Default – Page 126

Sư bé xuất hành

Sư cô Chân Trăng Sao Mai

Sư cô Trăng Sao Mai xuất gia ngày 20 tháng 5 năm 2018 tại tu viện Vườn Ươm, Thái Lan trong gia đình cây Ngọc Lan. Bài viết là những trải nghiệm của sư cô khi lần đầu tiên được tháp tùng chuyến hoằng pháp của tăng thân. Hiện nay sư cô đang sống và tu học tại ni xá Diệu Trạm, Huế.

Diệu Trạm – Góc nhỏ ấm áp

Tám ngày đi khoá tu, con may mắn được làm sư út của đoàn. Con hạnh phúc lắm vì có quý sư cha, sư mẹ, sư chị vững chãi, thương yêu chăm sóc con hết mực.

Khóa tu Thương Yêu Đất Mẹ

Đoàn đi đến địa điểm diễn ra khóa tu vào chiều tối, được đãi món lẩu. Ai cũng bảo đây là bữa ăn ngon nhất, thoải mái nhất trong mấy ngày qua vì có rau nhiều, ăn nóng và mọi người được quây quần bên nhau. Con ăn rất “thiệt bụng”, quá hạnh phúc. Khóa tu chỉ diễn ra trong ba ngày nhưng mọi người đều muốn đưa vào nhiều pháp môn đặc sản của Làng Mai nên sau một hồi chia sẻ đã cho ra một thời khóa hợp lý, ai cũng hoan hỷ. Tuệ giác của tăng thân là nhất, Sư Ông nói không sai một tí nào cả.

Pháp môn Làm mới được sư cô Trình Nghiêm hướng dẫn rất cảm động và sâu sắc, cư sĩ chia sẻ hết lòng. Các thời khóa vấn đáp, tham vấn riêng của các sư cha, sư mẹ luôn bị quá giờ cơm chiều, và các sư bé luôn là người giải vây. Sự có mặt của các sư cha, sư mẹ đã đem đến hạnh phúc cho bao nhiêu người. Khi nghe quý sư cha, sư mẹ kể lại những buổi trên, chúng con được học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm.

Gia đình Mai Vàng của hai sư chị con rất nuôi dưỡng đại chúng khi làm những công việc nặng nhọc nhất trong thời khóa chấp tác, như bưng bê đồ ăn từ tầng ba xuống tầng một, rửa dọn hết các bàn khất thực. Các bạn Wake Up – Mai Vàng, tuổi từ 18 đến 25, độ tuổi của con, đầy nhiệt huyết phụng sự, và chơi cũng hết lòng. Các bạn pháp đàm, đốt lửa trại, hát hò, chia sẻ làm con cũng hạnh phúc theo. Thế mới biết, chăm sóc các công việc như sắp xếp thiền đường, nấu ăn, pháp thoại, làm nhà vệ sinh, rửa dọn… tất cả đã được làm như một tăng thân, không ai quan trọng hơn ai.

Thời pháp thoại của sư cha Pháp Ứng rất hay và cảm động. Sau đó, cư sĩ lên chụp hình với sư cha như diễn viên điện ảnh nổi tiếng. Trong buổi Be-in, mọi người chia sẻ rằng sư cô Trình Nghiêm như một người mẹ dẫn dắt mọi người thực tập, sư cô Cẩn Nghiêm như một người chị thương yêu, vỗ về, chăm sóc. Khóa tu mang lại rất nhiều niềm vui và chuyển hóa. Các bạn tuổi thiếu niên rất đông, được hai sư chị của con chăm sóc và hướng dẫn. Các em đã lớn, xinh đẹp và tài năng nhưng rất cá tính và rất ngầu. Các em cần tình thương và sự lắng nghe, thấu hiểu. Con biết hai sư chị đã dành rất nhiều thương yêu, hiểu biết và kiên nhẫn để lắng nghe và giúp đỡ các em. Tối về sau thời khóa, chị em con trao đổi cho nhau những câu chuyện đáng nhớ của một ngày qua. Con cũng có cơ hội tranh thủ buổi trưa không ngủ bói Kiều cho hai em thiếu niên, vì con không có nhiều cơ hội có mặt cho các em. Cuộc nói chuyện rất vui. Con thấy nơi các em khát khao được sống hết lòng, học tập và phát triển bản thân với bản lĩnh của tuổi trẻ, cũng như tình thương hai em dành cho bố mẹ. Lúc đó, con thấy như con đang nói chuyện với em gái của mình, thương lắm. Em gái con đang học Đại học. Em cũng có mặt chơi với con khi con ra Hà Nội lần này, tuy không được nhiều vì em phải thi và về nhà. Cho nên được gặp các em trong khóa tu con tâm niệm các em cũng giống như em gái của con vậy.

Sự thực tập của mọi người có thể bắt gặp ở bất cứ nơi đâu: sư cha Pháp Ứng thiền hành chậm rãi, chánh niệm, các cô chú thiền hành quanh hồ, đại chúng ăn trong chánh niệm, rửa chén im lặng, xếp hàng từ tốn. Buổi ngồi thiền, tụng kinh đã khiến cho nhiều người hạnh
phúc, chấn động vì năng lượng hùng hậu của đại chúng. Tuy trời rất lạnh nhưng thời khóa vẫn diễn ra đúng giờ và đầy đủ. Khi con lên thiền đường thấy các bà, các mẹ lên đông đủ, con hạnh phúc và biết ơn vô cùng. Ai cũng tinh tấn tu học hết lòng.

Khu vườn thiên thần

Khóa tu này con được đại chúng cho chăm sóc các em từ 4 đến 11 tuổi. Con rất sẵn sàng vì con rất thích trẻ con. Từ lúc ở nhà con đã chơi với em con, ru em ngủ và chơi với cả trẻ em hàng xóm nữa. Trong khóa tu, có các em nhỏ xíu nói chưa rõ và con thấy như mình sắp trở thành bảo mẫu. Có các em nhỏ nhìn mặt ngầu ngầu lại bướng bỉnh, các baby răng sún, có em sún tới bốn cái răng trông đáng yêu lắm. Các em dạy cho con rất nhiều điều. Các thời khóa ăn cơm, các em tự thỉnh chuông, đọc thuộc lòng Năm quán dành cho trẻ em. Các em học thuộc rất nhanh, đọc rất to và thỉnh chuông rất dễ thương. Các em ăn cơm im lặng từ đầu cho tới cuối bữa, nhờ vậy con cũng có thời gian yên tĩnh, ăn từ từ và tận hưởng không gian nơi ấy. Có ba em mười một tuổi nhưng lớn và cao hơn cả con. Vậy là các em trở thành cánh tay đắc lực của con, cùng con chăm sóc các em nhỏ, cùng chơi, cùng trải nghiệm. Các em ăn chay rất ngon miệng. Món các em thích là sườn non chay chiên, đậu hũ chiên, xì dầu và canh. Món rau thì không! Con toàn phải “nịnh” và bảo với các em rằng các bạn rau sẽ buồn nếu các con không lấy bạn ấy vào tô. Thế là các em chỉ lấy có một miếng súp lơ, con phải lấy thêm một miếng và bảo hai miếng thì mới có bạn có bè chứ. Vậy là tô cơm chỉ vỏn vẹn hai miếng súp lơ. May mà không có em nào đòi ăn KFC (gà chiên) hay uống coca.

Có em viết thư kể rằng tuy ba ngày khóa tu ăn chay nhưng đồ ăn rất ngon. Cảm ơn bố mẹ đã cho em tới khóa tu, em rất hạnh phúc. Đọc thư các em con vui trong lòng và cảm ơn các cô hậu cần đã nấu ăn hết lòng, vừa ngon vừa có năng lượng hạnh phúc của người nấu. Trong góc chơi ở phòng lễ tân sẵn có piano và guitar, thế là các em tha hồ biểu diễn. Có một em bảy tuổi đeo kính cận rất dễ thương, chơi piano thật hay. Con ngồi nghe các em đàn, sướng ơi là sướng. Một em khác chơi guitar rất giỏi. Trong lúc đó thì có em bốn tuổi cứ nói:“Sư cô ơi, con muốn ăn kẹo, con muốn ăn cam, uống sữa…”. Bên kia thì vài bạn nhỏ đuổi nhau, đúng là một bản giao hưởng tuổi thơ.

Chúng con thỉnh được sư cha Pháp Ứng có mặt trong buổi lễ truyền Hai lời hứa cho các em. Buổi lễ diễn ra lúc 8 giờ tối ngày thứ hai của khóa tu. Có bàn thờ Bụt, trái cây, hai chậu kiểng mini với sự có mặt của sư cha, hai chị em con, hai bạn trẻ Hải và Ylan tháp tùng đoàn đi từ Huế, cùng một vài phụ huynh của các em tham dự. Các em đã thọ Hai lời hứa rồi thì vào ngồi hàng “chứng minh” hai bên, rất nghiêm túc. Đại chúng ngồi yên 15 phút, các em ngồi thật giỏi, yên lặng và không đùa nghịch. Sau đó, sư cha khai kinh và cho các em niệm danh hiệu Bồ tát Quán Thế Âm, các em niệm rất to, hết lòng. Con nghĩ Bồ tát đã cảm được và cũng thấy hạnh phúc khi có nhiều bạn nhỏ đang niệm danh hiệu của Ngài. Cuối cùng các em lên nhận tên mới của mình. Tên các em bắt đầu bằng từ Thiên Thần, Thiên Thần Trong Sáng, Thiên Thần Hồn Nhiên, Thiên Thần Biết Ơn… Mỗi khi có một tên được đọc lên là các em nở hoa, ồ lên, cười tươi và khen tên hay. Có em út trong nhóm mới bốn tuổi, hỏi thích tên gì, em chỉ đòi tờ điệp ấy thôi làm ai cũng cười. Khi nhận tên Thiên Thần Baby em cười khúc khích và đòi là: “Thiên Thần Baby Dễ Thương cơ”, nên phải thêm vào em mới chịu. Con hỏi: “Thế em muốn phát nguyện gì để sư cô thêm vào điệp cho?”. Em bảo là em muốn chăm sóc bố mẹ, ông bà và muốn tưới cây mỗi ngày. Ôi, các em dễ thương và ngoan quá! Các em đã được gieo vào trong tâm rất nhiều hạt giống lành thiện với các con vật và cây cỏ. Có nhiều lời phát nguyện của các em khi được đọc lên đã làm quý thầy, quý sư cô và các mẹ có mặt ở đó rất xúc động, thấy thương các con vô vùng.

Khi chăm sóc các em, con cũng cố gắng để đưa ra các pháp môn giúp các em dễ dàng thực tập như thiền sỏi, thiền ôm cây, thiền ăn, ngồi yên, lắng nghe nhau và viết thư cho bố mẹ. Có em thực tập thiền ôm cây và kể lại với con rằng: “Cái cây nó nói với con là cảm ơn bạn vì bạn đã ôm tớ, có mặt cho tớ và biết ơn tớ”. Nghe xong con vui ơi là vui! Các em có sự cảm nhận rất sâu lắng và cho ra những gì đáng yêu trong mình tới mọi người và mọi loài. Ngày cuối cùng của khóa tu, con cùng các em tập kịch cho buổi văn nghệ.

Con ngồi ăn yên lặng ngắm các em, ý thức là buổi chiều đã phải chia tay các em rồi. Con thiền ôm trước với từng em vì sợ chiều không kịp, còn phải thu dọn phòng ốc, đóng hành lý.

Ba ngày có mặt với các em, con được hưởng bao nhiêu năng lượng tươi mát, trong sáng và đáng yêu. Bây giờ ngồi viết lại, từng gương mặt của các em đi lên trong con. Các em sẽ mãi ở trong góc nhỏ trái tim con, ấm áp và dễ thương. Con biết ơn các em thật nhiều, thương các em quá!

