim mềm ra, thổn thức trước lòng tốt của người bạn mới quen. Con xúc động ôm người bạn trong tay, miệng ấp úng những lời cảm ơn.

Những câu chuyện về tinh thần nâng đỡ lẫn nhau giữa các bạn đồng tu như thế này thường xảy ra ở Làng.

Sau đó, kiên trì thực tập, con đã thực sự đến gần, tiếp xúc và thuần hóa được con rồng. Con đã “chơi” được với nó. Con hiểu ra rằng, con rồng ấy cũng là một người bảo hộ cho con. Nó xuất hiện để “bảo vệ”, thực chất là để che giấu những gì rất riêng, nhạy cảm, dễ bị tổn thương trong con mà con chưa dám bộc lộ ra vì sợ sẽ lại bị tổn thương. Con rồng ấy cũng giống như một người bạn che chở, bảo vệ con nhưng đồng thời có thể gây cho con nhiều thương tích. Khi nhận thấy có sự đe dọa, nó trở nên rất khó lường. Nó có thể chiếm lĩnh tâm trí con, khạc ra ngọn lửa chứa đầy năng lượng bạo động và tuyệt vọng giống như những gì nó đã làm trong những ngày đen tối trước đây.

Con hiểu ra rằng, nếu con có thể tiếp xúc sâu sắc hơn và chấp nhận được những gì yếu đuối, dễ bị tổn thương trong con và đặc biệt không sợ bị tổn thương thì “con rồng hộ mệnh” ấy sẽ không còn làm con sợ hãi.

Một lần nữa, con thấy rõ rằng bằng tình thương yêu, sự quan tâm và tấm lòng bao dung được chế tác mỗi ngày qua sự thực tập, tăng thân đã hiến tặng cho con cơ hội tiếp xúc với những niềm đau, nỗi khổ sâu kín trong con – những miền cấm địa – mà cho tới lúc này con không dám và cũng không thể chạm tới. Đã từ nhiều năm, con ý thức để chăm sóc nó bằng nhiều cách khác nhau nhưng cánh cửa đi vào những vùng tổn thương ấy vẫn còn đóng chặt. Cần phải có một không gian đủ an toàn, có nhiều tình thương và sự nâng đỡ mới có thể làm cánh cửa ấy mở ra. Mỗi khi đi vào vùng tổn thương nhạy cảm đó, cả cơ thể con run lên, nóng như đang bị sốt, mọi sức lực biến đâu hết, con không còn một chút năng lượng nào, cũng không thể nói hay làm bất cứ chuyện gì. Con chỉ có thể ngồi thở, có mặt đó và đón nhận những gì đang diễn ra bên trong. Khi cơ thể bắt đầu run lên như vậy, con biết là có một biến chuyển nào đó đang diễn ra trong chiều sâu tâm thức con. Con có cảm giác là không chỉ cả thân thể cần phải run lên như vậy mà mỗi tế bào trong cơ thể con cũng phải run lên như thế để nó được mềm ra, lỏng hơn. Có như vậy, năng lượng chuyển hóa, giống như một luồng gió mát, mới có thể đi vào làm lắng dịu căng thẳng, hóa giải được những uẩn ức sâu kín. Con thấy đây là những giây phút rất nhạy cảm, mình cần được ở trong một môi trường an toàn, có tình thương và sự cảm thông. Nếu không thì cả thân và tâm sẽ “rút lại”, chuyển sang thế “phòng thủ”, tạo thành mâu thuẫn bên trong – nguồn gốc của mọi căng thẳng.

Khi được làm một sư chú, con có ước nguyện rằng trái tim con sẽ rộng mở hơn, con sẽ là một vị đại sứ của niềm vui và tình thương, tạo được cảm hứng cho những người xung quanh. Sau một thời gian sống trong tăng thân, con thấy lòng mình vẫn còn nhỏ bé lắm so với khả năng cởi mở rộng lớn của nó. Nhưng thật mầu nhiệm, chính trong những lúc khó khăn, nó lại dễ dàng mở ra nếu con có thể cảm được tình thương mà tăng thân đang dành cho con. Chính tình thương này sẽ khiến cho mọi phản kháng, mọi sự che chắn, lo lắng, sợ hãi trong con rơi rụng hết. Lúc ấy, con trải nghiệm sâu sắc sự buông bỏ và chạm được vào một thực tại rộng lớn hơn mình rất nhiều – tính tương tức.

Chân Trời Đức Hiền

Thưởng thức im lặng nội tâm

Trong thời khóa tu học, chúng ta có giờ im lặng bắt đầu từ sau giờ sinh hoạt buổi tối cho đến sau buổi ăn sáng ngày hôm sau. Đôi lúc chúng ta còn kéo dài giờ im lặng này cho đến sau buổi ăn trưa. Tôi đã gom giữ thời khóa của nhiều khóa tu qua nhiều năm và thấy rằng vào năm 1993, chúng ta bắt đầu gọi pháp môn này là “Im Lặng Hùng Tráng”.

Im lặng hùng tráng không có nghĩa là chúng ta không được phép nói chuyện mà chúng ta không cần phải nói chuyện, không nhất thiết phải nói trong khoảng thời gian ấy.

Sự im lặng trở nên hùng tráng khi nó là một sự im lặng nội tâm. Tâm ta bình thản và nhẹ nhàng. Mỗi khi nghe chuông, dù là tiếng chuông báo chúng bên ngoài, tiếng chuông điện thoại, hay tiếng chuông đồng hồ, tôi đều thực tập Im lặng hùng tráng. Tôi trở về với hơi thở, tôi cảm nhận không khí đi vào và đi ra khỏi thân. Tôi ý thức về nhiệt độ và phẩm chất của không khí qua mũi. Với sự thực tập dừng lại và lắng nghe tiếng chuông, tâm tôi dần đi về hướng im lặng nội tâm.

