Format: Default

Mùa Vu Lan, Xóm Hạ, 2011

Ba thương kính!

Một ngày mới bắt đầu bằng trận mưa to gió lớn, cảm giác thật lạnh, con với tay lấy cái gì đó đắp thêm cho ấm rồi cuộn tròn trong chiếc mền thật sướng. Tiếng mưa rơi “lộp độp” trên mái lều nghe thật vui tai, như lời mời gọi của đất trời: “Con cún lười dậy đi nào!” Tỉnh giấc vươn vai mở cửa lều, ô hay! Bụt đã ngồi sẵn với nụ cười hàm tiếu, ngồi yên đó có mặt cho con với từng cảm thọ, từng sự kiện, tập khí, đến rồi lại đi. Vẫn nụ cười  kiên trì và độ lượng, Bụt cho con không gian lớn lên mỗi ngày.

Mùa Vu Lan lại đến, khiến con thêm trăn trở về những vụng dại lúc còn ấu thơ. Con nhớ có một lần con bệnh cần phải mổ, mổ xong người ta đưa con vào phòng dưỡng sức, mặc dù vẫn còn hôn mê nhưng con vẫn biết được là ba đang có mặt đó đi qua đi lại với tâm trạng bồn chồn. Rồi Má khẽ lay nhẹ “Ba đến thăm con kìa”. Con giả vờ như không biết gì, tránh né những lời hỏi han, quan tâm, mặc kệ với tâm trạng rối bời của ba. Con đâu biết tiền dùng để mổ là số tiền cuối cùng ba tích góp được, ba luôn cho con cảm giác đầy đủ, lúc nào con cũng cảm thấy giàu có hơn các bạn cùng lứa. Hiếm khi nào ba từ chối khi con cần xin cái gì đó.

Có một lần nhân dịp Tết về, con xin má đi Huế khoảng mười lăm ngày. Đó là điều khó mà chấp nhận, và chưa bao giờ xảy ra trong nhà của mình. Má giận khi con cố năn nỉ và làm áp lực với con bằng cách “con lên xin ba kìa”. Cuối cùng thì ba cũng đồng ý vì không nỡ từ chối sự hăm hở, trông mong, đầy hứa hẹn với những điều thú vị trong chuyến đi của con. Con đâu biết rằng sau đó là sự ngỡ ngàng và trách móc của các chị em vì sự thiên vị mà ba dành cho con.

Con luôn đùa giỡn và cười thật tươi với má, con luôn tíu tít kể lại cho má nghe những điều kỳ lạ khi con bắt gặp. Con đâu biết có một người rất cô đơn trong ngôi nhà của mình, được thể hiện dưới dạng một người cha nghiêm nghị và khó tính. Những lúc cơn nhức đầu đến với con, con cảm nhận rõ hơn được tâm trạng cô đơn, một thân một mình vượt qua cơn đau mà ba phải chịu đựng. Trước ngày ba hấp hối, con nhớ đã lâu lắm rồi con không tâm sự với ba, chưa một lần chia sẻ những ước mơ của con, cũng chưa bao giờ kể về người con thương. Mình sống với nhau như người ở trọ, con đã không có mặt giờ phút ba lìa bỏ cuộc đời. Chắc rằng ba cần lắm một ánh mắt quan tâm, một cái siết thật chặt lúc cuối đời. Những điều đó luôn dằn vặt con.

Ba kính thương!

Con chẳng biết làm gì hơn để đền đáp công ơn của ba bằng cách chọn cho con một đời sống đẹp, xứng đáng là sự tiếp nối của ba. Tuy đường con đi không trãi bằng gấm nhung, nhưng là một con đường với đầy hoa thơm trái ngọt, chứa chan tình người. Nơi đây cho con không gian nhìn lại chính mình, nhìn lại những tập khí, những lầm lỗi và cũng cho con cơ hội để chuyển hóa chúng. Hơn nữa, con có cơ hội để nuôi dưỡng những hạt giống tốt trao truyền từ ba. Một bình nước thật nóng được đặt sẵn trên bàn mỗi buổi sáng như sưởi ấm lòng người. Văng vẳng đâu đó giọng cười thật sảng khoái từ các sư chị sư em kéo con về giây phút hiện tại. Nhìn sư chị kiên nhẫn sửa cho con từng con chữ mà lòng dạt dào dâng lên niềm thương mến. Học chữ tây chữ ta để có thêm cơ hội phụng sự mong đền đáp công ơn thầy tổ, cũng như cho con thêm cơ hội hiểu các chị em xung quanh hơn. Hình ảnh các chị em ngồi chơi có mặt cho nhau, tuy không nói một lời nhưng vẫn cảm được tâm trạng đang là. Những khoảng lặng như tất cả những gì muốn gởi gắm. Những lúc cùng cười thật sảng khoái như vừa cởi bỏ cho nhau chiếc vỏ ốc.

Còn gì quý hơn khi bắt gặp hình ảnh quý sư cô từng bước chân chậm rãi tận hưởng  cuộc sống. Bình an tháo gỡ khúc mắc cho thiền sinh như một sự động viên khích lệ cho sự lựa chọn của con trên con đường này.

Mỗi ngày con mỗi tươi hơn, nhẹ nhàng hơn, bình an hơn, chấp nhận hơn với những dằn vặt của con. Con thấy con đẹp ra mỗi ngày trong lời nói, trong cách hành xử… Đời sống con ngày thêm ý nghĩa. Nếu cho con một điều ước, con không ước ba sống lại để con có cơ hội hành xử hay hơn, con sẽ chỉ ước những nơi ba đến đều có những điều may mắn như con, những con người, những cơ hội, những tình thương, nơi có những cách sống giúp ba tháo gỡ khó khăn và tạo nhiều niềm vui trong cuộc sống. Ba ơi, con cũng rất tự hào con là người Việt mang trong con thêm dòng máu của người con trai Trung Hoa. Con sẽ sống và thở cho cả hai dân tộc mình, cho hai dòng máu đang luân chuyển trong con.

Thương kính ba luôn,

Con gái của ba,

Chân Tự Nghiêm

Mẹ thương mến.

Đây là lần đầu tiên con có cơ hội viết một lá thư cho Mẹ. Con rất là hạnh phúc được có Mẹ là Mẹ của con. Mẹ luôn luôn có mặt cho con trong cả lúc con vui, lúc con buồn. Và con cũng sẽ luôn có mặt cho Mẹ mỗi khi Mẹ cần đến con.

Con yêu Mẹ, Maman à.

Con: Ngô Sơn

Mẹ thương ơi.

Hôm nay là một ngày đặc biệt con phải nói với Mẹ một điều thật là quan trọng này: “Mẹ ơi! Con yêu Mẹ.” Nếu như giờ này Mẹ đang ở gần con thì con sẽ không nói nên lời. Con biết rằng Mẹ đã có nhiều khó khăn để lo lắng cho con. Vì vậy con xin hứa với Mẹ rằng: “Từ hôm nay con có thể làm tất cả để Mẹ có thể tự hào về đứa con của mình.”

“Mẹ ơi! Mẹ là người tuyệt vời nhất”

Con của Mẹ

Cao Lĩnh

Hè năm trước Tâm Anh đã từ Mỹ về Đức thăm Ba, năm nay hai cha con về Làng ở lại hơn hai tuần. Đến tuần thứ 4, Ba Tâm Anh có việc ở sở làm nên hỏi ý Tâm Anh có muốn ở lại Làng cho hết khóa tu mùa Hè không? Tâm Anh đã đồng ý ở lại Làng tiếp tục sinh hoạt, và trước khi đi Ba Tâm Anh đã gửi lại cho Tâm Anh bức thư sau:

Tâm Anh thương

Với lá thư này, Ba muốn nói với con vài lời vào dịp Lễ Hoa Hồng Cài Áo ở xóm Trung, Làng Mai. Trước tiên, Ba muốn nói rằng: “Ba rất hãnh diện về con trai của Ba”. Thấy con đã lớn lên, tự lập và hòa đồng vào sinh hoạt của Làng Mai, Ba vui lắm. Nhất là học được cách Làm Mới tuần trước, con đã thực tập liền làm Ba cảm động và thương con vô cùng.

Ba hy vọng trong tuần còn lại, con sẽ cố gắng nghe lời quý thầy, quý sư cô để tu tập tốt, đó là nguyện vọng duy nhất của Ba. Nhất là cố gắng học và hiểu ý nghĩa của Lễ Bông Hồng Cài Áo để sau này con không phải hối tiếc như Ba đã và đang hối tiếc là đã chưa bao giờ nói với bà nội con rằng: “con thương Mẹ, Mẹ có biết không!”

Ba thương con

Ba

Ba yêu, Mẹ yêu!

Con đang ngồi trong thiền đường chuyển hóa và đang viết bức thư này  cho Ba Mẹ. Cũng giống như 20 cô cậu thanh thiếu niên khác. Thật là quan trọng khi mà người ta phải nói với Bố Mẹ mình rằng: “người ta yêu Bố Mẹ mình”. Chính vì những người con như tụi con trong cuộc sống hằng ngày này rất ít khi, hoặc không bao giờ cởi mở để nói với Bố Mẹ. Nhân dịp Vu Lan lần này, con xin được gởi những tâm sự này qua lá thư. Con muốn nói với Ba Mẹ rằng: “Con hiện đang rất là hạnh phúc. Trong thiền đường chuyển hóa này đã cảm nhận được bầu không khí an bình và con rất háo hức mong chờ những ngày con được tiếp tục ở lại Làng. Điều này con đã có được và con thật lòng cảm ơn Ba Mẹ. Cảm ơn Ba Mẹ đã luôn muốn những điều tốt nhất cho con và xin cảm ơn Ba Mẹ đã luôn quan tâm, chăm sóc con. Con hy vọng rằng vào một ngày nào đó trong tương lai, con sẽ làm cho Ba Mẹ thật là hãnh diện.

Con gái của Ba Mẹ

Ni

Ni thương của Má!

Thường thường vào dịp Lễ Vu Lan là cơ hội cho những người con nói lên sự biết ơn của mình đối với cha mẹ, nhưng Má nghĩ, mình có thể làm khác. Dịp Lễ Vu Lan là cơ hội cho Má nói lên niềm hạnh phúc của Má khi có con bên cạnh.