Bạn đồng hành

Cùng chăm sóc các em với con trong suốt ba ngày khóa tu là sư chị Trăng Tao Ngộ, bạn Hải và bạn Ylan. Con biết nếu không có ba người bạn ấy có lẽ con đã không thể chăm sóc, có mặt và quan tâm các em được. Bạn Hải là thầy giáo, có rất nhiều kinh nghiệm. Bạn có nhiều tuyệt chiêu lắm. Bạn cứ nói với các em bạn là người đẹp trai nhất thế giới, thế là các em cứ bu vào chọc rồi phá lên cười. Bạn sẵn sàng có mặt với bất cứ em nào khi có vấn đề xảy ra. Ylan thì như một người chị, người bạn, cùng các em tô đá, vẽ tranh, nhảy dây, trượt cỏ… không hề mệt mỏi. Với năng lượng tươi vui, hai bạn yểm trợ và có mặt đúng giờ với bất cứ thời khóa nào hai chị em con đưa ra. Còn sư chị con thì đúng là sư chị, luôn bao dung, vững chãi và rất thẳng thắn. Dù con có gây ra lỗi lầm đi nữa sư chị cũng sẵn sàng chấp nhận, chỉ ra lỗi và mong muốn con nhìn lại và thực tập chuyển hóa. Lúc đó, con lắng nghe, buông thư và ngắm nhìn sư chị của con. Con biết ơn lắm khi sư chị không bỏ mặc những yếu kém của con. Trong chuyến đi hai chị em cứ chọc ghẹo nhau suốt. Nếu bên con không có những người bạn tốt, có lẽ con chẳng làm được nhiều điều đem lại hạnh phúc cho các em và đại chúng như vậy. Cảm ơn những người bạn của con.

Con ý thức rằng đi như một tăng thân, làm việc như một tăng thân và sự có mặt của tăng thân đem lại hạnh phúc cho rất nhiều người và cho chính bản thân con. Khóa tu Thương Yêu Đất Mẹ này đem lại biết bao nụ cười, nước mắt và sự chuyển hóa nơi mỗi cá nhân.

Không đơn giản là “đi chơi”

Trước và sau khóa tu, đoàn được mời đi thăm nhiều nơi. Cảm động nhất là tới chùa Hang, nơi tổ sư Tăng Bần mang đạo Phật đầu tiên tới Việt Nam. Sư cha Pháp Ứng đã hướng dẫn mọi người tụng kinh ngay trước bàn thờ Tổ, ai cũng xúc động. Năng lượng linh thiêng vẫn còn đó, những giọt nước mắt hạnh phúc lăn trên má mọi người. Khi ra bờ biển trước hang, con cùng sư cha Pháp Ứng thiền hành từng bước thật chậm và ý thức thân tâm của mình. Con ý thức như đang thiền hành cùng Sư Ông và đang đi cho sư chị sư em ở nhà. Con luôn có tăng thân bên cạnh. Tuy đi chơi nhưng không phải là đi chơi: cả đoàn đã đem những lời kinh, sự thực tập bước chân, hơi thở chia sẻ tới những nơi mình có mặt.

Đại chúng cũng tổ chức lễ phóng sanh ở đảo Cát Bà cho các bạn tôm cá và sò. Dù chỉ tụng một thời kinh ngắn và niệm danh hiệu Bồ tát nhưng đem lại rất nhiều bình an. Trong khi tụng, con tâm niệm lời kinh sẽ đi khắp vùng biển đảo này để mọi người, mọi loài đều nghe được và hưởng năng lượng từ bi – giọt nước cam lồ – của Bồ tát.

Bước chân nhỏ cho Thầy

Sư cô Chân Trăng Cẩm Tú

Thầy kính thương!
Cứ mỗi lần đến mùa Lá thư Làng Mai, trong con có nhiều cảm hứng, nhiều đề tài để viết xuống. Tuy vậy nó chỉ nảy nở vài giờ rồi vụt tắt. Con thử lấy giấy bút ra vài lần nhưng không khi nào con viết được một bài trọn vẹn. Hình như con thích “ngâm dưa muối” Thầy nhỉ? Việc ngâm dưa muối ấy cũng thú vị lắm ạ. Con thấy mình có thời gian nhìn sâu sắc hơn vào những đề tài ấy. Chính thời gian và sự thực tập đã làm hương vị dưa muối thêm đậm đà, mặn mà hương vị bình an, hiểu biết và thương yêu.

Mùa an cư này, xóm Mới chúng con có thời khóa cầu an vào mỗi buổi công phu tối. Đại chúng đắp y, ngồi thiền, tụng kinh, lạy Bụt ở Phật đường. Không khí thật trang nghiêm và ấm cúng. Chúng con luôn ý thức rằng Thầy còn có mặt đó và chúng con rất hạnh phúc. Con biết tu học có niềm vui, làm một người xuất sĩ hạnh phúc, đó là những gì Thầy đang trông đợi nơi con. Ba tháng an cư là cơ hội cho con thực sự trở về. Trở về ngôi nhà tâm linh để chăm sóc lại khu vườn tâm và cũng để tiếp xúc với Thầy trong con sâu sắc hơn. Con phát nguyện rằng, mỗi ngày con sẽ thở cho Thầy một hơi thở, đi cho Thầy một bước chân và lạy cho Thầy một lạy. Sư em con cười vì nghĩ rằng con tiết kiệm quá, thực tập cho Thầy mà cũng tiết kiệm nữa à!

Con nhớ trong một bài pháp thoại, Thầy dạy rằng: “Bước một bước thứ nhất có hạnh phúc thì bước thứ hai sẽ có hạnh phúc, và bước thứ ba, thứ tư…. cũng vậy. Quan trọng là bước thứ nhất phải có hạnh phúc”. Con đã thực tập như thế, con chỉ bước một bước cho Thầy nhưng thật mầu nhiệm thay, bước thứ hai, thứ ba,… Thầy vẫn có mặt trong giây phút con bước đi, khi con thở hoặc lạy Bụt. Thầy đã có mặt đó nhiều hơn cái con đang thực tập cho Thầy. Số “một” tuy nhỏ nhưng không nhỏ, Thầy nhỉ? Con thật sự có nhiều niềm vui, an lạc khi thực tập cho Thầy. Những bước chân cho Thầy thật sự có bình an, đầy tình thương và đầy sự có mặt.

Với những bước chân và hơi thở ấy, con tiếp xúc sâu sắc hơn với những ngày nắng cuối thu. Hơi ấm của mặt trời vẫn còn để sưởi ấm cho vạn vật. Những tia nắng soi chiếu từng chiếc lá trong những ngày đầu đông. Thật đẹp làm sao, những màu sắc của vũ trụ hiển bày ra trước mắt con. Con quá đỗi ngạc nhiên trước vẻ đẹp ấy. Có lần sau khi dùng sáng xong, con nhìn qua khung cửa sổ của nhà ăn: Ôi, trời đông đá rồi! Cỏ cây đều được phủ một lớp “đá” trắng tinh, thật đẹp. Con nhẹ nhàng mở cửa rồi đi dạo. Vừa lúc đó, ánh nắng đầu ngày tỏa chiếu trên những ngọn cỏ đang phủ đầy đá. Những viên đá lấp lánh như pha lê, như những vì sao. Con thấy mình thực sự đang ở cõi Tịnh độ hiện tiền như trong kinh A Di Đà. ”Này Xá Lợi Phất! Ở nước Cực lạc, có bảy lớp lan can, bảy lớp lưới giăng, bảy lớp hàng cây, tất cả đều được làm bằng bốn thứ châu báu, bao quanh giáp vòng”. Con đứng ngắm cảnh tượng đó trong niềm hân hoan mà dường như quên cái lạnh 0°C. Ánh nắng chiếu dần chiếu dần, cho đến khi hơi ấm của vầng thái dương làm đá biểu hiện thành những giọt sương đọng lại trên những ngọn cỏ.

Nhậm vận thịnh suy vô bố uý

Thịnh suy như lộ thảo đầu phô.

(Thị đệ tử – Thiền sư Vạn Hạnh)

Hai câu thơ của thiền sư Vạn Hạnh tự nhiên ùa về trong con, con mỉm cười rồi cất bước đi trong niềm vui mới đầu ngày. Giữa những lên xuống của cuộc đời, con cũng như bao anh chị em xuất sĩ khác, đang thực tập để giữ gìn sự bình an, vượt thoát những sợ hãi. Con biết rằng, sự lên xuống kia cũng vô thường, và cũng đẹp như những chấm đá li ti đã hóa thành hạt sương treo trên đầu ngọn cỏ.

Thưa Thầy! Thầy đã dạy chúng con rằng những điều kiện hạnh phúc luôn có mặt đó trong giây phút hiện tại. Điều này nhiều lần con đã cảm nhận được rồi thưa Thầy. Con chỉ cần xòe tay ra là có thể hứng lấy bao nhiêu điều mầu nhiệm của sự sống. Con chỉ cần mở mắt ra để thấy rõ những điều kiện hạnh phúc trước mặt con: không khí thật trong lành, tiếng chim hót líu lo bên khung trời, lá phổi của con vẫn khỏe mạnh, đôi bàn chân con vẫn còn lành lặn. Con bước, bước những bước chân bình an. Con thở, thở những hơi thở nhiệm mầu. Con cảm ơn Thầy đã cho chúng con pháp môn thiền hành mầu nhiệm này. Con thấy mình đang đi cho Thầy, cho gia đình, cho cả những người thân của huynh đệ đang gặp tình cảnh khốn đốn. Và con nhận ra rằng, con cũng đang đi cho quê hương, cho những người dân đang đối diện với những thiên tai, đói kém. Sự bình an trong mỗi bước chân, sự an tĩnh trong mỗi hơi thở là những gì con có thể gửi về Thầy và quê hương trong giờ phút này.

Con cũng thấy quê hương của con đang ở nơi này, Thầy đang ở ngay đây. Con không cần phải chờ hơn một năm nữa mới được về thăm quê hương, mới được về thăm Thầy.

Quê hương đi cùng con, quê hương thở cùng con. Thầy đang đi cùng con, Thầy đang thở cùng con.

Thầy ơi! Con đường con đang đi đẹp làm sao! Trước mắt con là quý sư chị, sư em đang đi những bước chân vững vàng, rất bình an. Con nhận ra rằng trong mỗi sư chị, sư em đều mang một lý tưởng rất đẹp. Tại sao con nỡ lòng nào lại giận, lại buồn sư chị, sư em của con với những chuyện nhỏ nhặt! Bỗng chốc, những tri giác, những buồn phiền với chị em trong con tiêu tan hết.

Con về nương tựa Tăng, đoàn thể của những người nguyện sống cuộc đời tỉnh thức.

Một niềm hạnh phúc lớn trong con dâng trào khi con chỉ cần bước một bước cho Thầy thôi, thưa Thầy. Một bước chân nhỏ cho Thầy, một niềm vui lớn cho con!

Con của Thầy

Tình thương của đất mẹ cho con tình yêu sự sống

Gần 4 tháng qua, kể từ ngày con phát nguyện ăn chay trường và thực tập theo pháp môn của Làng, việc áp dụng 3 bài thực tập phía dưới là những ưu tiên hàng đầu của cá nhân con cũng như gia đình và bạn bè xung quanh con. Chính từ những thay đổi tưởng chừng như bé nhỏ thôi, lại làm cả một hệ thống thay đổi, và đạt được những chuyển biến cũng như hưởng ứng tích cực từ không chỉ bên trong mà tới môi trường sống bên ngoài cùng những mối quan hệ xung quanh.

Con xin mượn chút ngôn từ để chia sẻ chút thành quả bé nhỏ mà bản thân con đã tự chứng nghiệm.

Bài thực tập thứ nhất: Lắng nghe đất Mẹ.

Hằng ngày, con đều thực tập thiền hành và chạy bộ. Buổi sáng, mỗi khi đặt chân lên đất Mẹ bằng những bước chân vững chãi, con tiếp xúc được ánh sáng của mặt trăng đang cùng những ngôi sao toả chiếu bao sự trong lành xuống đất Mẹ. Đất Mẹ vẫn luôn chuyển động, vẫn luôn thở cùng muôn loài trên trái đất này. Mẹ không cần nói, chẳng cần cười, không thể hiện niềm vui, nỗi buồn mà Mẹ vẫn luôn xoay những vòng xoay nhịp nhàng. Mẹ luôn luôn có mặt thật vững bền cho muôn loài qua những tín hiệu thật nhẹ nhàng nào đó.

