Thiên đường tuổi thơ

 

Lang đã về Làng Mai hai hôm rồi. Làng Mai mùa này tươi đẹp quá! Cây xanh, lá xanh và hoa thắm. Hoa cúc dại (daisy) nở khắp cả núi đồi. Mình mới đi xa có ba năm, mà Xóm Thượng có thật nhiều thay đổi. Nó đẹp hơn xưa. Xóm thượng có thêm một hồ sen lớn, thiền đường Nước Tĩnh vừa tu sửa lại lớn hơn, ấm cúng hơn. Xóm Thượng lại có thêm nhiều vườn hoa hồng và những con đường mòn uốn lượn quanh co. Phong cảnh thật là dễ thương! Lang cảm thấy hạnh phúc được trở về quê củ. Nơi đây là thiên đường tuổi thơ của Lang.

Sư Ông và đại chúng đang ở Đức. Mọi người muốn Lang bay thẳng qua Đức để thăm Sư Ông và tăng thân, nhưng Lang ưa về Làng Mai, vì nó có nhiều kỷ niệm đẹp đối với Lang. Từ từ, Lang sẽ gặp Sư Ông và mọi người sau.

Hiện giờ, Làng Mai có rất ít người, cho nên Lang cảm thấy thích cái không khí yên tĩnh, vắng người. Cây Linh Đan đang nở hoa thơm ngát. Chiều qua là ngày đầu tiên, Lang trở lại Làng sau nhiều năm đi xa. Việc đầu tiên là Lang đến ngồi trên chiếc đu treo ở dưới cây Linh Đan để đong đưa như hai mươi năm trước sư chú Thạch Lang đã từng đong đưa trong gió giữa ánh nắng ban mai trên chiếc đu ấy. Hoa Ty Dơn thơm ngào ngạt quyến rủ rất nhiều con ong, con bướm đủ các màu sắc bay về vui chơi, reo cười, đùa giởn tạo thành một khúc ca hòa tấu hùng vĩ.

–         Chào các bạn ong và các bạn bướm. Các bạn tấu khúc sao mà hào hùng thế! Cám ơn các bạn!

Lang đã tìm thấy thiên đường tuổi thơ. Ở đây, cái gì cũng mang đầy kỷ niệm đẹp của thời làm Sa Di. Đi tới đâu, Lang cũng cảm thấy yêu thương nơi ấy nghê! Lang thương từng ngọn lá, từng cành cây, từng tảng đá…

Bạn trẻ thân mến! Thế nào trong đời bạn cũng có một thiên đường như thế. Nó có thể là quê hương của bạn, con sông, bãi cát, đồi dương… Cõi bình minh hồn nhiên và thiên đường vô tư ấy vẫn còn nguyên vẹn trong tâm hồn của bạn. Nó vẫn sáng ngời nơi trái tim mỗi người. Nó là thiên đường, là cánh đồng tâm linh có hoa lá xanh tươi, chim ca thông hát, có mây trắng trời xanh, vùng kỷ niệm tuổi thơ, và nó vắng bóng của suy tư, lo lắng, mơ tưởng hảo huyền. Nó vắng các chất liệu đam mê, vướng mắc và ham muốn. Bạn có muốn trở về cõi thiên đường ấy không? Nếu muốn, bạn thử thở vài hơi thở cho tâm hồn an ổn, mở rộng tấm lòng ra, không suy tư, không tính toán, không mong cầu gì cả. Bạn chỉ có mặt trong hiện tại. Hãy để tâm hồn các bạn cảm nhận sự sống, tiếp xúc với sự sống thì thế nào thiên đường sẽ hiển lộ.

Hôm nay rảnh rổi, Lang muốn chia sẻ một vài thực tập với bạn. Mình chia sẻ kinh nghiệm của chính mình, mà đồng thời, nó cũng là kinh nghiệm của bao nhiêu bạn trẻ khác, bởi thế mình dùng chữ “chúng mình” để nói lên một tâm sự chung.

Bạn có biết hay không? Chúng mình là những đứa con thất lạc (the lost children) của mẹ đất. Hằng ngày, chúng mình đi mà tâm hồn cứ bay bỗng vào hư không. Chúng mình dễ đánh mất trong lo âu, suy nghĩ, tính toán hoặc vướng mắc vào khổ đau, buồn tủi. Chúng mình thường đi bằng cái đầu, mà không đi bằng đôi chân. Do thế, chúng mình bị thất lạc (We are lost). Tâm hồn cứ trôi dạt lênh đênh trong nhiều đối tượng. Từ đó, chúng mình luôn có cảm giác bơ vơ, cô đơn, thiếu thốn và lạc loài. Bởi vì thất lạc, chúng mình không trở về được với chính mình và không cảm nhận, cảm giác được năng lượng bình an của đất mẹ, không nghe được tiếng gọi thiết tha của đất mẹ: “Về đi con, về với mẹ, về với con, về với sự sống.”  Đi mà lưu lạc, lưu vong như thế thì ngồi, ăn, uống, nói, cười và sống cũng thất lạc, lưu vong mà thôi, tức là tâm hồn bị thất lạc (lost), tâm hồn bị phóng thể (alienate). Chúng mình trở thành con ngợm ngợm (a zombie), thành người hành tinh (alien) trên trái đất thân yêu này. Sự sống của chúng mình không có trọn vẹn thật sự mà cứ mờ mờ, ảo ảo. Thân thể ở đây mà tâm hồn đã lưu lạc ở nơi khác, cho nên chúng mình ăn không biết ngon, uống không biết ngọt, đi trong căng thẳng, sống trong lo âu, ngồi trong bất an, ngủ trong ác mộng. ..

Những bài thơ dưới đây có thể nói lên một phần nào tâm trạng của chúng mình.

 

Quê nhà xa lắc xa lơ đó,

Ngoảnh lại tha hồ mây trắng bay.

Tâm giao mấy độ kẻ thì phương Bắc,

Ly tán vì cơn gió bụi này.

Ngươi ơi buồn lắm mà không khóc,…

…Ngày mai ra sao rồi sẽ hay.

Ngày mai- có nghĩa gì đâu nhỉ?..

…Ta đi nhưng biết về đâu chứ?

Đã dấy phong yên khắp bốn trời.

Thà cứ ở đây ngồi giữa chợ,

Uống say mà gọi thế nhân ơi!.. (Nguyễn Bính)

 

Lưỡi vướng vị ngon, tai vướng tiếng

Mắt theo hình sắc, mũi theo hương

Lang thang làm kiếp phong trần mãi

Ngày hết quê xa vạn dặm trường. (Trần Thái Tông)

 

…Về đi lữ khách đường xa lắm

Cát bụi sầu thương đã vướng nhiều. (Vô Danh)

 

 

Bạn trẻ thân mến! Đôi khi, chúng mình không bị thất lạc, nhưng chúng mình lại đi vòng quanh, tức là tâm hồn cứ luẩn quẩn, loanh quanh trong cuộc sống. Chúng mình hết buồn chán đến cô đơn, hết nhớ nhung tới thương tiếc, hết vui tươi lại tủi hờn, hết thương rồi tới ghét. Chúng mình mở nhạc, xem phim, lên mạng, lên xe chạy, đi thẩn thờ, ngồi mơ mộng, mong cầu, mơ ước, tính toán, vui vui, buồn buồn…

 

Mời các bạn đọc bài thơ “đi vòng quanh” nhé.

 

“Này người đang đi vòng quanh

Hãy dừng lại

Anh đi như thế để làm gì?

Tôi không thể không đi

Và vì tôi không biết đi đâu

Nên tôi đi vòng quanh.

Này người đang đi vòng quanh

Anh hãy chấm dứt việc đi quanh.

Nhưng nếu tôi chấm dứt việc đi

Thì tôi cũng chấm dứt tôi.

Này người đang đi vòng quanh

Anh không phải là sự  đi quanh

Anh có thể đi

Nhưng không cần đi quanh.

Tôi có thể đi đâu?

Anh hãy đi tìm anh

Anh hãy đi tìm người thương.’’

 

Cái gì thúc đẩy chúng mình đi vòng quanh. Đó là tập khí lăng xăng, thói quen lật đật. Tập khí như con ngựa hoang; nó đưa chúng mình đi, và chúng mình không có chủ quyền một tí nào cả. Chúng mình ngoan ngoãn chạy theo con ngựa ấy. Nhớ lại câu chuyện rất vui về con ngựa mà Sư Ông thường hay kể. “Có một người cỡi ngựa thật nhanh. Con ngựa phi như bay. Và có một người khác đang đứng bên đường. Khi con ngựa phi ngang, người đứng bên đường hỏi: “Anh chạy đi đâu mà nhanh thế?” Nguời ngồi trên ngựa trả lời: “Tôi không biết! Anh hãy hỏi con ngựa.””

Đi vòng quanh là những suy nghĩ lung tung. Tâm suy tư không ngừng nghỉ này, Bụt gọi là con khỉ. Nó cứ chuyền cành suy tư này đến suy tư nọ. Nó băn từ cánh rừng này qua cánh rừng nọ.

Đi vòng quanh là những mảnh vụn của những cuộc tình vu vơ. Đó là một mối tình tan vỡ, một cơn bệnh tương tư để lại nhiều nỗi đau da diết trong trái tim.

Đi vòng quanh là những ước mơ không thật tế. Đó là những tâm hồn cô độc, không biết đi về đâu. Trịnh Công Sơn có câu hát hay:

 

“…Ngày xưa lận đận

Không biết về đâu

Về đâu cuối ngõ?

Về đâu cuối trời?…”

“Hãy cứ vui chơi cuộc đời,

Đừng cuồng điên mơ trăm năm sau…”

 

Chúng mình cứ lên đường đi tìm hạnh phúc. Chúng mình cứ phóng xe chạy như điên, vì không biết đi đâu. Chúng mình muốn đi trốn khổ đau, sợ trống vắng, sợ yên tĩnh. Chúng mình gọi điện thoại liên tục, nói chuyện huyên thuyên, không dừng lại được, bởi vì chúng mình cảm thấy cô đơn. Có khi không biết làm gì, chúng mình đi tìm những trò giải trí (entertainment) như âm nhạc, lên mạng, xem phim… Càng đi tìm hạnh phúc ở cuối ngõ, cuối trời, chúng mình càng cảm thấy mệt nhoài, chán nản, nhất là khí hậu nóng nảy, đường xá buị bặm, xe cộ đông ngịt ở các thành phố.

Bạn trẻ thân mến! Chúng mình nên dừng lại sự đi vòng quanh. Hãy đi tìm chính mình, hãy trở về tiếp xúc với đất mẹ. Chúng mình phải đi con đường thực tế, mà đừng mơ tưởng tới việc giải thoát, giác ngộ xa vời đâu đâu. Trong khi đó, tâm tư cứ bay bỗng trong hư không của mơ ước, tư duy, lo lắng. Không ai đem lại hạnh phúc cho mình. Không ai cho mình nụ cười. Không ai có thể thương yêu mình. Không ai cho mình bình yên. Chúng mình phải trở về để sống hạnh phúc, nở được nụ cười mà thương yêu chính mình ngay bây giờ và ở đây. Giây phút này là hạnh phúc. Ngay đây là quê hương. Mẹ đất là nơi trở về của đứa con lưu lạc.

Con đường trở về ấy là mỗi bước chân. Bước chân, à sao quen quá, thế nhưng chúng mình vẫn cứ bỏ quên nó để tâm ý trôi bềnh bồng như mây trôi bèo dạt. Chúng mình để ý tới từng bước chân như lần đầu tiên được mẹ tập cho chúng mình đi. Bước chân ấy sao mà đầy cẩn trọng, nhiều chú tâm đến thế.  Hãy đi bằng hai bàn chân, chú ý tới sự xúc chạm giữa lòng bàn chân và mặt đất. Hồi ở chùa Đình Quán, Lang đã đi chân không cùng với các bạn Thảo, Thoa, Hoàng, Linh…. để trở về tiếp xúc với đất mẹ. Nhờ đi chân không nên cái cảm giác mát mẻ, yêu thương, tươi tỉnh của đất mẹ hiện về rất rõ trong hai bàn chân. Nắng mai hãy thử đi bằng hai bàn chân không để xem như thế nào.

Con đường trở về ấy là hơi thở. Hơi thở, ôi biết rồi, thế nhưng chúng mình vẫn thường quên để ý tới nó để cho tập khí lôi đi như con trâu kéo cái cầy. Chúng mình là cái cầy. Tập khí là con trâu. Chúng mình không muốn đi, muốn nghỉ ngơi, muốn ở yên, thế mà con trâu cứ lôi chúng mình đi. Nó bảo mở nhạc thì chúng mình phải bấm nút “play”. Nó bảo lên mạng thì chúng mình ngoan ngoãn nghe theo nó… Thật là tội nghiệp. Vì thế, đi đâu chúng mình cũng nhớ tới hơi thở. Hơi thở là dụng cụ trở về với sự sống dễ dàng nhất. Bởi vì, khi chú ý tới hơi thở, chúng mình làm ngưng lại những hoạt động khác của thân thể và tâm ý. Bao nhiêu suy nghĩ đều dừng lại, bao nhiêu lo âu đều tan biến… Bí quyết là chú ý ở bụng nơi huyệt đan điền. Nơi ấy xa lìa trung khu thần kinh, cho nên chúng mình thoát khỏi sự căng thẳng, sự kích thích của suy tính, lo âu, cảm xúc.

Con đường trở về ấy là cái cảm giác từ con tim, từ tâm hồn trong sáng. Chúng mình hãy dùng cái tâm hồn nhiên để sống. Tiếp xúc với sự sống bằng sự nhạy cảm, cái sắc bén với chút kinh ngạc, ngỡ ngàng giống như lần đầu tiên mới biết yêu thương. Cái nhìn sao trong sáng, mới mẻ mà ngây thơ. Ồ! Bông hoa đẹp lạ quá! Cảnh hoàng hôn này sao mà rực rỡ…

Con đường trở về ấy là thái độ (attitude) sống đối với chính mình và cuộc đời. Thái độ tiêu cực sẽ làm cho chúng mình đau khổ, chán nản. Thái độ tích cực làm cho chúng mình hạnh phúc, yêu đời. Thái độ cởi mở, tha thứ, hòa nhã, nhẹ nhàng, thương yêu sẽ làm cho chúng mình hạnh phúc. Ồ! Chị ấy dễ thương quá! Sao em vô tư trong sáng ghê! Sự sống đẹp quá. Cuộc đời yêu thương kỳ lạ… Ngược lại, thái độ cố chấp, hẹp hòi, bất hòa, nặng nề, thù ghét sẽ làm cho chúng mình đau khổ. Đời chán quá! Không có gì vui cả…

Con đường trở về ấy là bản tâm tự nhiên (natural mind). Cái tâm này là tâm không phán xét, không phân biệt, không chê trách, không suy tính. Nhìn cái gì, nhìn người nào, nó cũng vô tư dễ đưa tới sự thông cảm, nhẹ nhàng. Nghe lời nói mà nó không có chút xíu gì lên án hay trách móc. Cái tâm này bao la rộng lớn như không gian vô tận. Nó độ lượng như đất mẹ thân yêu có thể chấp nhận mọi thứ rác rến mà con người đổ vào.