Ba Má thấy mình may mắn khi có đứa con ngoan như con, ít khi làm cho Ba Má buồn hay lo lắng.

Má nhớ có nhiều lúc đi đâu về nhà với sự bực bội, rồi Má la Ni với những chuyện không đâu, không đáng để la tí nào. Con có biết là la con xong, tối hôm đó Má không ngủ được vì thấy mình quá vô lý và hối hận cả đêm. Má biết chắc con cũng buồn lắm và cũng không ngủ được.

Có một lần, sau khi la con, Má thấy mình không đúng nên xin lỗi con. Hôm đó con đã nói rằng: “con không hề giận Má vì con không muốn tưới tẩm hạt giận dữ trong con. Nghe con nói làm Má thấy rất hổ thẹn với chính mình và không ngờ con gái Má thực tập giỏi hơn Má nhiều.

Ni có biết rằng có những lúc con đi xa, đêm ngủ thiếu con bên cạnh, Má không thể nào ngủ được, và đôi khi nước mắt của Má cứ tuôn trào vì sợ một ngày nào đó sẽ không còn con bên cạnh. Con có biết tại sao mấy tuần nay má dọn xuống phòng ngủ riêng không? Vì Má muốn chuẩn bị tinh thần cho mình để ngày nào đó con có đi xa Má thì Má không đến nỗi buồn khổ như hồi anh Mẫn dọn ra ngoài. Má phải chấp nhận sự trưởng thành và tự do của con.

Đôi lúc nghe con nói chuyện thật chững chặc, thấy vậy mới biết là con mình đã lớn chứ không phải là còn nhỏ như ngày nào mà mình phải chạy theo nhắc nhở. Má luôn tự nhủ rằng: phải luôn luôn tôn trọng những quyết định của con, dù biết những quyết định ấy không đúng theo ý muốn của Ba Má, nhưng con phải có cơ hội để có kinh nghiệm trong cuộc đời.

Má cảm ơn sự hiện diện tươi mát và hồn nhiên của con đã đem lại nhiều niềm vui cho Ba Má. Má sẽ tập sống thật sâu sắc từng ngày và trân quý niềm hạnh phúc có con bên cạnh.

Má thương con rất nhiều

Má

Mẹ thương, Ba thương!

Hôm nay là ngày của Mẹ, vì thế con sẽ viết thư cho Bố Mẹ. Con viết lá thư này để nói cho Bố Mẹ biết: “Bố Mẹ quan trọng với con biết dường nào!” Con thật là biết ơn Bố Mẹ đã nuôi dưỡng và đã chịu đựng được con trong những khi con bực nhọc. Chẳng hạn như khi con bị người ta xí gạt, hay khi Basti bỏ con về Koln, con đã cằn nhằn cả tiếng đồng hồ nhưng Bố Mẹ vẫn luôn có mặt đó cho con.

Xin cảm ơn Bố Mẹ đã lắng nghe con.

Con

Thảo

Mùa Vu Lan 2011, Làng Mai

Thư Mẹ gửi cho con, Phương Thảo Diệu Dược

Thảo ơi, Mẹ rất xúc động khi viết lên dòng cảm nghĩ này, nơi đây, lúc con tròn 16 tuổi “tuổi trăng tròn” “tuổi bẽ gãy sừng trâu” mà người ta thường nói. Đặc biệt hơn là mẹ con mình lần đầu tiên ở Làng, tại Pháp. Mẹ nhớ, trong cuộc đời Mẹ có vui, có buồn: khi mẹ của Mẹ mất, khi con ra đời, rồi con lớn lên và bệnh… Gia đình của mình đã đi qua những thăng trầm, những khổ đau. Nhưng nhờ lòng thương con, tình mẫu tử và sự trợ lực của Tam Bảo đã giúp Mẹ có hy vọng vượt qua, dù cơn bão quá phũ phàng. Nhưng Mẹ vui và cám ơn con đã vì Ba Mẹ mà đến đây, và con đã tìm được sự an lành. Mẹ cám ơn con đã cố gắng hòa đồng với tập thể cộng đồng dù đây là lần đầu tiên đối với con. Con đã cố gắng ăn cơm đều dù con không thích. Mẹ nhớ, ở nhà con chỉ ăn cơm khi Mẹ nấu canh chua mà thôi, và con đã nói: “Con cám ơn Mẹ, canh chua ngon quá!”, Mẹ vui mà trào nước mắt.

Nhờ quý thầy, quý sư cô, đại chúng và các bạn trẻ đã giúp đỡ con và tập con đi từng bước, tự tin và mạnh dạn hơn. Mẹ con mình rất biết ơn phải không con? Dù thời gian ngắn ngủi nhưng Mẹ đã học rất nhiều và Mẹ hy vọng một ngày nào đó con sẽ nói: “Mẹ ơi, con muốn về Làng Mai lần nữa”, Mẹ sẽ vui lắm khi nghe lời này…

Con có nói là: “Ba  Mẹ không hiểu con vì không làm theo ý con”. Thật ra Ba Mẹ hiểu con nhiều lắm và lo cho con khỏi bị vấp ngã, vì con buồn thì làm sao mà Ba Mẹ vui! Ba Mẹ chỉ muốn con vui nhiều và cười nhiều hơn ở cái tuổi vô tư nên thơ này và con cũng biết là Ba Mẹ rất rộng lượng và khoang dung đối với con, nhất là Ba của con. Đến ngày nào đó, con khôn lớn hơn con sẽ nghĩ lại. “Woa! Sao mình lúc đó lại như thế?” Mẹ tin chắc rằng con sẽ hết bệnh và đi học bình thường, có bạn dễ thương giúp con vượt qua những khó khăn và thấy đời sẽ vui hơn.

Thương con thật nhiều

Ba Mẹ

Mùa Vu Lan 2011, Làng Mai

Những ý nghĩ về ngày báo hiếu về Mẹ

Mẹ ơi dù đã hơn 30 năm nay, Mẹ không còn nữa nhưng từ khi con biết và hiểu về Phật Pháp, con nhớ và khóc rất nhiều mỗi khi Vu Lan về. Các thầy ở chùa hỏi: “ Mẹ cô mất bao lâu rồi?” Con nói: “Thưa thầy đã qua 30 năm mà con cứ ngỡ như mới ngày hôm qua.”

Nghĩ lúc mẹ còn sống, lo cho chúng con, mẹ không hề than van, đôi lúc mẹ buồn, mẹ khóc mà con mẹ dù đã trưởng thành vẫn không biết đến an ủi mẹ, hay nói: “Mẹ ơi con thương Mẹ!” Đến khi Mẹ mất và con được làm Mẹ thì con mới hiểu công lao của cha mẹ rất là lớn lao, rất là thấm thía và rạt rào tình yêu:

“Công cha như núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”

Dù ở quê hương hay ở quê người thì tình yêu thương mẹ cha không hề phai trong con.

Con thấy con không trọn đủ bổn phận làm con đối với Mẹ, con rất ân hận thì Mẹ không còn nữa. Mẹ ơi! ước gì Mẹ hiện hữu bằng con người thật ở đây. Nhưng con vẫn biết là Mẹ đang ở trong con. Cũng may con còn có Ba lúc nào cũng an ủi và chăm lo cho chúng con. Con cũng cám ơn Ba đã 90 tuổi rồi mà vẫn còn lo nghĩ đến con, đến cháu. Con xin cúi đầu xá lạy Ba để mà tạ lỗi, vì đến tuổi này mà Ba vẫn chưa được an vui. Con xin lỗi Ba, bây giờ con mới hiểu lời Ba nói với con lúc mẹ con mất: “Ba còn sống, là còn chịu khổ hơn người ra đi!!!” Ba còn nói: “Thọ, khổ”

Con thương Ba và nhớ Mẹ

Con

Diệu Tiết

Làng Mai, 31.07.2011

Hai con thương

Hôm nay nhân dịp Lễ Bông Hồng Cài Áo, quý thầy quý sư cô khuyến khích Ba Mẹ viết thư tình cho các con. Đây là một sáng kiến hay đó các con. Ba Mẹ đã từng viết email, SMS.v.v.. cho các con nhưng ít viết thư “tình”, lại bằng tiếng Việt nữa!

Nghĩ lại thấy tụi con giỏi ghê. Sinh ra bên châu Âu này, ngoài tiếng Đức phải nói thật hay như người Đức 100%, còn phải giỏi thêm tiếng Anh, tiếng Pháp.v.v.. Vậy mà về nhà, con cứ nghe Ba Mẹ kêu hoài “nói tiếng Việt đi!”, rồi lại nghe nhắc nhở luôn miệng: “ráng học giỏi nghe con!” Mà Ba Mẹ đâu có nhiều thì giờ cho tụi con đâu. Sáng tụi con đi học sớm, trưa nhiều ngày phải tự mua bánh mì hay về nhà hâm nóng đồ ăn một mình, chiều tối Ba Mẹ mới về, nấu nhanh một món gì đó, và ăn nhanh, rồi cũng mệt mỏi nên ít giúp tụi con được nhiều. Lại cứ đòi tụi con giỏi đủ thứ: học giỏi, đàn hay, biết tiếng Việt… nhiều thứ quá. Vậy mà chúng con đều làm được cả. Nên Ba Mẹ rất vui và hãnh diện về tụi con lắm. Hôm nay Ba Mẹ muốn nói với tụi con: Ba Mẹ thương tụi con rất nhiều. Bên cạnh thương, Ba Mẹ cố gắng hiểu tụi con nhiều hơn để tụi con có thể cảm nhận trong Ba Mẹ là một người bạn nữa, người bạn lúc nào cũng lắng nghe mọi niềm vui, nỗi buồn của tụi con. Đó là lời hứa cam kết với hai con đó.

Ba và Mẹ

Hè năm nay cả gia đình chị Đài Trang lại về Làng bốn tuần, ba tuần trước cả nhà sinh hoạt tại xóm Hạ bằng tiếng Pháp. Đến tuần thứ tư, cả nhà về cắm lều tại xóm Trung, xóm dành cho người Việt và dự Lễ Bông Hồng Cài Áo. Đây là bài thơ chị Đài Trang làm khổ một cho bé Minh An vào dịp Bông Hồng Cài Áo năm 2010. Năm nay dòng thơ tự nhiên đến, chị xin hát cho bé An nghe trong Lễ Bông Hồng với Lời Tâm Sự của Mẹ:

Minh An, An – Claice của Bố Mẹ!

