Format: Default

Hỏi: Con có một người bạn (cùng giới), lúc mới tiếp xúc thì con không hề có gì đề phòng, dè dặt gì cả, con xem bạn ấy như là chị em, đối xử thoải mái, rất nhiều khi tỏ ra thân thiện… Nhưng một ngày đó, bạn con có một chút không vui nên không những đã nguyền rủa mắng nhiếc con, mà những gì con sơ hở, hoặc bạn ấy không đồng ý, bất bình từ lâu bỗng nhiên trở thành những thứ công cụ sắc bén nhất để tấn công, chửi bới con.
Theo tinh thần xây dựng tình anh em huynh đệ như Sư Ông đã giảng, thì con nên tiếp tục qua lại với bạn đó. Nhưng nếu qua lại, con thì sẵn sàng bỏ qua tha thứ, mà bạn ấy thì lại cứ tiếp tục cái thói “bới lông tìm vết”. Nếu như vậy thì con phải làm sao?

Sư cô Chân Không chia sẻ:

Con phải bình tĩnh nhìn kỹ lại xem, trong thời gian qua lại gần đây nhất, con có vụng về nào không? Khi con ngồi yên hồi tưởng lại, con sẽ thấy ‘hình như mình cũng có đụng chạm sơ sơ.’ Không hề gì, có thể con chỉ trách bạn chút xíu thôi. Nhưng… có thể con trách nhẹ bạn ấy trước mặt một người thứ ba, người thứ ba đó có thể là người mà bạn con đã gắn tạo một hình ảnh đẹp để làm cho người kia phục bạn. Không ngờ con nhắc bạn không đúng lúc, không đúng địa điểm, bạn con bị quê trước mặt người kia nên mới giận dữ vậy. Vì con không nói rõ nên đây sư cô chỉ đoán lờ mờ thôi. Còn chuyện “vạch lá tìm sâu”, theo sư cô nghĩ là như vầy: Ban đầu con nói năng hay hành xử gì đó hơi vụng về một lần đầu, hơi chạm tự ái bạn, bạn ấy hơi tổn thương nhưng tình bạn còn vui nên bỏ qua. Lần thứ hai con lại vụng về làm bạn tổn thương, nhẹ thôi, nhưng cũng đau. Bạn lại bỏ qua. Năm sáu lần nho nhỏ thôi, nó chồng chất thành một khối quạu, bực, to như cục lửa. Lần chót con cũng vụng về, nho nhỏ thôi… nhưng đã nhiều lần rồi, bạn chịu hết nổi, bạn lôi ra kể tội một lô thật dài để trách. Trong tình bạn, hay tình yêu, hay tình cha con, tình mẹ con cũng vậy, xa nhau thì nhớ thương nhưng gần nhau thì lờn, không quý lắm. Cái cây tình bạn hay tình yêu sẽ héo mòn và sẽ chia tay thôi. Người có tu học theo Sư Ông Làng Mai dạy là mình ráng tập làm mới tình thương của mình với người mà mình trân quý mỗi tuần một lần. Muốn học về Pháp môn Làm Mới của Làng Mai phải lắng nghe quý thầy hay quý sư cô diễn giải, đề nghị nguyên một buổi trình bày, rất là tỉ mỉ. Hay lắm, nhưng đại cương là :
1/ Tập nói lời trân quý nhau.Trân quý thiệt, khen vì người đó có điểm này, điểm này khiến mình rất cảm kích. Nhưng nhớ: phải là điều trân quý thật, không được nói nịnh, nói lời không chân thật.
2/ Nói lời xin lỗi về vụng về của mình. Nếu trong thời gian qua, mình có vụng về có thể làm cho người kia buồn thì mình xin lỗi. Có thể mình vô tình làm cho người kia buồn mà mình không hề biết, mình xin người kia nói ra và bỏ qua cho mình. Nhưng mình chỉ xin người đó nói ra cái vụng về của mình một cách dễ thương, biết điều và hòa ái chứ đừng “vạch lá tìm sâu một cách cay cú khiến mình quá đau”.
3/Nói thật những gì người kia đã vụng về làm cho mình quá đau nhưng không lên án, phê bình. Chỉ nói rằng mình đau, mình không hiểu vì sao người kia lại hành xử như vậy, nói năng như vậy. Chắc có lý do gì nó nằm phía bên kia của sự việc mà mình chưa rõ. Mình muốn người kia chia sẻ cái lý do đó để mình học thêm.
Con nên nhớ : Phần đông ai cũng thế, khi mà ai vụng về, lỡ nói gì khiến mình đau, mình nhớ hoài. Nhưng khi mình vụng về làm cho người khác đau mình ít khi để ý lắm, lại dễ quên nữa chứ. Có thể con rất bộc trực, sống hết lòng với mọi người nhưng cũng khá vụng về, thỉnh thoảng có làm người nầy đau người kia đau mà họ không nói ra. Sư Cô cũng vậy đó con ạ, không có giỏi hơn con đâu. Chỉ giỏi hơn là khi nhớ lại lỗi mình thì đi xin lỗi liền và không tự ái mặc cảm gì hết.
Sư Cô chỉ bày cho con cách quán chiếu như trên và sau khi nhìn sâu như sư cô đề nghị thì tùy con quyết định nên tiếp tục chơi với bạn đó hay không. Sống kề người đó tại chỗ con biết rõ hơn sư cô. Nếu quán chiếu mà thấy lỗi phần con thì con chơi lại với bạn và nhớ làm mới tình bạn mỗi tuần theo tuần tự 3 giai đoạn như sư cô đề nghị. Nhưng nếu quả thật bạn đó có nhiều tập khí khó khăn quá thì con nên giữ một khoảng cách để che chở cho con không bị hụt hẫng khi cách hành xử của bạn vượt quá tầm tay hiểu biết của con. Chúc con nhiều may mắn!