Chúng mình hãy đi tìm chính mình, mà đừng mong chờ một hình bóng nào khác, dù người ấy là Bụt, là Thầy… Tình thương có sẵn trong trái tim của mỗi người. Hãy nghe lời anh Sơn: “Trái tim cho ta nơi về nương náu”, bởi vì trong trái tim ấy có tình thương. Hãy thức dậy đi (wake up), thì thế nào chúng mình cũng nắm trọn sự sống, tiếp xúc được với sự sống, mà sự sống có đầy ắp thương yêu và hạnh phúc. Bông hoa đang thương chúng mình bằng sự tươi đẹp của nó, không khí đang thương chúng mình từ nơi những hạt dưỡng khí trong lành, dòng sông đang thương chúng mình trong từng ly nước ngọt ngào, mặt trời đang thương chúng mình trong hương thơm, vị ngọt của thức ăn…. Chúng mình đâu có thiếu tình thương mà đi tìm. Càng đi tìm, càng dễ thất vọng, bởi vì lo đi tìm ngược xuôi cho nên chúng mình đánh mất sự sống, mà tình thương là sự sống.

Sống dậy trong từng giây phút, chúng mình chắc chắn sẽ nếm được vị ngọt ngào của yêu thương. Vì thế, hai câu cuối của bài thơ là: “Anh hãy đi tìm anh, anh hãy đi tìm người thương”. Nắng mai cũng là người thương, gió mát cũng là người thương, bông hoa cũng là người thương…  Người thương có mặt cùng khắp. Có tình thương trong lòng, chúng mình hết lưu vong.

Chúc bạn thành công trong cuộc trở về tìm lại chính mình.

Tình anh chị em, khát vọng và lẽ sống

BBT chia sẻ: Tháng tám vừa qua, một nhóm các bạn trẻ Tây phương đã thực hiện một chuyến đi về Việt Nam với ước nguyện thiệt dễ thương: "nối kết tình anh em trong đại gia đình Wake up". Chuyến đi thực tế này đã mang lại nhiều lợi lạc cho tất cả mọi người. Đã có rất nhiều bài viết ghi chép lại hạnh phúc cùng những khám phá mới mẻ của các bạn được đăng trên Wake up Vietnam. BBT xin gởi đến các bạn của trang nhà một bài chia sẻ nho nhỏ nhưng rất đỗi chân thành của Bart Bannink – một gương mặt trẻ, năng nổ và đầy thao thức trong đại gia đình Wake up Châu Âu.

 

 

Chuyến đi Việt Nam lần này đã mang lại cho tôi những khoảnh khắc thật tuyệt diệu. Đặc biệt nhất có lẽ là cảm giác lúc nào cũng được sống như trong một đại gia đình. Tây và Đông đã hòa nhập như chưa bao giờ chia tách.

Từ Sài Gòn cho đến Đà Lạt, Huế, Hà Nội, bất cứ nơi đâu tôi luôn có cảm tưởng rằng mình không xa cách với quê hương. Những cảm tình của tăng thân, tình anh chị em khiến cho tôi thật sự xúc động. Khi được đi cùng với các cô chú Tiếp Hiện, tôi thấy lòng bình an, êm ấm và không còn chút bất tiện hay khó xử nào. Cách đề cập vấn đề của chú S. rất thuyết phục và khuôn mặt chú lúc nào cũng thật rạng ngời. Nhờ có sự hỗ trợ của chú S. tôi chẳng cần thêm gì nữa để nhận ra có một mối liên hệ gần gũi giữa tôi với mảnh đất dấu yêu này. Được học hỏi trực tiếp từ tăng thân Tiếp Hiện quả là một kinh nghiệm quý báu. Tôi luôn cảm thấy được cảm thông, chấp nhận và vì vậy tôi lại càng kính trọng các cô chú nhiều hơn. Những hạt giống lành thiện trong tôi được tưới tẩm rất nhiều và hình ảnh của cô chú đã khiến tôi phải nhìn lại những khát vọng và mục đích sống thật sự của mình.

Các cô chú là học trò của Sư Ông, đã đi theo công tác thiện nguyện Hiểu và Thương trong suốt hơn 40 năm và cho đến hôm nay mọi người vẫn luôn tươi trẻ (ý tôi là về mặt tinh thần). Tôi biết rằng đoạn đường đã qua không phải chỉ rải đầy hoa cỏ nhưng sau bao nhiêu dâu bể trong trái tim họ vẫn luôn ngập tràn tình thương và khát vọng. Lời thề nguyện năm xưa vẫn còn đó. Đôi mắt họ vẫn sáng trong. Thật may mắn khi ở Huế hay Sài Gòn, anh em chúng tôi đều có dịp gặp gỡ các cô chú, cùng nói chuyện với nhau, cùng đi với nhau và thực tập cùng nhau.

Khi hỏi điều gì đã thúc đẩy và nuôi dưỡng cho các cô chú trong suốt một thời gian dài như vậy thì tôi luôn nhận được một câu trả lời tương tự. Tất cả đều chia sẻ rằng Tăng Thân chính là điều quý báu nhất. Và cách hay nhất là chúng ta phải tìm được một công việc vừa đủ để sống và đồng thời vẫn có thời gian để dựng xây Tăng thân. Những cảm tình khi làm việc với nhau như một gia đình sẽ khiến cho chúng ta đủ sức đi tới. Các cô chú có nói thêm rằng điều cần làm đầu tiên là chúng ta phải hiểu rõ bản chất của những khổ đau bên trong ta thì ta mới có khả năng thấu hiểu những khổ đau của người khác. Khi sự hiểu biết có mặt thì tình thương trong ta sẽ phát sinh và lớn mạnh. Năng lượng của tình thương sẽ giúp ta bước tới đồng thời tiếp thêm sức mạnh cho hạnh nguyện của ta. Và để hiểu được khổ đau của bản thân, chúng ta cần phải chế tác được năng lượng chánh niệm. Để có được chánh niệm, chúng ta cần phải tới với Tăng Thân, phải dựng xây Tăng thân và tìm ra cho mình một nghề nghiệp chân chính (Chánh Mạng).

Chánh Niệm – Tăng Thân – Chánh Mạng như ba điểm trong một vòng tròn. Mỗi yếu tố sẽ bổ sung cho nhau, nuôi dưỡng nhau, tiếp sức cho nhau.

Các cô chú tuy có gia đình riêng nhưng không vì thế mà bỏ quên những công tác của mình. Và một điều quan trọng là những người thương của các cô chú cũng có chung một hạnh nguyện, luôn luôn yểm trợ, nâng đỡ nhau.

Trong các cô, các chú, có nhiều người đã trên 70 tuổi mà ngày qua tháng lại vẫn lái những chiếc xe máy để có thể tiếp tế thực phẩm, tiền bạc… cho những nhà trẻ Tình Thương. Những câu chuyện như vậy đã khiến tôi vô cùng cảm động. Điều này làm tôi liên tưởng đến hình ảnh của những vị lớn tuổi ở phương Tây. Khi trên độ tuổi 65, hầu hết mọi người đều không còn làm việc. Đó là một giai đoạn chuyển biến và cảm giác thật không dễ dàng chút nào. Giờ đây tôi đã thật sự thấu hiểu: Việc hiểu rõ mục đích thật sự trong cuộc đời – điều có thể khiến bạn bật dậy khỏi giường, bước ra khỏi nhà với năng lượng đầy tràn – chính là nhu yếu lớn nhất.

Tôi đã đi thăm những trung tâm dành cho người khuyết tật. Tôi đã thấy họ vẽ, họ may, họ làm nghề mộc… Họ tuy là khuyết tật về mặt thân xác nhưng tâm hồn họ vẫn còn nguyên vẹn một niềm tin. Họ vẫn còn mục đích để sống và cống hiến cho cuộc đời…Tôi hiểu ra rằng dù ở bất cứ trong một độ tuổi hay hoàn cảnh nào, không ai trong chúng ta muốn từ bỏ mục đích sống của mình.

Có biết bao nhiêu người ở Tây Phương giờ đây đang khổ đau vì những chứng bệnh về tinh thần (chẳng hạn như trầm cảm). Họ đến sở làm chỉ để kiếm tiền và rồi mắc kẹt trong chính những công việc đó. Họ không thích nhưng họ không thể nào thoát khỏi tình trạng như vậy. Rất có thể còn nhiều lý do đằng sau hiện tượng này. Tôi đã dừng lại mọi công việc của mình và quyết tâm dành một thời gian để quán chiếu, chiêm nghiệm về điều mà tôi thật sự muốn trong cuộc đời mình là gì?

Chuyến đi về Việt Nam đã tưới tẩm nhiều hạt giống lành thiện trong tôi. Đồng thời khi trải nghiệm trực tiếp niềm sướng vui, cảm giác thỏa nguyện khi ta sống một cuộc đời phụng sự thì những hạnh nguyện trong tôi càng trở nên mạnh mẽ hơn nữa. Bây giờ đây tôi không còn muốn đặt danh vọng, tiền tài hay bất cứ điều gì lên trên lý tưởng phụng sự nữa. Vì vậy cho nên, thay vì đem sự thực tập đạo Bụt ứng dụng vào đời sống mình và chờ trông những hoa trái giờ đây tôi lại muốn đem chính đời sống mình vào sự thực tập, tôi muốn hướng thượng đời mình theo lý tưởng phụng sự. Tôi nghĩ là làm như vậy thì những hoa trái của sự tu học sẽ có thêm điều kiện thuận lợi để biểu hiện.

 

Quán chiếu về Chánh Mạng, hiểu sâu những hạt giống tốt khi ta sống theo Chánh Mạng sẽ làm ta có thêm lòng dũng cảm. Càng hiểu về lý tưởng của mình bao nhiêu thì ta lại càng có dũng khí dấn bước trên con đường của ta bấy nhiêu.

Tôi muốn đi mãi trên con đường này. Tôi muốn mở thêm rộng lớn con đường này. Còn bạn, bạn thì sao?

 

Anh ngữ: Bart Bannink

chuyển ngữ:Dạ Lai Hương.

nguồn: http://wkupvn.wordpress.com/2011/08/

Lá lành đùm lá rách

 

Nhìn nước ngập cả con đường, tràn cả bờ đê, nước dâng lên chiếm hết cả căn nhà hay nửa căn nhà, lòng con lại cảm thấy bồi hồi nhớ những trận lũ lụt ở quê nhà. Con nhớ đến cảnh nhà con bị lụt, nước dâng lên nhanh quá mà ba con lại không ở nhà. Con và em trai con thì còn quá nhỏ, chẳng biết giúp gì cho mẹ. Mẹ con phải tự sắp xếp mọi thứ. Trời về khuya lạnh lắm, không biết ba mẹ con ngồi trên sập bao lâu. Con chỉ nhớ là lâu lắm mà ba con vẫn chưa về, nước thì cứ dâng hoài. Hết nước uống, mẹ con phải mớm nước miếng cho hai chị em đỡ khát. Mẹ con bơi ra ngoài hiên hứng nước mưa để uống, nước thì chảy rất xiết.

Gia đình con chỉ là một chút xíu trong cả trăm ngôi nhà còn khổ hơn vậy. Con không còn thích lũ lụt nữa kể từ khi con ý thức được những cảnh thương tâm do lũ lụt gây ra.

 

Tiền trạm ngày lũ

Ngày 23-11, chúng con đi tiền trạm trước khi mời Đại chúng tham dự vào chương trình này. Chúng con được các bạn Volunteer dẫn đến hai địa điểm, có khoảng 300 người dân sinh sống ở khu vực này. Chúng con đi trên cây cầu gỗ được đóng bằng tay bắt từ ngoài đường lớn đi vào đây. Người dân ở khu vực này phải sống chung với mùi hôi nước thải rò rỉ từ nhà vệ sinh, rác vệ sinh lâu ngày không được xử lý chất thành chồng cao và luôn luôn bốc mùi. Chúng con không dám tỏ ra khó chịu với mùi hôi này vì rất thương cho họ khi phải hít thở với bầu không khí này.

 

Tiếp tục hành trình, chúng con đi xuồng đến khu vực Chợ Nổi. Xuồng đi chậm đủ cho chúng con ghi nhận những cảnh sống trên nước, sống trên thuyền và ở dưới gầm cầu. Có gia đình ngủ trên mái tôn có táng cây che chở. Lại có gia đình đóng những tấm gỗ lại với nhau nửa sống dưới thuyền nửa sống trên cây. Chúng con cũng có gặp gỡ những người có trách nhiệm trong khu vực đó. Nghe họ chia sẻ về hoàn cảnh trong khu vực này và những điểm mình có thể giúp họ như thực phẩm, thuốc men hay tinh thần…

Chúng con đã ngồi chơi, tâm sự hai tiếng trên nước rất vui và hào hứng. Chúng con về đến Pakchong lúc 20h30 pm, mệt nhưng “khoam sục mát mát”- rất hạnh phúc.

 

 

Gieo hạt từ bi

Ngày 25-11, 15 thầy và 15 sư cô cùng một vài bạn volunteer rời Pakchong lúc 4h sáng, đi gieo hạt từ bi! Chúng con chia ra ba nhóm, nhóm thì đi bệnh viện giúp chế thuốc chống mũi gắn vào những lọ thủy tinh nhỏ. Nhóm đi chợ mua thực phẩm, nhóm còn lại ở nhà làm áo phao với những chai nước uống rất vui mắt. Chúng con chuẩn bị cho 500 phần quà/mỗi người. Gồm có gạo, dầu ăn, nước tương, xà phòng, bao nilong đựng rác, thuốc xịt mũi. Có những gia đình không có bếp nấu ăn thì chúng con tặng cho mỗi gia đình thêm một bếp ga mini. Chúng con có đem từ Pakchong lên những viên lọc nước, tiếng thái gọi là “lúc bôn”, thành phần gồm đất mùn, trấu, phân bò và đường. Nó có tác dụng lọc những vi khuẩn trong nước rất hiệu quả. Chiều cùng ngày, chúng con đến khu vực “Shoom Shon Lãng wat wi sít” (Khết Ta Lìng Shan) BKK. Có 23 gia đình (60 người) cần sự giúp đỡ, chúng con đã nấu ăn và tặng 60 phần quà ở đây.

 

 

Hôm sau, 26-11 chúng con dậy sớm ngồi thiền chung với các bạn volunteer và chủ nhà (cũng là volunteer) ăn sáng và chuẩn bị đi tiếp đến một địa điểm khác xa hơn, đi xe ô tô nửa tiếng, đi xuồng thêm nửa tiếng nữa. Ở đó gọi là “Wat lãng bang” (Amphur Bang Yai) Nontaburi, có rất nhiều chùa ở đây, ngôi chùa chúng con đến là ngôi chùa thứ năm. Có 80 người sống tập trung trong chùa. Khu vực này có khoảng 400 người đang cư trú. Nước ở đây rất sâu. Nó vốn dĩ là một con sông nhưng bây giờ nước tràn về thành dòng lớn, mênh mông nước, cây cối thì từ từ chết do nước ngập lâu ngày. Có rất nhiều con nít và em bé ở đây. Bác lái xuồng nói rằng mấy ngày trước có thấy cá sấu bị xổng chuồng bơi trong khu vực này. Chúng con cũng ham thích thấy cá sấu nhưng nghĩ thì cũng run. Chúng con nấu ăn và tặng 440 phần quà/ mỗi người. Ăn trưa xong, chúng con cùng những người dân ở đó ngồi chơi, hát cho nhau nghe, chia sẻ và chụp hình với nhau. Con có cảm giác như chúng con đang đi gieo hạt cho Vườn ươm! Người dân Thái và dân Việt đã hòa quyện vào nhau. Tuy chúng con chỉ biết bập bẹ vài chữ tiếng Thái, có khi cũng chẳng hiểu là đang nói gì nhưng hát với nhau, cười cùng nhau cũng thấy vui rồi.

 

Ngày 27-11, “cặp ban”

Sáng nay, anh chị em chúng con thức dậy sớm cùng thiền đi với các bạn volunteer trong không khí một gia đình. Tiếp xúc với khổ đau bên ngoài, con thấy những khổ đau bên trong con rất bé nhỏ. Con nói đùa với các chị em rằng không biết mình cứu trợ họ hay họ cứu trợ mình đây! Sự tương tức Thầy dạy hoài mà lúc nào chạm đến cứ y như rằng mới tinh. Nhà vệ sinh, phòng ngủ, bãi cỏ, thức ăn, nước uống… cái gì con cũng thấy cần tri ân và có mặt đích thực với sự sống.