An ơi An à
An đến với ta
Cho ấm lòng ta
Cho vui đời ta
Cho cười cười cười…

A a a à
A á à a
A a A a
A a a A

Ai ơi ai ai!
Mình đến Làng Mai
Năm em lên hai
Nay em đã ba
Thở vào thở ra
Thở vào thở ra
Hạnh phúc quá ta.

A a a à
A á à a
A a A a
A a a A

Sư Ông dạy chúng ta
Chính Bụt là ta
Thiền trà, thiền ca
Chánh niệm sâu xa
Tăng thân bọc ta
Tình thương tràn ra
An lạc quá ta.

A a a à
A á à a
A a A a
A a a A

Cảm ơn Minh An đã đem hạnh phúc và niềm vui đến cho Bố Mẹ. Bố Mẹ nguyện sẽ tiếp tục tục thực tập để đem hạnh phúc, niềm vui này đến với con, với gia đình mình, với hàng xóm mình và thế giới mình

I love you

mẹ Đài Trang

Người viết: cô Hiệp

Các con thương yêu của Mẹ!

Mẹ đang hạnh phúc lắm các con có biết không?

Hè năm nay cả nhà mình đều về Làng tu tập. Mẹ vui mừng khôn tả vì đây là mơ ước lớn nhất của Mẹ. Giấc mơ của Mẹ bao năm nay mới được toại nguyện. Bố khoe với Mẹ, ngày nào Bố cũng dậy sớm ngồi thiền, các thầy và các sư cô khen Huy năm nay tu tập tinh tấn hơn mọi năm. Được ngâm mình và bơi lội trong không gian thật bình an, đầy ắp thương yêu của Sư Ông, của quý thầy và quý sư cô, cũng như tăng thân bao quanh, các con và Bố hẳn đã được nuôi dưỡng và trị liệu rất nhiều. Mẹ thật sung sướng và chắc sẽ trẻ thêm được vài tuổi.

Hôm nay là ngày Lễ Bông Hồng Cài Áo. Mọi người đều náo nức chuẩn bị cho buổi Lễ thật ý nghĩa này: ngày vinh danh tình Mẹ. Nhưng thật là thiếu sót nếu chúng ta lại quên đi lòng hiếu thảo của những người con như Ngài Mục Kiền Liên, phải đi qua bao nhiêu cửa ngục để cứu mẹ thoát khỏi cảnh khổ nơi địa ngục.

Sư Ông đã chỉ cho chúng ta thấy rõ và ý thức được Mẹ và Con luôn tương tức nhau. Mẹ chỉ được gọi là mẹ khi bắt đầu có con và ngược lại con chỉ được gọi là con khi có mẹ. Danh từ Mẹ và Con có đồng thời cùng một lúc. Nếu ta có ngày vinh danh tình Mẹ thì đồng thời cũng là ngày để vinh danh lòng hiếu thảo, kính yêu, phụng dưỡng cha mẹ của những người con mà tiêu biểu là Ngài đại hiếu Mục Kiền Liên.

Ngày xưa khi các con còn nhỏ mẹ thường hay ru các con:

“Ầu ơ…ơ…ơ…ơi…

Ví dầu cầu ván đóng đinh

Cầu tre lắc lẻo gập ghềnh khó đi

Khó đi mẹ dắt con đi

Con đi trường học, mẹ đi trường đời.”

Trường đời với những truân chuyên, khắc nghiệt mẹ đã đi qua, những khó khăn, gian nan trong học hành, thi cử nơi trường học, các con cũng đã vượt. Bố Mẹ và các con đã dìu nhau đi qua những gập ghềnh, lên đênh của cuộc sống. Trong những năm tháng bên nhau ấy không phải lúc nào tình cảm của gia đình mình cũng đầm ấm, an vui, hạnh phúc. Vì vận nước nổi trôi, Bố Mẹ phải bỏ quê hương mà đi và thật đau lòng khi bất đắc dĩ phải bứng các con  ra khỏi gốc rễ văn hóa của tổ tiên ông bà và vun trồng các con vào một nền văn hóa nơi xứ người.

Với những khó khăn bươn chải với cuộc sống lúc ban đầu nơi đất khách quê người, Bố Mẹ vẫn luôn trăn trở về môi trường sinh hoạt mới của các con và lo sợ các con sẽ quên đi nguồn gốc văn hóa của dân tộc mình. May mắn thay chúng ta có Sư Ông và Làng Mai là nơi đã giúp các con quay về nguồn cội. Sư Ông đã dạy các con biết phân biệt và chọn lọc đâu là hoa, đâu là rác của cả hai nên văn hóa của tổ tiên và văn hóa bản địa nơi các con đang sinh sống và lớn lên từng ngày. Trong quá trình mò mẫm, chọn lọc ấy những lấn cấn, xung khắc giữa Bố Mẹ và các con tất nhiên sẽ xảy ra. Vì vậy về bố mẹ đôi lúc đã muốn áp đặt các con phải tuyệt đối tuân theo một cách máy móc như ngày xưa ông bà đã từng răn dạy bố mẹ và các con cũng ít nhiều bị sứt mẻ.

May mắn và phước đức cho gia đình mình, những lời chỉ bảo của Sư Ông đã giúp chúng ta vượt qua những khó khăn bế tắc ấy. Ngày xưa mẹ chỉ biết có cầu tre lắc lẻo và cầu ván đóng đinh. Bây giờ Sư Ông dạy mẹ phải biết thực tập để đi qua hai chiếc cầu mầu nhiệm khác: đó là cầu Hiểu và cầu Thương.

Khi chúng ta đã thành công trong việc đi qua cầu Hiểu thì mọi việc bỗng sẽ dễ dàng hanh thông, hạnh phúc sẽ lớn nhanh như sức thần Phù Đổng, tình thương sẽ trang trải, đầy ắp.

Niềm vui của các con chính là niềm vui của bố mẹ. Ngày còn nhỏ, khi ôm con vào lòng cho con bú sữa, nhìn đôi mắt đen láy và đôi tay bụ bẫm của các con, mẹ hạnh phúc không sao nói được. Mẹ nhủ thầm: Cám ơn con đã có mặt cho Mẹ để Mẹ được có diễm phúc làm Mẹ.

Bây giờ các con khôn lớn, có đứa đi làm xa, song mỗi tuần được nghe điện thoại các con gọi về: “Mẹ! Mẹ ơi! Mẹ có khỏe không?” là Mẹ cũng vui sướng như ngày xưa vậy. Các con đã nuôi dưỡng mẹ thật nhiều bằng những lời hỏi thăm thường xuyên và những âu yếm nhẹ nhàng mỗi khi Huy đến ôm mẹ, mi mẹ và nói: “Mẹ ơi, con rất hạnh phúc khi được làm con của Mẹ, khi được có mẹ là mẹ của con”.

Mẹ đã an tâm và không còn lo sợ phải rơi vào tình trạng của một người mẹ khổ đau than rằng: “Ngày xưa Mẹ chỉ cho con một cục kẹo, một cái bánh mà lúc nào con cũng quấn quýt bên mẹ. Bây giờ Mẹ cho con cả cuộc đời mà con không nhận và chỉ muốn xa mẹ”

Mẹ luôn cám ơn Bụt, cám ơn Sư Ông đã dạy cho chúng ta biết tiếp xúc và thực tập bước chân chánh niệm, hơi thở ý thức, biết trân quý những mầu nhiệm của cuộc sống, biết hạnh phúc khi các con còn có bố mẹ và bố mẹ luôn có các con thương yêu chăm sóc.

Mai mốt khi về nhà, mẹ lại tiếp tục ru các con:

“Ầu ơ…Ví dầu cầu ván đóng đinh

Cầu tre lắc lẻo gập ghềnh khó đi

Khó đi mẹ dắt con đi

Con đi học thở

Mẹ đi học thiền.”

Về Làng tu tập vui quá, phải không các con?

Năm sau Làng mình kỷ niệm 30 năm, gia đình mình chắc chắn phải về để tận hưởng hạnh phúc tuyệt vời nơi ngôi làng kỳ diệu này. Mẹ đang ngồi dưới gốc cây tùng phía sau Xóm Trung để viết thư cho các con. Mẹ thương trao về Bố và các con một ít nắng hanh, vài cơn gió nhẹ và tiếng chuông chùa thong thả ngân trong bình minh.

Được rửa mắt trên những cánh đồng cỏ xanh mướt, đôi mắt mẹ chắc sẽ xanh trong và sáng hơn. Đằng xa kia là một màu vàng rực của hoa Hướng Dương. Buổi chiều ở Làng thật đẹp và bình an. Mẹ đang lặng người để tận hưởng cái đẹp và dễ thương của cảnh vật và con người nơi đây.

Mẹ ôm thật chặt các con và Bố vào lòng.

Mẹ

Ơn cha, nghĩa mẹ tự bao giờ đã là kho tàng, là gia tài của thương yêu, hi sinh. Tình thương của cha mẹ thì âm thầm, kín đáo mà thâm sâu. Nét đẹp ấy đã biểu hiện với cả cuộc đời hành động cho tình thương con. BBT chúng tôi xin gởi đến quý vị những bức  tâm thư của các bậc cha mẹ viết cho những đứa con của mình trong mùa Vu Lan.