Hỏi: Cách đây 13 năm con đã sống với một người đàn ông mà con tưởng là mình yêu, nhưng chỉ là sự mù quáng. Sau 2 năm chung sống, con đã dứt khoát chia tay. Kết quả là con có 1 đứa con gái với người ấy. Trong những năm đầu, con không cảm thấy yêu thương đứa con này, và coi nó là một món nợ mà con phải gánh chịu. Con đã không dành cho nó sự yêu thương, quan tâm, mặc dù luôn đảm bảo cho nó đầy đủ về ăn, mặc và sức khoẻ (mẹ và chị con là người trực tiếp chăm sóc, con sống chung nhưng ít chăm sóc cho nó, con chỉ lo đi làm và mang tiền về trang trải cuộc sống trong gia đình). Trong suốt thời gian này, chính con cũng mắc chứng trầm cảm nặng nề, cảm thấy căm ghét cuộc sống và gay gắt cố chấp với mọi người, con đã từng quát mắng nó, thỉnh thoảng còn đánh nó (không gây thương tích về thể xác, nhưng có lẽ gây tổn thương nghiêm trọng về tinh thần của nó). Con gái con cũng rất nhạy cảm giống như con, nó trở nên tự ti mặc cảm, xa cách mọi người, thu rút vào bản thân và không thích giao tiếp với ai khác, và cũng bị trầm cảm.
Sau khi con kết hôn lần thứ hai và sinh con, con rất yêu đứa con nhỏ này. Từ lúc ấy, đứa lớn trở nên căm ghét đứa nhỏ, coi như thù hằn, và cảm thấy tự ti hơn bao giờ hết.
Thầy ơi, đứa con lớn 13 tuổi của con hiện có dấu hiệu lệch lạc, nó thường lên mạng Internet, tham gia diễn đàn gì đó mà không cho con biết. Nó trở nên chống đối con, căm ghét em gái nó, lạnh lùng với bố dượng (bố dượng rất tốt và chăm lo cho nó). Nó không bao giờ đến gần con để trò chuyện hay tâm sự gì cả. Nó có những biểu hiện khác thường như hay nói về cái chết, hay bắt bẻ hành vi của người khác, không thích giao kết với mọi người.
Con đã sai rồi, vì con đã không mang đến cho nó tuổi thơ hồn nhiên vô tư và hạnh phúc, bởi lẽ quãng thời gian ấy chính con cũng bị trầm cảm nặng nề, mãi cho đến khi kết hôn gần đây mới cảm thấy hạnh phúc. Với nó, con cảm thấy mình không thể ôm ấp, hôn hít được, không cảm thấy yêu thích nó, chỉ cảm thấy thương và chăm sóc nó thôi. Đây cũng là khó khăn mà con không thể hiểu được tại sao.
Giá mà Thầy có lập một Làng Mai ở Việt Nam thì con được phúc biết mấy. Con rất muốn đưa con gái con đến tiếp xúc, sinh hoạt, gặp mặt với những vị chân tu đầy lòng từ bi, với mong mỏi có thể giải thoát con gái con khỏi những mặc cảm tự ti, để trở nên an lạc, hạnh phúc và tự tin vào bản thân.
Con chờ đợi thư của Thầy từng ngày một, xin Thầy vì lòng từ bi giúp đỡ chúng con.