 

Chúng con kính cám ơn tấm lòng lân mẫn từ Sư Ông và Sư Cô đã thương và yểm trợ tiền cho chúng con đi giúp người. Cám ơn tấm lòng của những Mạnh Thường Quân ở khắp nơi đã giúp đỡ “Lá lành đùm lá rách. Lá rách đùm lá tả tơi.” Chúng  con cũng mong tiếp tục nhận được sự yểm trợ để có thể sẻ chia sự có mặt của mình với nhiều người ở nhiều nơi hơn.

Chúng con – Wake up group

Thailand – 28/11/2011

Từ Oxford đến Cambridge

 

Giao lưu với sinh viên các trường Đại Học Anh Quốc

Từ Imperial Colleege đến Đại học Luân Đôn (phần 1)

Từ Oxford đến Cambridge (phần 2)

thienhanhOxford.jpg


Đại học Oxford (từ ngày 13 – 14/3/2011)

Chia sẻ với những người bạn tại Hội Thân Hữu Hòa Giải Oxford (Oxford Fellowship of Reconciliation)

Tiến sĩ Millius Palayiwa, Giám đốc của Hội Thân Hữu Hòa Giải Oxford và các bạn thành viên chào đón quý thầy, quý sư cô Làng Mai rất nồng hậu. Họ vui mừng được gặp gỡ những đệ tử của Sư Ông Làng Mai, người mà họ đã từng gắn bó thân thiết, đồng thời họ muốn nghe quý thầy, quý sư cô chia sẻ về sự thực tập của mình trong đời sống hàng ngày. Thầy Pháp Uyển chia sẻ về những trải nghiệm và sự thực tập của mình khi tham gia vào quân đội Mỹ và phải chứng kiến bảy đồng đội của mình bị bắn  chết trong một trận đánh. Thầy Pháp Lai chia sẻ về cuộc sống trong Tăng thân. Thầy Pháp Lưu chia sẻ về những chuyển hóa của mình khi thực tập lắng nghe sâu. Sư cô Hiến Nghiêm chia sẻ về những gì mà mình đã làm để giúp quý thầy, quý sư cô ở Bát Nhã và những khó khăn mà Sư cô đã vượt qua với sự yểm trợ và tình thương yêu của Tăng thân. Cuối buổi chia sẻ, các bạn đã đặt rất nhiều câu hỏi cho quý thầy, quý sư cô về cuộc sống ở Làng Mai; làm cách nào để duy trì sự thực tập trong khi vẫn tham gia vào các công việc như giúp Bát Nhã; và làm sao để giúp trẻ em và thanh thiếu niên được bình an hơn trong thế giới ngày nay…

Trên trang web của Hội Thân Hữu Hòa Giải Oxford đã có lời nhận xét về buổi tối hôm đó như sau:

“Những đệ tử của Thầy Làng Mai đã chia sẻ kinh nghiệm cá nhân của mình về nghệ thuật sống tỉnh thức của đạo Bụt. Họ cũng chia sẻ về việc xây dựng Tăng thân như một phương thức giúp thay đổi xã hội… Đối với phong trào hòa bình trên thế giới thì những khái niệm như Tăng thân (beloved community) hay một hướng đi tâm linh giúp nuôi dưỡng sự bình an trong chính mỗi người (inner peace) không còn là những điều mới mẽ. Điều đáng chú ý ở đây là làm sao tất cả những điều này cùng được thể hiện trong cuộc sống của những tu sĩ trẻ và trong lời dạy của vị Thầy nổi tiếng của họ. Thật thú vị và hứng khởi khi được biết về những người trẻ đã từ bỏ lối sống hưởng thụ cá nhân để theo đuổi con đường phụng sự và hành động, dựa trên nền tảng xây dựng Tăng thân và tu tập cùng nhau trên con đường tâm linh… Chuyến đi của nhóm Wake Up do quý thầy, quý sư cô Làng Mai tổ chức chính là lời kêu gọi hành động và thương yêu đối với tất cả những người trẻ trên đất nước chúng ta”.

 

Ngày tu tập chánh niệm tại Trường Mansfield, Đại học Oxford

dharmahallatOxford.jpgĐây là một ngày rất đặc biệt, vì Thầy Dhammasami, trụ trì của Oxford Vihara – một trung tâm tu tập theo truyền thống Theravada tại Oxford cùng một thầy phụ tá đã đến tham dự. Trong thời gian ở Oxford, Quý thầy, quý sư cô đã nghỉ tại Oxford Vihara và được thầy Dhammasami đón tiếp rất nồng hậu. Thầy Dhammasami là một trong những thành viên của Ủy ban đã mời Thầy Làng Mai tham dự Đại lễ Phật Đản Vesak tổ chức tại Thái Lan năm 2007. Thầy hiện là Giám đốc của Trung tâm thực tập chánh niệm của Oxford (Oxford Center for Mindfulness).

Buổi sáng hôm đó, quý thầy, quý sư cô đã cho pháp thoại về chủ đề Ngũ Lực (Tín, Tấn, Niệm, Định, Tuệ). Thầy trụ trì Oxford Vihara cùng thầy phụ tá ngồi phía sau quý thầy, quý sư cô Làng Mai như những sư anh lớn đang có mặt để yểm trợ cho các sư em của mình.

Thầy Pháp Lưu mở đầu bài pháp thoại bằng phần chia sẻ về nguồn năng lượng thứ nhất, đó là Tín, niềm tin về phương pháp tu học có được dựa trên sự chứng nghiệm trực tiếp của chúng ta. Ta phải hỏi chính mình: phương pháp tu học này có mang lại hạnh phúc cho ta không? Có giúp cho ta tỉnh thức không? Tiếp sau Thầy Pháp Lưu, Sư cô Hành Nghiêm chia sẻ về nguồn năng lượng có được từ Chánh Tinh Tấn và phương pháp tưới tẩm những hạt giống tốt nơi ta và nơi người, hiến tặng sự có mặt đích thực cho những người xung quanh ta. Thầy Pháp Uyển chia sẻ về Niệm và về sự thực tập dừng lại, làm lắng dịu thân tâm, sử dụng thở ý thức để thực sự có mặt với những gì đang diễn ra trong ta và xung quanh ta. Thầy Pháp Linh chia sẻ về chánh định – nguồn năng lượng được sinh ra từ chánh niệm và sự khác biệt giữa chánh định và tà định (ví dụ như việc để hết tâm ý vào việc chơi game cả ngày lẫn đêm, quên ăn quên ngủ, đó là tà định, không phải là chánh định). Thầy cũng đồng thời chia sẻ về sự thực tập Vô nguyện, không mong cầu gì ở tương lai và sống trọn vẹn với những điều kiện hạnh phúc đã có đầy đủ trong phút giây hiện tại. Thầy Pháp Lai kết thúc bài pháp thoại với phần chia sẻ về hạnh phúc và tự do chân thực do tuệ giác mang lại; tuệ giác giúp chúng ta biết rõ điều gì nên làm và điều gì không nên làm để có được hạnh phúc và tự do.

Các bạn trẻ tham dự ngày tu tập chánh niệm cảm thấy rất xúc động khi được thực tập dừng lại, tận hưởng từng bước chân thảnh thơi và được ngồi ăn chậm rãi tận hưởng không khí tĩnh lặng và sự có mặt tươi mát của quý thầy, quý sư cô và những người bạn xung quanh. Các bạn còn được ngồi với nhau trong giờ pháp đàm để chia sẻ về những kinh nghiệm thực tập của mình, những khó khăn, lo lắng trong học hành, thi cử và tìm kiếm công việc trong tương lai…

Thầy trụ trì của Oxford Vihara và vị phụ tá đã tham dự tất cả các sinh hoạt của ngày quán niệm, ngay cả buổi ăn trưa quá ngọ lúc 1h chiều. Quý thầy cũng rất thích thực tập Thiền Buông Thư (quý thầy gọi đó là “Thiền ngủ”) và muốn áp dụng thiền buông thư vào trong chương trình cho trẻ em vào mùa hè tới.

 

Đại học Sussex, Brighton

sessexuBrighton.jpgRời Oxford, sau ba giờ đồng hồ trên tàu, quý thầy, quý sư cô Làng Mai đã có mặt tại Brighton và có một buổi tối gặp gỡ, chia sẻ với các bạn sinh viên trường đại học Sussex tại Trung tâm của Hội Quaker. Có 40 bạn trẻ tham dự, các bạn đều rất cởi mở và có tâm phụng sự, mong muốn đóng góp sức mình để thay đổi tình trạng thế giới hiện nay.

Sau khi cùng hát các bài thiền ca và thực tập thiền hướng dẫn, các bạn được nghe quý thầy, quý sư cô chia sẻ về chủ đề Tứ Vô Lượng Tâm (Từ, Bi, Hỷ, Xả) – bốn yếu tố của tình thương chân thực. Quý thầy, quý sư cô đã chia sẻ với các bạn về cách thức chăm sóc thân tâm mình, chăm sóc những cảm xúc mạnh và khổ đau của mình; mình phải hiểu và thương mình trước khi có thể thương yêu và giúp đỡ một ai khác. Các bạn còn được thực tập thiền quýt cùng Thầy Lưu. Sau phần chia sẻ, quý thầy, quý sư cô dành thời gian để trả lời những câu hỏi của các bạn trẻ. Có nhiều câu hỏi được đặt ra như: tại Làng Mai, quý thầy, quý sư cô thực tập như thế nào để đối phó với cuộc khủng hoảng môi trường toàn cầu? Làm thế nào để có thể theo đuổi sự nghiệp của mình mà vẫn giữ được sự thực tập và có bình an trong tâm? Làm thế nào để phát khởi tình thương với những người đang gây tàn hại đối với thế giới? Làm sao để ta không đắm chìm trong khổ đau khi đối diện với những điều tồi tệ đang xảy ra trên thế giới? …

 

Đại học Cambridge

Thầy Pháp Linh và Sư cô Hiến Nghiêm từng là sinh viên của Đại học Cambridge. Lần này được về thăm trường cùng Tăng thân, Thầy Pháp Linh và Sư cô Hiến Nghiêm có cơ hội hiến tặng hoa trái tu học của mình để giúp các bạn sinh viên vượt qua những khó khăn và căng thẳng trong học tập cũng như trong cuộc sống.

Tại Clare College thuộc đại học Cambridge, Quý thầy, quý sư cô Làng Mai đã có một buổi hội thảo với sinh viên. Buổi chiều hôm đó, quý thầy, quý sư cô cùng nhau cho pháp thoại dựa theo bài kệ:

ClareCollege.jpg

Đã về, đã tới

Bây giờ, ở đây

Vững chãi, thảnh thơi

Quay về, nương tựa.

Các bạn sinh viên đã được chia sẻ về sự thực tập trở về với hải đảo tự thân, trở về với ngôi nhà bên trong mình và làm sao để ngôi nhà đó luôn ấm áp, thân thương và trở thành một chỗ nương tựa mà ta luôn muốn trở về. Thầy Pháp Uyển chia sẻ với các bạn phương pháp thực tập lắng nghe chuông để trở về với chính mình (ở Cambridge các bạn có thể sử dụng tiếng chuông nhà thờ để thực tập mỗi ngày), và sử dụng hơi thở ý thức để chăm sóc những cảm xúc của mình. Khi đã trở về với chính mình, ta có thể nhìn rõ nguyên nhân của những ham muốn, thèm khát trong ta, và nhờ vậy ta mới có thể buông bỏ được chúng và thực sự có tự do. Thầy Pháp Linh chia sẻ thêm về những điều kiện hạnh phúc đã có đầy đủ trong ta và xung quanh ta; ta cần phải vượt thoát ý nghĩ “như vậy vẫn chưa đủ” và cần phải tìm kiếm thêm những điều kiện khác thì mới có thể hạnh phúc. Buổi hội thảo kết thúc với thiền buông thư do sư cô Hành Nghiêm hướng dẫn. Cuối buổi, các bạn sinh viên được tặng những tấm bưu thiếp với dòng chữ Đã về, Đã tới (I have arrived, I am home) do quý thầy, quý sư cô tự tay viết tặng.

Ra khỏi hội trường, các bạn còn được quý thầy, quý sư cô hướng dẫn đi thiền hành qua những con đường hai bên rực sắc vàng của hoa thủy tiên. Đến giờ chia tay, không ai chịu về hết, vậy là quý thầy, quý sư cô lại đứng hát cùng các bạn, nhưng rồi cũng không ai muốn về. Nhiều người đã đi theo quý thầy, quý sư cô sang trường Emmanuel để dự buổi giao lưu tối hôm đó.

 

Tại Emmanuel College (Sư cô Hiến Nghiêm từng là sinh viên của trường)

CambridgeUni.jpg

Buổi giao lưu với sinh viên của trường Emmanuel diễn ra với chủ đề “Những căng thẳng trong đời sống sinh viên và sự thực tập chánh niệm” (“Student Life, Stress and Mindfulness”). Sau phần thiền hướng dẫn, Thầy Pháp Linh đã chia sẻ về đời sống sinh viên trước đây của mình và Thầy đã thực tập như thế nào để ôm ấp những niềm đau, nỗi khổ và vượt qua cảm giác cô đơn trong lòng mình. Bằng cách tái lập truyền thông với gia đình, bạn bè và thầy cô giáo, Thầy đã tìm được nguồn hạnh phúc để nuôi dưỡng đời sống sinh viên của mình. Quan điểm về “tự lập” (independence) của Thầy đã thay đổi rất nhiều so với trước đây. Sư cô Hiến Nghiêm cũng chia sẻ kinh nghiệm vượt qua những căng thẳng trong trường học, rồi đến khi đi làm tại BBC và khi sống trong tu viện. Sư cô chia sẻ về sự thực tập hơi thở ý thức và thiền hành đã giúp Sư cô giữ được sự tươi mát của mình, tạo ra được không gian và tự do cho chính mình ngay trong những lúc căng thẳng. Thầy Pháp Lưu chia sẻ với các bạn rằng sự thực tập chánh niệm chính là để hiểu được nguồn gốc của những khổ đau và tìm thấy con đường thoát khổ, và Thầy đã trình bày với các bạn về Năm Giới – con đường đưa đến hạnh phúc chân thực.

Để có cơ hội tiếp xúc và tìm hiểu những khó khăn của các bạn sinh viên, quý thầy, quý sư cô đã chia ra thành nhiều nhóm tham vấn với các chủ đề khác nhau như: Ta sẽ làm gì với cuộc đời mình? Làm thế nào để đối diện với các cảm xúc mạnh? Thực tập Làm Mới như thế nào? Thực tập chánh niệm trong đời sống hàng ngày như thế nào? Ta cần làm gì trước tình trạng khủng hoảng môi trường và xã hội toàn cầu đang diễn ra hiện nay? Các bạn sinh viên rất hạnh phúc được ngồi lắng nghe quý thầy, quý sư cô chia sẻ. Không khí tối hôm đó thật là thân mật và cởi mở. Đến 10h tối mà các nhóm vẫn chưa thể kết thúc được. Quý thầy, quý sư cô thực sự cảm thấy mình đã thâm nhập được vào đời sống của sinh viên Cambridge. Một điều mà quý thầy, quý sư cô nhận thấy rất rõ qua chuyến đi Anh lần này đó là các bạn trẻ, đặc biệt là sinh viên, rất lo lắng về khả năng kiếm việc sau khi ra trường. Họ gặp nhiều khó khăn vì áp lực này.