Đây là lá thư của bác Tuấn tâm sự với các con của mình:

Các con Bảo Thi, Bảo Tín, Bảo Ý (dù Bảo Ý không có mặt tại đây)!Sư cô Hiển Nghiêm “năn nỉ” ba viết thư cho mấy con. Lúc đầu ba từ chối nhưng thấy sư cô cười dễ thương quá (sư cô cũng trạc tuổi Bảo Ý) nên mới có những dòng chữ này. Chúng ta cùng cảm ơn sư cô nhé.
Các con thương của ba!
Hôm qua Thầy Pháp Tân đưa cả nhà đi thiền hành và sau đó ngắm mặt trời lặn. Tuyệt đẹp! Cả một vòm trời vàng rực ánh dương. Ngồi trên đám ruộng vừa gặt xong, còn thơm mùi cỏ, ba được nhìn mặt trời đi chầm chậm xuống. Chầm chậm nhưng thực sự chỉ trong vòng hơn năm phút là mặt trời mất hút. Kỳ lạ, mầu nhiệm quá.
Ba chợt nhìn về phía bên trái và nhìn thấy một vầng trăng khuyết, trăng thượng tuần. Ba hiểu thêm lời của Sư Ông và nghĩ đến các con: “sự sống vẫn luôn còn tiếp nối…”. Mặt trời vừa đi, nhưng ánh sáng vẫn được gửi lại qua ánh trăng. Ánh trăng thượng tuần mấy hôm nay quá đẹp, các con cũng công nhận như thế. Các con đã tiếp nhận những yêu thương của ba  mẹ và ba mẹ cũng đã làm như thế.

Những ngày bình yên ở đây ba nghĩ nhiều đến gia đình mình. Nghĩ đến má phải ở nhà một mình. Nghĩ đến Bảo Ý đang thực tập ở Luxembourg. Bảo Ý thành công nhiều trong việc học, trong công ăn việc làm nhưng ba hơi lo ngại sự thành công này kéo Bảo Ý phải chạy theo, chạy quá nhanh theo những bánh xe hối hả của cuộc đời. Có cần thiết như thế không con? Ba thương Bảo Ý nhiều lắm. Phải cẩn thận đó con ơi!
Mấy hôm nay, nhìn sư cô Hiển Nghiêm cười, nhìn chị Nhã (con cô Yến) ba nhớ đến những ngày Bảo Ý nắm tay chị Nhã chạy đùa cười vui ở Xóm Hạ. Ba mong có ngày cả gia đình mình năm người cùng có mặt đầy đủ ở đây, cùng hưởng những ngày bình yên bên nhau như vậy.

Ba rất vui khi có Bảo Thi và Bảo Tín ở bên cạnh ba. Hai con không phải chỉ chiều ý ba về đây, mà hai con đã thực sự tận hưởng những ngày tuyệt vời này (chỉ tiếc là thiếu má). Hai con đã tìm thấy niềm vui ở đây. Ba rất hãnh diện về điều này. Niềm an lạc này, chỗ dựa giáo lý thâm diệu của Phật pháp sẽ giúp các con vượt qua bất cứ khó khăn nào trong cuộc sống sau này. Ba không còn lo ngại cho các con vì các con đã có hành trang vững chắc trong tay. Hãy giữ lấy, hãy trân quý nó!
Dĩ nhiên những ngày ở đây ba nghĩ nhiều đến má, nhưng ba không viết ra ở đây, quê lắm! Tuần tới khi về đến nhà ba sẽ có một tuần dành riêng cho má, cám ơn các con đã giúp ba má trong chuyện này.
Ba má rất thương và tin tưởng ở các con, luôn tin tưởng vào các con.
Ba má Tuấn – Phấn

Đây là một lá thư khác,

Xóm Trung, 19.07.10
Ngọc Tuấn và Phúc Hải yêu quý!
Mẹ cảm ơn sự có mặt của các con trong cuộc đời của mẹ, các con là sự sống, là hơi thở của mẹ.Mùa hè năm nào các con cũng theo mẹ về Làng thăm Sư Ông và tu học cùng cùng quý thầy cô và các bạn trẻ trên toàn thế giới. Tuấn ơi! Mẹ rất thích khuôn mặt của con. Mỗi lần con cười mẹ thấy con rất đẹp. Con luôn luôn lo lắng cho mẹ và em Phúc Hải. Mỗi lần mẹ đi làm hay đi học con đã thay mẹ nấu cơm cho em ăn và con đã thay mẹ dạy em Phúc Hải phải biết sống cho gọn gàng.

Phúc Hải ơi! Nhiều lần mẹ cứ nhìn trộm con, con có khuôn mặt thánh thiện và mái tóc dài và đẹp. Mẹ biết con rất thương anh Tuấn, mỗi lần đi làm về thấy con xoa bóp cho anh Tuấn, mẹ vui lắm. Một ngày kia anh Tuấn phải học thi, con đã nấu cơm và mang vào phòng cho anh Tuấn ăn. Mẹ biết các con thương nhau, nghe lời nhau và chăm sóc lẫn nhau làm mẹ hạnh phúc. Mẹ biết con thương mẹ, con biết sống tiết kiệm, con sợ mẹ vất vả nên khi mua một đôi giày cho con, con cũng mua đôi ít tiền nhất. Cái quần thể thao của con bị rách, con đã ngồi xuống lấy kim chỉ khâu chỗ rách lại, anh Tuấn và mẹ thấy con khâu quần cũng muốn giúp con. Nhờ cái quần rách mà cả ba mẹ con đã quây quần hạnh phúc bên nhau. Có nhiều lần các con hỏi mẹ có còn tiền để mua gạo nấu cơm cho các con ăn không. Mẹ đã trả lời rằng, mẹ có nhiều tiền trong trái tim lắm, đó là tình thương của mẹ dành cho các con.
Mẹ yêu các con và rất tự tin nơi các con đã tự lập sống và đi học. Mẹ chúc các con một mùa hè vui vẻ.
Mẹ của các con
Nguyên Hồng

Đây là một lá thư của một người mẹ đã tâm sự với đứa con trai yêu quý của mình bằng cả nước mắt và tình thương yêu.

Con trai yêu quý của mẹ!
Cám ơn con đã mời mẹ về Làng Mai. Hai tuần vừa qua là khoảng thời gian đẹp nhất trong cuộc đời của mẹ. Mẹ có cơ hội đi sâu hơn vào sự tu tập cùng tăng thân. Mẹ rất tiếc về những gì không có chánh niệm đã xảy ra trong quá khứ và nếu nó đã gây cho con buồn khổ thì cho mẹ xin lỗi. Cảm ơn con đã vững mạnh trong những lúc mẹ không vững mạnh được. Mẹ biết ơn con đã chăm sóc mẹ khi mẹ bệnh. Con là tình thương của cuộc đời mẹ. Con là niềm hạnh phúc và là những tia nắng ấm áp trong những ngày mây mù của mẹ. Cảm ơn sự biểu hiện của con trong cuộc đời của mẹ.
Thương con nhiều
Mẹ, Hà

Còn đây là bức thư của chị Tường Liên tâm sự với hai đứa con của mình.

Hai con thương! Mẹ rất thương hai đứa. Mẹ cố gắng làm được những gì mẹ nghĩ để cho hai con được vui. Mẹ rất quý Tùng, đã phụ giúp mẹ rất nhiều để lo nhà cửa và ngoài vườn. Những chuyện mà lẽ ra có ba con, là ba phải làm. Con còn nhỏ mà con như người đàn ông mạnh mẽ cho mẹ nương tựa, an ủi mẹ rất nhiều. Mẹ cũng thương Lichi, khi biết nó không tìm thấy hạnh phúc bình dị của ba mẹ con. Mẹ hy vọng đem con về Làng từ từ con sẽ hiểu ra đâu là hạnh phúc thật sự bền vững, hạnh phúc đến từ đâu và làm sao để gìn giữ. Tùng cũng phải giúp chị hai, như con đã thông cảm, thương và giúp mẹ vậy.
Thương các con nhiều lắm

Mẹ, Tường Liên

Sau những ngày từ Viện Phật Học Ứng Dụng Châu Âu về lại Làng, tôi muốn ngồi xuống viết một điều bí mật, nó đến tình cờ như thật. Bạn biết không, không khí học đường đã đem tiếng ve về Học viện, tiếng ve gọi hè, tiếng ve giòn giã từng hồi trên lùm cây quê hương. Bên khung cửa, tôi và các bạn đang chụm đầu giải những đề toán cho mùa thi… Hình ảnh thân quen quá, nhưng bất giác tôi nhận ra sự căng thẳng, sợ hãi, lo âu và hoài vọng đang đến trong tôi, trong các bạn. Tôi thở. Tiếng ve vẫn inh ỏi cả một khu vườn nắng gắt. Âm thanh của những chú ve như hồi trống giục giã cho mùa thi làm lòng tôi thêm hồi hộp. Tôi thở cho chú ve và thì thầm với chú:

“Thở vào, tôi biết chú đang khẩn trương báo hiệu hè về.

Thở ra, tôi biết tôi đang có mặt cho mùa thi”

Cứ như thế, giọng chú ve trở nên yên lắng hơn, lòng tôi cũng lắng lại, tôi thanh thản tiếp tục với những bài toán đang giải. Ngước mắt lên, tia nắng xuyên qua kẽ lá thật đẹp, tôi chầm chậm đặt bút xuống và nhìn những tán lá mầu nhiệm đang che phủ bóng mát cho tôi. Bình yên đến lạ. Khu vườn hôm nay sao đẹp, tươi mát và an lành quá! Tôi ý thức mùa thi về cũng ngọt ngào như giờ phút tôi đang ngồi thanh thản ôn thi dưới tán lá này, lúc này và ở đây.

Bạn thấy lạ không, khi tôi đang ngồi ở Làng, Pháp quốc, xa quê hương mà sao gần quá vậy. Ở đây không có tiếng ve rộn rã mùa thi, không có trường xưa, bạn cũ, vậy mà tôi như sống lại với những gì mà tôi đã có. Sống lại thật bình an và thật đẹp. Tôi nhận ra tôi đang ngồi trong khung trời đại học để học yêu cuộc sống này từ những điều mà tôi và bạn chưa từng được làm, được sống.

Chúc các bạn học bình an, thi bình an và may mắn sẽ đến trong từng hơi thở nhẹ. Còn tôi, tôi sẽ chọn học một phân khoa mới giúp tôi giải quyết những khó khăn, khổ đau của tôi, của bạn. Và tôi tin chứng chỉ niềm vui sẽ đến trong từng trang sách, từng bài giảng dưới mái ấm học đường mà tôi đang sống. Để hẹn ngày trở về tôi lại gặp bạn chân thành và thương kính như những ngày mình đã từng có mặt cho nhau.