Sư cô Đoan Nghiêm xin chia sẻ:

Nếu thật sự chị muốn giúp cháu, đây là lời khuyên: chị nên đến với cháu, nói lời xin lỗi cháu, và làm mới liên hệ với cháu qua cách thay đổi lối hành xử, suy nghĩ và lời nói của chị đối với cháu.Và chị nên cho cháu có cảm nhận rằng cháu cũng có một mái ấm gia đình, trong đó cháu được mẹ hiền thương yêu, ôm ấp, được cha dắt đi chơi, có em để cùng chơi đùa. Chị phải thay đổi thì cháu mới thay đổi.
Tình thương chị đang dành cho cháu là thứ tình thương hại mà không phải là tình thương của một người mẹ. Chị nói chị không hiểu đưọc tại sao. Tại vì trong tận chiều sâu tâm thức, chị chưa chấp nhận được cháu là con của chị. Chị từ chối cháu chỉ vì cháu là hiện thân của sự yếu đuối của chị trong quá khứ. Chị chối bỏ cháu vì chị muốn chối bỏ mối liên hệ trước kia, chối bỏ quãng đời trước kia. Lúc nào chị còn thương hại cháu, trốn tránh mối liên hệ gần gủi thân mật mẹ con với cháu, lúc đó chị khó có hạnh phúc hoàn toàn. Bây giờ cháu chống đối chị, lạnh lùng với bố dưọng chỉ vì trong suy nghĩ của cháu chị đã chối bỏ cháu, chị ghét bỏ cha cháu; nếu cháu chưa thương được em của mình, chỉ vì cháu chưa cảm nhận được cháu là con của chị, là chị của em mình. Tuy chị đã sinh ra cháu, nhưng chị đã bao giờ cho cháu biết bài học thương yêu đâu mà cháu biết để đem chia sẻ với em của cháu, với bố dượng của cháu và ngay cả với chị nữa. Cháu tủi và cô đơn lắm, chị có biết không? Và sự đè nén những nỗi đau và buồn tủi đó chồng chất ngày một lớn trong suốt 13 năm, mãi đến bây giờ, tuổi bắt đầu lớn, ngọn núi lửa hận thù trong cháu mới phun ra những bực bội, căm hờn là như vậy đó. Chứ cháu bình thường thôi chị ạ.
Quả thật chị đã sai. Chị không những sai vì đã không ban cho cháu sự hồn nhiên, tính vô tư, mà hơn nữa chị còn đè nặng lên cháu những nỗi đau khổ, chán chường, căm ghét, chối bỏ tất cả, kể cả đứa con của mình. Tuổi thơ của cháu đã tiếp nhận những cay đắng của cuộc đời từ chị. Tuổi thơ của cháu rất mong manh. Tờ giấy trắng của cháu chị đã vô tình tô đầy lên những màu sắc đen tối của cuộc đời. Đó là hậu quả cho những hành vi của cháu bây giờ. Chỉ có chị là có thể lau sạch những vết đen đó trên tờ giấy trắng của cháu. Chị phải có cách hành xử dễ thương với cháu, ngọt ngào với cháu hơn. Chị phải có khả năng thương cháu như thương em của cháu. Chị đừng phân biệt. Chị còn phân biệt thì cháu làm sao xóa được lằn ranh khác biệt giữa cháu và em cháu, giữa cháu và bố dượng cháu. Chị phải ngồi thật yên để nhìn lại cách cư xử của mình đối với cháu và đặt mình vào trường hợp của cháu để hiểu cháu rõ hơn. Chị cần một người thương yêu, cháu cũng cần một người thương yêu. Chị cần một mái ấm gia đình, cháu cũng vậy. Chị hãy cho cháu tình mẫu tử thiêng liêng hơn là cái ăn cái mặc. Trong tình yêu, chuyện ăn chuyện mặc là chuyện thứ yếu, quan trọng là hiểu, là thương, là tha thứ, là chấp nhận. Ngày nào chị còn chưa ôm được cháu vào trong hai vòng tay của chị, ngày đó cháu còn xa cách với chị, với chồng chị và em của nó. Cái gốc rễ khổ đau của cháu phải do chị nhỗ đi. Chị chưa ôm ấp được cháu, thì liên hệ giữa cháu và gia đình vẫn sẽ không thay đổi gì đâu, và cá tính của cháu chỉ tệ hơn mà thôi. Quý thầy cô có thể ôm ấp cháu, che chở cho cháu, nhưng cháu vẫn sẽ cảm thấy mình mồ côi cha, mồ côi mẹ như thường, vì cháu chưa từng thật sự nếm được mối tình thiêng liêng đó. Cháu thiếu vòng tay thương yêu của mẹ, cháu thiếu lời nói ngọt ngào của mẹ, cháu thiếu ánh mắt bao dung của mẹ… Chị có thương cháu thật không? Chị hãy hiến tặng món quà thiêng liêng nhất của tình mẹ cho cháu đi!
Mong rằng chị thấy rõ vấn đề hạnh phúc của cháu chính là hạnh phúc của chị và gia đình, thì chị sẽ giúp cháu hiệu quả hơn. Xin chào chị.