Chuyến đi giao lưu với sinh viên các trường đại học Anh quốc đã khép lại nhưng dường như

Giao lưu với sinh viên Anh Quốc

Đoàn thanh niên Phật tử Âu châu với ước mơ làm đẹp cuộc đời

DelegationintheCenterofOxford.JPG

 

Từ Imperial Colleege đến Đại học Luân Đôn

Với mong muốn kêu gọi người trẻ trên khắp thế giới cùng góp sức xây dựng một nếp sống tỉnh thức, lành mạnh và từ bi, trong thời gian qua, Tăng thân Làng Mai đã phát động phong trào Wake Up (Tỉnh dậy đi thôi, hỡi các bạn trẻ!) và thường xuyên tổ chức những khóa tu cho người trẻ tại nhiều nước, đặc biệt là ở châu Âu.

Với tinh thần đó, ngày 05.03.2011, quý thầy, quý sư cô Làng Mai đã lên đường đi Anh Quốc, bắt đầu chuyến đi giao lưu với sinh viên các trường đại học tại Vương quốc Anh kéo dài gần hai tuần (08 – 17.03.2011). Tham gia đoàn có các thầy: Pháp Lai, Pháp Uyển, Pháp Lưu, Pháp Linh và các Sư cô: Kính Nghiêm, Hành Nghiêm và Hiến Nghiêm. Phụ tá cho quý thầy, quý sư cô đợt này còn có 5 bạn trẻ thuộc phong trào Wake Up (2 người đến từ Đức, hai người đến từ Hà Lan và một người ở Anh). Các bạn muốn học hỏi từ quý thầy, quý sư cô kinh nghiệm tổ chức và hướng dẫn khóa tu để có thể cùng các bạn trong phong trào Wake Up đứng ra tổ chức những khóa tu dành cho người trẻ tại quê hương mình.

 

Imperial College, Luân Đôn

ImperialCollegeLondon1.jpgBuổi tối đầu tiên tại Imperial College, Luân Đôn đã thu hút 90 sinh viên và người trẻ đến tham dự, hầu hết đều là những nhà khoa học, và một phần ba trong số đó là người gốc châu Á. Sau khi được hướng dẫn một số bài thiền ca và thực tập lắng nghe chuông, các bạn sinh viên được nghe một bài pháp thoại ngắn của Thầy Pháp Lưu với chủ để “Để có được thân tâm an lạc – Từ một cách tiếp cận khoa học” (“A Scientific Approach to Wellbeing”).   Thầy chia sẻ rằng Bụt là một nhà khoa học và sự thực tập theo truyền thống đạo Bụt có tính cách khoa học, dựa trên nền tảng thực nghiệm. Nếu những nhà khoa học thường lấy một vấn đề cụ thể làm đối tượng nghiên cứu thì Bụt lấy đối tượng nghiên cứu của mình là KHỔ, Người muốn tìm cho ra những nguyên nhân mang đến khổ đau cho con người và muôn loài. Thầy cũng mời các bạn sinh viên tiến hành thực nghiệm với đối tượng là hơi thở và xem thử mình có khả năng tập trung quan sát hơi thở trong bao lâu, sau đó mọi người đều báo cáo lại kết quả nghiên cứu của mình.

Trong buổi tối này, các bạn sinh viên của Imperial College còn có cơ hội được “nếm” những bước chân bình an, nhẹ nhàng khi đi thiền hành cùng quý thầy, quý sư cô qua những hành lang đông đúc của trường đại học. Sau đó nhiều người chia sẻ:  họ thấy màu sắc xung quanh trở nên sáng hơn và các giác quan trở nên bén nhạy hơn nhờ sự chú tâm vào hơi thở và bước chân. Thú vị hơn nữa khi các bạn được Thầy Pháp Uyển hướng dẫn thiền ăn với quýt và bánh donut. Chưa bao giờ ở Luân Đôn người ta có thể thấy 100 cái bánh donut được ăn thật chậm rãi và dễ thương như vậy! Buổi tối kết thúc với phần trả lời những câu hỏi của các bạn sinh viên về cách thức thực tập trong đời sống hàng ngày của người trẻ, làm sao để không bị quá tải bởi việc học hành và sự thực tập chánh niệm trong khi tiêu thụ.

 

Đại học Leeds (9 – 10.03.2011)

leedbussinessschool.jpgTại Leeds, quý thầy, quý sư cô Làng Mai có một buổi tối giao lưu với sinh viên tại giảng đường của trường đại học, có khoảng 40 người tham dự trong đó có một số thành viên thuộc các Tăng thân cư sĩ ở York & Sheffield. Dưới hình thức một cuộc phỏng vấn, Thầy Pháp Uyển và Sư cô Hành Nghiêm đã tạo một không khí rất thoải mái và cởi mở khi giới thiệu cho các bạn sinh viên về phương pháp theo dõi hơi thở, thực tập chánh niệm trong khi đánh răng, nấu ăn, sử dụng điện thoại di động… Các bạn sinh viên đã rất hào hứng thực tập thiền hành chậm ngay trong giảng đường cùng Thầy Pháp Lưu và cảm nhận sự tiếp xúc sâu sắc giữa bàn chân và sàn nhà. Pháp môn thiền hành đã gây hứng thú đối với nhiều bạn trẻ và một số bạn quyết tâm dậy thật sớm để tham gia buổi thiền hành vào sáng hôm sau tại công viên nằm trong trường đại học.

Ngày hội “ Vì một tinh thần khỏe mạnh” (Mental Wealth Day)

mentalweathday.jpg.jpgSáng ngày 10.03.2011đã diễn ra ngày hội “ Vì một tinh thần khỏe mạnh” (Mental Wealth Day) với sáng kiến của Ed – một sinh viên vừa mới tốt nghiệp đại học Leeds và thường xuyên đến tu tập tại Làng Mai. Ed luôn mong ước có thể làm một điều gì đó để giúp hạn chế được không khí độc hại  tại các trường đại học, nơi càng ngày  càng có nhiều áp lực, căng thẳng dẫn đến tình trạng trầm uất, nghiện ngập… trở thành một môi trường lành mạnh cho sinh viên.  Quý thầy, quý sư cô Làng Mai đã có mặt ở đó để yểm trợ Ed tổ chức các buổi hội thảo về thực tập chánh niệm dành cho sinh viên cũng như các cán bộ phụ trách về chăm sóc sinh viên của trường. Quý thầy, quý sư cô đã mời các bạn sinh viên trong Ban Tổ Chức cùng đi thiền hành vào buổi sáng hôm đó và buổi thiền hành cuối cùng đã biến hành buổi thiền chạy (jogging meditation) vì… trời mưa.

Tại sảnh lớn của Trường đại học, Ed. và các bạn của Ed. đã tổ chức  một hội chợ về sức khỏe tinh thần (“Mental Wealth Fair”), tại đó có trưng bày các bức ảnh của Thiền sư Thích Nhất Hạnh và Làng Mai. Ngoài ra còn có những slideshow hình ảnh về các khóa tu người trẻ và những tờ thông tin cần thiết. Những gian hàng của hội chợ có chủ đề như “Bạn đã làm gì để chăm sóc tâm  mình?” hay “Điều gì khiến cho bạn hạnh phúc?”. Quý thầy, quý sư cô đã có mặt tại hội chợ để giao lưu với các bạn sinh viên. Sự bình an và tươi mát của quý thầy, quý sư cô đã thu hút sự chú ý của hàng trăm sinh viên tham gia hội chợ. Chính vì vậy mà đại diện của nhiều trường đại học khác đã mời Tăng thân đến thăm trường của họ vào năm tới!

Buổi chiều cùng ngày, quý thầy, quý sư cô đã có buổi hội thảo trong hai giờ đồng hồ để chia sẻ với các bạn sinh viên và các cán bộ phụ trách về chăm sóc sinh viên của đại học Leeds về những phương pháp chế tác hạnh phúc và xử lý những cảm xúc mạnh. Sư cô Hiến Nghiêm đã chia sẻ về kinh nghiệm sử dụng thi kệ để chế tác hạnh phúc trong đời sống hàng ngày, ví dụ như thi kệ Thức dậy, và kinh nghiệm ký hiệp ước với một đoạn đường mà mình thường đi mỗi ngày để thực tập thiền hành.

 

Trường Đông phương và Phi châu học (School of Oriental & African Studies), Đại học Luân Đôn (11 – 12.03.2011)

Một đêm giao lưu đáng nhớ

SchoolofOrientalAfrican.jpg Buổi tối giao lưu đã thu hút được 80 người trẻ tham dự, hầu hết đều là những người lần đầu tiên biết đến pháp môn Làng Mai. Chủ đề chia sẻ của buổi tối hôm đó là Niệm, Định, Tuệ. Thầy Pháp Uyển đã hướng dẫn các bạn sinh viên thực tập tiếp xúc với cơ thể và buông thư toàn thân bằng hơi thở ý thức để giảm căng thẳng sau một tuần học tập. Tiếp sau đó, Thầy Pháp Lưu và Sư cô Kính Nghiêm chia sẻ về Định và Tuệ, năng lượng được tạo ra bởi chánh niệm và dạy cho các bạn sinh viên bài hát “Happiness is Here and Now” (Hạnh phúc bây giờ và ở đây) với thông điệp hiện pháp lạc trú chính là hoa trái của Niệm, Định, Tuệ. Sư cô Kính Nghiêm cũng chia sẻ với các bạn về phương pháp lắng nghe sâu và nói lời ái ngữ để giúp tái lập truyền thông trong gia đình. Cũng trong buổi tối hôm đó, các bạn trẻ đi cùng đoàn đã giúp quý thầy, quý sư cô tổ chức thiền trà trong không khí thân mật và ấm cúng. Sư cô Hành Nghiêm đã chia sẻ với các bạn về phương pháp nhận diện những nguồn hạnh phúc đang có mặt xung quanh ta trong đời sống hàng ngày và làm thế nào để ta có thể chia sẻ niềm hạnh phúc đó với những người mà ta thương yêu.

Để giúp các bạn sinh viên có cơ hội tiếp xúc và tham vấn trực tiếp về những khó khăn của mình, quý thầy, quý sư cô đã chia ra thành những nhóm nhỏ theo chủ đề: Đời sống của người xuất gia và chương trình đào tạo 5 năm tại Làng Mai, Đối diện với những cảm xúc mạnh, Phương pháp Làm Mới để giúp tái lập truyền thông, Xây dựng Tăng thân ở Anh và Những phương pháp thực tập căn bản trong đời sống hàng ngày. Cách thức tổ chức này tỏ ra rất hiệu quả và giúp các bạn sinh viên có cơ hội mở lòng chia sẻ và nhận được những lời chỉ dẫn từ quý thầy, quý sư cô để đi ra khỏi những khó khăn của mình. Buổi giao lưu chỉ diễn ra trong hai giờ đồng hồ nhưng đã mang lại rất nhiều hạnh phúc cho các bạn trẻ. Nhiều bạn đã khóc vì xúc động.

 

Theo dấu chân Thầy giữa lòng thành phố Luân Đôn

Ngay hôm sau, tại trường Đông phương và Phi châu học đã diễn ra một ngày tu tập chánh niệm với trên 130 người tham dự. Giảng đường đại học đã biến thành một thiền đường với năng lượng thật hùng hậu. Quý thầy, quý  Sư cô cùng nhau cho pháp thoại về đề tài “7 Yếu tố giác ngộ (Thất bồ đề phần)”, trong đó nhấn mạnh đến hơi thở ý thức, phương pháp chăm sóc vườn tâm, chế tác hỷ lạc và làm lắng dịu thân tâm… Sau buổi pháp thoại, các bạn sinh viên đã được Sư cô Kính Nghiêm hướng dẫn đi thiền hành vòng quanh khuôn viên của trường. Nhìn những bước chân chậm rãi, nhẹ nhàng của quý thầy, quý sư cô giữa lòng thành phố Luân Đôn đông đúc, nhiều người cảm thấy như mình đang được cùng Thầy và Tăng thân Làng Mai đi thiền hành tại Bloomsbury mùa hè năm ngoái. Trong buổi pháp đàm sau đó, một người bạn Ấn Độ chia sẻ rằng trong cuộc đời mình anh chưa bao giờ nghĩ rằng mình có thể dừng lại trong từng bước chân như vậy. Các bạn sinh viên còn được thầy Pháp Lưu hướng dẫn về thiền ăn, về cách ăn cơm trong im lặng và tận hưởng sự có mặt của nhau.

 

Năng lượng mầu nhiệm của thiền buông thư

Buổi trưa hôm đó, những người bạn trẻ đã được Sư cô Hành Nghiêm hướng dẫn thiền buông thư. Giảng đường chật kín người, ai cũng hoàn toàn thả mình vào không gian tĩnh lặng, bình an, buông hết những lo âu, căng thẳng trong thân tâm. Giờ buông thư vừa được bắt đầu vài phút thì bên ngoài có tiếng lao xao, ồn ào của hàng trăm phụ nữ đang đi biểu tình, đấu tranh cho nữ quyền, lại thêm tiếng máy cưa từ một công trình xây dựng gần đó. Vậy mà dường như không một bạn trẻ nào cảm thấy bị quấy rầy. Một vài người biểu tình ghé vào xem và họ không khỏi ngạc nhiên khi thấy cảnh tượng hàng chục người trẻ đang được quý thầy, quý sư cô “ru ngủ”, trông họ thật thư giãn và bình an.

 

Tận dụng tối đa cơ hội để tiếp xúc và lắng nghe các bạn trẻ

copy_of_10MM.JPG Sau khi làm nóng cơ thể với mười động tác chánh niệm, các bạn trẻ được chia ra thành bảy nhóm pháp đàm. Đây là cơ hội để các bạn mở lòng chia sẻ về những khó khăn trong cuộc sống và về những điều khiến cho họ xúc động nhất khi tham dự ngày tu tập chánh niệm cùng quý thầy, quý sư cô. Một bạn trẻ chia sẻ là mình đã hoàn toàn buông thư và ngủ rất sâu khi thực tập thiền buông thư. Có bạn thì chia sẻ rằng cả ngày hôm đó cô cảm thấy hoàn toàn được ôm ấp bởi năng lượng thương yêu và chăm sóc của quý thầy, quý sư cô. Một bạn trẻ khác lại cảm thấy hoàn toàn bất ngờ khi chứng kiến giảng đường thân quen nay bỗng trở nên mới lạ với sự có mặt bình an và tươi mát của quý thầy, quý sư cô. Và đến cuối ngày thì không một ai muốn về cả, mọi người đều nắm tay nhau và cùng hát “Không đi đâu, cũng không đến, không trước cũng không sau…”. Một giây phút thật xúc động và đáng nhớ!

Từ Oxford đến Cambridge (phần 2)

Viết tiếp những ước mơ cho mẹ

Mẹ à, vậy là đã hơn 10 năm kể từ ngày con từ Sài Gòn về quê để xin phép ba mẹ cho con được đi tu, trở thành một người xuất gia, con gái của Bụt. Bây giờ ngồi nhớ lại, cảm giác khi xưa lại trở về, như mới hôm qua đây thôi. Bởi mẹ chẳng bao giờ tin được con lại có quyết định khác thường như thế. Những giây phút ấy thật khó khăn với con khi phải thuyết phục ba mẹ. Mẹ khóc, mẹ trách, mẹ nói con bất hiếu. Còn con, con chỉ biết… khóc, những gì con nói ra lúc đó chẳng thể nào ngăn nổi cảm giác khổ đau của mẹ khi nghĩ rằng mình sẽ mất đi đứa con đầu lòng mà mình thương yêu.