Tôi sinh ra và lớn lên trong một gia đình có cha, có mẹ có chị và hai em gái. Mẹ tôi là một cô giáo nghiêm túc và giàu lòng yêu nghề. Mẹ đã trở thành thần tượng của tôi về nếp sống của một nhà giáo. Khi nói về người thầy, tôi thường nghĩ về Mẹ tôi. Không hiểu sao tôi đã học nhiều thầy giáo, cô giáo trong quãng đời học sinh, sinh viên, nhưng mẹ tôi vẫn cho tôi nhiều cảm hứng để theo đuổi sự nghiệp của “người kỹ sư tâm hồn.”

Với tôi, Mẹ là người thầy dạy tôi hiểu cuộc sống của một người mẹ, người vợ, người chị, người em và đặc biệt là tình thầy trò. Không phải một mình tôi cảm nhận điều đó đâu. Tôi đã từng tự hỏi cái điều bí mật ấy từ đâu đến. Nhưng tôi thật sự thích không khí của bao thế hệ học trò về quây quần bên mẹ tôi, kể chuyện thời đi học và chuyện con cái của họ. Một không khí ấm cúng và gần gũi bên nồi khoai nghi ngút khói. Các trò nhỏ giờ đây đã lớn, mái tóc đã hoa râm, đôi khi thiếu một vài cái răng, hay nét mặt đã hằn lên những nếp nhăn mà vẫn còn dành nhau từng củ khoai trong ánh mắt và nụ cười giòn giã, đơn sơ và chân tình. Sau này, lớp học trò như chúng tôi có rất ít người về để sống với tuổi thơ như các lớp đàn anh đàn chị ngày trước. Vậy mà đi tu bỗng nhiên tôi được sống lại cái niềm vui cỏn con của mình trong đời sống bình dị của Thầy và Tăng thân. Nhiều lúc tôi nghĩ mình đang mơ, nhưng thật sự Thầy đã làm giấc mơ của tôi trở thành sự thật. Tôi đang sống bên Thầy và các bạn trong một môi trường hiền hòa và lành mạnh của thời đại mới, thời đại điện tử. Chỉ cần ý thức điều này thôi tôi cũng đã thấy mình giàu có và hạnh phúc lắm bạn ơi.

Tôi đi tu, tôi nhận ra mình mang theo niềm vui, lý tưởng của Mẹ mà đi tu. Bởi khi tôi lớn lên, Mẹ tôi nghiễm nhiên trở thành người bạn cho tôi nương tựa và tâm sự. Tôi tâm sự với Mẹ nhiều chuyện, nhưng chuyện tôi đang tìm một con đường thoát khổ thì tôi không biết phải nói như thế nào cho mẹ tôi hiểu. Tôi lúng túng và muốn thoát vòng tay Mẹ, vòng tay gia đình để hiểu thêm cái gì đang có trong tôi? Nhưng tôi là một người may mắn vì qua bao năm tháng loanh quanh tìm kiếm, tôi vẫn có ba mẹ luôn chờ đợi và chào đón tôi về nhà. Đó là tình gia đình bền chặt giúp tôi vượt qua nhiều khó khăn để được gặp Thầy, gặp bạn ngày hôm nay.

Gần hai mươi năm tìm kiếm, giờ đây tôi ngồi đây trong lòng tăng thân để viết những dòng này, tôi nhận ra tôi đã về nhà. Tôi thấy mẹ tôi trong đời sống và lời dạy của Thầy, cả những điều khó hiểu mà mẹ tôi chưa cắt nghĩa được cho tôi và cả những điều tôi đang loay hoay tìm kiếm. Tôi nhận ra rõ ràng trên những con đường tôi đi qua, còn có sự gặp gỡ của tổ tiên, ông bà, ba mẹ, bạn bè và xã hội bằng một nụ cười mới.

Giấc mơ của tôi đã thành sự thật khi đời sống tu học giúp tôi thoát ra khỏi tình thương nhỏ bé, hạn hẹp của mình để thực hiện một tình thương lớn. Tình thương của mẹ. Khi tôi tu học có hạnh phúc trong tăng thân là tôi đã tìm ra đáp số cho bài toán mẹ tôi thường hỏi: “Mẹ không hiểu vì sao con đi tu. Dù mẹ luôn ủng hộ đời sống tu học của con, nhưng khi tình mẹ trở về thì Mẹ luôn muốn con vẫn ở trong vòng tay thân quen của Mẹ”. Tôi đã khóc rất nhiều vì thương Mẹ nhưng mà tôi phải bỏ Mẹ mà đi tu. Vì chỉ có đi tu thì tôi mới có thể áp dụng những lời Mẹ dạy để xây dựng một đời sống hiền thiện như ngày hôm nay.

Hôm qua, tôi gọi điện về nhà, cô Lành bạn mẹ nói rằng thần sắc của mẹ tôi khá hơn nhiều lắm, tươi lên và vui hơn, chứ trước đó thì không được vậy. Nghe vậy. trong lòng tôi vừa vui vừa xót xa, không biết thiếu tôi bên cạnh ai sẽ chăm sóc mẹ? Những người xung quanh liệu có chăm sóc mẹ kỹ giùm tôi không? Tôi nhớ mỗi lần tôi bị bệnh, dù chỉ một chút xíu thì mẹ cũng lo lắng và vội vã đưa tôi đi khám bác sĩ. Mẹ nhân từ và rất đỗi dịu dàng, mẹ luôn trấn an tôi bằng ánh mắt hiền dịu.

Tôi biết sự đi tu của tôi làm mẹ hạnh phúc mà cũng đồng thời làm mẹ héo dần vì phải xa con, vì một sự quyết định quá đỗi mau chóng. Tôi chạnh lòng thương mẹ, thương mình. Nhưng tôi biết đây là con đường thoát khỏi ngục tù của sợ hãi, khổ đau, mờ mịt cho tôi và mẹ. Mẹ là người mẹ cách mạng đã cho tôi đi tu và tôi sẽ giữ gìn hành động cách mạng này cho tôi, cho mẹ. Sự quân bình và hạnh phúc trên con đường của tôi mẹ tôi đều nhận được hết, tôi thế nào thì mẹ tôi thế ấy. Và vì thế tôi xin nguyện sẽ sống có hạnh phúc, là một người có hạnh phúc và thực hiện chí nguyện trong mỗi giờ, mỗi phút cho ba, cho mẹ!

Mẹ là khung trời bình an của tôi, và tôi cũng là điểm tựa của cuộc đời mẹ. Tôi luôn tự hứa với lòng là sẽ tu cho mẹ và cho cuộc đời. Bên dòng chảy tâm linh, tâm lắng lại an trú trong hơi thở tôi mỉm cười chắp tay nguyện cầu chư Bụt gia hộ cho mẹ được bình an.

ĐƯỜNG TÁO

Đường táo là con đường mòn nhỏ đi xuyên qua rừng táo. Rừng táo là một khu vườn rộng chừng 3 mẫu tây nằm sau lưng Viện Vô Ưu, được bao quanh bằng một vành đai rừng cây thưa nhưng cổ kính. Nói là rừng táo nhưng thực ra ngoài cây táo cũng còn có vài cây hồ đào do những người trẻ trong phong trào Wake – Up trồng năm ngoái, còn có vài cây anh đào và vài cây lê nữa. Lối mòn này chắc chắn là được tạo nên một cách vừa ngẫu nhiên vừa có chủ ý. Ngẫu nhiên là vì nó hình thành theo cảm hứng của người đi dạo vườn táo. Chân bước theo hơi thở. Tâm ý, ánh mắt và các cơ quan có khả năng cảm nhận khác đều để cả vào bước chân; để vào những dáng thân cổ kính, dáng hoa thanh thoát tự nhiên; và để cả vào ý thức về sự xúc tiếp hân hoan đó chứ đâu có chủ ý dùng cái sức lực mong manh của đôi chân quê mùa ấy mà tạo đường tạo lối trên mặt đất mông mênh oai hùng này! Những đôi chân cứ theo cái cảm quan vô tư mà đi, cứ theo cái an tĩnh hồn nhiên mà dừng… lần này qua lần khác, người này qua người khác… cuối cùng một lối mòn bỗng biểu hiện như tự ý nó muốn ghi lại những dấu chân cẩn trọng ấy. Nhưng nếu nói ngẫu nhiên thôi e rằng không đủ, mà còn có cả chút chủ ý nữa. Nhìn từ chùa Đại Bi, thảm cỏ của khu rừng táo uốn lượn mềm mại như một tấm lụa xanh điểm bồ công anh vàng và  cúc dại trắng. Lối mòn này bọc quanh những đám hoa vàng và những đám hoa trắng ấy. Những đôi chân không muốn dẫm lên những đám hoa tươi đẹp kia nên đã cố tình tránh ra mà đi vòng quanh. Một đôi chân muốn gìn giữ, nhiều đôi chân muốn che chở, lần này qua lần khác, ngày này qua ngày khác… lối mòn hình thành theo chủ ý giữ gìn và che chở ấy. Vậy là có chủ ý đàng hoàng rồi chứ gì nữa? Và vì lối mòn ấy loanh quanh trong rừng táo nên gọi là Đường Táo.

Những ngày ở Viện Vô Ưu, tôi hay rong chơi theo Đường Táo. Trước khi vào Đường Táo bạn sẽ đi ngang qua hai gốc táo cổ thụ. Tôi không biết đếm tuổi cho hai gốc táo này, nhưng nhìn cái dáng bề thế và hiên ngang của chúng thì tôi không dám cho mình già dặn hơn, nên tôi thường cúi mình chào hai người anh ấy. Gốc cây tôi ôm vừa chặt, những cành lớn chỉ còn trơ lại khúc xương mục. Nhưng lạ thay, từ cái thân cằn cỗi và những khúc xương khô mục ấy, những tán hoa trắng năm cánh điểm hồng tươi tắn và trẻ trung đến độ làm người ta lúng túng khi muốn dán cho chúng cái nhãn trẻ hay già. Trẻ ư? Gốc cây cổ kính như không còn chút sức sống kia mà trẻ ư? Thân cây sù sì nứt nẻ không còn chút da, để rêu cỏ phong kín từng mảng lớn ấy mà trẻ ư? Nhưng già thì sao những bông hoa hồng phấn kia lại tươi đến vậy? Những bông hoa ấy vui tươi đến nỗi làm cho ai có cảm giác rằng mình là kẻ già cỗi bỗng thấy cái cảm giác ấy vô lý một cách không giải thích được. Tôi thường lắng nghe bài học vô thường trong những lần đi vào Đường Táo ấy.