Tôi nhận ra rằng khi tâm mình đang bận rộn nghĩ suy, thân mình cũng bận rộn và hành động của mình cũng trở nên ồn ào. Tôi thường xem thân là cánh cửa đi vào sự im lặng nội tâm. Vì vậy, tôi thực tập ý thức về các âm thanh gây ra qua sự cử động của chính tôi. Sự thực tập này đã đưa đến một kết quả mầu nhiệm: sự cử động của thân tôi trở nên rất yên lặng và tâm tôi trở nên lắng dịu.

Mỗi khi ngồi thiền, tôi thấy sự thực tập ý thức về thân giúp tôi thiết lập được sự quân bình và vững chãi. Đôi lúc ngồi trên bồ đoàn hoặc ngồi trên ghế nhưng ta không thực sự ngồi thiền. Tâm ta dường như không có mặt ở đó. Khi ngồi trên bồ đoàn, tôi ý thức sự tiếp xúc của thân với chiếc bồ đoàn và sự căng thẳng nếu có trong thân. Sự căng thẳng này có thể đang hiện diện trên trán, trên vai hoặc nơi bụng. Khi thở vào, tôi ý thức về thân mình và khi thở ra, tôi buông bỏ sự căng thẳng ấy từ thân. Rồi từ từ với mỗi hơi thở ra, tôi tiếp xúc sâu thêm với chiếc bồ đoàn cho đến khi tôi thực sự ngồi vững vàng như một quả núi.

Sự thực tập ý thức toàn thân, từ đỉnh đầu đến các ngón chân, và duy trì ý thức này trong suốt buổi ngồi thiền đem đến cảm giác hỷ lạc trong thân tâm, một sự nuôi dưỡng rất lớn.

Khi thực tập thiền đi chậm (kinh hành) trong thiền đường, tôi ý thức thân mình đang di chuyển trong không gian. Mỗi khi bước một bước, tôi ý thức đến sự tiếp xúc giữa bàn chân và mặt đất. Tôi thích đặt hết trọng lượng của thân trên mỗi bước chân. Khi đặt chân xuống, tôi ngừng một chút để buông thư và cảm được sự lắng đọng trong bước chân ấy.

Tôi cũng thích thực tập như vậy khi đi bên ngoài, tuy ít chậm hơn. Đôi lúc sự thực tập buông thư trong từng bước chân có thể là một thử thách lớn. Thí dụ, khi tiếng chuông báo chúng được thỉnh lên, chúng ta có cảm tưởng rằng chúng ta phải vội hơn để đi đến điểm sinh hoạt kế tiếp. Khi chúng ta bước đi một cách vội vàng, chúng ta không buông thư được trong từng bước chân. Thay vì vậy, chúng ta đi để cho mau đến một nơi nào đó. Trong những lúc như thế, tôi thực tập buông bỏ sự vội vàng để có thể nghỉ ngơi trong mỗi bước chân. Điều này có thể là một sự thử thách, vì trong tôi có tiếng nói rằng nếu không nhanh chân tôi sẽ bị trễ. Nhưng thực ra, nếu không vội vàng, tôi có thể đến nơi sớm hơn, vì vội vàng đến từ lo lắng và năng lượng lo lắng là một năng lượng rất nặng nề, làm chậm bước chân tôi. Nếu buông bỏ được sự vội vàng và lo lắng, chúng ta sẽ di chuyển một cách nhẹ nhàng hơn, có mặt trong từng bước và đến nơi đúng giờ. Chúng ta có thể di chuyển nhanh mà không cần phải vội vàng.

Khi các hành động của thân có sự bình an, lắng đọng, tâm cũng được lắng đọng và an bình. Sự im lặng bên ngoài sẽ trở thành sự im lặng bên trong. Sự im lặng bên trong này là nền tảng cho pháp môn Lắng nghe. Đây là bản chất của sự thực tập Hiện pháp lạc trú và khả năng tiếp xúc với những gì đang xảy ra trong thân tâm và xung quanh ta. Sự im lặng bên trong cho ta tiếp xúc với chính mình, với người thân của mình và với những mầu nhiệm của cuộc sống.

Chân Diệu Nghiêm

Khoá tu mùa hè 2019

 

 

Khoá tu mùa hè hàng năm tại Làng Mai Pháp là khoá tu được rất nhiều người trông đợi, nhất là những gia đình có các em nhỏ lứa tuổi teen và thiếu nhi. Ba mẹ và các em có cơ hội cùng sống trong một cộng đồng, một gia đình tâm linh lớn, được hưởng năng lượng tập thể cũng như học hỏi và thực tập những phương pháp tái thiết lập truyền thông, hiểu biết và thương yêu …. Khoá tu luôn hứa hẹn một khoảng thời gian của những nụ cười, niềm thông hiểu và làm mới trong khung cảnh xanh mát, tươi tắn và ấm áp của Làng Mai. Hơn thế nữa, ai cũng có thể mang về theo mình gia tài của Bụt, của Sư Ông và tăng thân để được tiếp tục thực tập và hạnh phúc trong cuộc sống hàng ngày.

Các em nhỏ và các em tuổi teen được quý thầy, quý sư cô chăm sóc trong các chương trình riêng. Cùng vui chơi và chia sẻ, các em được tiếp nhận hạt giống chánh niệm và tình thương. Trong khoá tu mùa hè, mỗi tuần đều có một hoạt động kỷ niệm đặc biệt của tuần như Tết Trung Thu, Lễ Bông Hồng Cài Áo…, những buổi lễ luôn để lại dấu ấn sâu đậm trong trái tim của các em cũng như các bậc phụ huynh.