Hỏi: Con có chồng năm 30 tuổi, năm nay là 32 tuổi, vợ chồng con chưa có con.  Ngày con về gia  đình chồng ra mắt ba chồng, ông ấy nhìn con rất lạnh lùng và không tỏ thái độ đón nhận con, dù con cố gắng hết sức để hỏi han ông. Sau này khi đã về sống chung rồi con mới hiểu, ngày xưa chồng con rất được Má yêu thương, nhưng Bố thì không. Hai cô em chồng, một cô 25 tuổi, một cô 30 tuổi chưa chồng thì luôn tỏ thái độ như là chị của chồng con. Và 2 cô này thì rất được lòng Bố.

Con làm dâu cũng đắng cay lắm, con đang học dỡ dang trường Đại học Ngoại Ngữ (bằng đại học thứ 2). Lấy chồng, cô út nói rằng : “Chị nghỉ học đi, để mỗi chiều đi làm về tranh thủ về nấu cơm cho Bố”. Con chịu đựng và gát lại việc học của mình để gia đình yên ấm. Và con tự bày ra nấu ăn, ăn xong con lủi thủi thu dọn một mình. Hai cô em chồng ăn xong, hoặc đi chơi hoặc vào phòng riêng nghỉ ngơi. Khi nhiều lần lặp lại như thế, con lên tiếng thì cô em 30 tuổi nói rằng : ” Để chị làm cho quen” (mặc dù 2 cô chẳng biết nấu ăn, nhà cửa, ly tách bề bộn, chén ăn xong kg biết rửa, dù gia đình không thuộc hàng giàu có. Riêng con thì đã được Mẹ dạy nấu ăn từ khi 15 tuổi. Nhà con không phải gia đình nghèo khó, nhưng con không có kiểu sống vương giả như thế). 2 cô em chồng chưa có chồng nhưng ngày nào cũng đi đến 12g khuya mới về. Cô kia có người yêu thì ở bên nhà người yêu nhiều hơn nhà mình. Vậy đấy, nhưng lại luôn bới móc tìm khuyết điểm chị dâu.

Con lại tiếp tục nín nhịn…. Và mọi việc không chỉ như thế, còn những việc mệt mỏi và quá quắc khác, nhưng con cũng nhịn.  Mà hình như càng nhịn người ta càng lấn lướt mình phải không Sư Ông. Trong nhà bất cứ ai cần tiền bạc hay sự trợ giúp gì cũng gọi vợ chồng con có trách nhiệm. Rồi bà con dòng họ, người thì gửi con cháu cho tụi con nuôi ăn học dùm, người thì mượn tiền không thấy trả….

Bố chồng tuy có con trai duy nhất là chồng con, nhưng những chuyện lớn nhỏ trong nhà không nói năng hay bàn luận gì đến chồng con cả, chỉ bàn luận với con gái, nhưng nếu có liên quan đến việc phải chi trả bằng tiền thì gọi chồng con chi.

Vợ chồng con không có nhiều tiền, phải vay mượn bên ngoài trả lãi để làm ăn, nhưng vì thấy tụi con mở công ty để làm ăn nên nghĩ tụi con nhiều tiền….

Con không hẹp hòi ích kỷ, con không keo kiệt và không phải không muốn giúp đỡ hay chia sẻ khi cần thiết cho mọi người, nhưng con khó chịu và mệt mỏi vì xung quanh con toàn là những người không biết điều. Mỗi lần sân si nổi lên, con lại niệm Phật để lướt qua tất cả nhưng hình như sau đó mọi việc đâu lại vào đấy.