Cánh hoa táo đầy đặn nhưng không thô. Khi còn chưa nở, nó mang màu hồng thật tươi. Nhưng khi mặt trời ươm chín cái hồng ấy thì cánh táo nở ra, trả bớt màu hồng cho mặt trời, chỉ giữ lại một chút thật nhạt ở cánh ngoài như muốn giúp người ta phân biệt chúng với hoa lê, vốn thuần màu trắng. Những ngày cuối xuân, những cơn mưa thêm với gió đã mang những cánh hoa ấy trải trên thảm cỏ xanh vốn đã lấm tấm vàng bồ công anh và trắng cúc dại thêm một lớp mỏng màu hồng phấn làm cho những đôi chân đi trên Đường Táo phải dừng lại lâu hơn. Nhạc sĩ Hoàn Nguyên trong Bài Ca Hoa Đào cũng đã nói về hình ảnh đó: “Ai lên Xứ Hoa Đào đừng quên bước lần theo Đường Hoa. Hoa bay đến bên người, ngại ngần, rồi hoa theo chân ai”. Hoa đào cũng có màu hồng, nhưng hồng đào không nhẹ nhàng và thanh thoát như hồng táo, hồng đào đậm đà và có vẻ như thiếu một chút vô tư. Nếu không như vậy thì tại sao hoa đào lại theo chân người vào Xứ Hoa Đào? Hoa táo ở Đường Táo không ngần ngại khi có người nhìn ngắm mà cũng không theo chân người mà rời Đường Táo. Hay là do những đôi chân vào Đường Táo cũng nhẹ nhàng và thanh thoát như hoa táo? Tôi muốn mời nhạc sĩ Hoàn Nguyên một lần vào Đường Táo. Và tôi tin rằng một khi đã vào Đường Táo, nhạc sĩ Hoàn Nguyên sẽ không còn hài lòng với đoạn kết trong ca từ Bài Ca Hoa Đào của mình: “Lạc dần vào quên lãng rồi Đường Hoa lặng bước trong lãng quên”. Nếu có dịp, tôi cũng sẽ hân hạnh cùng nhạc sĩ Hoàn Nguyên trở lại Đường Hoa ở Xứ Hoa Đào của nhạc sĩ. Nhưng đó là chuyện sau này, bây giờ tôi tạm rời Đường Táo, tôi đưa bạn đi vào một con đường khác, Đường Quyên.

ĐƯỜNG QUYÊN

Đường Quyên, nghe có vẻ như là tên của một nhân vật nữ trong tiểu thuyết của Quỳnh Dao hay truyện kiếm hiệp của Kim Dung quá phải không? Trong một tiểu thuyết dài của một nhà văn trẻ Trung Hoa viết về những vùng bí ẩn của văn minh cổ Tây Tạng và Maja có một nhân vật nữ cũng tên Đường Quyên, nhưng Đường Quyên mà tôi sắp đưa bạn đi dạo đây không phải là nhân vật nữ này của nhà văn Hà Mã, mà là một con đường hẳn hoi. Đường Quyên là những con đường mà hai bên có nhiều hoa đỗ quyên. Không những nhiều, hoa đỗ quyên ở những con đường này thật đẹp, thật lạ, thật… nên gọi là Đường Quyên. Ngoài Đường Táo ra, ở Viện Vô Ưu chỉ có Đường Quyên. Bạn sẽ hỏi tôi rằng phải chăng ở Viện Vô Ưu chỉ có 2 con đường. Và chắc chắn là tôi sẽ khó mà tìm đủ lý do để cho bạn một câu trả lời phủ định. Ngoài những chương trình sinh hoạt và làm việc, tôi thường cùng anh em đi dạo. Và ở Viện Vô Ưu, ngoài Đường Táo thì chỉ còn Đường Quyên cho mình đi dạo mà thôi. Những ngày đầu ở Viện Vô Ưu, tôi đã có cái nhận định này, những lúc ấy tôi còn tự cười mình, cho rằng chỉ vì mình quá thích hoa đỗ quyên nên mới cho điều ấy là đúng. 1 tháng qua, tôi đã cùng anh em đi dạo không biết bao nhiêu lần, qua nhiều con đường… và tôi không thể tìm được một ngõ ngách nào để ra khỏi Đường Quyên.

Công việc đầu tiên tôi làm ở Viện Vô Ưu lần này là tỉa cây. Và cành cây đầu tiên tôi cắt là một cành đỗ quyên, vườn cây tôi hoàn thành đầu tiên cũng là một vườn đỗ quyên. Lưng chừng núi Bạch Mã, một trong những rừng quốc gia lớn nhất Việt Nam có một con thác cao tới hơn 40 mét. Nước đổ xuống những gờ đá tung bọt trắng xóa. Vách đá ấy chỉ có một lối nhỏ dẫn xuống. Lối đi này hoàn toàn không có bậc thang, chỉ có mong manh và nguy hiểm. Vậy mà biết bao kẻ đã không ngần ngại sự mạo hiểm mà lần xuống tận chân thác dù trước đó đã mất 4 tiếng đồng hồ leo lên từ chân núi. Tôi cũng một lần mạo hiểm xuống chân ngọn thác này chỉ để thỏa mãn sự tò mò của mình. Con thác này tên là thác Đỗ Quyên, và nghe nói, dưới chân thác có một loài hoa đẹp tên là hoa đỗ quyên. Đó là chuyện hơn 10 năm trước, tôi cùng vài người bạn mạo hiểm trong cái màn mù trắng xóa của con thác Đỗ Quyên ấy để sau đó được chiêm ngưởng những bụi hoa đỗ quyên. Đó là những khoảnh khắc thật đẹp. Có lẽ do sự mạo hiểm ấy mà sau này tôi thích hoa đỗ quyên. Những bông hoa đỗ quyên đầu tiên lưu lại trong ký ức tôi có màu đỏ thẫm, trông buồn và u uất. Nhưng khi có ánh mặt trời, chúng trở nên rạng rỡ lạ thường. Sau này tôi được thấy hoa đỗ quyên dưới nhiều màu sắc và hình dạng khác nhau. Một lần tôi mua được một chậu đỗ quyên để chưng trong phòng vào dịp Tết, tôi cón nhớ niềm hạnh phúc đó. Mấy năm trở lại đây, năm nào tôi cũng chưng đổ quyên trong phòng vào dịp Tết. Nhiều anh em tôi cũng đã làm như tôi.

Đỗ quyên Pháp cũng như đỗ quyên ở Việt Nam, chỉ có vài màu và hiếm hoi mới có một chậu đẹp. Lần này ở Viện Vô Ưu, tôi được biết thêm một thế giới khác của đỗ quyên với thật nhiều màu sắc và chủng loại khác nhau. Vì vậy mà từ ngày đầu tôi đã có cái cảm tưởng là con đường nào tôi đi qua cũng có đỗ quyên. Và vì con đường nào cũng có đỗ quyên nên tôi không thể không gọi những con đường tôi đi là Đường Quyên. Bụi đỗ quyên tôi tỉa giờ đã cho hoa, màu cam, cánh đơn, mong manh nhưng rực rỡ. Vườn đỗ quyên ấy còn cả một bụi hồng, một bụi tím, một bụi trắng, một vụi vàng và một bụi đỏ tươi nữa. Đỗ quyên tôi biết trước đây là đỗ quyên đơn, cánh mỏng và một chồi chỉ cho một hoa. Đỗ quyên ở Viện Vô Ưu có những loại cánh kép, một chồi, nhưng cho nhiều hoa. Có chồi đến cả hơn mười hoa. Cũng lần đầu tiên tôi được một bụi đỗ quyên che nắng, điều mà tôi chưa hề dám mơ. Có khi nào bạn tin rằng bạn trú nắng dưới một cây nấm rơm? Có chăng là trong truyện cổ tích. Vậy mà tôi đã ngồi đọc sách cả buổi trưa dưới một bụi đỗ quyên tím nhạt.

Quanh Viện Vô Ưu là những khu biệt thự thật đẹp. Mỗi nhà đều có một khu vườn nhỏ và khu vườn nào cũng có những bụi đỗ quyên. Đa số những ngôi biệt thự này đều không có tường thành kiên cố, thay vào đó là những hàng cây. Có nhà làm hàng rào bằng tùng, có nhà làm hàng rào bằng gỗ, và cũng có nhiều nhà làm hàng rào bằng những giậu hoa đỗ quyên. Tôi không dám nghĩ rằng người ta có thể trồng hoa đỗ quyên để làm hàng rào. Bạn đừng tưởng tôi cho rằng làm hàng rào là không đáng với vị trí của đỗ quyên. Điều tôi muốn nói là tôi quá hạnh phúc khi thấy đỗ quyên được có thêm một thuộc từ mới, không chỉ còn là cây đỗ quyên, bụi đổ quyên mà là giậu đỗ quyên. Giậu đỗ quyên, nghe sao thân thiết! Tôi nhớ thi sĩ Quách Thoại với cái niềm hạnh phúc của đóa thược dược đứng bên giậu dâm bụt. Tôi nghĩ là thi sĩ Quách Thoại sẽ không chỉ cúi đầu trước những đóa thược dược nếu cái giậu ấy là giậu đỗ quyên.

Tôi đã đi qua Đường Quyên không biết bao nhiêu lần, và lần  nào tôi cũng khám phá ra rằng mình chưa biết đủ về Đường Quyên. Mỗi khi đi vào rừng, tôi đều đi qua Đường Quyên. Từ cư xá ra sân cũng đi qua Đường Quyên. Đi xuống phố ăn kem cũng đi qua Đường Quyên. Đi ra sân chơi thể thao tôi cũng đi qua Đường Quyên… Mùa này đúng vào mùa hoa đỗ quyên cho nên những Đường Quyên càng rực rỡ và vui tươi.