 

Thời gian: từ ngày 05.7 đến ngày 02.8.2019

Địa điểm: tại Làng Mai, nước Pháp

Ngôn ngữ chính: Anh /Pháp /Việt

(Các bài pháp thoại sẽ được phiên dịch trực tiếp sang 6 ngôn ngữ: Đức, Hà Lan, Pháp, Anh, Tây Ban Nha, tiếng Hoa và tiếng Việt)

 

Nếu quý vị muốn đến Làng Mai Pháp tham dự khóa tu mùa hè năm nay, xin vui lòng đọc kỹ các hướng dẫn dưới đây và điền vào đơn đăng ký. Quý vị có thể đăng ký tham dự từ 1 tuần đến 4 tuần:

Tuần 1: Thứ sáu, ngày 05 tháng 7  –  Thứ sáu, ngày 12 tháng 7
Tuần 2: Thứ sáu, ngày 12 tháng 7 – Thứ sáu, ngày 19 tháng 7
Tuần 3: Thứ sáu, ngày 19 tháng 7 – Thứ sáu, ngày 26 tháng 7
Tuần 4Thứ sáu, ngày 26 tháng 7 – Thứ sáu, ngày 02 tháng 8

Như thường lệ, mỗi tuần Làng Mai sẽ có khoảng hơn 500 thiền sinh thực tập tại các xóm. Vì vậy xin quý vị đăng ký trước ngày 01.06 để giữ chỗ. 

Ngày đón và đưa thiền sinh là ngày thứ sáu mỗi tuần.

Làng Mai không có chương trình cho trẻ em dưới 6 tuổi. Xin các bậc phụ huynh tự chăm sóc các bé trong suốt khoá tu.

 

Xin bấm vào đây để đăng ký online: 

https://plumvillage.org/register/summer-opening-retreat-2019/

 

Xin đọc thêm thông tin tổng quát khi đến tham dự khóa tu tại Làng Mai ở đây: https://langmai.org/cong-tam-quan/toi-tham-lang-mai/thong-tin-chung-ve-khoa-tu-tai-lang-mai

 

Rong chơi nơi hiện pháp

(Thầy Trời Nguyện Lực người Thái Lan, xuất gia năm 2013 thuộc gia đình Cây Đoàn, tại Làng Mai Pháp, trong chương trình Xuất gia 5 năm. Thay vì trở lại nếp sống của người cư sĩ sau khi hoàn tất chương trình, thầy phát nguyện tiếp tục tu học và phụng sự với tư cách một người xuất sĩ. Dưới đây là những chia sẻ của thầy được Ban biên tập chuyển ngữ từ tiếng Anh.)

 

Cách đây hơn năm năm vào ngày 8 tháng 12 năm 2013, con được thọ giới Sa di. Và cũng từ thời điểm đó, chương trình Xuất gia 5 năm của con bắt đầu. Lúc đó con thông báo cho người thân trong gia đình và bè bạn rằng con tham dự vào chương trình này “ít nhất là 5 năm” vì con muốn xem điều gì sẽ xảy ra sau năm năm. Có thể con sẽ trở về đời sống cư sĩ hoặc tiếp tục con đường xuất gia suốt đời. Con cũng chưa chắc lắm vào lúc ấy. Con chỉ biết rằng con muốn thực hiện chương trình 5 năm trước rồi sẽ suy nghĩ về tương lai sau vì con nghĩ rằng thời gian năm năm sẽ đủ cho con làm quyết định ấy.

Nhìn lại quãng thời gian qua, con có thể nói rằng năm năm sống và thực tập như một xuất sĩ đã mang đến rất nhiều lợi lạc cho con. Con đã có rất nhiều hạnh phúc và cũng đã đi qua những khổ đau. Tất cả những điều đó đã mang đến cho con cơ hội để thực tập và chuyển hóa tự thân. Có những giai đoạn đầy niềm vui, bình an, vững chãi và cũng có những giây phút lên xuống trong đời sống tu tập. Tuy nhiên nhờ vào những kinh nghiệm này, con đã học được rất nhiều về chính mình và về mọi người. Con hiểu bản thân mình hơn và nhận diện được những giới hạn của tự thân. Và quan trọng nhất là tâm bồ đề, niềm tin vào pháp môn thực tập trong con vẫn còn mạnh mẽ.

Thời điểm bước sang năm 2018, cũng là năm cuối của con trong chương trình 5 năm, nhiều suy tư và câu hỏi bắt đầu đi lên trong con. Con sẽ làm gì sau khi chương trình 5 năm kết thúc? Con nên trở lại đời sống cư sĩ hay tiếp tục con đường xuất gia? Con có thực sự muốn trở lại đời sống cư sĩ không? Con sẽ tìm công việc gì để làm? Liệu cuộc sống ấy có giúp con hoàn thành được ước nguyện của mình không? Còn nếu tiếp tục con đường xuất gia thì sao? Con có sẵn sàng cam kết làm một vị xuất sĩ suốt đời không? Lỡ các điều kiện thay đổi trong tương lai và con không thể giữ được cam kết ấy? Con có bị dán nhãn hiệu là đã thất bại nếu con không thể giữ được lời hứa của mình không?

Nhiều tuần liên tiếp trôi qua và những suy tư kia tiếp tục tăng thêm cường độ. Con bắt đầu lo lắng rằng mình phải đi đến một quyết định trước ngày 8 tháng 12 năm 2018. Con sẽ trả lời ra sao khi đại chúng hỏi về quyết định của con? Còn nếu gia đình con hỏi thì sao? Chuyện gì sẽ xảy ra khi thời điểm đó đến và con vẫn chưa có câu trả lời? Năm năm chưa đủ để biết mình muốn hoặc không muốn tiếp tục con đường tu tập hay sao? Con phải làm gì? Con phải trả lời ra sao? Và nhiều câu hỏi nữa đã đi lên trong con.