Có lẻ cái nghiệp của con còn dày lắm phải không Sư Ông? Thưa Sư Ông, con phải làm sao cho đúng đây?

Sư cô Đoan Nghiêm xin chia sẻ:

Thưa chị,
Chị mệt mỏi lắm rồi phải không? Mệt mỏi không phải vì làm việc mà là trong sự chờ đợi bố và các cô em chồng thay đổi cái nhìn của họ đối với chị, nâng đỡ chị như một người con, và một người chị. Đọc thư chị, không thấy chị nói gì đến chồng chị cả. Anh ấy có biết những gì chị suy nghĩ và trải qua hay không? Chị đã từng chia sẻ cho anh biết chưa?
Sức chịu đựng của con người không khác gì lượng dung tích của một bình hay một chai đựng nước. Nếu quá số lượng nước đựng trong bình hay cái chai đó thì nó sẽ tràn ra ngoài. Cũng vậy. Nếu quá sức chịu đựng của chị thì chị sẽ bùng lên những cơn giận, bởi vì chị không thể kềm chế được nữa, vì vậy mà nhịn nhục không phải là biện pháp giải quyết vấn đề.  Tất cả những gì chị đang làm cho gia đình chồng nếu đó không phải là động cơ của thương yêu và đùm bọc lẫn nhau thì càng làm chị càng mệt mỏi và dễ đưa đến sự bực bội, nóng giận.

Nếu chị thương chồng, yêu chồng, chị phải học thương gia đình chồng như gia đình mình. Mình rất dễ tha thứ cho người mình yêu, mình thương phải không chị? Có ai hoàn toàn là hoàn mỹ đâu kể cả những người đang yêu nhau, kết hôn với nhau, nhưng người ta vẫn yêu nhau, vẫn lấy nhau để cùng sống dưới một mái nhà, cơ bản là vì thương vì yêu mà người ta chấp nhận nhau, học hỏi nhau để xây dựng mái nhà hạnh phúc. Muốn sống hạnh phúc với nhau là cả một nghệ thuật xây dựng hạnh phúc gia đình. Tình yêu chưa đủ để đóng góp vào việc xây dựng một mái nhà hạnh phúc. Mình cần rất nhiều yếu tố như là học lắng nghe nhau, học hiểu nhau, học cho nhau thời gian để cho người kia có cơ hội làm mới lại con người họ, v.v… nhiều thứ để mình học và mài giũa lắm. Phần đông người ta thường nhịn nhục cho êm chuyện nhưng nhịn nhục như vậy có tính cách tiêu cực lắm, hơn nữa theo thời gian nó sẽ chồng chất mỗi ngày mỗi nhiều thêm lên, đến một lúc nào đó thì hạnh phúc gia đình sẽ hoàn toàn tan vỡ. Nhiều khi vì chuyện em chồng, con dâu mà hạnh phúc giữa hai vợ chồng cũng khó hòa thuận, ảnh hưởng rất nhiều đến tình cảm giữa hai vợ chồng.
Vì vậy cho nên chị cần phải học phương pháp san sẻ những khó khăn với chồng. Nói như thế nào để nhận được sự cảm thông của chồng mà không phải là gây thêm áp lực cho chồng để tránh gây ảnh hưởng tai hại đến đời sống hạnh phúc vợ chồng, gia đình chồng. Chị cũng cần phải học cho mình thời gian và cho người khác thời gian để có thể thay đổi theo chiều hướng tốt hơn. Muốn thay đổi một lối nhìn, một cách sống rất là khó. Không phải chỉ có 5, 3 ngày mà có thể làm được. Hơn nữa, nếu liên hệ giữa đôi bên không được gắn bó thì động cơ khiến người kia thay đổi cách cư xử với mình cho tốt hơn cũng là một vấn đề. Như Đoan Nghiêm đã nói ở trên, chỉ có thương nhau, yêu nhau người ta mới có đủ kiên nhẫn để chấp nhận nhau và cho nhau cơ hội để tìm hiểu nhau nhiều hơn để cùng xây hạnh phúc với nhau. Chị phải học thương gia đình chồng như đã thương chồng vậy.
Con người là một động vật biết suy nghĩ, có lương tâm. Chị hãy học sống như thế nào để có thể thay đổi cách suy nghĩ và đánh động đến lương tâm của những người trong gia đình chồng, đó mới là biện pháp sống dài lâu với người chồng chị thương yêu và cam kết sống dài lâu với người đó. Trong giai đoạn này, chị rất cần tình thương của chồng và sự nâng đỡ của chồng để giúp chị có thêm sức mạnh. Hai anh chị nên có nhiều thời gian cho nhau hơn để vun bồi tình thương và sự cảm thông của nhau để cùng nhau đi trên con đường này. Đừng để bất cứ chuyện nhỏ nhặt từ bên ngoài ảnh hưởng tới hạnh phúc hai vợ chồng. Hãy cùng lắng nghe nhau, tìm hiểu nhau nhiều hơn để nâng đỡ nhau, chỉ có như vậy thì tình cảm vợ chồng mới bền bỉ, keo sơn theo thời gian. Chị có đồng ý không?
Hy vọng chị sẽ có nhiều sức mạnh để đi tiếp trên con đường xây dựng hạnh phúc gia đình. Thỉnh thoảng, chị nên cùng chồng đi du ngoạn để hít thở thêm khí trời, để thư giãn những căng thẳng trong người. Chúc anh chị và gia đình hưởng đêm giáng sinh vui vẻ.
Chào chị.