“Đặt chân trên mặt đất

Là thể hiện thần thông

Từng bước chân tỉnh thức

Làm hiển lộ pháp thân” (Kệ “Quơ Dép” – Thi kệ thực tập chánh niệm Làng Mai)

Mẹ chưa bao giờ kêu ca khi chúng con xây những ngôi nhà thật to lên Mẹ. Mẹ không hề than khi chúng con có lúc rải lên Mẹ những bước chân vội vã và đầy rẫy hận thù, bon chen. Mẹ không trách khi chúng con đã thay nhau vắt kiệt đi vẻ đẹp của Mẹ khi thẳng tay tàn phá những ngọn đồi, những cội cây cổ thụ lâu đời mà Mẹ đã nuôi lớn cho chúng con, mà vẫn bao dung nuôi dưỡng thêm cho chúng con những mầm cây mới. Chúng con đã tranh giành nhau những loài hoa thật đẹp, nhưng con thú thật xinh, những gì mà chúng con cho là có giá trị, để rồi, Mẹ tiếp tục dang tay, ôm lấy những ham muốn đó của chúng con và ban tặng cho chúng con những bụi hoa dại, những ngọn cỏ ven đường hay những con thú mà người đời hay gọi là Vô gia cư.

Con thương Mẹ vì thấy con người ta tranh giành nhau đủ thứ mà không ai giành quyền để bảo vệ Mẹ?

Con thương nhiều người trong số chúng con sao chỉ vì chút lợi danh trước mắt mà làm tổn thương Mẹ đến kiệt quệ, mệt mỏi như thế?

Con thương cho tất cả chúng con vì mãi cứ biết mỗi bản thân mà quên đi Mẹ, quên rằng chính mình cũng đã từng được biểu hiện tự ngàn đời?

Mẹ là mẹ của trần gian, của mọi loài. Mẹ vẫn ở đó, luôn luôn ở đó. Mẹ mang cơn mưa tới làm dịu mát thế gian, mang cơn gió tới cho những ngày hè nóng bức. Mẹ mang ánh nắng tới sưởi ấm những ngày đông giá.

Mẹ ơi, có phải Mẹ cũng đang mệt lắm không?

Miễn là Mẹ còn quay, ngày đêm vẫn vậy, và lòng người sẽ tiếp tục đổi thay.

Chúng con không chỉ mong ước có thể làm được gì cho Mẹ mà chúng con sẽ từ những bước chân nhỏ, những nụ cười tươi hàng ngày, từng chút một hiểu và thương Mẹ như Mẹ đã làm vì chúng con.

Bài thực tập thứ hai: Lắng nghe chính mình

“Dòng nước tĩnh lặng trôi

Cánh cửa đã mở rồi

Vượt thoát tâm thuần khiết

Thân tâm vẫn lắng yên.

Về phút giây hiện tại

Quá khứ đúng hay sai

Tương lai không cần định

An yên giải thoát rồi!”

Trong một lần thực tập trở về có mặt với chính mình, con nhớ tới lời dạy của Sư Ông từ bức thư pháp: Ta có là ta, ta mới đẹp. Giây phút đó, con đã có chút băn khoăn. Nếu không có tư duy thì con là gì? Nếu không có cảm xúc thì con là gì? Nếu chỉ quay về với hơi thở thì con sẽ trở thành người vô cảm, vô tâm sao? Nếu giận cũng mỉm cười, vui cũng mỉm cười thì con có bị làm sao chăng?

Và khi tiếp nhận sự hướng dẫn thực tập từ quý thầy, quý sư cô, con bắt đầu biết theo sát từng chuyển động trong mình và con dần hiểu hơn thế nào là “ta” và thế nào là “đẹp”. Trong con đẹp và sống động vì có cảm xúc, nhưng sẽ đẹp hơn nếu con hiểu và theo sát được những cảm xúc đó. Con được theo dõi toàn bộ tiến trình thở của mình, được biết thế nào là hơi thở tự nhiên mà bản thân không phải gồng mình lên hay bám víu vào những điều kiện bên ngoài.

Khi đã có thói quen “quay ra ngoài” quá lâu mới quay về, thời gian đầu con khá khó chịu và vật vã. Khi đã biết đường trở về, con bắt đầu cảm nhận được hạnh phúc với từng giây phút trong sự sống. Ngay cả khi viết xuống những dòng này, con cũng đang viết trong những hơi thở hoàn toàn bình an của mình. Con không còn cảm thấy bất an khi đối diện với người làm tổn thương con; hay cảm thấy sợ hãi với những chuyện sẽ làm con khổ; cũng không quá đắm chìm vào niềm vui mà quên đi nhiệm vụ chính của “người tu” là biết thực sự trở về. Con được tự do hơn trong việc đưa tâm ý của mình về đúng nơi và biết làm chủ bản thân, không để bị lên xuống bởi những yếu tố bên ngoài như: tiền bạc, địa vị, công danh,… Về với chính mình, con cũng được về và tiếp xúc với gia đình huyết thống và gia đình tâm linh của con mà không cần phải đi tìm ở bất cứ đâu.

Bài thực tập thứ ba: Lắng nghe người thương

Con rất biết ơn khi mỗi ngày vẫn có cơ hội tiếp xúc với những người thương quanh con và lắng nghe được dòng chảy của sự sống đang lưu nhuận trong từng hiện hữu. Đó là những cội cây quanh nhà, là những hàng cây trên đường con đi làm hay chạy bộ,… Con cảm nhận được màu xanh dịu mát vẫn ở đó, ngày ngày lặng lẽ cho đi yêu thương và hiến tặng sự sống cho chúng con vô điều kiện.

Con được lắng nghe tiếng chim hót mỗi sớm mai thức dậy. Trước đây con không ưa lắm mà cũng rất sợ những âm thanh như thế. Sau khi biết đến sự thực tập, con yêu hơn hình ảnh những chú chim, chú sóc cùng con đón bình minh. Thật vui khi chứng kiến chúng gọi nhau đi kiếm ăn, chào ngày mới. Chúng cùng nhau di chuyển khi mưa giông sắp tới và ẩn nấp khi ánh mặt trời quá chói chang. Những chú chó ưa sủa gâu gâu hay những chú mèo ưa kêu meo meo cả ngày nhưng con hiểu được chúng cần gì, và luôn vui vẻ đi dạo cùng chúng. Hạnh phúc cũng đến khi con đứng đó quan sát sự sống nhiệm màu đang có trong mỗi chú sâu, từng cánh bướm, hay những con bọ bé nhỏ.

Con lắng nghe được nỗi niềm của bà ngoại con, người đã tần tảo nuôi 4 người con nên người, khiến ai cũng được hưởng sự mạnh mẽ từ thời thuở còn tấm bé cho tới khi trưởng thành. Tuổi đã cao nhưng bà vẫn hàng ngày thức dậy sớm, trồng cây và chia cho các con các cháu, cho chúng con biết tiếp xúc với tình yêu thiên nhiên và muôn loài. Tuy đã không còn nghe rõ nữa nhưng chưa bao giờ tình yêu bà dành cho cuộc sống này vơi đi, chưa bao giờ bỏ lỡ từng cơ hội chào đón một ngày mới.

Con lắng nghe được ông ngoại con, người từng có những lần thất bại trên con đường công danh và đã phải trải qua cuộc phẫu thuật nguy hiểm vì ung thư đại tràng. Nhưng ông vẫn còn đó, chiến đấu với những khó khăn mà bệnh tật mang lại với ý chí mạnh mẽ, kiên cường.

Thương ông bà, con cũng hiểu hơn về bố mẹ con, người đã sinh thành và nuôi nấng 3 chị em con. Bố mẹ đã tần tảo sớm hôm để gây dựng cho chị em con từ một gia đình rất nghèo tới khá giả hơn, để ai cũng được ăn học đầy đủ, có công việc ổn định. Hơn cả là gia đình huyết thống đã và đang tiếp tục trao truyền cho chúng con một nếp sống luôn có lòng biết ơn. Dù rằng, như bao đứa trẻ khác, chúng con cũng đã từng có những phút lầm lỡ của tuổi trẻ, những lần ngang bướng và chưa hiểu nỗi lòng.

Và thật vui và hạnh phúc khi thấy bà ngoại và mẹ con hàng ngày luôn có thời khóa tụng kinh và rất tôn trọng Phật pháp. Mẹ con trước đây rất hay cáu giận và la mắng mọi người nhưng từ khi biết tới Phật pháp, được nghe pháp thoại, được thực tập thiền lạy, mẹ con đã thay đổi hoàn toàn. Và mẹ cũng phải thừa nhận là trước đây mình chẳng hiểu gì về đạo Bụt cả, giờ càng nghe càng thấy thấm và thấy yêu thương quý thầy, quý sư cô. Và con nhận ra rằng, nếu mình biết thực tập một cách uyển chuyển và tinh tế thì không chỉ bản thân thay đổi, mà cả những người gần nhất cũng sẽ được hưởng nguồn năng lượng bình an đó mà đổi thay tốt hơn.

Từ khi con biết trồng cây, ươm hạt, các nhân viên trong công ty con cũng rất hưởng ứng phong trào trồng cây dù là những loài cây cỏ nhỏ xinh, cho tới những hạt cây bơ, những loài hoa, loại rau mà mình ăn thường ngày.

Xung quanh gia đình con, mọi người bắt đầu hạn chế ăn thịt mà ăn rau nhiều hơn; biết tìm và sử dụng những sản phẩm thân thiện với môi trường. Ai cũng thấy khỏe thêm, nhu cầu tiêu thụ cũng ít hơn trước và thấy có nhiều thời gian với chính bản thân và gia đình của họ.

Con biết xung quanh con mọi người đang đi tìm một điều gì đó rất chân thành, bình yên và tử tế. Nhưng không phải ai cũng mở được lòng mình ra và không phải ai cũng đủ tin tưởng để người khác mở lòng mình mà chia sẻ.

Chẳng thế mà không phải ngẫu nhiên trong Kinh Thương Yêu có nhắc tới hạnh thẳng thắn nếu muốn đạt tới an lạc: “Những ai muốn đạt tới an lạc thường nên học hạnh thẳng thắn, khiêm cung, biết sử dụng ngôn ngữ từ ái, …”

Một khi chúng ta có thể thẳng thắn đối diện với chính mình, thừa nhận cả những điểm hay, điểm đẹp và cả những hạn chế trong mình thì khi đó chúng ta sẽ mang an lạc tới hiến tặng cho đất Mẹ tươi đẹp này!

Con xin nguyện giữ vững sự thực tập của mình, sống sâu sắc, thảnh thơi, để không làm uổng phí từng phút giây quý giá mà con đang tiếp nhận từ sự sống mầu nhiệm. Đó cũng chính là món quà con xin dâng lên Sư Ông nhân ngày tiếp nối thứ 95 của Người. Con biết ơn Sư Ông rất nhiều vì đã đón nhận tấm lòng của con.

Thương kính,

Vương An – Tâm Nhuận An

Lắng nghe đất Mẹ – Món quà ý nghĩa dâng Thầy nhân ngày tiếp nối thứ 95

Thiền là có thì giờ để nhìn sâu, nghe thấu để có thể tiếp xúc với tự tánh của mình, để được giải phóng khỏi mọi sợ hãi và kỳ thị (Sư Ông Làng Mai)

Các bạn thân mến,

Vào ngày 11 tháng 10, chúng ta sẽ mừng ngày tiếp nối thứ 95 của Sư Ông Làng Mai. Trong cuộc đời hành đạo của Người, Sư Ông đã dành nhiều tâm huyết để trao truyền, giảng dạy và nhấn mạnh về sự tương tức giữa chúng ta và đất Mẹ. Đất Mẹ là chúng ta, chúng ta là đất Mẹ. Sư Ông dạy chúng ta thương yêu đất Mẹ như chính bản thân mình, bởi vì đất Mẹ là hiện tại và cũng là tương lai của chúng ta và con cháu chúng ta. Cuốn sách Tâm tình với Đất Mẹ là một hướng dẫn cụ thể của Sư Ông về sự thực tập thương yêu, tôn trọng và bảo hộ đất Mẹ.

Từ những năm đầu của thập niên 70, Sư Ông đã tiên phong trong lĩnh vực bảo hộ môi trường sinh thái. Người đã vận động và tổ chức cho Phật tử, các nhà khoa học và các cộng đồng địa phương trong việc chăm sóc và bảo hộ đất Mẹ. Sư Ông dạy rằng bước đầu tiên trong việc chăm sóc tự thân và chăm sóc hành tinh của chúng ta chính là sự thực tập lắng nghe sâu. Đây là một hành động mang tính cách mạng trong thế giới đầy huyên náo và ồn ào của xã hội hiện đại.