Mùa này không còn là mùa hoa táo, nhưng lối mòn trong rừng táo vẫn còn mới vì những bàn chân đi qua Đường Táo vẫn cẩn trọng và vô tư. Tuy tôi chưa khám phá hết Đường Quyên, nhưng phải chăng vì vậy mà Đường Quyên đối với tôi khi nào cũng mới mẻ và thân thuộc?

Bạn vừa rong chơi nơi Đường Táo và Đường Quyên của Viện Vô Ưu. Cùng với Đường Tùng ở Sơn Hạ, Đường Mận ở Xóm Hạ… ta thêm vào gia tài “Những Con Đường Đi Vào Huyền Thoại” thêm hai con đường khiêm tốn: Đường Táo và Đường Quyên.

(Thầy Trung Hải,
Khóa tu tại EIAB, năm 2010)

I.
Chị thường xem mình là nạn nhân của cuộc đời. Sau này, chị mới nhận ra đó chỉ là thói quen lâu ngày của mình. Em hiểu không, đau khổ cũng chỉ là một thói quen mà thôi. Chị đã ngồi thật yên trong căn phòng trống trơn, lạnh ngắt, không một người thân quen, không một niềm an ủi, vỗ về, để mà suy ngẫm về cuộc đời của mình. Lạ thay, chính ở một nơi chị mất hết tự do, phải ở yên một chỗ, không được di động theo ý muốn của mình, thì chị mới tìm thấy sự thong dong ở trong lòng để mà suy ngẫm. Cả cuộc đời, chị đã chạy, đã đuổi theo những hình bóng mơ hồ của đam mê, ưa thích, và chưa bao giờ biết dừng lại, chậm lại để mà suy tư, chiêm nghiệm. Trong khi lao mình trong cuộc sống, chị vấp ngã không biết bao nhiêu lần. Mỗi lần như vậy, chị đều đắng cay, chỉ trích, và giận hờn những người chung quanh. Chị thấy mình là nạn nhân của những phản bội, lừa lọc.

Bây giờ ba không còn nữa, sự lớn lên, trưởng thành của chị còn có ích lợi gì không hả em? Chính chị đã khiến cho má đau khổ cho đến giây phút cuối của cuộc đời. Vậy mà chị luôn luôn xem mình là nạn nhân. Chị mù quáng, và trách móc cả ba má nữa. Chị tưởng rằng ba má chỉ thương các em mà thôi. Dù sao, thì các em cũng xứng đáng nhận được sự ưu ái của ba và của má. Các em đã biết an ủi ba má ở những giây phút khó khăn nhất của gia đình.Còn chị, chị chỉ biết đòi hỏi và cảm thấy bị bỏ rơi, phản bội. Ba có cho chị bao nhiêu tình thương, thì chị cũng thấy không đủ. Chị đã lầm, tưởng rằng thương yêu con cái là bổn phận của người làm cha. Bây giờ chị mới thấy tình thương đó không phải là bổn phận, mà là một món quà. Món quà tình thương đã được ba gói lại cẩn thận, và trao tặng chị mỗi ngày, nhưng chị không biết quí. Chị chỉ biết trách móc, hờn giận mỗi khi ba làm điều gì mình không hài lòng mà thôi. Chị đã từng giận hờn, im lặng, không nói chuyện với ba cả tháng trời để mà trừng phạt ba. Và chị đã hài lòng khi thấy ba oằn người, cong lại trong sự đau khổ.

Trong gia đình, chị đặt mình trong vị trí của một nạn nhân. Chị từng chọn theo phe của má mỗi khi ba má cãi cọ với nhau. Lạ thật, nếu thương má thì chị đã không nên chọn phe như vậy. Gia đình là để cho mình hạnh phúc với nhau. Khi chọn phe là mình đã để cho mình rơi vào trong đau khổ. Khi có hạnh phúc, mình ôm được tất cả mọi người vào lòng. Chị đã chọn phe của má vì chị có những niềm đau nỗi khổ mà không nhận ra; chị tưởng rằng mình thương má. Tội nghiệp cho má biết mấy. Chị đã không góp phần tạo dựng được hạnh phúc cho gia đình, bởi vì chị là một người đang đi tìm. Chị đi tìm một thế giới hạnh phúc ở bên ngoài. Chị muốn chứng minh cho ba thấy là mình có thể thành công. Chị dại thật. Ba không cần chị chứng minh điều gì cả. Ba chỉ cần chị nói một câu nói ngọt ngào, chứng tỏ chị hiểu được tình thương ông dành cho chị. Chị chỉ có sự trách móc dành cho ba mà thôi. Vậy mà chị lại tưởng mình là nạn nhân của ba. Chị còn kéo theo má; cho rằng má cũng là nạn nhân của sự độc tài của ba. Chị có quyền hưởng thật nhiều nhưng chị đã đánh mất tất cả. Cuộc đời này có lập lại một lần nữa không em? Chị muốn làm lại từ đầu, để thấy mình có thể hạnh phúc trong vòng tay của gia đình.

II.
Mới đó mà ba mươi năm đã trôi qua rồi. Em không ngờ mình gặp lại chị qua những lá thư như vầy. Hồi đó, chị còn nhỏ quá. Chị nhỏ hơn em bây giờ nhiều lắm. Và em nhìn chị, không như một người chị lớn của em, mà như đang nhìn một đứa em còn nhỏ dại, có một vài lỡ lầm. Trong căn phòng trống, chị đã có thì giờ để nhìn lại. Em có cảm tưởng như chị đang tu tập. Vậy thì nơi đó, chị không đang mất hết tự do, mà đang giành lại tự do cho chính mình. Tự do được làm bằng cái gì hả chị? Tự do được làm bằng khả năng sống có hạnh phúc. Biết bao nhiêu người đang đánh mất tự do, chỉ vì họ xem thường hạnh phúc mình đang có. Chị đã từng xem thường tình thương ba dành cho chị. Chị coi đó là lẽ thường tình. Và chị dễ dàng nổi giận biết mấy, mỗi khi ba không đáp ứng một đòi hỏi, yêu cầu của chị. Chị có biết là ba cưng chìu chị nhất nhà không? Chị đã không thấy điều này. Và tất nhiên chị cũng không biết ba đau khổ đến mức nào mỗi khi chị bỏ rơi, tỏ ra không quan tâm đến ba. Nhưng rồi ba đã học được bài học của mình. Càng đòi hỏi nơi chị, ba càng dễ rơi vào đau khổ. Ba đã học cách chăm sóc lấy bản thân của mình.

Đối với các em, ba không chìu chuộng như cách ba dành cho chị. Nhìn bề ngoài, có vẻ như ba nghiêm khắc với các em hơn. Nhưng các em không buồn. Các em chỉ muốn ba sống cho có hạnh phúc. Ba đã cực khổ cả cuộc đời để tạo một cơ sở vững chắc cho gia đình mình. Và ba có quyền có hạnh phúc. Em vẫn thường hỏi ba: “Ba có hạnh phúc không ba?” Em hỏi ba thật nhiều lần. Đó là cách em bày tỏ tình thương đối với ba. Chị muốn chứng minh cho ba thấy là mình có thể thành công ở trong cuộc đời này. Điều đó em có thấy. Em thấy chị phấn đấu, cố gắng thành công ở trong cuộc sống. Ba cũng muốn chị thành công. Và mỗi khi chị thất bại, ngã xuống, em thấy ba đau buồn, khổ sở. Chính trong những lúc như vậy, các em đã đưa cánh tay của mình ra để mà nâng đỡ ba. Ba cần sự nâng đỡ của mình biết mấy. Nhưng điều em phục ba nhất là ông biết cách để chăm sóc lấy tự thân của mình. Càng về già, ba càng tự do hơn. Và sự tự do đó là hoa trái của một sự luyện tập. Em thấy ba ít bận bịu hơn. Ba thong dong, làm những việc mình ưa thích bằng tất cả sự thoải mái, hạnh phúc của mình.

Ba đã tìm thấy hạnh phúc. Chị cũng vậy. Lá thư của chị gửi cho em, đã cho em thấy là chị đang có hạnh phúc. Em mừng cho chị. Mỗi người trong chúng ta, đều phải tìm thấy tự do của mình. Cánh cửa của căn phòng chị đang ở, đã đóng chặt, khóa kín. Nhưng sự tự do trong lòng chị đang mở ra cho chị thấy một khung trời mùa xuân. Chị đã nhìn lại quá khứ của mình với thật nhiều thông cảm và bao dung. Và qua đó, chị đang sống lại quá khứ một cách sâu sắc hơn. Cuộc đời này có lập lại không? Có chứ. Cuộc đời này lặp lại mỗi ngày. Để rồi mỗi ngày mình nhìn cuộc đời này bằng một đôi mắt mới hơn, hạnh phúc hơn. Nhìn như vậy, chị sẽ thấy là ba vẫn còn đó, để cho chị khám phá thêm về ba, mỗi ngày. Chị sẽ thấy ở ba những gì mà chị chưa từng thấy xưa kia. Mỗi lần mùa xuân trở về, là ta lại có dịp khám phá ra một vẻ đẹp mà ta chưa kịp nhìn, kịp thấy ở trong những năm trước. Cuộc đời này cũng giống như mùa xuân vậy. Nó lặp lại, và cho phép ta có cơ hội sống hạnh phúc hơn. Trong quá khứ, em đã từng trách móc chị. Em biết chị thương ba má và các em. Nhưng em vẫn thấy chị bỏ rơi gia đình. Nhiều lần, chị bỏ rơi ba. Nhưng may thay, em đã sống lại quá khứ đó thật nhiều lần, và khám phá không biết bao nhiêu là hoa thơm cỏ lạ ở trong mùa xuân của quá khứ đó. Em thấy mình thông cảm và biết ơn chị nhiều hơn.

III.
Cám ơn em. Chị đã khám phá ra một mùa xuân ở đằng sau cánh cửa im lìm và lạnh lùng này. Em có thể nói là cánh cửa lòng chị đã mở ra, và chị đã gặp lại ba. Mỗi ngày, chị nói chuyện với ba thật nhiều. Chị học em, hỏi ba:

– Ba có hạnh phúc không?