Dù mẹ khóc như mưa nhưng đôi chân con vẫn bước, cảm nghe lòng quặn thắt. Nhưng tận sâu thẳm trong tâm hồn con lại có một niềm tin mãnh liệt rằng chỉ có con đường xuất gia này con mới có thể trả lời được những câu hỏi, những khó khăn, bế tắc trong lòng và thực hiện được ước mơ từ nhỏ: làm sao cho gia đình mình có nhiều tiếng cười hơn.

Mẹ của con – người chị cả của tám đứa em leo nheo lóc nhóc – từ nhỏ đã sớm biết giúp ông bà ngoại làm đủ mọi việc trong nhà và chăm sóc các em. Mẹ của con siêng năng lắm, chu toàn mọi việc, nhiều lúc còn phải dậy thiệt sớm nấu cơm mang ra đồng cho thợ cấy lúa nữa. Ôi, cái tuổi ăn tuổi ngủ ấy mà phải dậy sớm thì thiệt là tội nghiệp, có lúc mẹ vừa ngồi bên bếp củi, vừa thổi cơm, vừa ngủ gục, bị ông ngoại phát hiện thế là… bị đòn. Con đã được nghe mẹ kể rất nhiều về tuổi thơ cơ cực ấy. Ông ngoại khó, lời nói yêu thương ít hơn những tiếng la mắng, có lẽ đó là nguyên nhân mà đôi mắt mẹ thường buồn, hay nhìn xa xăm. Mẹ đâu được học nhiều, chỉ tới lớp ba trường làng, đủ để đọc, viết và làm toán cộng trừ nên làm sao mà không mặc cảm với chúng bạn cho được, mẹ nhỉ? Quê ngoại lúc đó còn nghèo, ở tận cùng của bản đồ hình chữ S, quanh năm người dân chỉ gắn bó với ruộng đồng, với con cá, con cua, nhà thì đông con, mẹ là chị cả, hi sinh thật nhiều.

Rồi mẹ gặp ba, chàng trai vùng đất thần kinh, về quê mẹ làm kế toán. Sau đó mẹ quyết định theo ba về tận vùng đất đỏ Long Khánh trên này chỉ mong thoát cảnh “bị đỉa đeo chân” (mẹ sợ con đỉa mỗi khi lội xuống ruộng). Và rồi ba chị em con lần lượt ra đời. Một thân một mình không bà con thân thuộc, chỉ với hai bàn tay trắng, làm sao tránh khỏi những lúc mẹ phải tự đương đầu với những khó khăn, gian nan trong cuộc sống gia đình. Nhiều lần con thấy mẹ cô đơn, mẹ khóc. Những khó khăn cứ chất chồng mà ít có người để sẻ chia, rồi như một định luật tự nhiên, chúng trào ra và mấy chị em con cùng “hưởng”.

Là chị đầu, con ảnh hưởng nhiều nhất từ những nỗi đau của mẹ. Lúc đó con giận, con buồn, con phân vân tự hỏi có lẽ mình được mẹ lượm ở đâu đó về nuôi nên mẹ mới không thương, nên mới la, đánh mình mỗi ngày như thế chứ. Trái tim con cứ xa mẹ dần, xa dần… Lớn lên, con buồn vì thấy mình vô cảm, mẹ đó mà sao thấy lòng không thương mẹ như bao nhiêu bài hát, bao nhiêu câu chuyện ca ngợi tình mẹ con thật đẹp xung quanh. Mình mâu thuẫn với chính mình quá!

Con đã từng ước mơ rằng sau này khi con lớn lên, con sẽ tìm và xây dựng cho mình một gia đình nhỏ hạnh phúc, sẽ yêu thương các con mình và không la mắng chúng nó như con từng bị ngày xưa. Ấy vậy mà lạ lắm mẹ à, con vẫn lặp lại những điều con không muốn với các em, cũng la, cũng giận, rồi các em sợ, xa con. Tại sao lạ quá vậy mẹ, mình cứ lập lại y chang những gì mà ông bà, cha mẹ mình có, mặc dầu mình không muốn, và hình như cái em bé khổ đau trong mẹ lại đang có trong con. Con buồn, con tự hỏi là mình phải làm sao để thoát khỏi em bé đó đây, làm sao cho gia đình mình yêu thương nhau hơn, tiếng cười sẽ thay thế cho những trách móc giận hờn. Con muốn tâm hồn mình được bình an, hiểu thương nhiều hơn. Ngày xưa, trước những khó khăn trong truyền thông của gia đình ngoại, mẹ đã chọn con đường ra ngoài tự lập khi còn rất trẻ. Còn con, con lại muốn mình đi một con đường mới, muốn sống vui, sống hạnh phúc hơn cho mẹ. Đó là lý do con chọn con đường tâm linh này.

Mẹ ơi, thật may mắn phước đức khi con có duyên lành được gặp Thầy và tăng thân với những phương pháp cụ thể dạy con trở về chăm sóc lại tâm hồn mình. Con tập thở, tập đi, tập ngồi yên cho thân tâm lắng dịu, học lắng nghe sâu để hiểu những cảm xúc suy tư trong mình, học nói lời hòa ái, dễ thương. Rồi tập nhận ra bao nhiêu thói quen đẹp lành mà con thừa hưởng được từ ông bà, ba mẹ, để nuôi lớn. Còn những điều chưa hay thì tập thay đổi, làm cho nó đẹp hơn. Con tập nhìn lại cuộc sống của gia đình mình trước đây, cách con tiếp nhận, cách con nói năng. Cứ thế mà đi qua bao nhiêu năm… Cho đến một ngày, sau giờ ngồi thiền cùng đại chúng về, con tiếp tục ngồi yên bên góc học, quán chiếu tiếp đề tài lúc nãy hãy còn dở dang, bỗng nhiên… con nhìn thấy một cô bé khoảng 8 – 9 tuổi đang ngồi trong lòng con và… khóc. Nhìn kĩ, con nhận ra là mẹ của mình, hình ảnh cô bé nhỏ qua lời kể của mẹ khi xưa. Nhìn em bé khóc, con bỗng giật mình khi hai hàng nước mắt cũng đang lăn dài một cách tự nhiên trên gương mặt mình. Cô bé khóc vì những khổ đau bao lâu nay bây giờ đã có người thấu hiểu, và người ấy không ai xa lạ, chính là con. Một cuộc tương phùng bất ngờ xảy ra sau ngần ấy năm, con có cảm tưởng một sợi dây vô hình giữa mẹ và con vừa được nối lại. Hạnh phúc trong con vỡ òa!

Kể từ phút giây ấy, hình ảnh mẹ trong con đã khác, con thương mẹ nhiều hơn. Biết rằng vì mẹ khổ mà chưa có cơ hội chuyển hóa nên làm con khổ lây. Bao nhiêu điều chưa nói ra được bao năm, nay con có cơ hội chia sẻ hết bằng cách nói không một chút trách móc, giận hờn qua từng lá thư con gởi về. Mẹ đọc và tiếp tục khóc. Mẹ nói lúc xưa còn trẻ, lo cơm áo gạo tiền tất bật, chưa có nhiều kinh nghiệm dạy con, lại chồng chất bao nỗi đắng cay một mình nơi xứ lạ, mẹ vô tình trút giận lên con, bây giờ biết thương thì nó đã đi xa mình rồi… Nghe mà sống mũi con cay cay…

Con tự nhủ nếu không được đi tu, chắc gì con đã chuyển hóa được những nỗi đau của mẹ và hiểu mẹ như bây giờ, mẹ nhỉ? Nhờ được học trở về lắng nghe những niềm đau, những vụng về của mình mà trái tim con mở ra, tình thương cùng sự chấp nhận cứ thế tự nhiên đến mà con không cần cố gắng một chút nào cả. Càng thực tập, càng hiểu mình, con lại càng gần với mẹ hơn. Hai mẹ con mình chia sẻ được với nhau thật nhiều điều: từ chuyện gia đình, chuyện xã hội, chuyện cuộc sống xung quanh. Con thấy mẹ vui hơn, hay cười, suy nghĩ cũng tích cực ra. Mẹ lại hay quan tâm đến những người khốn khó hơn mình, giúp được tí gì là mẹ làm mặc dầu nhà mình cũng không khá giả hơn ai. Mẹ biết quay về nương tựa năng lượng thương yêu của Đức Bồ tát Quan Thế Âm, cứ sáng sáng chiều chiều, mẹ lại thành tâm thắp nhang. Con hay gọi vui nơi đặt tượng Đức Bồ tát trước nhà mình là “góc yên bình” của mẹ, nơi mẹ hay trở về nương tựa, chia sẻ mỗi khi muộn phiền hay lo lắng bất an. Có lần con hỏi: “Vậy mỗi lúc thắp nhang, mẹ nguyện cầu gì?” Mẹ nói: “Thì cầu cho gia đình mình an vui, khỏe mạnh, cho con tu tập giỏi”.

Vậy là bây giờ mẹ không còn muốn kêu con về với mẹ như những năm đầu nữa rồi, mẹ cũng ít khóc hơn xưa. Những khi nghĩ về mẹ với bao hy sinh cho ba và tụi con, chẳng bao giờ thảnh thơi mà đi đâu lâu, cũng đâu có cơ hội đi đây đó nhìn cuộc đời rộng lớn ra sao, con lại ý thức hơn mà sống cho thảnh thơi và đi cho mẹ. Mỗi khi có cơ hội đi khóa tu, tới một vùng đất mới, con lại cố gắng mở mắt thật to, cảm nhận cho hết lòng vì biết mình đang đi luôn cho ước mơ của mẹ. Em bé trong mẹ được tung tăng, vui vẻ hồn nhiên trở lại bởi em bé trong con đang từng ngày được chăm sóc, được sống một cuộc đời mới, ý thức hơn, bình an hơn. Hai mẹ con mình như hai em bé, đang nắm tay nhau đi về phía mặt trời, nơi mà hai bên đường thơm nức mùi cỏ dại, có bướm, có hoa, có nụ cười tươi sáng cùng những bước chân thật an bình. Biết ơn vô cùng tình thương của Bụt, của Thầy, của Tăng thân để giờ đây, con có thể tiếp tục viết tiếp những ước mơ của mẹ, ước mơ tưởng chừng thật nhỏ nhoi mà khó thực hiện vô cùng.

Và bỗng nhiên con thấy cô bé nhỏ ngày xưa đang nhìn con… mỉm cười!

Con gái nhỏ của mẹ.

Như mới hôm qua

Những cơn mưa kèm theo không khí lạnh kéo dài từ ngày này sang ngày khác. Con thích Huế nhưng chẳng thích những cơn mưa ở xứ này tí nào. Mới đó mà con đã tròn một tuổi trong gia đình tâm linh, mọi chuyện tưởng chừng như mới xảy ra hôm qua thôi. Những dòng ký ức hiện về trong con như một cuốn phim được trình chiếu lại, con gọi tên những cảm xúc đi lên, chợt vui chợt buồn len lỏi trong lòng như những luồng khí lạnh xứ Huế, len lỏi trong từng chiếc lá rồi bất ngờ tạt vào cơ thể.

Sinh ra từ một miền quê trên dải đất miền Trung, Phú Yên tạm gọi là yên bình nhưng cũng không tránh khỏi những thiên tai. Tuổi thơ con thật ấm áp trong tình thương của ba mẹ. Là con gái một trong gia đình nên phần nào đó con hơn bạn bè nhiều thứ. Cứ tưởng rằng cuộc sống của con cũng sẽ mãi đi theo dòng chảy của xã hội với ý niệm học hành đàng hoàng, công việc ổn định, có được người thương rồi sau đó là một gia đình đầm ấm, như vậy gọi là hạnh phúc, ba mẹ sẽ mát dạ và dòng họ sẽ được cái gọi là “nở mặt nở mày với thiên hạ.” Nhưng với con, những cái đó con chẳng bao giờ hình dung hay tưởng tượng ra được. Con thấy mình cần một hướng đi mới, phải làm sao chọn được con đường mà bản thân con muốn đi. Những suy nghĩ ấy cứ ấp ủ trong con nhưng con chưa định hình một cách rõ ràng được. Rồi theo năm tháng, tuổi mới lớn đã hướng con đi theo một lối khác, dần dần những ý niệm “chọn cho mình hướng đi mới” đã mờ nhạt trong con.

Lớn lên đi học xa nhà, môi trường và những người bạn mới, cuộc sống nhộn nhịp tất bật vô tình đã cuốn con đi lúc nào không hay. Con bắt đầu lao vào những cuộc chơi. Mãi rồi cũng chán. Có lúc con sợ phải đối diện với bản thân mình, con sợ cái trống trải trong lòng. Và lúc con mất phương hướng cho tương lai thì cái phao cứu sinh được thả ra để con nương vào.

Sau giờ học trên lớp, con về phụ bếp ăn sinh viên của chương trình Hiểu và Thương của các bác Tiếp Hiện. Con được các bác hướng dẫn thực tập các pháp môn căn bản của Làng Mai như thiền ăn, thiền thở, thiền im lặng… Con bắt đầu cảm thấy thích cách thực tập mới này vì đã đem lại cho con một cảm giác gì đó rất mới mà con chưa xác định và gọi tên được. Con bắt đầu tập nghe Đường xưa mây trắng, nhưng mỗi lần nghe là con đều ngủ quên. Cuối tuần, chị em làm việc trong bếp hay đến trung tâm bảo trợ xã hội để giúp những cụ già và những bạn trẻ bị bệnh tâm thần. Lần đầu tiên tới đây con đã bật khóc vì thấy mình được may mắn làm người và có được tình thương từ gia đình, bạn bè. Chúng con gọi ngày đó là ngày Chủ nhật thương yêu. Sau lần đi đó con đã suy nghĩ rất nhiều và con thấy mình phải sống khác, phải tìm cách nào đó để có thể giúp được những người đang gặp khó khăn. Lý tưởng năm xưa trong con trỗi dậy và hạt giống bồ đề trong con đang chuyển mình. Con quyết định đi tu. Nhưng làm sao để đi được khi ba mẹ chỉ có một mình con để nương tựa lúc về già. Nghĩ đến đó thôi là con thấy mình chẳng thể nào đi xa được rồi. Cuối cùng con quyết định xin việc làm. Con may mắn được một chị giám đốc người Nga nhận việc ngay sau khi phỏng vấn. Có được công việc khá tốt vậy mà con chẳng thấy vui tí nào, thấy mình không thích hợp trong môi trường này vì không đem lại hạnh phúc thật sự. Mọi thứ con đang có chỉ là sự hào nhoáng bên ngoài. Sau nhiều lần suy nghĩ, con quyết định trốn nhà đi tu dù biết ba má sẽ rất sốc khi nghe tin này. Con bất chấp tất cả, phải thử mới biết được. Vậy là con xin ra Diệu Trạm tập sự xuất gia.

Mới ở tu viện được hai ngày, hôm đó con đang ngồi ăn chiều thì ba má con xuất hiện. Mặc dù đã chuẩn bị tinh thần trước nhưng con vẫn sợ bị bắt về. Ba má con khóc rất nhiều. Cái tội to đùng của con là dám trốn nhà đi tu. Ba má dùng mọi lời lẽ để khuyên con về, từ lời nói nhẹ nhàng rồi chuyển qua nặng nề. Vốn thừa hưởng cái tính ngang ngạnh của ba nên lúc đó con nguyện là có chết cũng không về. Ba má cứ nói, con thì trơ trơ ra đó dù biết ba má đang rất đau khổ. Quý sư cô phải giúp, con mới chia sẻ được với ba má. Con nói lên ước muốn của con, muốn sống thật sự với chính mình, không muốn bị trói buộc vào tình cảm nhỏ bé, muốn hòa vào tình thương lớn với tăng thân, có như vậy con mới giúp được con, giúp gia đình và xã hội. Nghe con chia sẻ má lại càng khóc to hơn, ba càng giận dữ hơn. Ba bảo ba rất thất vọng vì bao nhiêu tình thương và hy vọng ba đều đặt vào con hết. Má thì chỉ nói ba từ “đồ bất hiếu.”