Con đang rất đau khổ, gia đình vốn rất hạnh phúc của con đang đứng bên bờ vực thẳm.
Hồi còn học phổ thông con có một tình yêu học trò, mối tình này nhanh chóng kết thúc vì người ấy đi nước ngoài. Và để được định cư người ấy đã thuê một người làm lễ kết hôn giả, biết chuyện đó, con đã chủ động chia tay và từ đó không liên lạc lại nữa.

Sau đó con có yêu một người cùng quê. Chồng con là một người rất tốt, sống chân thành và hết lòng nên được gia đình con rất qu‎ý.
Trước khi chúng con cưới, có một lần con nhận được điện thoại của chị gái người bạn trai cũ nói rằng chị ấy mới ở nước ngoài về chơi, chị muốn mời con đi uống nước. Con đồng ý, và đến quán nước thì gặp cả bạn trai cũ cũng về nước. Qua đó con được biết bạn ấy đã cưới vợ thật sau một thời gian cưới vợ giả. Con  cũng vui vẻ chúc mừng và thông báo cho bạn biết tình hình hiện tại của bản thân.

Tối hôm đó, sau khi về bạn trai con nhắn tin gì đó con không rõ vì chồng con đã nhận được. Anh ấy cho rằng con vẫn liên lạc với người cũ và chửi con, tát con, đập cả di động của con… Sau hôm đó con buồn quá, đến nhà bạn gái ở. Được mấy hôm anh ấy đến, nói chuyện, làm lành và con tin anh ấy đã hiểu nên quay lại. Sau lần đó con cũng không gặp lại bạn trai cũ nữa. Cuộc sống bình lặng trôi đi, bạn bè ai cũng thầm khen con hạnh phúc đủ đầy sau khi cưới.

Khoảng ba năm sau, một hôm chồng con lại nhận được một tin nhắn hỏi thăm con. Chồng con đã giả vờ là con để nhắn lại rằng chồng con về quê rồi, con đang buồn chán cuộc sống hiện tại bên chồng con. Ngay lập tức, bên kia nhắn lại với lời cảm thông, và nói thương tiếc cho tình cảm cũ không thành. Chồng con lại nhắn tin gì đó nữa … sau đó anh ấy bỏ đi đến nhà bạn qua đêm không về.

Con đau lòng không biết chuyện gì xảy ra. Con cầu cứu một người bạn gái thân thiết của mình thì mới hay mọi chuyện chồng con đã kể với cô ấy. Con điện thoại lại số đã nhắn tin vào máy con thì không được. Hôm sau chồng con một mực cho rằng con vẫn liên hệ với người cũ và xúc phạm con ngay trước mặt bạn gái con.
Anh ấy lấy sim điện thoại của con, con nói anh đã cầm sim rồi thì cứ thử vào mạng tra lịch sử cuộc gọi sẽ thấy con đã từng liên lạc với người đó hay không.
Nhưng anh ấy vẫn không tin và moi móc lại chuyện mấy năm trước bạn con về nước. Con đau đớn viết đơn ly dị, anh ấy không ký. Anh nói ý rằng cứ để đó cho đến bao giờ thật sự thấy con ngoại tình với người cũ thì ly dị cũng không muộn. Con nói anh không nên và không cần phải hy sinh cuộc đời mình để tìm sự chung thủy ở một người vợ mà anh không hề tin tưởng. Cuộc sống như thế cũng hóa địa ngục và con cũng sẽ kiệt sức trong cái cuộc sống nghiệt ngã ấy…