Ba đã nhìn chị, mỉm cười. Đôi mắt của ba chứa thật nhiều niềm vui. Ở trong đó, chị bắt gặp ánh sáng của hạnh phúc. Mỗi khi ba vui, ông trở nên thật khôi hài. Từ lâu, chị quên mất ba là người khôi hài nhất nhà. Đúng là chị đang khám phá lại mùa xuân ở trong ba. Em thì có tánh nghiêm trang, ít nói. Nhưng mỗi lần em mở miệng là cả nhà phải chú ý. Về điềm đó, em giống má. Chị giống ba hơn. Có phải vì vậy mà ba và chị có nhiều xung khắc với nhau hơn không? Có ông thầy bói đã từng nói với má là ba với chị không hạp tuổi với nhau đó em. Chị đâu có tin mấy cái chuyện bói toán đó.

Ba mỉm cười, và hỏi:

– Con chờ đợi một cuộc hội ngộ giữa hai cha con mình như vầy lâu lắm rồi phải không?

Nghe ba hỏi vậy thì chị bật khóc. Một nỗi cô đơn dâng lên, xâm chiếm tâm hồn chị. Phải rồi, chị đã đi tìm ba suốt cuộc đời của mình. Chị đi tìm ba, và chị đi tìm chính bản thân của mình. Chị đi tìm một mùa xuân, nơi mà sự sống thật sự có mặt. Ba không đợi chị trả lời, mà nói tiếp:

– Ba đã gặp con, và nói chuyện với con như vầy lâu lắm rồi. Con đừng nghĩ rằng thời gian là một con đường thẳng. Cha con mình không phải đang gặp nhau trong hiện tại, mà cũng không phải gặp nhau trong quá khứ. Ba đã gặp con, nói chuyện với con, hiểu thêm về con từ khi ba tiếp xúc được với sự sống. Mỗi người trong chúng ta đều có một cuộc đời để sống, và một con đường để đi. Ba đã thấy là ba không thể đi con đường của con được. Nhưng ba biết, mình sẽ gặp nhau khi mỗi người trong chúng ta mở được cánh cửa của mùa xuân. Con có thể cho rằng ba đã mở ra cánh cửa mùa xuân trước con. Nơi đó, ba đã gặp con, như con đang gặp ba ngày hôm nay.

Nghe ba nói, chị vừa khóc, lại vừa cười. Chị hiểu từng lời ba nói với chị. Chị nói:

– Phải rồi. Con đã đi con đường của chính mình. Thật ra thì con chưa bao giờ mong chờ ba đi con đường này cho mình. Có phải vì vậy mà con đã từ chối mọi sự dìu dắt, chỉ vẽ của ba? Và con cũng hiểu ra, có lúc, ba đã phải can đảm buông cánh tay con ra, để cho con tự đi trên con đường của mình. Con đã gây ra quá nhiều sai lầm; những sai lầm mà ba đã mong con tránh khỏi. Nhưng con không tránh được một sai lầm nào cả. Con vấp té không biết bao nhiêu lần. Rồi lần này nữa. Con tưởng rằng cánh cửa của cuộc đời đã đóng lại, không chừa cho con một nẻo sống. Vậy mà trong lúc bế tắc nhất; con ngỡ rằng mọi cánh cửa của sự sống đã đóng chặt; trong lúc con tuyệt vọng nhất, chán chường nhất, thì cánh cửa mùa xuân lại mở ra. Sự sống trong con, tưởng như đã chết sau những ngày dài trong mùa đông buốt giá, lại đâm chồi nẩy lộc. Em con nói đúng, sự sống luôn bắt đầu trở lại, mới tinh, và chờ đợi chúng ta khám phá. Con đang khám phá lại mình, phám phá lại ba má, và các em. Con khám phá lại sự sống chung quanh con.

– Con có hạnh phúc không con?

– Ba hỏi con câu hỏi con vừa hỏi ba. Và ba biết con hơn ai hết. Không, chính con mới biết mình rõ nhất. Con nhận ra hạnh phúc là một cái gì có thật. Cũng như mùa xuân có thật. Sự sống đang có mặt. Sự sống nơi ba, tưởng như đã tắt ngấm, nay lại bừng dậy trong một không gian, gần như không có không gian; ở một thời gian gần như không có thời gian. Em con nói rằng ba đã học chăm sóc lấy chính mình. Và con đang học chăm sóc lấy chính con đây. Ba hỏi con có hạnh phúc không? Ba ơi, con đang có hạnh phúc. Con không còn nghi ngờ gì nữa là ngay giữa khổ đau, hạnh phúc vẫn là một cái gì có thật. Trong một căn phòng trống, với cánh cửa im lìm khóa kín, con đã mở được khung trời mùa xuân. Con đang mất tự do, nhưng không còn đánh mất hạnh phúc được nữa. Mùa xuân đã hé mở những chiếc lá non đầu tiên và không còn dừng lại được nữa…

Em có tin là chị đã nói những lời như vậy với ba không? Có thể chị đã nói với chính mình. Nhưng hình ảnh của ba mà chị tiếp xúc được sao mà sống động vậy. Rồi chị nhìn thấy má. Má nhìn chị mà mỉm cười. Mỗi khi chị nói chuyện được với ba thì má luôn luôn mỉm cười, hạnh phúc.

Pháp, 09-12-2008

Trăng tối nay lên muộn quá! Tôi đã pha một tách trà, ngồi một mình nhưng tôi không hề cảm thấy cô đơn. Vẫn nơi trở về quen thuộc ấy, tôi đợi trăng lên, không gian thật yên và thú vị. Trà đã ngấm dần nghe vị ngọt xuống tới cổ họng. Tôi muốn viết một vài dòng cho em.
Không gian và thời gian có thể làm chúng ta trở nên xa cách, nhưng tôi biết giờ này tôi đang ngồi đây thưởng thức những phút giây yên lành, sâu lắng, thì ở nơi khung trời nào đó em cũng đang đi dạo dưới vòm trời vằng vặc ánh trăng. Hãy ngước lên bầu trời – nơi có con trăng, và chúng ta sẽ thấy nhau qua nghìn trùng xa cách. Cuộc sống đã cho tôi nhận ra rằng những con người biêt trân quý, biết gìn giữ, biết tận hưởng, sống cho trọn vẹn ngày hôm nay với tất cả những gì đã và đang đến, kể cả những gì đã đi qua, thì không còn chờ đợi gì cho ngày mai nữa. Mọi thứ sẽ trở nên tươi sáng, tốt đẹp và vui vẻ hơn khi ta thay đổi cách nhìn nhận, cách suy nghĩ về chúng. Và khi không gian đêm nay trở nên thênh thang, tự do như thế này thì bận lòng gì nữa những đau buồn của ngày hôm qua phải không em?

…Ta hẹn lòng ta giờ hội ngộ
Giữa đất trời chọn tri kỷ phiêu du
Nơi trăng nước yên bình đang ngự trị
Cho trà, cho nến gặp vầng trăng.

…Đợi một đêm dài hẹn vầng trăng
Một trà, một nến, một hương trầm
Ta ngồi đây giữa đất trời thinh lặng
Bước em về đầy túi gió trăng…

Gối đầu lên đất Mẹ, tạm biệt trăng…

Cho tôi quay lại trang giấy cũ của môt năm về trước để nói với em. Hôm nay là ngày đáng nhớ, ngồi dưới bầu trời đầy ắp những vì sao, gió nhẹ làm rơi ngọan mục những chiếc lá vàng trước sân chùa, tôi ngồi điểm lại những gì đã đi qua trong cuộc đời mình…
Như đang trở về với những ngày tháng xưa, những ngày tháng thanh bình và con người thật bé thơ, hồn nhiên. Đã qua rồi, thời gian vụt qua trong nháy mắt, như tia nắng chiếu qua từng phiến lá, như giọt sương mong manh đầu ngọn cỏ, và những khóm cúc dại nở rộ ven con đường sỏi thân quen. Giờ đây mỗi người một nơi, một phương trời xa cách, thế mà cũng đã ba năm dài dẳng trôi qua rồi phải không? Em còn nhớ hay đã quên? Xin làm ơn đừng quên chính em ngày hôm ấy! Những hôm trời chuyển hồng hay tím nhạt, những lần nghiêm trang quỳ trước bảo điện và trái tim em khẩn thiết, chân thành. Từng ngày rồi từng giờ, ngày tháng sao vội đi trôi qua không hẹn, không đợi chờ. Biết bao nhiêu cho vừa, cho lặng yên, cho dừng lại, cho một cuộc phiêu lưu trở về!
“ Những bằng hữu lên đường
Những người em ở lại
Tôi xin im lặng cúi đầu
không nói được đôi câu
dẫu một lời vụng dại…
Trong hồn tôi,
sương phủ mấy nhịp cầu
Tôi chẳng biết nơi nao là quán trọ,
kiếp vốn tha hương
cố quận bao giờ?
Nếu còn thở,
tôi vẫn còn bày tỏ
Yêu cuộc đời với muôn vẹn tình thơ!…”

Mấy ngày gần đây trời trở nên khó chịu, cái nắng như hắt vào hồn người, cơn gió hững hờ lại ngẫn ngơ đứng im không vui đùa như mùa xuân vừa khép lại, nghe như mùa hạ đang bước sang…
Vẫn góc trở về quen thuộc ấy, đó là nơi tôi chọn để ngồi xuống mỗi khi trong lòng mình đầy ắp những vui buồn. Hôm nay tôi muốn nói cho em nghe rằng đã đến lúc ta cần tập chấp nhận những cái vô thường đến và đi qua cuộc đời mình. Tôi đang cởi trói cho chính mình, cởi trói khỏi những suy tư dường như là niềm tuyệt vọng đã ngự trị trong trái tim mình bấy lâu. Ngồi nhìn lá rụng đầy sân càng lâu, dường như tôi thấy hai chữ “vô thường” lại càng rõ nét hơn. Ngẫm nghĩ một mình về lối sống của ngày hôm qua, thấy đời thật thú vị phải không em? Tôi phì cười, trong cuộc sống có những điều đến hay thoáng qua chỉ để tôi nhìn nhận, quan sát, học hỏi và cảm được các mùi vị, chất liệu của chúng thôi mà ngôn ngữ của mình không làm sao nói lên được…