Lúc đó con buồn lắm, con nghĩ tại sao ba má thương con mà không hiểu con tí nào. Ba má càng nói vậy thì con càng nên ở đây để chứng tỏ rằng con đường mà con chọn không hề sai. Bên ngoài mưa như trút, sấm chớp liên hồi. Bên trong không khí vô cùng nặng nề. Cuối cùng ba bảo nếu con không về thì ngay bây giờ ba sẽ tự tử rồi con muốn làm gì thì làm. Nghe ba nói thế má càng khóc to hơn, má bảo nếu ba chết thì má cũng sẽ chết vì má không sống nổi nữa. Con thật sự bối rối không biết giải quyết ra sao để tạm thời giảm đi sự căng thẳng. Cách còn lại là con quỳ xuống xin ba má để cho con ở lại đây. Không khí càng căng thẳng hơn. Sư cô XN chia sẻ rồi khuyên ba má thật nhiều và: “Nếu hai bác đem em về mà em có chuyện gì thì hai bác cũng không sống nổi đâu!”. Nghe đến đây má bắt đầu sợ con sẽ chết, thế là tình thế đảo ngược lại. Thật may mắn cho con, cuối cùng thì bầu không khí căng thẳng dần dần giảm xuống, ba má cũng chịu suy nghĩ lại. Tối đó cả nhà con được ngủ chung với nhau, con nằm giữa ba má và suốt đêm nghe ba má trách móc hoài, lôi bao nhiêu chuyện ra để khuyên con về nhà. Con chỉ biết im lặng để lắng nghe thôi.

Sự mầu nhiệm đã xảy ra. Buổi hô canh ngồi thiền sáng hôm sau đã làm ba con có chút gì đó thay đổi trong lòng. Thế là con được ở lại mặc dù ba má không thoải mái cho lắm. Con cứ tưởng mọi việc đã ổn để con đặt hết lòng vào sự thực tập, nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đó. Những cuộc điện thoại liên tiếp gọi đến báo tin về ba má. Sau khi ở Huế vào, vì buồn quá nên ba đã bỏ nhà đi chẳng thấy về, còn má thì đau khổ không thiết ăn uống phải nhập viện. Mọi thứ đến quá bất ngờ, con có cảm tưởng như chính mình là nguyên nhân gây ra đau khổ cho gia đình và dòng họ. Bao nhiêu lời trách móc, đổ lỗi đều ụp lên đầu con một lúc. Về hay ở? Câu hỏi đó cứ liên tiếp bám lấy con. Con quay về nắm lấy hơi thở để chế tác bình an trong lòng nhưng sao khó quá. Bên ngoài nhìn con có vẻ an nhưng bên trong thì vô cùng xáo trộn. Con quyết định xin phép quý sư cô về nhà một tuần để sắp xếp và thuyết phục ba má bằng những gì con đã được thực tập trong một tuần qua.

Thời gian về nhà, những cuộc tranh luận không có hồi kết, chung quy cũng chỉ chuyện lo cho con không chịu được cuộc sống ở chùa vì từ nhỏ con quen được nuông chiều. Riêng bản thân con luôn nhìn nhận nó theo hướng tích cực, khi có quyết tâm thì tất cả không thành vấn đề. Sống đúng theo lý tưởng và con đường mình lựa chọn là mang lại hạnh phúc cho con rồi. Hạt giống bồ đề trong con đang chuyển mình vươn lên để tiếp tục sự sống mầu nhiệm. Và cuối cùng thì con cũng được tái sinh trong gia đình Cây Sồi Đỏ.

Vu Lan năm nay có lẽ là những ngày hạnh phúc nhất của con. Nhân mùa báo hiếu, đại chúng tổ chức ngày sinh hoạt dành cho gia đình của quý thầy, quý sư cô, con mời ba mẹ ra tham dự và ba đã có mặt tại Diệu Trạm. Ba thực tập rất hết lòng. Con thấy ba đã tìm lại được hạt giống của tuổi thơ trong mình, ba còn biết làm nũng với quý sư cô để được sự quan tâm. Ba thương tất cả quý sư cô và mỗi khi về nhà, ba nói là ba nhớ quý sư cô lắm. Con nói với các chị em là ba thương các chị em hơn thương con nữa nên con cũng muốn ganh tị với các chị em. Những ngày ở lại Diệu Trạm việc gì ba cũng làm, từ đẩy rác đi đổ đến nhặt rau, quét sân, xếp thiền đường. Ba đã chuyển hóa trong cách suy nghĩ. Đi tu không khổ như ba từng nghĩ.

Trong khóa tu cũng có các em tập sự trốn nhà đi tu như con trước đây và cũng bị ba mẹ ra bắt về, mẹ các em cũng khóc và làm dữ lắm. Ba đã có một bước đột phá, theo suy nghĩ của con, vì ba đã hết lòng khuyên mẹ của một em tập sự để em đó được ở lại tu học. Khi cô không chấp nhận cho em ở lại, em đã trốn nên cô tìm khắp tu viện mà không thấy, vậy là cô ngồi ngay cửa nhà ăn mà khóc. Ba nhẹ nhàng đi đến và ngồi xuống bên cạnh thủ thỉ: “Thôi, chị về chăm sóc những đứa con ở nhà đi, chị còn tới mấy đứa nữa. Tui đây nè, tui chỉ có một đứa con gái duy nhất, lúc nó trốn nhà đi tu tui cũng khóc, cũng đòi bắt nó về dữ lắm. Nhưng bây giờ tui thấy nó đi tu vậy mà hay. Tui chừ không những có một đứa con mà tui có cả đàn con để thương, sư cô nào cũng dễ thương hết. Chị cứ cho cháu ở lại đây tu đi, khi nào tui ra thăm tui sẽ ghé nhà chị rủ chị đi cùng…” Nghe ba nói vậy con thấy ba đang làm một hành động rất dễ thương, đâu đó trong lòng ba đã bắt đầu nhen nhúm được hình ảnh đẹp của một người tu rồi.

Vừa rồi nghe tin má bệnh phải nhập viện, được sự cho phép của quý sư cô, con cùng với một sư em về chăm sóc má một thời gian. Má con rất xúc động khi hai chị em con về có mặt hết lòng cho má. Mấy dì mấy cô thấy con “đẹp” hơn ngày trước nên cũng an tâm là trong chùa cháu mình sống không khổ như họ tưởng. Bây giờ má thấy mình chẳng những không mất con mà ngược lại, má có rất nhiều con gái. Con thấy khi con thực tập có hạnh phúc đủ và biết cách trở về nhận diện những hạnh phúc đang có mặt thì chắc chắn ba má ở nhà cũng sẽ có được niềm vui và bình an. Sinh nhật thôi nôi gia đình cây Sồi Đỏ, ba ra có mặt cho con và đại chúng. Ba chia sẻ sự thực tập, nói lên niềm biết ơn tăng thân đã chăm sóc và dạy dỗ con. Bây giờ con đã thay đổi nhiều lắm. Con đã biết nấu ăn dù chưa ngon, chưa giỏi như các sư chị, con biết làm nhiều việc mà ở nhà con chưa từng làm. Năm nay ba má hứa sẽ ra Diệu Trạm đón Tết cùng đại chúng. Vui hơn nữa là sáng nay con gọi điện về hỏi ba có đi khóa tu tiếng Việt ở Thái không, ba bảo ba sẽ đi, nếu ba không đi được thì má sẽ đi. Con nghe mà mừng lắm, vừa về phòng con tin cho các chị em liền. Con thấy mỗi khi chia sẻ niềm vui của con đến các chị em thì y như niềm vui ấy lớn lên thêm.

Một năm đã trôi qua với bao nhiêu thử thách, con thấy mình vẫn còn nhiều phước đức từ ông bà tổ tiên để lại khi con được mang hình tướng của người tu. Con trân quý những tháng ngày được sống trong vòng tay của tăng thân, giúp con lớn lên từng ngày trong suy nghĩ và thực tập, làm việc. Con vô cùng biết ơn ba má là những vị “Bồ tát nghịch duyên” để con xác định rõ hơn con đường mà con lựa chọn. Con muốn làm chiếc cầu nối giúp ba má tiếp xúc với pháp môn để hiểu tại sao đây lại là con đường con gái mình lựa chọn mà không phải là con đường nào khác. Con thấy mình vô cùng an toàn khi sống trong vòng tay của tăng thân, thực tập uy nghi, giới luật giúp con được bảo hộ trước nhiều cám dỗ mà lắm lúc con phải đắn đo suy nghĩ để chọn hướng đi cho chính mình. Tuy không được Sư Ông dạy dỗ trực tiếp nhưng con luôn thấy được hình ảnh của Sư Ông nơi mỗi sư cha, sư mẹ, sư anh, sư chị và sư em của con. Trong con luôn có Sư Ông trong từng bước chân và hơi thở ý thức. Đất Tổ rất linh thiêng để cho con cắm rễ sâu hơn trong sự thực tập hằng ngày. Chỉ cần một hơi thở nhẹ, là bao phép lạ hiển bày. Giờ đây con đã nhận được sự yểm trợ từ gia đình, điều đó luôn làm động lực để con cố gắng nhiều hơn trong việc tu học. Con cúi đầu tri ân ba má đã hiểu và thương con thật sự, tri ân tăng thân đã giúp con và ba má con chuyển hóa để cuộc sống gia đình con có ý nghĩa hơn. 

 

Đến tận cùng vẫn là phút đầu tiên

Mới chiều qua, giọng mẹ tôi reo vui qua điện thoại: con biết không, cách đây mấy hôm, trong một buổi sáng ngồi uống trà, ba nói với mẹ là: “ba có tìm vé xem có rẻ không, rồi mình qua Làng thăm KN một chuyến, chắc là KN bất ngờ lắm.” Tôi cảm được niềm hạnh phúc của mẹ khi báo tin đó cho tôi. Tôi nghe mà như mơ. Dù ba mẹ có qua được hay không, thì tôi cũng đã mãn nguyện thật sự rồi. Bởi lẽ…

Trở về chín năm trước đây…

“Con mà đi tu, chắc chắn hạnh phúc gia đình sẽ đổ vỡ. Con liệu đó mà làm. Con là chị đầu đó, rồi ba đứa em con nó sẽ thế nào? Bao nhiêu kỳ vọng ba mẹ đặt vào con hết rồi bây chừ ra ri đây hả!”

– “Ba làm sao mà ăn nói với bà con và với mấy thầy cô trên trường đây. Cho ăn học đâu vào đó để rồi bỏ mà đi tu hả ?”

– “Được chỗ làm như con bây giờ ở Huế đâu phải ai muốn cũng được đâu? Dạy đại học chưa làm con đủ hạnh phúc sao?”

Tôi cúi đầu im lặng. Biết là ngôn ngữ không thể giúp tôi thuyết phục được ba trong lúc này. Tôi chỉ biết cầu nguyện và chờ đợi. Tôi kiên nhẫn đợi một dịp khác, canh hoài canh mãi xem ba thật sự vui thì mới dám hó hé. Lần này, ba càng dứt khoát hơn: “Muốn đi thì đi đi, không ba không con gì nữa hết. Đừng có mà nói nhiều.”

Và rồi, tôi quyết định “bỏ nhà đi bụi” để mong ba chuyển ý. Tôi viết thư để lại nói là ba mẹ đừng lo gì cho tôi hết, tôi chỉ muốn có thời gian thật sự cho cả ba và tôi cùng nhìn lại quyết định xin xuất gia của tôi mà thôi. Tôi cần không gian yên lắng cho quyết định của mình được chín chắn và tôi nghĩ ba cũng vậy. Tôi nói trong thư là chừng nào ba đồng ý thì tôi mới về lại nhà. Tôi đợi đến lúc cả nhà ngủ thật ngon, khoảng 2 giờ khuya, tôi vác một cái ba lô con trên vai, đi bộ ra đầu cầu An Cựu. Gặp may có một chú xe thồ ở đó. Tôi nhờ chú chở cho lên địa chỉ mà tôi cần tới. Nghĩ lại mới thấy mình quá ư là liều mạng, thân gái giữa khuya một mình trong thành phố! Sao lúc đó trong tôi không có một nỗi sợ nào. Có thể, chư vị hộ pháp đã có mặt cho tôi ngay những phút giây đầu tiên đó. Bảy ngày đó đến bây giờ vẫn còn là một bí mật. Tôi đã đi đâu? Đã làm gì? Ai đã “chứa chấp” tôi trong những ngày này?

Tắt nguồn máy di động, không liên lạc bất cứ một ai. Với tôi, những ngày đó quả thật đã un đúc mạnh mẽ hơn chí nguyện của mình. Nhưng còn ở nhà, một tai họa lớn đã xảy ra. Với một gia đình từ lâu nay được nhìn với cặp mắt gia giáo, mẫu mực, việc bỏ nhà đi của một đứa con gái là một chuyện không thể tưởng tượng được. Hơn nữa, trước đó trong mắt mọi người tôi quả là người hạnh phúc, có đầy đủ gia đình huyết thống và tâm linh bên mình, không hề tỏ một thái độ nào “chán đời” hết. Cả nhà cuống cuồng lên, gọi điện khắp hết tất cả những ai có can hệ tới tôi. Tôi đâu biết rằng chuyện “nó bỏ nhà đi rồi” là một cái gì đó rất tủi nhục và xấu hổ vô cùng cho cả nhà… Chuyện ầm lên tới chùa Tổ. (Có một thời gian ba tôi có giúp quý Thầy học ngoại ngữ nên nhiều Thầy rất thương quý ba. Còn tôi thì khỏi nói, ngày mô mà tôi chẳng có mặt.) Tin tôi bỏ nhà đi làm ai cũng sốc. Chẳng hiểu chuyện gì xảy ra trong cái gia đình mà ai ai cũng nghĩ là quá ư lý tưởng đó. Ba tôi lên cầu cứu Sư thúc, cầu cứu Thầy giáo thọ, hy vọng có chút manh mối để lần tìm nơi tôi ở. Nhưng như tôi đã nói, tôi không hề liên lạc với một ai. À, chỉ có một người (tôi xin giấu tên) nhưng cũng chỉ để hỏi xem tình hình gia đình và xem ba đã có đổi ý gì chưa mà thôi.

Nhưng tôi đã tính sai nước. Tôi cứ hy vọng là mình bỏ nhà đi như vậy chỉ một vài hôm thì ba sẽ thay đổi. Nhưng không hề. Ba tôi còn cao cơ hơn tôi nhiều! Tôi không thể ở ngoài lâu hơn được. Vấn đề không phải là chỗ ở mà chính là công việc của tôi chỉ sắp xếp nhờ người dạy thế chỉ được chừng đó thôi. (Lúc này, tôi chưa có tin tức gì về giấy tờ bảo lãnh đi Làng nên chưa dám nghỉ việc.) Tôi đành vác mặt lủi thủi về. Thời gian này là gần Tết. Và chính tôi đã làm cho không khí gia đình thật khó thở vào những ngày đúng ra là phải vui vẻ để đón Xuân. Tôi về, càng lầm lỳ hơn trước, chẳng nói chẳng rằng gì, hỏi đi đâu tôi cũng chỉ làm mặt ngầu im lặng. Vào phòng đóng cửa không tiếp xúc một ai, chỉ ra ngoài khi có giờ lên lớp. Lúc đó, thật tội mẹ vô cùng, mẹ đâu có cản trở tôi, nhưng vì là người đứng giữa nên mẹ đã khó xử như tơ vò trăm mối. Giận ba, tôi cũng không còn sáng suốt để không giận lây mẹ và các em. Tôi chặm bặm cái mặt thật khó coi trong suốt một thời gian dài. Tôi đã nói trong bụng rằng muốn tôi vui lên, chỉ có một cách: cho tôi đi tu. Nếu không, thì phải rán chịu vậy!