Cuối cùng rồi mọi chuyện cũng qua, chúng con lại có thêm một bé gái nữa. Anh vẫn là một người chồng tốt thương yêu con cái hết mực và con vẫn tin hạnh phúc đang mỉm cười với mình. Chỉ có điều anh rất hay thích tụ tập bạn bè bia rượu. Đôi khi con có cảm giác anh hời hợt với riêng con, nhưng con lại gạt phắt những suy nghĩ ấy đi…
Cho đến hôm nay, nỗi đau lại cào xé con. Anh đi uống rượu với bạn, hứa là sẽ về sớm, nhưng rồi không giữ lời hứa. Con biết chuyện vui bạn vui bè thì khó mà dứt ra giữa chừng để về được, nhưng trong lòng con vẫn uất ức vì 2 con còn nhỏ. Bản thân con cũng đi làm về mệt, ông bà nội ngoại lại ở xa, con vẫn cần sự sẻ chia cảm thông của chồng, nhưng anh ấy đi về cứ coi như không…

Vì chuyện đó cộng với một số chuyện bức xúc đang dồn nén con nói anh ấy mấy câu, và hỏi rằng anh muốn cuộc sống gia đình bây giờ sẽ như thế nào? Anh không thèm trả lời. Nhưng đến khi anh nói thì tuôn ra những lời nghiệt ngã rằng con là loại lừa lọc, đã lừa anh suốt bao nhiêu năm qua, rằng anh biết từ lâu rồi, nhưng không thèm nói để xem con lừa anh đến bao giờ, vậy mà con vẫn cố tình lừa anh, rằng bây giờ anh chỉ cần con thú nhận ra. Con bàng hoàng không thể tin anh có thể phỉ báng con những lời như thế. Con muốn khóc mà không tài nào khóc được, con không thể tin người chồng đã gắn bó từng ấy năm trời đến giờ lại nói những lời mỉa mai cay độc với con… Mà anh không hề mượn rượu để nói, anh nói một cách bình tĩnh và thản nhiên. Rồi anh nhổ bọt vào không khí.

Con như cảm thấy đất sụt dưới chân, không thể tin vào mắt mình, vào tai mình được nữa. Đến lúc ấy thì tôi khóc và nhanh chóng hiểu rằng hạnh phúc của mình đang vỡ tan. Tự ái và đau đớn, không cần thanh minh, con hỏi vậy bây giờ anh muốn giải quyết như thế nào, anh không còn tin tưởng tôi thì tôi sẽ để anh tự giải quyết.
Nhưng anh vẫn tiếp tục mỉa mai con rằng con vẫn khôn ngoan để đặt những câu hỏi như thế, rằng tại sao lại có thể vừa khóc vừa nói “may mắn sao hai đứa con tôi vẫn giống bên nội…”. Trời ơi, con không thể tin được, cảm thấy khốn nạn thay cho mình sao phải rơi nước mắt trước con người ấy.

Con đã nói rằng: “Vậy thì tôi sẽ quyết định thay anh, ngày mai tôi sẽ làm các thủ tục ly hôn để giải thoát cho anh khỏi người vợ mà anh cho rằng không đoan trang, đức hạnh. Còn hai đứa con do tôi đẻ ra thì nó là con của riêng tôi thôi, không phải của anh đâu. Tôi sẽ nuôi con tôi cho đến khi nào tôi không thể nuôi được nữa thì tôi sẽ trả nó về cho người bố thật sự của nó”. Anh vẫn không buông tha, cười khẩy và nói rằng: “sao không dũng cảm nói thật ra nó là con của ai nữa đi”…

Chẳng có gì để mà nói nữa, con đau đớn chỉ muốn chết đi để không còn vướng bận gì trên cõi đời này. Con cảm thấy mình sức cùng lực kiệt, cả đêm con ngồi đó bần thần, khóc hết nước mắt, thương cho bản thân, thương cho bố mẹ già, thương cho hai đứa con thơ dại .Rồi con lại nghĩ sẽ gắng gượng sống dù chuyện gì xảy ra cho đến khi nào con tôi lớn hơn hoặc không thể gắng gượng được nữa thì sẽ ra đi… Nghĩ là như thế nhưng lòng con đau đớn rối bời. Con phải làm gì bây giờ đây? Liệu giải pháp ly hôn có phải là hợp lý không? Nếu đã không còn tin tưởng nhau nữa thì sống với nhau sẽ như thế nào? Bản thân con lúc này không còn niềm tin vào cuộc sống nữa.