Để bày tỏ tình thương và lòng biết ơn đến Sư Ông nhân ngày tiếp nối thứ 95 của Người, chúng ta hãy cùng thực tập và chia sẻ với nhau về sự chăm sóc, bảo hộ đất Mẹ của mình; cùng nhau học hỏi các phương cách hiệu quả hơn trong sự thực tập này. Trong đó, quan trọng nhất chính là cách chúng ta thực tập lắng nghe chính mình, lắng nghe người thương và lắng nghe đất Mẹ – qua một phương cách của riêng mình. Sự thực tập chánh niệm của mỗi chúng ta chính là món quà quý giá nhất mà ta có thể dâng lên Người để ăn mừng ngày tiếp nối.

Nhân dịp này, quý thầy, quý sư cô xin được gợi ý tới bạn một số bài thực tập. Khi áp dụng ba bài thực tập được giới thiệu ở phía dưới, xin hãy để ý và ghi nhận những gì đang xảy ra trong thân tâm bạn: Thân tâm bạn có nhẹ nhàng hơn không? Có sự thay đổi nào trong nhận thức và hành động không? Bạn có cái thấy sâu sắc nào đi lên không? Bạn có thể ghi tất cả chúng xuống dưới hình thức một bài thơ, bài văn; hay miêu tả chúng dưới dạng một bức tranh, bức hình chụp chính bản thân hay tăng thân của mình, hoặc có khi chỉ là vài dòng vắn tắt… Xin hãy gồm thâu tất cả lại và gửi về cho BBT qua hộp thư: banbientap@langmai.org. Quý thầy, quý sư cô sẽ thay bạn dâng lên Sư Ông cũng như chia sẻ niềm hạnh phúc, hoa trái tu học đó của bạn tới với tăng thân khắp nơi, để ai cũng được thừa hưởng niềm vui chung.

Hạn cuối để gửi bài là 8/10/2021.

1. Bài thực tập thứ nhất: Lắng nghe đất Mẹ

Dành thì giờ đi ra ngoài trời và thật sự có mặt với đất Mẹ. Bạn hãy ngồi hoặc đứng cạnh một cội cây, một tảng đá hay trước một bông hoa. Trở về với hơi thở chánh niệm, buông thư các căng thẳng trong thân và cho phép năm giác quan tiếp xúc với những nhiệm mầu của đất Mẹ. Khi tất cả các tư duy của bạn đã tự động dừng lại. Bạn sẽ nhận ra phép lạ là bạn đang còn sống, đang hiện hữu trên hành tinh quý báu nhưng lại rất mong manh này. Trong sự tĩnh lặng của nội tâm, bạn có nghe đất Mẹ đang nói gì với bạn không?

Vẻ đẹp của đất Mẹ chính là một tiếng chuông chánh niệm. Nếu ta không thể thấy được vẻ đẹp ấy, ta nên tự hỏi mình tại sao? Đang có một cái gì ngăn trở ta chăng? Hoặc ta đang quá bận rộn tìm kiếm một cái gì đó nên ta không thể nghe được tiếng gọi của đất Mẹ. Đất Mẹ đang nói với ta: “Mẹ đang có mặt cho con đây. Mẹ đang hiến tặng tất cả vẻ đẹp của mẹ cho con đây.” Thật thế. Từng tia nắng ấm, từng tiếng chim hót líu lo, những dòng suối trong, những cánh hoa đào mùa xuân và vẻ đẹp của bốn mùa – tất cả đều đang có mặt đó cho bạn. Và, nếu bạn không nghe, không thấy những hiện hữu nhiệm mầu đó, thì có nghĩa là tâm bạn đang quá bận rộn, lăng xăng.

(Trích trong sách “Zen and the Art of Saving the Planet” của Sư Ông Làng Mai)

2. Bài thực tập thứ hai: Lắng nghe chính mình

Dành một vài phút để ngồi yên, thật buông thư và thưởng thức một tách trà, lắng nghe những gì đang diễn ra trong thân và trong tâm mình. Thở những hơi thở vào ra trong chánh niệm, trở về có mặt thật sự cho hình hài, chăm sóc cho những cảm xúc mình đang có bằng tình thương và sự hiểu biết. Lắng nghe chính mình là điều kiện tiên quyết để có thể lắng nghe người khác. Khả năng lắng nghe chính là một món quà tuyệt vời để dâng lên Sư Ông và cống hiến cho thế giới. Bạn đã phát hiện ra điều gì khi dành thời gian lắng nghe chính bản thân mình?

Một điều kiện thiết yếu để nghe thấy và đáp lại tiếng gọi của đất Mẹ là sự tĩnh lặng trong tâm. Nếu bạn không có sự tĩnh lặng ấy thì bạn sẽ không nghe được tiếng gọi ấy của mẹ: cũng là tiếng gọi của sự sống. Trái tim của bạn đang gọi bạn, nhưng bạn không nghe thấy. Bạn không có thì giờ để lắng nghe chính lòng mình. Chánh niệm giúp chúng ta dừng lại sự phân tâm đó và quay lại với hơi thở. Đem tất cả sự chú ý của bạn đến hơi thở vào ra, các suy tư của bạn sẽ được dừng lại, và chỉ trong vòng một vài giây, bạn sẽ thức tỉnh và sẽ nhận ra là bạn đang còn sống, bạn đang được thở vào, bạn đang có mặt.

Ta đang có mặt. Ta đâu phải là không tồn tại. Bất giác ta nhận ra: “Mình đang có mặt đây, mình đang còn sống đây.” Ta sẽ không cần nghĩ đến quá khứ, sẽ không còn phải lo lắng cho tương lai nữa. Ta chỉ cần toàn tâm toàn ý tập trung vào một sự thật là ta đang còn thở. Nhờ thở trong chánh niệm như vậy mà ta tự giải phóng cho mình. Ta sẽ được tự do để có mặt ngay ở đây và bây giờ – giải phóng khỏi sự tư duy, lo lắng, sợ hãi và sự tranh đấu cật lực.

(Trích trong sách “Zen and the Art of Saving the Planet” của Sư Ông Làng Mai)

3. Bài thực tập thứ ba: Lắng nghe người thương

Một khi bạn có thể lắng nghe chính tự thân, với hơi thở ý thức, bạn đã có thể phục hồi sự tươi mát và bình an. Khi đó, sự có mặt của bạn sẽ có phẩm chất. Ta có thể hiến tặng sự có mặt đó cho người ta thương. Ta sẽ có khả năng lắng nghe và thấu hiểu những gì người thương nói và cả những điều không nói. Sự có mặt đích thực của ta làm người ta thương cảm thấy thật sự được lắng nghe và nhờ đó mà vơi bớt khổ đau.

Cũng tương tự như ai đó đến ngồi cạnh một gốc cây. Cây chẳng làm gì cả, nhưng cây tươi mát và đầy sức sống. Khi ta giống như cây ấy, gửi ra những làn sóng của sự tươi mát, ta sẽ giúp lắng dịu sự khổ đau của người khác.

(Sư Ông Làng Mai)

Đại Giới Đàn “Qua Bờ” từ ngày 01-04/10/2021

Kính thưa quý vị thân hữu và tăng thân khắp chốn,

Đại Giới Đàn Qua Bờ diễn ra từ ngày 1-4/10/2021 đã thành công viên mãn. Tu viện Lộc Uyển (Làng Mai tại Mỹ) là đàn tràng chính và đã thực hiện thành công việc truyền trực tuyến các buổi truyền giới Khất Sĩ Nam và Khất Sĩ Nữ tới các trung tâm Làng Mai quốc tế, trong đó có Làng Mai tại Pháp, Thái Lan và Việt Nam.

Đàn tràng tại Tu viện Vườn Ươm, Làng Mai Thái Lan

Đại Giới Đàn đã hoàn mãn nhưng không khí trang nghiêm, thanh tịnh cùng năng lượng hùng tráng của đàn tràng vẫn đang còn đọng lại trong trái tim của mỗi người tham dự. Đó là hình ảnh của hàng trăm xuất sĩ đắp y vàng rực, bước từng bước cẩn trọng trong nghi thức rước giới bản giữa tiếng chuông trống bát nhã vang trời. Là hình ảnh các vị giới tử nguyện quỳ xuống một lòng cam kết tiếp nhận và hành trì giới pháp giữa lòng đại tăng hùng lực. Là ánh sáng của những ngọn đèn chánh pháp tiếp nhận từ chư Bụt, chư Tổ đã bao đời, một lần nữa được thắp sáng và châm lửa truyền tới cho các thế hệ hậu lai.

Lễ cung nghinh giới bản tại Tu viện Lộc Uyển

Sau Đại Giới Đàn, tăng thân Làng Mai vui mừng chào đón thêm hơn 120 vị Khất Sĩ Nam và Khất Sĩ Nữ mới gia nhập vào giáo đoàn Khất sĩ Làng Mai trên toàn thế giới. Cùng với đó là hơn 20 sư cô vừa tiếp nhận giới Thức Xoa Ma Na và 54 vị tiếp nhận giới Tiếp Hiện. Cũng qua sự kiện này, tăng thân vừa có thêm hơn 40 vị tiếp nhận đèn và kệ truyền đăng. Họ đã chính thức trở thành những vị giáo thọ xuất sĩ và giáo thọ cư sĩ mới của tăng đoàn. Tất cả đều phát nguyện đi như một dòng sông, cùng tăng thân đưa con thuyền chánh pháp tiếp tục xuôi dòng đi vào thế gian.

Các giới tử thọ nhận giới Khất Sĩ Nam tại Tu viện Lộc Uyển

Đại Giới Đàn Qua Bờ 2021 là công trình toàn cầu của tăng đoàn Làng Mai với hơn một năm nung nấu nguyện vọng và lên chương trình thực hiện. Trong thời buổi đại dịch với nhiều khó khăn, thật may khi có sự hỗ trợ của công nghệ, mọi ước nguyện đã được hiện thực dễ dàng hơn. Quý thầy, quý sư cô lớn của Làng đang thường trú tại các tu viện Làng Mai khắp nơi đã có những buổi ngồi họp bàn trực tuyến chung với nhau trong không khí ấm cúng gia đình và tình tăng thân. Những trái tim Bồ đề thiết tha cầu giới pháp cùng chí nguyện tu học và phụng sự dũng liệt của các sư chú, sư cô trẻ trong tăng thân đã đóng góp một nguồn lực mạnh mẽ khiến cho Đại Giới Đàn lần này được biểu hiện.

Các giới tử thọ nhận giới Khất Sĩ Nữ tại Làng Mai, Pháp

Tuy các buổi lễ truyền giới lớn được thực hiện trực tuyến nhưng mỗi đầu cầu đều cảm nhận được không khí tâm linh hào hùng như thể hội đồng truyền giới đang thực sự có mặt tại đây và bây giờ. Mọi khoảng cách về địa lý như không hiện hữu. Thay vào đó đại chúng khắp các tu viện Làng Mai được thừa hưởng đạo lực uy nghiêm của chư Tôn Đức, quý Hoà Thượng, quý Sư bà, các vị tôn chứng hiện diện tại đàn tràng chính thức – Tu viện Lộc Uyển. Đại chúng ở cả 3 châu lục lần đầu tiên có cơ duyên thực hiện nghi thức dâng hương, đảnh lễ chư Bụt, chư Tổ và tụng kinh cùng một lần. Chưa bao giờ tiếng niệm Bụt và năng lượng tụng Tâm kinh Bát nhã của tăng thân lại hùng mạnh và hòa cùng nhịp thở đến vậy.

Hòa thượng trước Phước sau Tịnh cùng chư Tôn Đức dâng hương trong lễ truyền giới tại Lộc Uyển

Tăng thân đã vừa cùng nhau vượt qua một giai đoạn khó khăn nữa để hoàn thành chí nguyện của những người đệ tử Đức Như Lai – gìn giữ và trao truyền cho giới pháp được còn mãi trong cõi đời này. Nhưng càng khó khăn bao nhiêu thì giờ đây, khi mọi sự đã viên thành, tăng thân càng thêm trân quý và biết ơn khi được trải nghiệm và chứng kiến những khoảnh khắc linh thiêng, long trọng xảy ra trong suốt các buổi lễ.