Ai tính được những cơn đau chợt đến

khi giữa lòng bao day dứt

vấn vương. (*)

Tôi lẳng lặng sắp xếp mọi chuyện ở trường. Từ chối lần những giờ dạy. Tôi cáo bệnh và xin được nghỉ một thời gian để đi xa trị bệnh. Đơn giản chỉ có thế, nên trên trường coi như không ảnh hưởng gì. Tôi nghe nói là trong một năm đó, họ cứ gọi điện nói mẹ tôi qua trường nhận lương về cho tôi có chi phí trị bệnh. Mẹ không biết phải nói thế nào về thiện ý đó của họ. Nhận thì không được rồi, nhưng phải nói làm sao đây. Một năm sau, khi tôi đã ổn định bên này rồi, mẹ tôi mới dám nói sự thật.

Sư cô Chân Không đã lo cho tôi đâu vào đấy mọi giấy tờ và gọi tôi phải ra gấp chùa Đình Quán để chuẩn bị đi phỏng vấn. Chỉ đợi có thế và tôi quyết định lên đường ngay. May vô cùng là những ngày này ba tôi đi công tác xa. Mẹ và mấy em tôi tiễn lên ga Huế để ra Hà Nội vào một đêm mưa. Buồn não ruột. Trong tôi, lúc đó dù có thích tu mấy đi nữa cũng thấy đau buốt trong lòng khi thấy cảnh dưới toa tàu mẹ đang đưa tay lau vội hai dòng nước mắt. Rồi ba về, mẹ sẽ ăn nói thế nào đây? Thương mẹ một mình, có chịu nỗi trời đông! Gia đình sẽ phải chịu đựng không khí âm u này đến bao giờ? Một sự chịu đựng phi thường như trước đây mẹ đã từng như vậy, đang hiện lên trên khuôn mặt hao gầy của mẹ. Tàu chạy. Tôi khóc như mưa trút nước. Khóc thật đã đời, vì trước đó tôi bận đóng mặt ngầu, lạnh lùng như sắt đá nên chẳng có giờ nghĩ đến chuyện khóc.

Ngồi trên tàu, tôi gởi cho ba một tin nhắn nhỏ, xin ba tha thứ là tôi đã lên đường. Và đau đớn thay, tin nhận được là một lời khẳng định rằng từ nay đừng có liên lạc gì với ba nữa hết. Ba đã từ tôi. Nói là từ nhưng ba chưa chịu dừng việc cản bước của tôi đâu. Ba tiếp tục lên cầu cứu với Sư thúc và Thầy giáo thọ. Nghe nói ba đã quỳ dưới chân hai vị đó và khóc thật thảm thương. Ba tìm đủ mọi cách, từ điện thoại, đến email, ba gởi thư qua tới Làng, gởi hết tất cả những địa chỉ email của các xóm từ Thượng, đến Hạ, và xóm Mới, nói là tuyệt đối không được nhận tôi. Tôi ngạc nhiên vô cùng khi tôi mới tới Làng ngày đầu thì ai cũng tới hỏi: Ủa, em là Tm  ở Huế phải không? Như thể là tôi đã được nhắc tới từ lâu rồi. Thì ra là ba tôi đã vô tình làm cho tôi “nổi tiếng” ngay khi chưa có mặt ở Làng. Mẹ còn bật mí là ba đã nói mẹ lục tìm hộ chiếu của tôi khắp nơi, nhưng may là không tìm ra. Tôi thật là không cố tình cất kỹ, nhưng có thể chư Bụt đã giúp tôi.

Những ngày ở Đình Quán cũng hồi hộp không kém. Tôi ngày đêm cầu nguyện cho giấy tờ được thông suốt để bay cái vèo tới đâu cũng được, miễn là ra khỏi VN để khỏi lo gia đình bắt về. Biết tôi đang gặp nhiều khó khăn từ gia đình, giấy tờ lại trục trặc, Sư Cô Chân Không luôn gọi điện về khích lệ tinh thần tôi, gởi kèm lời nhắn thương yêu của Sư Ông nữa, nên trong tôi đang được tiếp sức. Tôi mang ơn Sư Thầy Đình Quán vô cùng. Hai tháng ở đó thật quý giá với một người đang xin được tập sự xuất gia như tôi. Tôi học được rất nhiều qua thân giáo của Người, qua sự khiêm hạ và hết lòng có mặt cho những chướng ngại vật đầu tiên trong quãng đời tu sau này của tôi. Không có sự cưu mang, đùm bọc đầy tình thương lẫn tuệ giác của Người thì chắc chắn tôi đã bị túm cổ về rồi. Hết ba, đến ôn nội tôi liên tiếp gọi ra chùa và nhất định đòi Sư Thầy đừng cho tôi “tá túc”. Sư Thầy thật thông minh vô cùng và chính Sư Thầy đã cứu tôi sau cú điện thoại đó. Tôi nhớ chiều đó Ba tôi gọi ra và cho Sư Thầy hay là sáng mai ba sẽ ra bắt tôi về. Rứa là Sư Thầy nói liền: Anh đừng có mà dại. Anh muốn mất con gái thiệt hay không? Thà nó ở đây thì anh còn biết đường mà lần. Còn nếu tôi cho nó biết là ngày mai anh sẽ ra đây, chắc chắn nó sẽ trốn chùa đi trong đêm nay và lúc đó thì tôi cũng không biết nó ở đâu mà giúp anh luôn. Anh tính sao? Có định ra nữa hay không? Nếu còn chút sáng suốt, xin anh đừng lên đường…”

Và ngay tối đó, Sư Thầy cho gọi tôi vào và quyết định ngay: Khuya nay 4 giờ, con sẽ được Thầy xuống tóc. Tôi khá bất ngờ, nhưng hiểu ngay liền rằng dù gì cũng phòng hờ lỡ ngày mai ba làm liều ra tận đây thì… đầu cũng đã rụng tóc! Và Sư Thầy cũng đang tính đưa tôi qua một ngôi chùa khác ở lánh (đi trốn) vài ngày. Hình ảnh đêm khuya hôm đó tôi không thể nào quên. Trên chiếc gác xép phía sau chùa, Sư Thầy Đàm Nguyện cùng Sư Thầy Tịnh Quán và một vài sư cô khác nữa đã làm lễ xuống tóc cho tôi. Chỉ xuống tóc thôi chứ không nhận giới gì hết, nhưng đó là buổi lễ tiền xuất gia của tôi. Thật ấm cúng và cảm động vô cùng.

Giữ mình giữa những phù vân

thì mây phiền não

khó gần

được ta. (*)

Suốt một năm rưởi tôi và ba không liên lạc nhau. Nhưng thú thật là tôi luôn canh cánh bên lòng những thao thức, trăn trở tìm cách gỡ mối tơ vò trong lòng ba và tôi. Nói là không để tâm nhiều, nhưng sâu thẳm trong tàng thức tôi nó đang hướng về. Sau ngày tôi đi tu, ba tôi cũng đi nghiên cứu thêm ở Mỹ khoảng 8 tháng và thế là… cơ hội đã đến!

Ba tôi là một giảng viên đại học, nhưng đồng thời cũng là một nhà thơ. Ba đi công tác nhiều lắm, trong nước cũng có, ngoài nước cũng có. Mà lạ là chỉ những lần xa nhà thì ba mới ra thơ.

Đời anh

những cuộc hành trình

đi xa là để

thấy mình

rõ hơn. (*)

Tôi thích thơ ba lắm. Thơ ba nhẹ như hơi thở và sâu thẳm vô cùng.

Tôi không thể dùng lý luận để thuyết phục ba tôi, vì về lý, ba chẳng cần tôi phải nói gì thêm. Đọc thơ ba cũng đủ thấy là ba tôi thấm đạo đến đâu rồi. Nên tôi biết, có cố gắng thêm gì cũng càng bít lối giữa ba và tôi. Tôi không thể nói chuyện về lý tưởng nọ kia gì ráo với ba. Tôi tiếp tục im lặng, chỉ chú tâm lo về phần tu học của mình trước đã. Bẵng tin một thời gian, một hôm mẹ tôi gọi điện qua với một giọng rất vui. Mẹ khoe liền: “Con biết không, ba bây chừ thay đổi rồi, ba được gặp lại một người bạn học cũ, và bác ấy dẫn ba đến sinh hoạt chung với Tăng thân Lá Bối ở Cali.”

Bạn ngồi ngẫm phù vân

Tôi đứng nhìn danh lợi

Thôi rong tìm, trông đợi

Thong thả mỗi bước chân. (*)

Một buổi nọ, theo lời kể của ba sau này, ba tôi ngồi thật yên bên chung trà và ba đã òa khóc khi nghe bài “Tìm nhau”.

Con đã tìm ra Thế Tôn

Con đã tìm ra con

Nước mắt con không cầm nổi

Một cơn xúc động đã xâm lấn cõi lòng của ba, hay chính vị Bụt trong ba đang rơi những giọt nước mắt tỉnh thức. Ba chợt nhận ra những sợ hãi, lo lắng, những bất an… của những ngày qua… Bây giờ mới có giờ lắng lòng, nhìn lại,…

Dù cho đất trời đã lên cơn bão tố,…

nhưng cuối cùng trong con

mưa cũng tạnh,

mây cũng tan

nhìn ra cửa sổ con thấy vầng trăng khuya đã hiện

và đất trời đã thật sự bình an.

Qua bài hát Tìm Nhau, ba tôi đã thật sự cảm thông khi chạm đến mối tình thầm kín và linh thiêng của con gái mình với Bụt, với Tăng thân khi nó quyết định bỏ lại sau lưng tất cả để đi theo tiếng gọi cao cả ấy. Thế Tôn đã chờ đúng thời điểm để lên tiếng gọi. Và chính ba đã mở cánh cửa lòng mình để đón chào phút giây mầu nhiệm ấy. Cánh cửa đã mở ra thật rồi. Đã mở ra một lần và sẽ mở ra mãi mãi. Đâu phải ai cũng may mắn có được những giây phút linh thiêng chấn động tâm can như vậy trong đời mình! Từ sau giây phút đó, có thể nói ba tôi không còn là ba tôi trước đây nữa.

Tôi thấy rõ là không phải Bụt trong ba trước đây đã ngủ quên mà chính Bụt đang thử lòng tôi. Tôi chẳng tu tập gì giỏi cho lắm đâu, chỉ là phước đức ông bà để lại nên tôi đã nương theo mà may mắn leo qua nổi đoạn đèo dốc cao thật là cao ấy. Thú thật là có lúc tôi cũng đã hụt hơi. Và chính những người leo núi cùng tôi luôn có mặt tiếp sức cho tôi kịp lúc.

Chưa gánh nặng qua đời

lưng chưa đẫm mồ hôi

làm sao đến

phút nhẹ rơi của lá?

Phải đi từ cái xanh biếc của chồi

cái hồng thơm của quả

mới hiểu hết sắc vàng của những chiếc lá khô. (*)

Tôi chỉ mới kể đôi chút những truân chuyên vào khoảnh khắc tôi quyết định dứt áo ra đi. Cũng còn khá nhiều những ngõ ngách mà tôi đã phải “luồng lách” để đi qua. Khá vất vả. Nhưng nghĩ lại, giai đoạn đó sao mà tâm tôi cứng như chì vậy đó, chẳng gì lay chuyển nỗi tôi, dù đó là tình phụ tử. Thật ra, không phải tôi không bị mềm lòng đâu, nhưng sự thật là tôi có một niềm tin rất lớn rằng với đời sống xuất gia, với công phu tu tập của tự thân thì một ngày rất gần ba tôi sẽ thấu hiểu. Cảm ơn ba thật nhiều đã âm thầm tạo ra những nghịch duyên để giúp tôi thấm sâu hơn cái sắc vàng của những chiếc lá khô.

Với tôi, mãi mãi vẫn là phút đầu tiên, là tâm ban đầu dũng liệt phi thường, là khởi điểm cho dòng suối tâm linh tìm về nguồn cội. Phải đi qua những thác ghềnh, ngay những phút đầu tiên, như ba tôi vẫn thường nhắn nhủ: muốn có ngay không dễ, phải lao nhọc đầy vơi. Đúng thật, phải đầy vơi những niềm đau, thì hạnh phúc mới chín ngọt.

Hạnh phúc không vào đời

bằng

lối đi riêng

dễ gì đến đại dương

phải làm mưa vào đất.

Vượt sa mạc vàng khô

dòng nước sẽ

thanh khiết nhất

trước mặt

biển rồi

vực thẳm

vẫn chờ kia.(*)

Ba tôi vẫn luôn cho tôi những homework (bài tập về nhà) để làm, để chơi, để thử sức mình. Bây chừ nhìn lại, Chuyện xưa như mới hôm qua, quay nhìn sao nắng cứ nhòa lên mi. (*)

Xin được cảm ơn tất cả những nhân duyên để tôi được làm con của người. Nếu được sinh ra trở lại, tôi cũng xin được chọn ba là ba của tôi, và tiếp tục tôi cũng sẽ xin người được xuất gia. Lúc đó, có thể người sẽ chỉ mỉm cười và cú cho tôi một cú thật đau trên đầu: “Ngốc nì, đã “lỡ” tu rồi thì phải tiếp tục thôi chứ xin xỏ gì nữa hả. Con của ba, không đứa nào được phép bỏ dở nửa chừng con đường đang đi, nghe chưa!?” Chỉ một hướng tìm, chỉ một phương đến. Chỉ một. Nhớ nhé, nghe tôi!

Có dịp ngồi chơi với huynh đệ, với chị em chúng tôi bên bếp lửa hồng, chắc chắn bạn sẽ được nghe nhiều hơn nữa những câu chuyện ly kỳ và hấp dẫn. Có người đã chọn hạnh im lặng, có người có duyên được sẻ chia. Dù nói ra hay chưa nói ra, thì tận sâu thẳm trong lòng tất cả anh chị em áo nâu chúng tôi xin được cúi đầu đảnh lễ những người mẹ hiền, những người cha trung kiên đã hết lòng yểm trợ để anh chị em chúng tôi được hội ngộ dưới cùng một mái nhà tâm linh. Đặc biệt, xin tri ân những ba mẹ đã “hết lòng” cản ngăn chúng tôi vào những ngày đầu chúng tôi xin được lìa xa vòng tay ấm của người. Chính trên những lớp bùn quý giá đó mà những đóa sen thơm đang hiển lộ ra từng ngày. Càng tu, chúng con càng hiểu hơn những tình thương thầm lặng đó. Tấm lòng ấy vẫn luôn dõi theo mỗi bước chân, mỗi chặng đường chúng tôi đi qua. Bây giờ và mãi mãi.

Trong tôi có cái gì đang tràn ngập cõi lòng…

Nơi đây, một tấm lòng son, hướng về người…

Đợi gì đến bình minh

môi mới nở nụ cười

khi đôi mắt đêm qua

đã một vầng trăng sáng.

lúc trong trái tim

mặt trời

bừng cháy nắng

chưa hái được hoa hồng

ta vẫn thấy

niềm vui. (*)

———————————

(*)Thơ ba tôi

Con đi xuất gia mẹ nhé

 

Kính gửi mẹ!

Con là đứa con gái út trong gia đình và cũng là đứa con được đón nhận tình yêu thương, sự lo lắng của mẹ dành cho nhiều nhất. Mặc dù mẹ không bao giờ thể hiện nhưng con hiểu rõ lắm mẹ ơi.

Thương mẹ, con đã cố gắng thật nhiều trong học tập, công việc và ngay cả sinh hoạt cuộc sống… khi con sống xa nhà, xa mẹ.