Một ngày nọ, con nhận ra rằng con đã để cho sự suy tư và lo lắng về tương lai chiếm ngự tâm mình quá lâu. Những suy tư đó không đưa con đến gần với câu trả lời, mà lại kéo con ra khỏi những gì đang xảy ra trong giây phút hiện tại. Con tự nói với chính mình rằng sao mình không buông bỏ những suy tư, lo lắng và trở về với hiện tại? Không phải đây là điều mà mình thường chia sẻ cho mọi người hay sao? Tại sao mình lại không thực tập chính những điều mình chia sẻ? Với cái thấy này, con quyết định buông hết mọi suy tư và đặt mình vào sự thực tập trở về an trú trong giờ phút hiện tại. Nếu con chăm sóc tốt giờ phút hiện tại thì tương lai sẽ tự nhiên được tốt đẹp. Con muốn để tàng thức cho con câu trả lời đối với một quyết định quan trọng như vậy thay vì sử dụng ý thức. Vài năm trước, quyết định “trở thành một người tu” cũng đến với con theo cách này. Con đã đến Làng Mai như một cư sĩ, thực tập trong ba tháng An cư mùa đông để trải nghiệm cuộc sống ở đây và cũng để xem thử con có thực sự muốn trở thành một vị xuất sĩ hay không. Đến cuối khóa tu mùa Đông, con đã gần 100% chắc chắn, nhưng con muốn kiểm chứng rằng con đã không chỉ bị ảnh hưởng bởi môi trường ở Làng Mai. Vì vậy con đã trở về Thái Lan để sinh hoạt lại trong môi trường bình thường tại gia đình và xem mình có còn muốn làm người tu nữa hay không. Con để câu hỏi ấy lắng sâu vào lòng và tiếp tục thực tập có mặt trong giây phút hiện tại, không cố gắng tìm câu trả lời bằng lý trí. Rồi một ngày nọ câu trả lời đã đến một cách tự nhiên, rằng con muốn sống cuộc sống của một người tu. Con cần sống cuộc sống của một người tu!

Vì vậy, cuối cùng con đã thực tập đặt niềm tin vào tàng thức để làm quyết định cho chương trình 5 năm. Con không cần đánh mất mình trong sự lo lắng về tương lai. Đâu có ai tạo áp lực bắt con phải quyết định sớm, ngay cả tăng thân. Người tạo áp lực cho con là chính con. Con chỉ cần tiếp tục tưới tẩm hạt giống chánh niệm bằng cách sống sâu sắc trong giây phút hiện tại. Và đó là giây phút bắt đầu của cái mà con gọi là chương trình “Bây giờ” (Now program). Đám mây lo lắng bay tới bay lui trên đầu con đã biến mất. Những bông hoa nhiều màu, thảm cỏ, bầu trời, ánh nắng, cùng vẻ đẹp thiên nhiên xung quanh con trở thành hiện thực. Con thưởng thức trở lại sự thực tập đơn giản của hơi thở và bước chân chánh niệm. Con có thể nhận diện nhiều điều kiện hạnh phúc con đang có và niềm biết ơn trào dâng trong con.

Một vài thầy hỏi con định sẽ làm gì sau khi xong chương trình 5 năm và con đã trả lời rằng con sẽ tham gia vào chương trình “Bây giờ”. Thực sự, chương trình “Bây giờ” đã bắt đầu ngay giây phút con giác ngộ ra rằng con nên buông bỏ sự suy tư và trở về với cái “bây giờ”. Đó là một chương trình ai cũng có thể tham gia vào, dù cư sĩ hay xuất sĩ mà không cần phải viết một lá thư phát nguyện xin làm tập sự. Chương trình này chấm dứt vào giây phút mình bị kéo đi bởi quá khứ hay tương lai. Nó bắt đầu trở lại khi mình trở về với giây phút hiện tại. Đối với con, chương trình này có nhiều thử thách hơn chương trình 5 năm hoặc ngay cả chương trình tu suốt đời. Mình có thể là một xuất sĩ trọn đời nhưng lười tu tập và ít khi an trú trong hiện tại. Mình cũng có thể là một cư sĩ và thực tập siêng năng, thường trở về giây phút hiện tại. Con nghĩ điều quan trọng là mình cần phải là một người thực tập đích thực, dù trong bất cứ hình tướng nào. Đây là bản chất của chương trình “Bây giờ”.

Con rất may mắn được có cơ hội sống và thực tập như một vị xuất sĩ. Đời sống xuất gia cho con nhiều điều kiện tốt để thực tập và con không nên xem thường. Ngược lại con phải tận dụng hết những điều kiện này bằng cách thực tập hết lòng. Dù trong năm năm qua, con đã trải nghiệm nhiều giây phút rất khó khăn, nhưng con vui là con vẫn còn được ở lại trong tăng thân. Niềm tin của con với con đường này vẫn vững mạnh vì con biết những giây phút khó khăn kia là những cơ hội cho con thực tập hiểu mình và chuyển hóa bùn thành sen. Nhiều lúc con tự hỏi Sư Ông sẽ làm gì trong những trường hợp khó khăn kia nếu Sư Ông ở trong hoàn cảnh của con, ở độ tuổi đời và tuổi đạo này? Sư Ông sẽ tiếp xử như thế nào? Sư Ông sẽ làm hoặc không làm những gì? Những câu hỏi trên mời gọi sự có mặt của Sư Ông trong con, hướng dẫn con trở về với hiện tại, về với chương trình “Bây giờ”, để chăm sóc cho những cảm thọ và thiết lập lại sự bình an, tĩnh lặng. Từ đó con sẽ biết cách tiếp xử với hoàn cảnh như thế nào.

Quyết định tham gia và an trú vào chương trình “Bây giờ” giúp con buông bỏ mọi đòi hỏi về chính mình và về người khác. Nó giúp con ngưng lại chuỗi suy tư, lo lắng về tương lai. Nó cũng giúp con làm vơi bớt và trị liệu những khổ đau từ quá khứ hoặc trong hiện tại. Nó cũng đem con về giây phút hiện tại để tiếp xúc với các yếu tố trị liệu và nuôi dưỡng trong tự thân và chung quanh con. Điều quan trọng hơn nữa là nó cho con thêm hiểu biết và hạnh phúc.

Con xin mời mọi người cùng con tham dự và cam kết trọn đời với chương trình “Bây giờ”!