Lễ truyền đăng cho giáo thọ cư sĩ tại Tu viện Lộc Uyển

Kết thúc Đại Giới Đàn, các vị Khất Sĩ Nam và Nữ mới cùng tăng thân tại khắp các đầu cầu nhận truyền giới trực tuyến đã hướng lòng về Tu viện Lộc Uyển để cùng nhau đảnh lễ và bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đối với tình thương của chư Tôn Đức, quý Hòa Thượng, quý Sư Bà, các vị tôn chứng đã truyền giới và chứng minh, hộ niệm cho Đại Giới Đàn lần này được thành công viên mãn.

Đảnh lễ cảm tạ và tri ân quý Tôn Đức trong hội đồng truyền giới

Đại Giới Đàn Qua Bờ năm nay cũng chính là món quà chứa đựng trong đó biết bao chất liệu của tình huynh đệ mà tăng thân xin được dâng lên ăn mừng ngày tiếp nối thứ 95 của Sư Ông Làng Mai.

Đọt lá mới

Sự ra đời của gia đình cây Hạt dẻ gồm 9 thành viên đến từ nhiều quốc gia khác nhau (Tây Ban Nha, Ý, Ireland, Bỉ, Pháp, Guatemala, Mỹ, Hồng Kông) tại Làng Mai-Pháp, đúng một tuần trước ngày tiếp nối của Thầy, là món quà đẹp dâng lên Thầy. Thật xúc động khi được chứng kiến quý sư cha, sư mẹ đang tiếp tục làm những gì Thầy đã làm. Ngay sau buổi lễ xuất gia, các sư chú, sư cô đã được BBT Trang nhà Làng Mai tiếng Anh (plumvillage.org) phỏng vấn. Bài chia sẻ được BBT Lá thư Làng Mai chuyển ngữ từ tiếng Anh.

Tại sao sư em chọn Làng Mai để xin xuất gia? Điều gì từ tăng thân đã khiến sư em quyết định dành trọn cuộc sống, thời gian, năng lượng và tài năng của mình cho tăng thân?

Sư chú Trời Niệm Lưu: Thực ra, trước khi tới Làng Mai, con đã muốn trở thành thầy tu rồi. Con nhận ra những giá trị của Phật và Pháp, nhưng đối với Tăng, cái nhìn của con còn chưa tỏ tường. Con không thấy được ích lợi của tăng thân. Trước khi đến với Làng Mai, con đã từng thực tập với một tăng thân của một truyền thống khác nhưng con chưa bao giờ tham dự khóa tu vì, thực sự, con không cảm thấy có nhu yếu đó. Thế nhưng chỉ sau một tuần ở Làng Mai, con đã bắt đầu tiếp xúc được với tăng thân. Với con, thật không dễ dàng để bày tỏ những cảm nghĩ trong lòng và nói chúng thành lời. Con còn nhớ rõ cảm giác của mình ra sao khi nhìn thấy quý thầy, quý sư cô làm việc cùng nhau và truyền thông với nhau mà không cần bằng lời nói. Trong một vài gia đình mình có thể bắt gặp điều này. Nhưng đây là giữa những người không cùng một gia đình huyết thống. Khi con thấy mình có thể ngồi được với những người đến từ các quốc gia hoàn toàn khác nhau, từ các gia đình huyết thống hoàn toàn khác nhau, con nhận ra trọn vẹn giá trị của điều này.

Có một điều gì đó từ tăng thân mà con có thể cảm nhận được. Con thấy rõ mình muốn đóng góp thêm, bằng cách nào đó, vào việc nuôi dưỡng cảm giác này – cảm giác về sự kết nối, đôi khi không cần lời. Con cũng bắt đầu cảm được những nỗi đau trong mình và nhận ra là con có thể chuyển hóa chúng. Nơi đây thật tuyệt vời. Điều này quá hiển nhiên rồi. Tại sao con cần phải đi đâu khác? Con chỉ cần tận hưởng nơi này, tận hưởng quý thầy, quý sư cô ở đây thôi. Nghĩ rằng có một nơi nào đó tốt hơn nơi đây chỉ là một ảo tưởng. Nếu con đã cảm thấy ổn, thậm chí là rất ổn, và nếu như con đã có thể chạm tới điều gì đó thì như vậy đã là đủ cho con yên tâm ở lại đây với tăng thân rồi.

Sư cô Trăng Hiếu Thuận: Khi sống gần Melbourne ở Australia, con đã quyết định lấy sự thực tập tâm linh làm trọng tâm đời sống của mình. Con biết tới chánh niệm qua một khóa sinh hoạt dành cho các doanh nhân. Họ đã nói tới chánh niệm như một công cụ để đối trị chứng căng thẳng. Con cũng được giới thiệu một danh sách những cuốn sách nên đọc của nhiều tác giả trong đó có Jon Kabat-Zinn và Thầy. Con hoàn toàn bị đánh động bởi những thông điệp của Thầy, từ lúc đó con ước ao được tới Làng Mai.

Tuy nhiên, trước khi tới Làng, con cũng đến thăm nhiều tu viện và một vài tăng thân cư sĩ có hoạt động khá mạnh. Điều con cảm nhận được là dường như trong các tu viện có nhiều tôn tượng và nhiều nghi lễ này, tinh thần tín mộ rất rõ. Qua sách vở con cũng đã ít nhiều biết tới đạo Bụt và có nhiều điều thực sự đánh động con nhưng, lạ thay, khi tới những tu viện này con không hề cảm thấy có sự liên hệ nào hết. Con nhận ra Thầy đã khéo léo như thế nào trong cách kết nối đạo Bụt với văn hóa Tây phương.

Con thấy mình đã bắt đầu “phải lòng” với truyền thống thực tập Làng Mai. Con quyết định rời khỏi Úc, thực hiện một chuyến đi tới Ấn Độ và Thái Lan để tiếp tục khám phá những truyền thống khác, đồng thời tham dự một khóa tu thiền Minh sát (Vipassana). Nhưng con cảm thấy một phần nào đó trong con không muốn ở lại. Thế rồi, một hôm khi đọc cuốn Bước tới thảnh thơi của Thầy, con bắt gặp câu: Đừng đứng núi này trông núi nọ. Và thế là con mua vé tới Làng Mai! Tới Làng, con thực sự rất bất ngờ khi cảm thấy mình đã kết nối hoàn toàn với gốc rễ Thiên chúa giáo trong mình theo cách mà con không hề cảm nhận được trong 30 năm qua. Mà điều này xảy ra chỉ sau có một tuần ở Làng. Chẳng có một mâu thuẫn nào ở đây hết! Chỉ đơn giản là con đã về lại được với niềm tin, với những giá trị và con đường vẫn luôn có mặt đó trong con.

Sau khi đọc cuốn Bụt ngàn đời, Chúa ngàn đời của Thầy, con thấy mình tỉnh ngộ ra nhiều điều. Con quyết định ở lại tham dự khóa an cư ba tháng. Tăng thân thật đẹp! Cái thấy này rất sáng tỏ trong con. Con đã nghĩ rằng mình sẽ phải học rất nhiều kinh kệ, học tiếng Phạn, tiếng Pali để có thể thực sự hiểu giáo Pháp. Nhưng khi con ở đây, được thực tập những pháp môn căn bản, con thấy được sự giản dị mà sâu sắc trong những lời dạy của Thầy. Chỉ sang ngày thứ hai của khóa tu, con đã thấy mình yên hơn khi quay về với hơi thở. Con nhận ra là mình có thể làm điều này cho cả cuộc đời mình. Sự thực tập rất đơn giản nhưng kết quả thấy được ngay nơi tự thân. Chính vì điều này mà con đã quyết định ở lại với tăng thân.

Những thay đổi hay chuyển hóa nào trong tự thân đã trở thành một cú hích lớn, đem đến niềm tin và động lực cho sư em buông bỏ những gì đã biết tới trước đó và đến với đời sống xuất sĩ?

Sư chú Trời Niệm Thuần: Một trong những lí do khiến con thực sự muốn cam kết và muốn bỏ lại mọi thứ sau lưng là vì con thấy rất dễ chịu khi thực tập. Trước khi xuất gia, con không biết tới giáo pháp an trú trong giây phút hiện tại. Con sống với cái nhìn rằng phải đạt được gì đó trong tương lai thì mới có hạnh phúc. Khi đạt được điều đó rồi, con sẽ thấy hạnh phúc trong một thời gian. Và rồi, sau đó nữa thì sao đây? Câu hỏi kiểu này lặp đi lặp lại trong con mà không có lời giải đáp nào thỏa đáng.

Con còn nhớ lần đầu tiên sau khi đọc một bài thơ của Thầy về an trú trong giây phút hiện tại, con đã có thể, lần đầu tiên, nhìn ngắm cây cối và trời xanh giữa lòng thành phố. Với con, điều giản dị ấy thực sự là một trải nghiệm. Bởi vì đó là những điều mà trước đây con chẳng bao giờ biết tới trong đời sống hàng ngày của mình. Con nhận ra rằng có gì đó rất thú vị trong chuyện này. Vào thời điểm ấy, trong đầu con thường có rất nhiều suy nghĩ. Những giây phút an trú như vậy khiến con cảm thấy mình thoát ra khỏi những suy tư không ngừng đó và tiếp xúc được với sự sống dù chỉ trong chốc lát. Những trải nghiệm này đem đến cho con nhiều hy vọng và niềm tin vào sự thực tập. Con bắt đầu thực tập nhiều hơn nữa và con nhận ra rằng: Ồ, đúng thật, con có cả đời để tận hưởng những gì đang diễn ra ngay ở đây, trong giây phút hiện tại. Điều này làm con thích thú vô cùng.

Một khía cạnh khác của sự thực tập mang tới cho con nhiều cảm hứng là sự cải thiện đáng kể trong liên hệ giữa con với cha mẹ. Trước đây con hay tranh cãi với cha mẹ, khiến họ có những khoảng thời gian chẳng mấy dễ chịu. Bây giờ, con lắng nghe cha mẹ nhiều hơn và ít phản ứng hơn. Con thấy cha mẹ cũng thay đổi rất nhiều. Điều này làm con thật hạnh phúc. Ở Làng, sau mỗi lần thực tập pháp đàm con dần dần thấy mình hiểu được các anh chị em xung quanh nhiều hơn. Thỉnh thoảng, con cũng có những va chạm với người này, người kia nhưng sau khi cùng nhau chia sẻ những khúc mắc đó, con ít bị kẹt hơn vào những suy tư hay những tri giác sai lầm của mình. Thực tập này thực sự giúp con hiểu người khác nhiều hơn. Con rất thích cảm giác đó. Nó đem lại cho con rất nhiều hy vọng vào sự thực tập.

Sư cô Trăng Hiếu Khai: Con đã sống ở xóm Hạ được hai năm rồi. Và con thấy trong mình đã có khá nhiều chuyển hóa. Thật khó để gọi tên tất cả những điều này vì có rất nhiều điều đã diễn ra trong thời gian qua. Điều mà sự thực tập đem lại cho con nhiều niềm tin nhất là chuyện đối diện với những cảm xúc khó chịu mà con đã có trong suốt cuộc đời mình. Trong con, chồng chất rất nhiều nỗi buồn khổ. Con luôn sợ rằng quá khứ khổ đau sẽ trồi lên, nhấn chìm con và làm con mất phương hướng trong một thời gian.

Trong hai năm vừa qua, những cảm xúc mạnh này ít xảy ra hơn. Khi nó đi lên con cũng đã có thể có mặt và thở cùng nó. Lần gần đây nhất, có một tình huống diễn ra làm cho một cảm xúc rất mạnh trong con đi lên nhưng con đã đi thiền hành và thực tập này thực sự giúp con bình tâm trở lại. Con đã có thể nhìn lại tình huống tạo thành chất xúc tác khiến cho cảm xúc ấy bùng phát. Trong quá khứ con không bao giờ có thể làm được chuyện nhìn lại này. Và con đã thấy rõ kinh nghiệm cụ thể ấy đem lại cho con nhiều niềm tin vào sự thực tập như thế nào.