Con luôn tìm cách để đạt những gì thành công nhất như những gì mẹ mong muốn. Con biết đây là những gì con có thể làm để cho mẹ không phải ái ngại với những hàng xóm láng giềng phải không mẹ ?

Nhưng có một việc mà con đang làm mẹ buồn và lo lắng khôn xiết. Đó là việc khi nào con mới lấy chồng. Mỗi lần con gọi điện cho mẹ hay về quê thăm gia đình, con luôn phải tránh né điều này. Cứ khi con nói chuyện với mẹ được một lát, mẹ lại “hát” cho con nghe “bài ca lấy chồng”. Thực sự, lúc đó con cũng buồn lắm mẹ ạ. Vì để mẹ buồn, mẹ lo cho tương lai của con.

Song mẹ ơi, mẹ có biết con cũng đang khổ tâm như thế nào không? Mẹ có biết, khi con biết đến đạo Phật là lúc con đã tâm nguyện đi xuất gia không ạ? Con đã thầm nhận diện đây là con đường rất phù hợp và phải cố gắng đi theo hơn là con đường xuất giá. Do vậy, con đã quyết định theo tâm nguyện ấy.

Nhiều lần con muốn bước trên con đường đạo nhưng con lại nghĩ về mẹ. Về những gì mẹ đang mong muốn ở con nên vẫn đang chần chừ vì không muốn mẹ phải buồn về con.

Vì lẽ đó mà trong lòng con khổ tâm lắm, phiền não lắm, mẹ có biết hay chăng? Vâng, mẹ làm sao mà biết được chứ vì con đã bao giờ thể hiện những điều này cho mẹ biết đâu. Mẹ vẫn luôn nghĩ rằng: con đang làm công việc liên quan đến Phật giáo nên hay phải đến chùa. Mẹ chỉ biết vậy thôi, chứ chưa hề biết tâm nguyện của con.

Con biết nếu bây giờ con nói rằng: “con sẽ đi tu” thì chắc mẹ buồn về con vô cùng phải không ạ? Nhưng có lẽ nào mẹ lại muốn con phải sống “bồng bềnh” giữa ngã ba đường đời như thế này hay sao? Con đã mệt mỏi khi phải gồng mình lên bởi những cố gắng để vượt qua những phiền não đó rồi mẹ ơi.

Con biết mẹ thương con nên mẹ mới mong thấy con cái lập gia thất, có con cái… như bao gia đình khác. Thế nhưng con lớn rồi, đã đủ chín chắn để nhận diện được con đường đi cho mình rồi mẹ ạ.

Vì vậy, con mong mẹ hãy hiểu và chấp nhận sự lựa chọn của con, mẹ nhé. Dù con là người ở tại gia hay xuất gia thì con vẫn là con của mẹ cơ mà. Con có mất đi đâu phải không mẹ.

Mẹ hãy an tâm mẹ nhé!.. Đừng lo lắng điều gì khác mà hãy mỉm cười và hạnh phúc khi con đã có được con đường đi mà đó là con đường đẹp nữa chứ.

Con yêu và thương Mẹ nhiều!

Con của Mẹ

Tâm Đức Hậu

May Mắn Một Con Đường

Thầy Pháp Cứ được xuất gia trong gia đình Cây Lê, tại Bát Nhã, vào năm 21 tuổi.

Thầy là người con có hiếu với ba mẹ cũng như với Tăng thân. Thầy tu học rất hết lòng.

Hiện tại thầy đang ở Viện Phật Học Ứng Dụng Châu Âu.

“Nắng lên ngập lối em về

Hoa thơm cỏ lạ hồn quê vẫn còn

Nơi đây một tấm lòng son

Nơi đây chí nguyện mãi còn trinh nguyên.”

Cho đến bây giờ con chưa bao giờ có ý nghĩ sẽ từ bỏ cuộc sống xuất gia của mình, thời gian bốn năm không phải là dài. Sau bốn năm tu học so với con đường phía trước, nó chỉ mới là bước khởi đầu cho cuộc hành trình, đó là một cuộc hành trình mà con phải đi qua để có thể hiểu được chính mình và làm an lạc cho thế giới.

 

Chư vị tổ sư đã sống một đời sống tỉnh thức, không cạnh tranh, không tiền bạc, không chạy theo bất cứ một danh vọng nào của thế gian. Quý Ngài thật trong sáng, tự tại. Con hay đặt câu hỏi tại sao các Ngài làm được như vậy, trong khi đó bản thân mình thì đi theo con đường ngược lại, tìm kiếm thật nhiều tiền để thỏa mãn lòng tham, sống trong  nghi ngờ, ganh tỵ, luôn tìm cách để có lợi riêng  mà không nghĩ đến cái khổ của người khác. Có những lúc con tự hỏi: “Mình là ai, mình đang làm gì?” Song đến bây giờ con mới có thể hiểu được một phần nào đó từ câu hỏi này. Thật may mắn cho con, nhờ phước duyên từ kiếp nào mà con đã được Bụt, Tổ và tăng thân cho con cơ hội tìm lại con người thật của mình để có thể trở về được với bản chất trong sáng và tinh khôi, bản chất của sự không kì thị, trách móc, lên án với bất kỳ ai như lời Thầy thường dạy. Và con có thể sống thanh nhàn, tĩnh lặng mà không phải là con của bốn năm về trước, một người trẻ sống với nhiều tham vọng, lo lắng, chỉ biết lao vào làm việc quần quật để mong sao kiếm được thật nhiều tiền và xây dựng một tương lai mơ hồ trong tâm trí…. Vậy mà khi đó con cho những điều như vậy là hạnh phúc và thành công.

 

Nhân duyên khiến con đi xuất gia có thể là do cảm nhận được quá nhiều đau khổ của cuộc sống và của chính bản thân mình. Có những lúc con cảm thấy mình tuyệt vọng tột cùng, muốn lìa xa cuộc đời để trốn chạy tất cả…Nhưng con cũng thầm biết ơn vì chính nhờ nếm trải được mùi vị của khổ đau mà giờ đây với đời sống xuất gia con càng thêm tin tưởng và trân quý những điều kiện mà con đang có được. Nhờ những khổ đau mà con nhận ra được những nhiệm mầu vốn có của sự sống.

 

Quán chiếu và nhìn lại tính tự lập mà con có được một phần cũng do hoàn cảnh khó khăn từ nhỏ tạo nên. Học xong lớp mười hai con vào Sài Gòn để đi học, trong thời gian đó con đi làm thêm để kiếm tiền phụ anh chị trả tiền ăn, tiền phòng. Con có thể tự lo cho cuộc sống của riêng mình mà không phải nhờ sự giúp đỡ của các anh chị nhiều. Con làm bồi bàn cho một nhà hàng không lâu thì may mắn được chọn làm đầu bếp. Chính thời gian làm ở đây đã cho con học hỏi được nhiều bài học từ cuộc đời. Người đến ăn trong nhà hàng thường là những người có tiền nên đa số họ rất kiêu ngạo, xem người làm, người phục vụ như đầy tớ. Vì mong kiếm được tiền cho nên con đành phải chấp nhận tất cả, hơn nữa nếu mình không làm vừa lòng khách, thì sẽ bị chỉ trích vì lần sau khách có thể sẽ không đến…

 

Một bạn cùng làm tâm sự với con rằng: “Cuộc sống là vậy đó, người nào có học thức, có chút tiền tài thì không phải khổ như tụi mình.” Điều con cảm nhận trong câu nói ấy là sự thiếu vắng tình thương giữa con người với con người, tại sao lại đối xử với nhau như vậy? Khoảng mấy tháng sau con cùng một người bạn ra mở quán ăn ở bên ngoài. Rồi khi quán cơm được hình thành khoảng năm tháng thì những khó khăn bắt đầu xảy đến cho con với biết bao điều buồn tủi, giận hờn khổ đau…. Sau đó con là người phải ra đi. Với con lúc này mọi thứ như đen tối hẳn đi, con chỉ muốn quên đi tất cả. Đối với con lúc đó, cuộc sống thật vô vị, sự ngột ngạt như bao trùm cả một không gian và con cảm thấy hướng đi gần như bít lối. Con trở về nhà anh chị và không làm gì nữa. Chính trong thời gian này, con bắt đầu cảm nhận được sự sống tâm linh của mình. Lúc này tự nhiên con muốn ngồi thiền, đọc những quyển sách về giáo lý của đạo Bụt mà con mượn ở quê của một nhà người quen (nhà ba sư cô Thiện Nghiêm). Ngày qua ngày, dần dần con tìm lại được chính mình nhiều hơn, vì không muốn làm cho ba và anh chị buồn, nên con làm giấy tờ để đi học lại.

 

Sau khi có giấy báo học con về nhà thăm Ba và lấy tiền đóng tiền học, con cũng không quên đi mượn thêm một vài Kinh sách Phật giáo để đem theo. Trước khi đi con tình cờ gặp được Thầy Giác Hưng, ngồi nghe Thầy nói chuyện rồi Thầy lựa cho con những quyển kinh phù hợp. Con không ngờ rằng sau cuộc nói chuyện đó hạt giống xuất gia trong con được nảy mầm. Một tuần sau, con lấy tiền của nhà và chào Ba để đi nộp học mà không nói gì về chuyện muốn đi xuất gia vì sợ Ba buồn. Bởi trong số bảy anh chị em, con là người duy nhất còn đi học nên ba dành rất nhiều ưu tiên và hy vọng ở con, mong con có chút kiến thức để sau này không phải vất vả như các anh chị. Nhìn ba con thấy rất thương và muốn làm cho Người vui lòng khi về già. Ngồi trên chuyến xe khách để vào Sài Gòn mà trong đầu con cứ phân vân và suy nghĩ mãi không biết nên chọn con đường nào đây? Đi xuất gia hay đi học? Con bắt đầu đi lạc vào những dòng suy nghĩ, bao nhiêu nghi vấn về đời sống xuất gia tràn về, không biết trong chùa sống như thế nào? Nếu đi xuất gia thì liệu có hạnh phúc không? Mình sẽ làm gì khi ở đó? Rồi  trong đó có sự giận hờn, trách móc nhau không?… Còn nếu đi học gặp lại những chuyện như trước đây thì phải làm sao?… Nhìn qua cửa kính xe, cảnh tượng người chen chúc, vội vã, cuốn theo những bon chen của dòng đời. “Rồi mình cũng sẽ như họ sao?”, con tự hỏi. Xe vẫn không ngừng lăn bánh để hướng về Sài Gòn. Khi gần đến chùa của Hòa Thượng thì con nói bác tài xế cho xuống rồi gọi xe đi lên cốc của thầy Giác Hưng. Thật không thể tưởng được sự bình an và yên tĩnh nơi đây. Cốc của Thầy thật đơn giản, chỉ toàn bằng tre, xung quanh có rất nhiều cây lớn với bầu không  gian yên tĩnh làm lòng con lắng xuống nhiều. Sáng hôm sau con vẫn chưa tin là mình đang ở chùa cho đến khi tiếng chuông Đại hồng vọng lên con mới biết là mình đang nằm trên  một chiếc giường đơn sơ, con trầm tư và ý thức rất rõ hôm nay là ngày quyết định! Nếu không vào trường nộp tiền học trong ngày thì  phải đợi cơ hội năm sau.

 

Con đi dạo quanh khu rừng gần đó để suy nghĩ cho thật kỹ về quyết định của mình thì bỗng con nghe từ xa, một giọng đọc rất hay vọng lại. Bước chân con chậm lại và đặt khẽ xuống mặt đất để không bị những tiếng lá khô làm ồn, những lời đó con chưa từng được nghe. Từng lời như thấm vào tim con. Lát sau con vào cốc hỏi thì Thầy cho biết đây là sách đọc “Đường Xưa Mây Trắng” của Sư Ông. Hạnh phúc làm sao khi nhận thấy trong tâm mình có sự nhẹ nhàng và không có gì vướng bận. Vậy là con đã quyết định chọn hướng đi cho mình trong ý thức sáng tỏ về lẽ sống. Trở vào gặp thầy để nói ý định xuất gia của mình và con không mấy ngạc nhiên khi thầy nói con nên ở lại đây thêm nửa tháng nữa để nhìn nhận cho rõ về con đường mà con sẽ chọn. Trong thời gian này con viết đôi dòng xin lỗi ba và gửi số tiền lại cho gia đình. Mười lăm ngày ở cốc khiến tâm tư con mở rộng hơn, con không còn suy nghĩ nhiều nữa. Con được nghe thầy kể nhiều chuyện về đời sống tăng thân, cũng như những gì thầy biết qua băng giảng, điều đó đã cho con thêm nhiều niềm tin. Thầy dẫn con lên Tu viện Bát Nhã, nơi mà con chưa từng biết đến, rồi cũng chính nơi đây con đã tái sinh thêm một lần nữa. Con được sinh ra trong đời sống tâm linh.

 

Bốn năm nhìn lại sao nhanh quá, tuy vậy con thấy những tập khí trong con cũng được chuyển hóa khá nhiều. Cuộc sống của một người tu thật đẹp, lúc nào cũng hướng đến cái thiện, cái lành cho bản thân và cho mọi người. Nói đến đây lòng biết ơn sâu xa trong con tràn dâng. Con biết nếu không có Sư Ông, không có tăng thân … thì con không có được may mắn như ngày hôm nay, con không được trở thành một con người có hiểu biết, có tình thương và nhận ra được đâu là chân giá trị của hạnh phúc. Bên cạnh đó con được sống chung với những người mà trong tâm hồn, trong lời nói hay trong cách hành xử hàng ngày luôn ẩn chứa một tình thương vô hạn, ai cũng thật hiền, thật trong sáng. Đó là những sư anh, sư chị, sư em của con, những con người thích đem vui cho mọi người bằng cả tấm lòng của mình. Con mong cho tất cả những ai khi gặp phải những vấn đề khó khăn (có thể là như con trước đây) sẽ có cơ hội tiếp xúc với tăng thân và biết đâu sẽ tìm lại được cái mà mình nghĩ rằng có thể đã mất.

 

Tay trong tay đi chung một con đường

Năm nay con đã được hai mươi bốn tuổi, cái tuổi vẫn còn rất trẻ, vậy mà cảm thấy hối hận rằng tại sao mình không được gặp tăng thân sớm hơn, đi tu sớm hơn? Thêm một lần nữa con muốn nói rằng con thật biết ơn Sư Ông, người đã tạo ra tăng thân, đã truyền trao pháp môn cho chúng con tu tập, đã giúp cho rất nhiều người nhận ra được cuộc sống vốn tươi đẹp này! Những lúc khó khăn con hay nghĩ về hình ảnh của Sư Ông để làm nơi nương tựa và thực tập. Cám ơn tất cả những gì đã cho con có ngày hôm nay, con sẽ cố gắng thực tập và giữ gìn hoài bảo của Sư Ông và tăng thân.

 

Thế giới của chúng ta đẹp lắm, bây giờ nó có đẹp thêm hay xấu đi thì tất cả đang ở đây, trong tay của bạn, trong hơi thở ý thức trong tư duy, hành động …. từ cuộc sống hàng ngày của bạn.” Câu nói của Sư Ông làm con nhớ lại những điều không tốt mà con đã làm trước đây và cũng là cơ hội cho con có thêm ý thức bảo vệ cho hành tinh. Xin nguyện cầu cho những ai đang làm cho Đất Mẹ khổ bằng những chương trình thử vũ khí, khai thác khoáng sản, tài nguyên vô tội vạ và làm ô nhiễm nguồn nước… Thì xin dừng lại ngay bây giờ để cho tương lai còn có mặt.

 

EIAB mùa đông 19/12/2011

Con của tăng thân.

 

Thích chân Pháp Cứ