Kính tặng mọi người một nụ cười với niềm biết ơn.

Chân Trời Nguyện Lực

Hạnh phúc mỗi ngày

(Trích từ cuốn “Thiền tập cho người bận rộn” – Sư Ông Làng Mai)

 

 

Thức dậy vào mỗi buổi sáng

Ngay khi mới thức dậy, bạn có thể mỉm cười liền lập tức, nụ cười này mang tính giác ngộ: bạn ý thức là một ngày mới được bắt đầu và hăm bốn giờ tinh khôi là món quà mà sự sống đang hiến tặng cho bạn. Đó là tặng phẩm quý giá nhất. Bạn có thể đọc thầm hoặc đọc lớn tiếng bài thơ này:

Thức dậy miệng mỉm cười
Hăm bốn giờ tinh khôi
Xin nguyện sống trọn vẹn
Mắt thương nhìn cuộc đời.

Bạn có thể vẫn nằm yên trên giường, buông thẳng hai tay và hai chân một cách thoải mái trong khi đọc bài thi kệ ấy. Thở vào, đọc thầm câu đầu. Thở ra, đọc thầm câu thứ hai. Thở vào, đọc câu thứ ba. Thở ra, đọc câu thứ tư. Và với nụ cười, bạn ngồi dậy, quơ dép và đi vào phòng rửa mặt.

Múc nước đổ vào chậu, thau hay vặn nước máy để rửa mặt

Bạn có thể có nhiều hạnh phúc trong thời gian rửa mặt, súc miệng. chải đầu, cạo râu hay tắm, nếu bạn biết đem ý thức chiếu rọi vào những gì bạn đang làm. Ví dụ khi mở nước, bạn biết là nước bắt đầu chảy ra từ vòi nước và bạn cũng biết được là nước từ đâu chảy tới tận phòng rửa mặt của bạn. Bạn có thể thầm đọc bài thi kệ sau đây:

Nước từ nguồn suối cao
Nước từ lòng đất sâu
Nước mầu nhiệm tuôn chảy
Ơn nước luôn tràn đầy.

Bài thi kệ này giúp bạn thấy được nước từ đâu tới, biết được nước từ đâu tới. Cái thấy đó đã là thiền quán. Bạn cũng biết rằng bạn đang may mắn, vì nước không bị cúp. Cái biết đó đem lại cho bạn hạnh phúc. Cái biết đó là chánh niệm. Chánh niệm là ý thức, là khả năng nhận diện được cái gì đang xảy ra ở đây trong giây phút này. Cái đang xảy ra là bạn đang mở nước và có nước đang chảy ra. Ở Làng Mai bên Pháp thỉnh thoảng cũng bị cúp nước. Mỗi lần như thế mình biết được cái khổ khi không có nước và hạnh phúc khi có nước. Cái hạnh phúc chỉ được nhận diện khi mình nhớ tới cái đau khổ! Tôi thường mở nước nhẹ thôi và lấy bàn tay hứng nước mát lạnh phả vào hai mắt. Bên này mùa Đông nước lạnh lắm! Cái cảm giác do nước lạnh gây nên trên ngón tay, trên hai mắt và trên gò má rất dễ chịu. Bạn hãy nhận diện cảm giác đó. Bạn tỉnh hẳn ra do cảm giác đó. Bạn hãy tận hưởng cái cảm giác đó. Bạn hạnh phúc cũng nhờ bạn biết trân quý nước và nhờ tâm niệm biết ơn của bạn.

Lấy gáo múc nước trong chum hay trong vại để đổ vào thau rửa mặt cũng thế, bạn hãy để tâm ý vào từng động tác, đừng suy nghĩ đến những chuyện khác và quan trọng nhất là phải thấy có niềm vui trong từng động tác, đừng làm hấp tấp cho mau xong. Thiền là như thế ! Thiền là có mặt thực sự cho mình trong từng giây phút của sự sống, và khả năng nhận diện rằng mỗi giây phút của sự sống là một tặng phẩm của sự sống, một tặng phẩm của đất trời. Cái hạnh phúc này được gọi là thiền duyệt (The joy of meditation).

Chải răng

Đây là một thử thách cho bạn. Bạn có một tới hai phút để chải răng. Làm sao để bạn có hạnh phúc trong thời gian ngắn ngủi ấy? Đừng hấp tấp, đừng cố chải răng cho mau xong. Phải đem hết tâm ý đặt vào việc chải răng. Bạn có thì giờ để chải răng. Bạn có bàn chải, có kem và có răng để chải. Tôi đã trên tám mươi tuổi, vậy mà mỗi khi chải răng tôi đều có hạnh phúc: tôi thấy đến tuổi này mà còn có mấy mươi cái răng để chải là cũng mầu nhiệm lắm. Đây là sự thách thức: chải răng như thế nào để bạn có được thảnh thơi và hạnh phúc trong thời gian từ một phút đến hai phút chải răng. Làm được như thế là có thiền, là thành công rồi đấy.
Đây là một bài kệ bạn có thể sử dụng trong khi chải răng:

Chải răng và súc miệng
Cho sạch nghiệp nói năng
Miệng thơm lời chánh ngữ
Hoa nở tự vườn tâm.

Những bài thi kệ giúp ta đưa ý thức trở về với những gì trong giây phút hiện tại. Ta đừng bị kẹt vào những bài thi kệ, nếu ta có niệm, có định, nếu ta an trú được trong hiện tại thì ta cũng không cần đến những bài thi kệ ấy lắm đâu.