Sự thực tập ở Làng Mai những năm qua cũng giúp con tiếp xúc với tổ tiên trong con. Con đã có thể thấy ông bà, cha mẹ và cả những người bạn có mặt trong con. Con thấy mình gần hơn nhiều với tất cả những người đã là một phần trong cuộc sống của con dù họ đang không có mặt ở đây với con. Trước đây, con chỉ nhìn thấy mình, con sống vị kỷ. Bây giờ con bắt đầu nhìn thấy sự tương tức giữa con với mọi người. Nhìn ra điều này thật sự rất quý giá với con. Con nghĩ đó có thể được coi là một sự chuyển hóa lớn. So với trước kia con bớt tự hào về mình hơn. Con đã nhận ra được một số những phẩm chất, mà con nghĩ là của mình, thực chất đã được trao truyền từ cha mẹ con.

Sư chú Trời Niệm Hòa: Con làm tại một viện nghiên cứu trong sáu, bảy năm. Con đã có hai bằng Cao học ngành Kỹ thuật Y sinh học trong lĩnh vực chế tạo máy móc thử bệnh. Con chọn ngành ấy là vì con nghĩ đó là nơi con có thể thể hiện được khả năng sáng tạo của mình và đồng thời làm điều gì đó mà con thấy lành, thiện. Con không muốn chỉ làm việc vì tiền, nhất là trong lĩnh vực mà con chưa biết rõ. Con quyết định tới với lĩnh vực nghiên cứu để tìm cho mình một lối sống gần hơn với con người thật của mình. Nhưng khi đã biết đến lĩnh vực này rồi con mới nhận ra là nó không làm con hài lòng như con tưởng tượng. Công việc này gây nhiều căng thẳng và, theo con thấy, người ta có một cái nhìn không được tôn trọng lắm đối với các vấn đề liên quan tới sức khỏe tâm thần.

Con rơi vào một tình trạng rối rắm. Trong trạng thái tinh thần tệ như vậy, con đẩy hết mọi người xung quanh ra. Con lại tìm kiếm hướng đi mới, phù hợp hơn với mọi khía cạnh của con người mình. Từ việc nhìn nhận bản thân và cuộc sống của mình thông qua công việc, con bắt đầu học để hiểu chính mình. Điều này dẫn dắt con đến với chánh niệm và tới với những lời dạy của Thầy. Con cũng đến sinh hoạt với tăng thân và nhóm Wake Up ở Dublin. Từ cuối năm 2017, con tham gia xây dựng những tăng thân này. Cuối cùng, con nghĩ mình đã tìm ra cách để có thể sống hạnh phúc hơn và thật hơn với chính bản thân mình. Dù đây mới chỉ là những cảm nhận nhưng như vậy đã là đủ để giữ cho con tiếp tục đi theo hướng này.

Con thấy mình chưa cống hiến hết những gì có thể cho chính mình, cho mọi người cũng như cho tăng thân. Thế nên năm ngoái con đã quyết định tới Làng để tham dự khóa an cư ba tháng và sau đó xin được tập sự xuất gia. Con quyết định ở đây vì con rất thích những gì tăng thân đem tới cho con cũng như những gì con có thể hiến tặng cho tăng thân. Với những ai đã từng phải chật vật để tìm ra một chỗ đứng cho mình trong cuộc đời thì như vậy đã là đủ để cảm thấy hài lòng. Con chưa tìm ra chỗ đứng của mình nhưng con đã có thể thấy rất nhiều những điều tốt đẹp xung quanh con và chính trong bản thân con.

Chúng ta thường hay nghĩ rằng mình cần phải có một vị thầy hướng dẫn cho mình trên con đường tâm linh. Thầy là một vị thầy lớn cho rất nhiều người, nhưng vì lý do sức khỏe Thầy không thể có mặt hướng dẫn cho mình như trước kia. Sư em nghĩ gì về điều này? Sư em thực tập nương tựa như thế nào? Nương tựa vào cái gì và vào ai

Sư chú Trời Niệm Tấn: Ồ, đây là một trong những nỗi khổ của con. Lần đầu đến Làng, con cảm giác giống như mình đã bỏ lỡ một điều gì đó khi không được trực tiếp gặp Thầy. Con nghĩ giá mà con đến đây năm năm về trước thì con đã được gặp Thầy rồi. Được gặp Thầy trực tiếp thì sẽ tốt hơn biết bao. Con đã thấy rất khổ sở. Quý thầy nhận ra điều này nơi con và đã giúp con hướng sự chú tâm của mình để nhìn ra được rằng tăng thân đã thực sự chuyên chở được giáo pháp của Thầy, đã làm cho Thầy hiện diện sinh động như thế nào thông qua những thực tập hàng ngày.

Lần đầu đọc sách của Thầy hay nhìn Thầy trên Youtube, con cảm thấy lòng tràn đầy niềm tin và thấy rất được khích lệ. Cảm giác này, đã từ lâu, con không có được. Bây giờ, con nhận ra gốc rễ của điều này đến từ chính tăng thân. Thế nên con không còn nhiều cảm giác đã bỏ lỡ cơ hội như trước kia nữa, dù rằng được trực tiếp gặp Thầy chắc hẳn sẽ rất tuyệt vời. Hiện giờ con thấy mình được nâng đỡ, con kết nối với xung quanh nhiều hơn, ít thấy cô đơn hơn trước đây một năm rất nhiều. Quả thật, tăng thân chính là một phần lớn trong gia tài của Thầy.

Sư cô Trăng Hiếu Đức: Con có may mắn được nhận những lời dạy trực tiếp từ Thầy từ khi con còn là một đứa trẻ, bởi vì con đã lớn lên mỗi năm cùng với những khóa tu mùa hè. Tuy vậy, hồi đó, con không hiểu hết pháp thoại của Thầy. Con thường hay ngủ gật hoặc chỉ nghĩ đến chuyện khi nào thì hết pháp thoại, hay khi nào con có thể ra ngoài chơi. Lớn thêm lên, con học cách để biết trân quý Thầy như một vị thầy, nhưng ngay từ đầu điều thực sự khiến con luôn trở lại chính là tăng thân. Con không nói là Thầy không quan trọng. Chính nhờ những lời dạy của Thầy, chính nhờ vào việc Thầy luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của tăng thân mà con đã thấy được Thầy luôn hiện diện trong tăng thân.

Luôn được gần gũi với tăng thân nên con có nhiều cơ hội được gặp Thầy trực tiếp, nhưng thực sự con không thấy có sự khác biệt giữa nghe pháp thoại của Thầy hay của một sư cô hoặc một thầy lớn khác, như sư cô Chân Đức chẳng hạn. Con được nuôi dưỡng nhiều khi nghe pháp thoại của Thầy nhưng con cũng thấy thật đẹp khi những lời dạy của Thầy được các thầy, các sư cô chia sẻ từ những góc độ khác nhau.

Từ khi còn nhỏ, những người con gần gũi, chơi cùng và chia sẻ lòng mình là quý thầy, quý sư cô. Con chẳng thể nào trò chuyện hay chơi cùng Thầy như cách con làm với các thầy, các sư cô. Con có thể cảm nhận tình thương, nhận được những lời chỉ dạy từ quý sư cô và quý thầy. Con thấy chính quý thầy, quý sư cô là sự tiếp nối đích thực của Thầy, là giáo pháp đích thực của Thầy. Con đã học để nương tựa vào quý thầy, quý sư cô.

Con thấy mình thật may mắn đã được trải nghiệm nhiều khoảnh khắc với Thầy, và bây giờ, dù Thầy đang ở Việt Nam, nhưng con không thấy có sự khác biệt lắm. Dù Thầy có đang ở Làng Mai hay không con cũng thương kính Thầy và thương kính tăng thân như vậy.

Sư chú tham gia chương trình xuất gia 5 năm. Sư chú có kế hoạch gì cho sự thực tập của mình trong 5 năm này không?

Sư chú Trời Niệm Tấn: Trước khi xuất gia con nghĩ con có rất nhiều khổ đau. Con muốn lập gia đình, nhưng con cũng đồng thời không muốn trao truyền lại những khổ đau này cho những đứa con của mình. Con thấy Làng Mai giống như một cái hộp nơi con có thể đến và để lại hết những khổ đau của mình vào đó rồi đi ra với mọi thứ mới tinh, tốt đẹp! Con đã nghĩ chương trình 5 năm có lẽ cũng như vậy. Mẹ con cũng nhắc tới điều này, mẹ nói rằng đó giống như là được học thêm một khóa đào tạo để làm một người tốt hơn.

Ban đầu con cũng đã nghĩ như vậy nhưng bây giờ con đã thấy khác. Dù con có lập gia đình hay không, dù con có sống với tăng thân trong 5 năm hay 50 năm, con vẫn luôn cần chế tác bình an. Nếu không, con sẽ tiếp tục khổ đau và làm người khác đau khổ.

Vậy nên con không có dự định gì nhiều, con chỉ cần thực tập thôi.

Mỗi lời là châu ngọc

(Trích trong pháp thoại ngày 16 tháng 12 năm 1993 của Sư Ông Làng Mai dạy về chánh ngữ)

Chánh ngữ tức là lời nói chân chính. Đây là một phép thực tập rất quan trọng. Chúng ta biết rằng chánh tư duy cũng là một hình thức của chánh ngữ, tư duy là loại ngôn ngữ thầm ở trong tâm. Tuy người khác không nghe thấy nhưng trong tâm, ta thường thường vẫn đang nói. Tầm và từ là hai hình thức ngữ ngôn ở trong tâm. Như có một cuốn băng ghi âm phát thanh ở trong đầu mình một cách liên tục, ta nghĩ cái này rồi nghĩ qua cái khác. Tư duy ở trong ta, như con tầm tự giam mình trong kén, lúc nào cũng tự nói mình nghe. Nếu có chánh tư duy thì tầm và từ sẽ soi sáng cho ngôn ngữ và cho hành động, và làm giàu cho chánh kiến. Ngược lại, tà tư duy sẽ làm giảm bớt chánh kiến, đánh mất chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, v.v.. Có những tư duy bị che dấu, thỉnh thoảng tự nhiên ta bật nói ra. Bởi vậy chánh tư duy sẽ đưa đến chánh ngữ. Về tư duy có tầm và từ, còn về chánh ngữ có ngôn và luận. Ngôn tương đương với tầm (vitarka), còn luận tương đương với từ (vicara). Ngôn chỉ là nói, còn luận là có phân tích, chứng minh, mổ xẻ.

Ái ngữ

Kinh Tạp A Hàm số 785 định nghĩa chánh ngữ bằng cách nêu ra bốn đặc tính: không nói dối, không nói hai lưỡi, không ác khẩu và không nói thêu dệt. Thứ nhất là không vọng ngữ, nghĩa là không nói dối. Vọng là sai. Có nói là không, không nói là có, trắng nói đen, đen nói trắng, nói không đúng sự thật, là vọng ngữ.

Thứ hai là không lưỡng thiệt. Lưỡng thiệt tức là hai lưỡi, với người này nói thế này, với người khác thì nói khác. Đôi khi nói cho vừa ý một người, rồi lại nói khác đi để làm vừa ý một người khác, kết quả là nói lời không đúng sự thật. Cố nhiên cách nói có thể thay đổi cho người ta dễ tiếp nhận, nhưng chánh ngữ là phải nói đúng sự thật.

Thứ ba là không ác khẩu. Ác khẩu tức là nói to tiếng, thô tục, quát mắng, chửi thề, nói lời tạo đau khổ, bực tức, hận thù cho người khác. Có những người tâm rất tốt, không muốn làm hại ai, nhưng khi nói ra thì như châm trích và tàn hại người ta vậy. Đó là khẩu xà tâm Phật. Tuy gọi là tâm Phật, nhưng thực sự bên trong còn có quá nhiều nội kết cho nên cái miệng mới nói lời ác. Nếu có thói quen ái ngữ thì ta sẽ không nói như vậy. Dầu là tâm ta không có ý hại ai nhưng nếu ta bị tập khí ác ngữ miệng ta vẫn gây ra những đổ vỡ. Lời nói có thể làm cho người khác thêm mặc cảm, lời nói có thể làm cho người ta mất hết ý chí, và có khi lời nói có thể làm cho người khác đi tự tử. Khi cha mẹ mắng con: ‘‘Mày là đồ vô dụng, không ra cái tích sự gì cả! Nói như vậy cũng là ác khẩu, vì câu nói đó tiêu diệt niềm tin của em bé, làm cho nó có mặc cảm tự ti. Cho nên tu tập chánh ngữ rất quan trọng.