Tắm dưới gương sen, gội đầu, chải đầu, cạo râu, mặc áo

Trong khi kỳ cọ, xoa xà phòng, cạo râu, chải đầu, mặc áo, ta đều có thể thực tập như khi ta chải răng. Ta để tâm ý hoàn toàn vào cái ta đang làm. Ta làm cho thong dong, cho hạnh phúc, như thể cạo râu, chải tóc, cạo đầu là việc quan trọng nhất trên đời. Đừng để suy tư kéo ta đi về quá khứ, đi về tương lai hay làm ta kẹt vào những lo lắng, sầu khổ, giận hờn. Bạn tập đi, vài ba ngày sẽ thấy tiến bộ, giống như tập đàn, chơi bóng bàn, tập hát… Bạn hãy tập sống sâu sắc và thảnh thơi mỗi giây phút của đời sống hàng ngày. Mà muốn được như vậy, tâm ý phải rời bỏ quá khứ, rời bỏ tương lai và rời bỏ ưu tư để trở về với giây phút hiện tại. Giây phút hiện tại là giây phút duy nhất chứa đựng sự sống với tất cả những mầu nhiệm của nó.

Ngồi thở

Có người ngồi thiền mỗi lần nửa giờ, bốn mươi lăm phút hoặc nhiều hơn. Ở đây tôi chỉ xin bạn ngồi hai hoặc ba phút. Nếu sau này thấy ngồi thiền dễ chịu, bạn cứ việc ngồi thêm, ngồi bao lâu cũng được.

Nếu trong nhà bạn có bàn thờ Phật thì bạn có thể ngồi trước bàn Phật. Nếu không, bạn chọn một nơi nào thích hợp, có thể là trước cửa sổ, ngồi nhìn ra ngoài trời. Sắm một cái gối nhỏ, dày chừng mười tới mười lăm phân, kê dưới mông; hai bàn chân xếp lại đầu gối đặt xuống bên ngoài chiếc gối nhỏ, như vậy mông và đầu gối trở thành thế ba chân vạc, ngồi rất vững, không kẹt, có thể ngồi lâu không tê chân. Chọn chiếc gối nhỏ có chiều dày thích hợp với bạn. Bạn cũng có thể đốt một cây nhang cho khung cảnh được thanh thoát hơn. Tay cầm cây nhang cho khoan thai, tập trung tâm ý vào việc đốt nhang và cắm nhang vào bình. Làm sao cho có chú tâm (niệm) và tập trung (định) trong khi đốt nhang. Tâm ý hoàn toàn có mặt trong khi đốt nhang. Ngồi xuống, để lưng và đầu thành một đường thật thẳng, thẳng mà không cứng. Thở vào và chú ý tới tác động của hơi thở vào nơi bụng và nơi ngực. Thở ra và chú ý tới tác động của hơi thở ra nơi bụng và nơi ngực.

“Thở vào, tôi để ý tới tác động của hơi thở vào nơi bụng tôi và ngực tôi.
Thở ra, tôi để ý tới tác động của hơi thở ra nơi bụng tôi và ngực tôi.”

“Thở vào, tôi ý thức được sự có mặt của toàn thân tôi.
Thở ra, tôi mỉm cười với toàn thân tôi.”

“Thở vào, tôi ý thức về sự có mặt của những căng thẳng và đau nhức trong toàn thân tôi.
Thở ra, tôi buông thả những căng thẳng và đau nhức trong toàn thân tôi.”

“Thở vào, tôi thấy dễ chịu trong khi thở vào.
Thở ra, tôi thấy thoải mái trong khi thở ra.”

Bài tập này nếu muốn, bạn có thể thực tập nhiều lần trong ngày, ngay cả ở sở làm, để có thể dừng lại, thư giãn, và nhiều tươi mát hơn.

 

 

Đi cầu, đi tiểu

Bạn cũng có thể tập thiền khi đi cầu hay đi tiểu. Đi cầu và đi tiểu cũng quan trọng như thở, như đi, như ngồi, như ăn, như uống, như thắp hương. Phải có sự sống, phải có niềm vui trong khi đi cầu hay đi tiểu. Phải sống sâu sắc trong giờ phút đi cầu hay đi tiểu. Để hết tâm ý vào việc đi cầu và đi tiểu. Buông thư, có mặt hoàn toàn, và cảm thấy thoải mái, thích thú khi đi cầu hay đi tiểu. Nghĩ đến những trường hợp táo bón, nhiễm trùng đường tiểu, đi cầu đi tiểu không được, hoặc rất đau, bạn mới thấy đi cầu đi tiểu không có vấn đề là một lạc thú. Bạn có cần một bài thi kệ không? Nó đây:

Không dơ cũng không sạch
Không bớt cũng không thêm,
Bát Nhã Ba La Mật
Không có pháp nào trên.

Trong khi đi cầu hoặc đi tiểu, cũng như trong khi chải răng hoặc bước đi, bạn có thể đầu tư 100% thân tâm của bạn vào những việc ấy. Đó là Thiền!

Làm thức ăn sáng

Làm thức ăn sáng cũng là thiền tập! Nấu nước sôi, pha trà, lọc cà-phê, nấu cháo trắng, nướng bánh mì, chiên cơm nguội, sắp đặt bàn… tất cả những việc đó đều có thể được làm trong chánh niệm, nghĩa là trong ý thức sáng tỏ rằng bạn đang làm cái đó, bạn đang vui khi làm cái đó, cái đó đang xảy ra trong giây phút hiện tại. Chánh niệm là năng lượng thắp sáng ý thức chiếu rọi vào những gì đang xảy ra bây giờ và ở đây. Chánh niệm là trái tim của thiền tập. Khi pha trà mà bạn ý thức rằng mình đang pha trà, không nghĩ tới quá khứ, không nghĩ về tương lai, tâm mình đặt hết vào việc pha trà, như thế là bạn đang có chánh niệm. Chánh niệm giúp ta sống sâu sắc từng giây phút của cuộc sống hằng ngày! Ai cũng có khả năng chánh niệm, nhưng với người thực tập chánh niệm hùng hậu hơn, và người ấy có khả năng an trú trong hiện tại nhiều hơn.