Thứ tư là không ỷ ngữ. Ỷ ngữ tức là nói những lời thêu dệt. Thêu dệt là vẽ vời ra cho sự việc thêm đẹp đẽ hơn gấp bội, hoặc xấu xa hơn gấp bội. Như nói thế nào làm cho mọi chuyện thê lương hơn, hay mỹ miều hơn, giật gân hơn hoặc hấp dẫn hơn mà không cần đúng với sự thật.

Nhiều kinh điển định nghĩa chánh ngữ là không nói dối mà phải nói lời chân thật, không nói hai lưỡi mà chỉ nói một lời thôi, không ác khẩu mà chỉ nói những lời dịu dàng, không ỷ ngữ, chỉ nói sự thật không thêm không bớt. Khi nói về chánh ngữ, chúng ta trở về với giới thứ tư trong năm giới: “không được nói dối, không được nói để mưu cầu tài lợi và sự kính phục, không được nói lời gây chia rẽ căm thù, không loan truyền những tin mà mình không biết chắc là có thật, không phê bình và lên án những điều mình không biết rõ. Phải có can đảm nói ra sự thật về những điều bất công, và phải dùng lời nói của mình để thực hiện hòa giải và thương yêu”. Giới thứ tư nhằm duy trì chánh ngữ.

Khi dùng điện thoại, chúng ta có thể thực tập chánh ngữ. Thiền điện thoại không những là phép thực tập chánh ngữ, mà còn thực tập chánh tư duy. Trước khi bấm số, chúng ta thở theo một bài kệ:

Tiếng đi ngoài ngàn dặm,

Xây dựng niềm tin yêu,

Mỗi lời là châu ngọc,

Mỗi lời là gấm thêu.

Lúc bắt đầu thực tập, chưa thuộc những câu kệ, chúng ta viết kệ xuống một mảnh giấy, dán vào chỗ điện thoại. Mỗi khi ta dùng điện thoại ta lại nhìn thấy bài kệ, và bắt đầu tập hơi thở chánh niệm: thở vào đọc câu đầu (tiếng đi ngoài ngàn dặm), thở ra đọc câu thứ hai (xây dựng niềm tin yêu). Thở vào đọc câu thứ ba (mỗi lời là châu ngọc), thở ra đọc câu thứ tư (mỗi lời là gấm thêu). Trong khi thực tập thở ra và thở vào, ta lặp lại lời nguyện ái ngữ, nguyện sẽ nói những lời xây dựng, bồi đắp thương yêu và hiểu biết. Trong lúc đó, ta cũng đang thực tập chánh tư duy, nhờ vậy lòng ta an tĩnh hơn, ta nhìn thấy mọi chuyện sáng rõ hơn. Người bên kia cầm ống điện thoại lên sẽ được tiếp xúc với một con người tươi mát, nghe những lời xây dựng, êm đẹp, không làm họ đau khổ, có thể giúp họ đạt được an tịnh trong giây lát.

Dùng ái ngữ, chúng ta có thể tạo hạnh phúc cho người khác. Lời nói của mình có thể khơi dậy những hạt giống của niềm tin và an vui nơi người khác. Đó là một hành động phát xuất từ tình thương yêu.

Khi thấy hai người không hòa hợp với nhau, ta có thể dùng lời nói hòa giải để đưa họ tới gần nhau. Quán chiếu vào tâm trạng, hoàn cảnh và nỗi đau khổ của mỗi người, ta có thể luôn luôn tìm ra những điểm tích cực. Nói những sự thật tích cực về người này cho người khác nghe sẽ giúp họ hiểu lẫn nhau. Chỉ cần nói sự thật thôi, khi hai bên hiểu nhau hơn họ sẽ sẵn sàng tha thứ cho nhau, sẽ dễ dàng hoà giải với nhau hơn.

Như ở Nam Phi, có một cộng đồng da trắng, một cộng đồng da đen thường thù ghét, kỳ thị và chống đối nhau từ lâu. Ta biết rất rõ là cả hai cộng đồng, dù đen hay trắng đều đau khổ, vì cả hai đều sống trong sợ hãi, lo lắng. Người thực tập chánh ngữ trình bày những nỗi khổ đau, sợ hãi, mặc cảm, những ước vọng của cộng đồng này cho người trong cộng đồng kia nghe. Mỗi bên bắt đầu thấy an ninh và hạnh phúc của mình liên hệ tới hạnh phúc của bên kia. Nhờ vậy lòng họ có thể chuyển hóa. Nếu ta đứng về một phe thì sẽ chỉ làm cho tình trạng càng căng thẳng, càng khó khăn hơn.

Muốn thành công trong việc hòa giải ta cần biết nói năng khéo léo. Nhưng bản chất nội tâm của con người hoà giải rất quan trọng. Con người đó cần chứa đựng sự hiểu biết, thương yêu, cần được cả hai bên tin cậy, thì lời nói mới có ảnh hưởng lớn lao hơn. Vì lời nói phát xuất từ chánh tư duy, chánh ngữ, chứ không phải là do mưu mẹo, và những khéo léo bên ngoài mà thôi.

Chánh ngữ là nói sự thật, nhưng sự thật nhiều khi cũng có thể cũng gây ra đau khổ. Cho nên sự thật phải được diễn tả bằng ngôn ngữ khôn ngoan để giúp cho người nghe dễ chấp nhận. Nói một sự thật mà gây tan vỡ và hư hại thì không phải là chánh ngữ. Khi nói phải biết tâm lý, dùng thứ ngôn ngữ thích hợp với người nghe, chọn thời gian và hoàn cảnh thuận tiện, và diễn tả cách nào để họ hiểu được, chấp nhận được, thì mới nên nói.

Vì vậy chánh ngữ cần chất liệu của chánh tư duy, lại cần chất liệu của nghệ thuật nói năng khôn ngoan. Chúng ta phải học hỏi nghệ thuật truyền thông và diễn đạt. Nhưng hình thức khéo léo có nghệ thuật phải chứa đựng chánh tư duy. Nịnh nọt, tán dương, tâng bốc sai sự thật, hoặc chỉ làm tăng thêm ngã mạn của người, đều là tà ngữ.

Hạt giống của Chánh Ngữ

Không thể hiểu được chánh kiến, chánh tư duy và chánh ngữ nếu không biết rằng tất cả chúng ta đều có hạt giống của những chánh đạo này trong tâm thức.

Nhắc lại, năm yếu tố tạo thành con người là Sắc, Thọ, Tưởng, Hành và Thức. Sắc là phần sinh lý. Thọ là cảm giác.

Tưởng là tri giác. Tri giác gồm có hai phần: chủ thể của tri giác, và đối tượng của tri giác.

Chúng ta thấy một cái bàn, cái bàn mà chúng ta đang thấy và đang sờ vào là đối tượng của tri giác, của tưởng. Còn tự thân cái bàn có thể rất khác. Đối với một con mọt đang ăn cái bàn thì đó là một kho thức ăn. Cũng một dòng sông, đối với con cá là nhà cửa, là lâu đài của nó mà đối với chúng ta đó là cái nơi để lấy nước tắm và giặt.

Khi hai người ghét nhau, thì trước hết họ ghét cái đối tượng tri giác, cái tưởng của họ về người kia. Nhưng tự thân người kia so với ý niệm mình có về người kia thường rất khác nhau. Hai kẻ yêu nhau cũng vậy. Người được yêu khác với hình ảnh trong tri giác người đang yêu. (Cưới về ba, bốn năm sau mới thấy được một phần sự thật!). Vậy tri giác có thể rất sai lầm. Ví dụ như ta chụp ảnh cây bồ đề. Nhìn hình ảnh ta thấy cây bồ đề, nhưng đó chỉ là hình ảnh cây bồ đề thôi. Cây bồ đề thật ở ngoài không phải là cây bồ đề in trên phim ảnh. Chánh kiến tùy thuộc vào tưởng. Vì thế luôn luôn ta phải dùng chánh niệm, phải trở về khám phá những thiếu sót, sai lầm của tưởng. Đó là phương pháp duy nhất để cho cái thấy của ta bớt sai lầm, để tăng thêm phần chánh kiến. Chánh kiến mạnh thì tư duy mới vững vàng được.

Uẩn thứ tư là Hành. Hành tức là những hiện tượng tâm lý phát khởi trong ta. Vui, buồn, giận, ghen, thương, ghét, đều là hành.

Uẩn thứ năm là Thức. Tất cả những cảm thọ và tri giác của chúng ta đều có hạt giống chứa ở trong thức. Thức ở đây phải hiểu là tâm địa, là đất tâm, tức là mảnh vườn trong đó có sẵn tất cả những hạt giống của tâm hành. Chúng ta có hạt giống của tình thương, của sự ghét bỏ, chúng ta có hạt giống của sự trung kiên, hạt giống của sự phản bội. Chúng ta có đủ các loại hạt giống, tốt cũng như xấu. Tất cả chúng ta đều có hạt giống của chánh kiến. Có chánh kiến, không phải tại vì Bụt trao cho ta, thầy trao cho ta, mà vì chúng ta có sẵn nó trong tâm rồi. Khi chúng ta nói ‘‘Phật tại tâm” là nghĩa như vậy. Tuệ giác đó đã có sẵn ở trong tâm thức của ta. Tuệ giác ấy chỉ cần người hay hoàn cảnh giúp khơi mở ra thôi. Có thể đó là Bụt, là thầy, là bạn, có thể là một nỗi đau khổ cùng cực của ta. Khi ta đau khổ nhiều tự ta cũng có thể khơi mở được chánh kiến.

Ngày Bụt thành đạo, Ngài ngồi thiền suốt đêm. Và buổi sáng tinh sương, nhìn lên thấy sao mai đã mọc, Ngài đạt được quả vị vô thượng chánh đẳng chánh giác (giác ngộ hoàn toàn). Những lời đầu tiên mà Bụt thốt ra chứa đựng một chút ngạc nhiên. Ngài nói: ‘‘Lạ quá, tất cả mọi người đều có tuệ giác trong lòng. Vậy mà đời này sang đời khác, kiếp này sang kiếp khác, con người cứ trôi lăn trong biển trầm luân, khổ ải”. Câu nói của Ngài có nghĩa rằng tuệ giác Ngài đạt tới không phải từ bên ngoài mang vào mà đã từ trong chiều sâu tâm thức phát hiện lên. Hạt giống của trí tuệ, hạt giống của từ bi đều có sẵn trong tâm thức mỗi người.

Hạt giống chánh kiến ở trong tâm thức ta gọi là giác tánh. Tất cả chúng sinh đều có sẵn giác tánh, nên ta vẫn nói rằng Bụt ở trong lòng. Phật tức tâm là một sự thật có thể chứng nghiệm được, chứ không phải là lý thuyết. Vì nếu không sẵn hạt giống giác tánh thì có tu, có học gì chúng ta cũng sẽ không thành công. Tu học có nghĩa là tạo những điều kiện tưới tẩm cho hạt giống tuệ giác nở ra. Khi hạt giống của chánh kiến nẩy mầm rồi, tự nhiên tư duy sẽ đi vào đường chánh. Càng thực tập chánh tư duy, chúng ta lại càng giúp cho những hạt giống chánh kiến khác nẩy nở thêm. Chánh kiến nuôi dưỡng chánh tư duy và chánh tư duy khơi mở thêm chánh kiến. Rồi nhờ sự phát triển của chánh kiến và chánh tư duy mà chánh ngữ biểu hiện. Bởi vậy khi lời nói của chúng ta còn gây ra đau khổ thì ta phải biết là cái thấy của chúng ta chưa sáng, và tư duy của chúng ta chưa đúng.

Ngôn ngữ có hạt giống trong đất tâm. Những lời nói, kho ngữ vựng, những hình thức diễn tả ngôn ngữ đều có hạt giống ở đấy cả. Tu tập chánh ngữ bắt đầu từ tâm, bắt đầu từ tưởng, tức là tri giác. Tri giác sai lầm sẽ sinh nhiều tà kiến. Tri giác càng đúng thì càng thêm chánh kiến. Tri giác sai lầm, tư duy chúng ta sẽ sai lầm. Giữa chánh ngữ, chánh kiến và chánh tư duy có liên hệ mật thiết.

Sự tu tập chánh ngữ phải căn cứ trên chánh kiến và chánh tư duy. Những hạt giống của tri giác nằm sâu trong tâm thức, và tư duy cũng ở sâu trong tâm thức, những hạt giống ngữ ngôn cũng vậy, ba loại hạt giống đó có liên hệ với nhau. Trong tương giao giữa mọi người, chúng ta cần tập nhìn đúng, nghĩ đúng về người khác. Muốn tập chánh ngữ, ta phải bắt đầu bằng sự quán chiếu về người và về mình. Xung đột giữa vợ chồng, cha con hay bạn bè có khi xảy ra chỉ vì lời nói. Tu tập chánh ngữ là một yếu tố rất quan trọng để xây dựng niềm thông cảm.

Mười thương

Sư cô Chân Bảo Nghiêm

Một thương cắt tóc đi tu

Khăn nâu chít chéo làm duyên cho cả làng

Hai thương chiếc áo nhật bình

Mặc vào ngay ngắn thấy mình là người tu

Ba thương đôi guốc gỗ vuông

Bước đi từng bước nhẹ nhàng an nhiên

Bốn thương nón lá quai nâu

Đong đưa trước gió làm say ông trời

Năm thương bình bát trên tay

Theo Thầy khất thực vững vàng thảnh thơi

Sáu thương biết thở biết cười

Nói lời ái ngữ dịu dàng dễ thương

Bảy thương biết lắng nghe sâu

Tưới hoa, hoa nở từ trong tâm người

Tám thương đi, đứng, nằm, ngồi

Đoan trang mẫu mực rõ ràng oai nghi

Chín thương chuyển hóa thân tâm

Khơi nguồn cam lộ tình thương ngọt ngào

Mười thương trên kính dưới nhường

Thầy thương bạn mến một nhà an vui.

Tình thương

Sư cô Chân Bảo Nghiêm

Tôi rất sợ tình thương

Nó chỉ làm tôi mất nhiều năng lượng

Tôi gọi tên tình thương

Để nhìn thấy rõ mặt nó.

Tôi gọi tên tình thương Cha, thương Mẹ

để rõ mặt nó trong tâm tôi.

Tôi gọi tên tình thương Tổ tiên tôi,

để nhìn rõ mặt nó trong tâm tôi.

Tôi gọi tên tình thương sư anh, sư chị, sư em,

để thấy rõ mặt nó trong tâm tôi

để thấy rõ mặt nó đang đứng đâu trong tôi

là chân tôi, là tay tôi

hay nó là cái đầu của tôi.

Tôi gọi tên Tình thương Tổ tiên tâm linh tôi

để thấy rõ mặt nó trong tâm tôi

và để thấy mặt nó trong tôi,

để thấy nó luôn luôn có mặt đó cho tôi,

hiểu biết cho tôi, và

làm cho đầy tràn sự chấp nhận niềm vui, yên ổn.

Tôi hết sợ tình thương, vì tình thương thật

tuyệt vời, đích thực…

Những điều con chưa kể

Thầy Chân Trời Tuệ Chiếu

Thầy Trời Tuệ Chiếu thuộc gia đình xuất gia cây Trúc Xanh, thọ giới lớn năm 2016 trong đại giới đàn Ân Nghĩa tại tu viện Vườn Ươm. Hiện nay thầy đang tu học tại viện Vô Ưu, Đức.

Viện Vô Ưu, ngày 30 tháng 12 năm 2020

Thầy kính thương,
Sau khi tốt nghiệp Đại học, con có ý muốn vào Bát Nhã tập sự, nhưng Bát Nhã không còn nữa nên con xuất gia tại một ngôi chùa ở quê nhà. Một năm sau, con được thầy Pháp Hội cho tham dự khóa tu đầu xuân tại chùa Tổ Từ Hiếu. Sau năm ngày có mặt tại khóa tu, con đã thương nơi này rồi. Con thỉnh rất nhiều băng đĩa cũng như sách của Thầy về đọc và thực tập tại chùa cùng với nhóm các bạn trẻ sinh viên. Con đã tập hướng dẫn cho các bạn nghe chuông, thiền hành, pháp đàm, hát thiền ca như trong khóa tu. Suốt thời gian đó, con dành nhiều thời gian để đọc sách, nghe pháp thoại của Thầy, thực tập và chia sẻ. Trong con, một nguồn năng lượng tươi mới đã phát sinh từ khi nào con không biết. Trước đó, con chỉ biết làm theo những gì người khác chỉ bảo, nhưng lần này con cảm thấy yêu thích những gì mình làm. Sau này con đã sang Thái Lan tập sự và xuất gia lại. Nhưng tăng thân người trẻ vẫn được duy trì và phát triển gần mười năm bởi người sư em của con ở đó. Mỗi lần về thăm nhà, con đều ghé thăm chùa, thăm Thầy con và ngồi chơi với các em. Tuy con không còn ở đó nữa nhưng sư em của con vẫn giữ vững niềm tin vào pháp môn tu học của Thầy để xây dựng tăng thân qua những buổi thiền trà, thiền ca, ngồi thiền, sám pháp địa xúc, thiền hành,…

Sau đại lễ Vesak 2008, con ngỡ sẽ không còn cơ hội gặp lại Thầy nữa, nhưng trong sâu thẳm, con có một niềm tin sẽ được gặp lại Thầy.

Thầy kính thương! Người thanh niên Thái Bình năm nào đã thất vọng vì không gặp được thần tượng của mình trong ngày lễ Vesak 2008 vẫn tiếp tục nuôi dưỡng niềm tin, ý chí để hy vọng một ngày nào đó được gặp lại người thầy mình yêu quý. Dù chưa gặp được Thầy, người thanh niên đã bắt đầu chập chững học theo cách sống của Thầy, đã biết áp dụng những lời dạy của Thầy về hơi thở ý thức, đi chánh niệm, ái ngữ lắng nghe. Con đã gieo hy vọng và cầu nguyện hàng ngày. Rồi một ngày điều đó cũng đến.“Sư chú lên Đình Quán gặp Pháp Hội”. Tin nhắn đó đã đưa con đến bên Thầy và trở thành đệ tử của Thầy – sự kiện quan trọng nhất thay đổi cuộc đời của con. Những giờ phút được Thầy xuống tóc, được ngồi ăn cơm chung với Thầy, được chụp hình với Thầy, được theo Thầy đi hoằng pháp là những giờ phút tuyệt vời nhất. Sau lễ xuất gia, chúng con được ngồi chơi riêng bên Thầy, Thầy ngồi võng uống trà và nói: “Sự sống rất nhiệm mầu, các con hãy trân quý, đừng đánh mất sự sống trong sự buồn giận, lo lắng”. Thầy còn nói thêm: “Lên trên đó (trường MCU) các con hãy đi thảnh thơi an lạc để ai nhìn vào cũng nhận ra được các con là con của thầy”. Lời Thầy dạy ngắn gọn nhưng đủ cho con thực tập cả đời.

Ngày con về lại thăm chùa Tổ đầu năm 2019, có ngờ đâu con được gặp lại Thầy. Sự trở về đã làm con vui mừng khôn tả, nhưng vui hơn là thầy trò được gặp lại nhau trên mảnh đất thân thương đầy kỷ niệm này, nơi mà con cũng đã từng sống hồi còn là chú sadi. Con nhớ, về đến nơi, con mệt quá nhưng vẫn muốn lên thăm Thầy. Con lên thất đúng lúc Thầy đang dùng cơm. Sư mẹ Định Nghiêm gọi con lại ngồi gần trước Thầy ở phía bên ngoài cửa sổ. Sau khi xá Thầy xong, một lúc sau con mệt quá và gục đầu ngủ bên cửa sổ trước mắt Thầy lúc nào không hay. Khi tỉnh lại, con nghe thầy thị giả kể là Thầy đã lấy tay chỉ vào con và lắc đầu. Chắc lúc đó trông con mắc cười lắm, nhưng con thích cảm giác của người con lâu ngày mới về lại thăm gia đình. Ngày hôm sau, con chuẩn bị về Thái Lan thì sư mẹ Định Nghiêm gọi con lên ăn sáng với Thầy. Lần này, con được phép vào bên trong thất Lắng Nghe. Chúng con mỉm cười nhìn Thầy thưởng thức bữa sáng thong thả, khoan thai. Bất ngờ Thầy đưa ly sữa Thầy đang dùng sang cho con. Con đã đưa hai tay ra tiếp nhận tình thương của Thầy. Con hạnh phúc và hiểu được rằng Thầy muốn con lớn mau, vững vàng đi trên đôi chân của mình khi không có Thầy.

Sau hơn bảy năm ở Thái, con đã viết thư tình nguyện qua Viện Phật học Ứng dụng châu Âu (EIAB) để trải nghiệm và phụng sự nơi đây. Con đã ở đây được hơn ba tháng rồi. Mọi thứ vẫn còn tươi mới, quý huynh đệ ai cũng dễ mến, dễ gần. Con cũng được ghé và ở lại Làng, được sống những ngày thảnh thơi trong tình thương huynh đệ. Một buổi sáng, sư cha Pháp Ứng dẫn con đi thăm vườn: “Sư em, đây là cây Wild Chicory (diếp xoăn dại), đây là red Oak (sồi đỏ), đây là Mimosa, đây là Magnolia (mộc lan)”. Sư cha còn chỉ cho con cây Tùng Thầy trồng hồi Làng mới thành lập, và cả nơi quý thầy ở hồi chưa xây tăng xá. Bên cạnh sư cha, còn có thầy Minh Hy, thầy Pháp Hữu, thầy Pháp Biểu, thầy Pháp Khả đã đón chào, yêu thương chăm sóc chúng con như anh em một nhà.

Về Làng chúng con còn được đi hái bắp, hái mận, lượm hạt dẻ cùng quý thầy, quý sư cô. Những lúc đó tâm tư con đầy ắp niềm vui và rộn tiếng cười tình huynh đệ. Năm nay chúng con lượm được nhiều bắp lắm và chế biến thành nhiều món ăn khác nhau một cách khéo léo và lạ miệng. Con cũng được về thăm Sơn Cốc, được đi thiền hành, được đốt lửa, được thăm nơi ở của Thầy. Có về tận đây con mới thấy được đời sống của Thầy giản dị và khiêm cung đến chừng nào.

Nhìn lại hành trình con đã đi qua không có dấu chân nào mà không có bàn tay của Thầy, của tăng thân, của huynh đệ nâng đỡ. Nếu không có Thầy và tăng thân, con không thể nào có được hình hài như ngày hôm nay. Con còn nhiều vụng về trong cách nâng đỡ, chăm sóc các sư em của mình, nhưng con đang cố gắng mỗi ngày. Con biết, huynh đệ chăm sóc và nâng đỡ nhau là điều mà Thầy luôn luôn mong đợi. Nhìn lên, con có nhiều sư anh, sư chị vững chãi chăm sóc, nâng đỡ các sư em như thầy Minh Hy, sư anh Pháp Tri, sư anh Pháp Kính, sư chị Phổ Nghiêm, sư chị Chuẩn Nghiêm, vv. những sư anh, sư chị là điểm tựa và nguồn cảm hứng cho con đi tới.

Trong suốt 10 năm qua con đã ít nhiều thấm lời Thầy và tăng thân chỉ dạy, con đã khôn lớn hơn trước, đã biết trở về tự thân nhiều hơn, đã biết tư duy tích cực hơn, không để sự lo lắng, buồn phiền chi phối. Con đã biết sống chung hòa hợp với những khó khăn trong con và bên ngoài. Giáo lý có bùn mới có sen đã cho con cái thấy mới về sự tương tức khổ đau và hạnh phúc, thiện ác, chính tà. Những tuần gần đây con thực tập làm mới mình trong từng sinh hoạt, thực tập căn bản và con tự nhắc nhở là mỗi ngày mình phải mới, mới trong cách tu, cách học, cách làm việc, cách chơi, cách đối diện khổ đau và chế tác hạnh phúc.

Thầy kính thương, đến bây giờ, tinh thần, ý chí và nhiệt huyết của người thanh niên năm nào vẫn còn cháy, vẫn cùng tăng thân tiếp nối hạnh nguyện của Thầy.

Thầy như lá rụng về cội

Con là hạt mầm vươn lên

Mai này không còn Thầy nữa

Thầy vẫn còn mãi trong con.

Thương và nhớ Thầy

Con của Thầy