Thời gian làm thức ăn sáng có thể được biến thành một buổi thiền tập, vui lắm. Nếu có người khác đã xuống bếp rồi và đang chuẩn bị làm thức ăn sáng, bạn cũng nên đi xuống bếp và giúp người ấy, mời người ấy cùng làm trong chánh niệm, cả hai thực tập sống trong giây phút hiện tại, biến thời gian làm thức ăn sáng thành một niềm vui.

Ăn sáng

Bạn có thể sắp đặt để buổi ăn sáng được thảnh thơi và yên vui. Đừng đọc báo, đừng mở máy truyền hình, đừng nghe đài phát thanh. Ngồi thẳng, nhìn thức ăn trên bàn, nhìn mọi người, thở và mỉm cười, để nhận diện và trân quý. Bạn có thể nói một câu gì đó với người ngồi trước mặt bạn. Ví dụ: Có mẹ đang ngồi ăn sáng với con, con hạnh phúc quá! Hoặc: Hôm nay trời nắng đẹp, bố nhớ ra thăm vườn và nằm võng cho con nhé. Hoặc: Hôm nay anh sẽ thu xếp về sớm một chút để có dịp giúp em làm cơm chiều, v.v… Những câu nói như thế là để công nhận sự có mặt quý giá của những người thương, đó là sự thực tập chánh niệm. Có chánh niệm thì tất cả những trao đổi trong bữa ăn sáng đều có công năng giúp bạn và những người khác nhận diện và trân quý những điều kiện hạnh phúc mình đang có. Rửa bát, dọn bàn sau khi ăn sáng có thể trở thành niềm vui như vào một ngày đẹp trời.

 

Khóa tu tiếng Pháp (từ 13-20/4/2019)

Những ngày qua, tại Làng Mai Pháp đã diễn ra khoá tu dành cho người nói tiếng Pháp (từ ngày 13-20.04.2019). Có khoảng 600 thiền sinh về tham dự khóa tu trong nắng ấm mùa xuân, trong bầu không khí ấm áp tình gia đình và tình tăng thân.

 

 

Mùa xuân 2019

Khi nhìn một bông hoa, ban đầu ta thấy màu hoa, rồi đến hình dáng của từng cánh hoa. Nếu biết nhìn sâu thì ta có thể thấy được rằng bông hoa chứa đựng tất cả những mầu nhiệm của vũ trụ, của sự sống. Bông hoa mang tất cả những mầu nhiệm của vũ trụ trong lòng nó. Khi nhìn bông hoa, có người chỉ mới thấy được một phần mười cái đẹp của bông hoa, một phần mười cái mầu nhiệm của bông hoa. Nhưng những người đã có kinh nghiệm, đã có tuệ giác tuy cũng nhìn vào bông hoa đó, cũng nhìn trong thời gian đó nhưng cái thấy rất sâu sắc. Càng thấy sâu sắc chừng nào, hạnh phúc càng lớn chừng đó.

(Trích đoạn: Đi gặp mùa xuân – Sư Ông Làng Mai)

Mùa xuân đang về.  Với mùa xuân tươi đẹp, tứ chúng Làng Mai cùng nhau thực tập những pháp môn căn bản như thiền hành, thiền tọa, pháp đàm… để cùng nhau chế tác hạnh phúc trong đời sống hàng ngày.

Và sau đây là một vài hình ảnh, kính mời đại chúng xem qua:

 

Trở về

Sấm chớp rền trời
Cuồn cuộn âm thanh xuyên lòng đất
Dòng suối trở mình
Những giọt mưa khuya gọi về trên mái lá
Tôi tỉnh giấc
Nghe trong thâm sâu tiềm thức
Tiếng gọi em về từ bản thể uyên nguyên
Tôi nằm yên
Gió mưa còn đó
Cánh cửa lòng tôi đã mở
Sửa soạn đón chào cuộc trở về mầu nhiệm
Rưng rưng
Nơi từng tế bào tâm thức
Em trở về
Năm uẩn đã vô biên
Giọt sáng toé tung xé toang màn mưa bạc
Ánh mai long lanh đầu lá non gỗ dẻ
Sẻ chia nguyên vẹn hình hài
Rạng ngời rừng thẳm
Biển tâm thức bao la
Tôi gọi tên em
Tôi gọi tên tôi
Năm uẩn trở thành đền đài linh thiêng làm chứng
Quyền năng thương yêu
Tôi hôm nay trao lại hết cho em
Đứa bé con năm nao trở lại
Ngôi nhà xưa còn ấm nồng bếp lửa
Tựa tay bên bậu cửa
Dù gió mưa giông bão
Dù nghiêng ngã tinh cầu
Dù khắc khoải thương đau
Bếp lửa thương yêu vẫn đượm than hồng ngày đêm chờ đợi
Giữ gìn nguyện ước ban sơ
Nó về rồi
Mái quê nghèo toả rạng
Ấm lòng dịu nỗi bơ vơ
Nó về rồi
Vần thơ năm xưa cháy thơm lửa đỏ
Vút lên thành dấu trăng sao
Nguyện cầu mười phương minh chứng
Duy nhất một cuộc trở về.

Thầy Nguyên Tịnh

Thầy có khi nào nổi giận không?

(Trích từ sách “Sống tự do bất cứ nơi nào và ở đâu” của Sư Ông Làng Mai)

H.: Thầy có khi nào nổi giận điên lên không? Lần cuối Thầy nổi giận là khi nào?

T.L.: Là một con người, tôi có hạt giống nóng giận trong tôi, nhưng nhờ có thực tập, tôi có thể xử lý sự nóng giận trong tôi. Nếu cơn giận nổi lên, tôi biết cách chăm sóc nó. Tôi không phải là thánh, nhờ tôi biết thực tập, tôi không còn là nạn nhân của sự nóng giận nữa.

H.: Xin Thầy nói thêm về sự tha thứ.

T.L.: Tha thứ là hoa trái của hiểu biết. Ðôi khi, mặc dù ta muốn tha thứ cho một người, ta không thể làm được. Thiện chí muốn tha thứ có đấy, nhưng sự chua chát và đau khổ cũng còn đấy. Với tôi, tha thứ là kết quả của sự nhìn sâu và hiểu biết.

Một buổi sáng trong văn phòng chúng tôi ở Paris trong thập niên bảy mươi và tám mươi, chúng tôi nhận được nhiều tin buồn. Một bức thư đến, kể rằng một em bé gái mười một tuổi đi trên một chiếc thuyền vượt biển từ Việt Nam, đã bị bọn hải tặc hãm hiếp. Khi người cha cố can thiệp thì chúng vứt ông xuống biển. Vì vậy em bé gái cũng nhảy xuống biển và chết đuối . Tôi nổi giận. Là một con người, bạn có quyền nổi giận; nhưng là một người biết thực tập, bạn không có quyền ngưng thực tập.

Tôi không ăn sáng được; tin tức đã tràn ngập tôi. Tôi thực tập thiền hành trong khu rừng kế cận. Tôi cố tiếp xúc với cây, với chim và bầu trời xanh để an tịnh tâm hồn, và rồi tôi ngồi xuống để thiền định. Tôi ngồi thiền khá lâu .

Trong lúc ngồi thiền, tôi thấy mình là một em bé sinh ra trên vùng bờ biển Thái Lan. Cha tôi là một người đánh cá nghèo, mẹ tôi là một người vô học. Quanh tôi đầy cảnh nghèo khó. Khi tôi mười bốn tuổi, tôi phải làm việc cùng với cha tôi trên chiếc thuyền đánh cá để mưu sinh; làm việc rất nhọc nhằn. Khi cha tôi mất, tôi phải làm thay cha tôi để nuôi sống gia đình.

Một người đánh cá tôi quen cho tôi biết rằng nhiều thuyền nhân Việt Nam đi vượt biên, mang theo nhiều của quý, như vàng và nữ trang. Anh ta đề nghị rằng nếu chúng tôi chận đánh chỉ một trong những chiếc thuyền ấy và lấy được một số vàng thì chúng tôi sẽ giàu. Là một người đánh cá nghèo, còn trẻ, không có học thức, tôi bị anh ta cám dỗ. Và một hôm tôi quyết định đi theo anh ta để cướp thuyền nhân. Khi tôi thấy anh ta hiếp một người đàn bà trên thuyền, tôi cũng bị cám dỗ làm theo. Tôi nhìn quanh và khi thấy không có gì ngăn cản, không cảnh sát, không ai hăm dọa; tôi tự nói: “tôi cũng làm như vậy được, chỉ một lần thôi.” Ðó là vì sao tôi trở thành một tên cướp biển đi hãm hiếp một em bé gái.

Bây giờ giả sử bạn ở trên thuyền đó và bạn có một cây súng. Nếu bạn bắn tôi và giết tôi, hành động của bạn sẽ không giúp gì được tôi . Suốt đời tôi, không ai giúp tôi và suốt đời cha mẹ tôi cũng không ai giúp ông bà. Là môt đứa bé, tôi không được đi học. Tôi chơi với những đứa trẻ hư hỏng, và lớn lên tôi thành một người đánh cá nghèo khổ. Không một nhà chính trị hay giáo dục nào giúp tôi bao giờ. Và vì không ai giúp nên tôi trở thành một tên cướp biển. Nếu bạn bắn tôi thì tôi chết.

Ðêm ấy, tôi thiền quán về điều này. Tôi lại thấy mình là một chàng đánh cá trẻ trở nên một tên hải tặc. Tôi cũng thấy hàng trăm em bé sinh ra đêm ấy trên vùng dọc theo bờ biển Thái lan. Tôi nhận thấy rằng nếu không ai giúp những em bé này lớn lên có học vấn và có cơ hội sống đời sống đứng đắn, thì trong vòng hai mươi năm nữa, những em bé này cũng sẽ thành những tên hải tặc. Tôi bắt đầu hiểu rằng nếu tôi sinh ra làm một chú bé trong làng đánh cá ấy, tôi cũng đã trở thành một tên hải tặc. Khi tôi hiểu được như vậy cơn giận của tôi đối với những tên hải tặc tan biến mất.

Thay vì nổi giận chàng đánh cá, tôi cảm thấy có lòng từ bi đối với anh ta. Tôi nguyện nếu tôi có thể làm được gì để giúp những em bé sinh ra đêm ấy trên vùng bờ biển Thái lan, thì tôi sẽ giúp. Năng lượng của cơn giận đã được chuyển hóa thành năng lượng của từ bi nhờ thiền quán. Ta không thể tha thứ nếu không hiểu biết, và hiểu biết là hoa trái của sự nhìn sâu mà tôi gọi là thiền quán.

H.: Có một mãnh lực nào hướng dẫn đời sống chúng ta? Có một lực nào mạnh hơn để chỉ đường cho chúng ta?

T.L.: Tôi đã nói rằng trong mỗi tế bào của cơ thể, bạn đều có thể tìm thấy vừa Ðịa ngục vừa Thiên đàng của Thượng đế. Mãnh lực tâm linh cao hơn hay thấp hơn đều có sẵn trong người bạn. Khi bạn có từ tâm bạn có thể tiếp xúc với từ bi khắp nơi. Khi bạn có hạt giống bạo động và hận thù, bạn sẽ bắt liên lạc với những năng lượng ấy quanh bạn. Vì vậy rất là quan trọng khi bạn lựa chọn một đài vô tuyến để mở ra xem.

Nếu bạn quyết định chỉ nuôi dưỡng mình bằng những năng lượng tích cực mà thôi, thì chánh niệm có thể giúp bạn phân biệt giữa những năng lượng thích hợp và những năng lượng không thích hợp cho bạn. Ví dụ người nào bạn nên hợp tác, loại thực phẩm nào bạn không nên ăn, chương trình truyền hình nào bạn nên xem, v.v… Chánh niệm có khả năng cho bạn biết những gì bạn cần và những gì có hại cho bạn.