Sư cô Thuận Nghiêm xin chia sẻ:

Chào chị

Cảm ơn chị đã gởi thơ tới ban biên tập Làng Mai về tình trạng gia đình của chị. Theo như lời chị, ly hôn có hợp lý không và chết là hết khổ. Chúng tôi cố gắng cung cấp các phương pháp thực tập để có thể giúp hòa giải và tạo sự truyền thông trong gia đình chị chứ chúng tôi không cho lời khuyên ly hôn hay không.

Theo lời Bụt dạy, bất cứ thứ gì cũng cần thức ăn để có thể tồn tại. Tình yêu lại càng cần được nuôi dưỡng và vun bồi mỗi ngày để có thể thăng hoa và làm đẹp cuộc sống. Chị còn nhớ trước khi cưới nhau, anh chị quấn quít bên nhau không rời như lời chị viết? ? Đó là vì anh chị đang nuôi tình yêu trong lòng mỗi người và nuôi lớn ý muốn kết hợp hai cuộc đời thành một. Nhưng vì thiếu sự giữ gìn và vun bồi tình yêu ban đầu, cộng thêm hiểu lầm, nên đã dẫn đến đổ vỡ của ngày hôm nay? Đã hai lần anh chị vượt qua được sóng gió của cuộc đời. Anh chị cũng đã bước qua được những rào chắn trong lòng mỗi người để có thể tiếp tục đi với nhau như một gia đình.

Chị có khả năng nhận diện những đức tính tốt và đẹp của chồng. Chị  nên thực tập nói ra những lời tích cực và khen ngợi anh để anh cũng có thể thấy được những điểm tích cực của mình. Khi mình quyết định kết hôn một người, mình thấy nơi người ấy nhiều tính tốt và lành. Điều quan trọng là tiếp tục tưới tẩm những hạt giống tốt đó nơi người mình thương khi chung sống với nhau. Vì nếu chỉ thấy và tưới tẩm toàn là sự tiêu cực thì làm sao anh chị có thể sống với nhau cho đến hết đời.

Phương pháp thực tập thứ hai là nhận diện cảm xúc trong lòng bằng phương pháp thở chánh niệm. Trở về với hơi thở để tiếp xúc với thân thể và cảm thọ của mình là phương pháp thực tập căn bản và cốt tủy của mọi vấn đề. Khi mình không biết chăm sóc thân tâm  thì mình là nạn nhân của các cảm xúc mạnh, và ý muốn kết thúc cuộc đời là chuyện tất yếu. Phương pháp thở ở đây là mình ngồi thật yên mười hay mười lăm phút mỗi ngày để nhận diện những gì đang xảy ra trong thân và tâm của mình. Thân có thể có những căng  thẳng, đau nhức, mệt mỏi dồn chứa nhiều ngày mà mình không biết làm an dịu thân thì sẽ dẫn đến tình trạng căng thẳng, thiếu kiên nhẫn, bực bội, khó chịu trong tâm. Thở và chỉ chú ý đến hơi thở để cơ thể có thể an tịnh và buông thư những cơ bắp căng gồng lâu ngày. Khi thân đã lắng và yên thì tâm cũng từ từ lắng xuống. Những chao đảo, buồn giận, tủi hờn, hiểu lầm sẽ lần lượt hiển ra với nguồn gốc và nguyên nhân của chúng. Ánh sáng trí tuệ từ từ hiển lộ, mình sẽ biết là nên làm gì, không nên nói gì trong hoàn cảnh hiện tại.

Ai cũng có hạt giống của trí tuệ, hiểu thương, tha thứ, bao dung, chấp nhận và cảm thông trong tâm, nhưng vì cứ để lo âu, phiền giận che lấp nên lẩn quẩn trong vòng khổ đau không thoát ra được.

Nếu chị thực tập được hai bước trên đây là chị đã có thể thấy được ánh sáng cuối đường hầm. Chị có thể viết thơ tiếp để tham vấn thêm. Chúng tôi không đưa ra quá nhiều thứ để chị thêm bối rối mà nản lòng. Ông bà mình có câu: còn nước là còn tát. Mình đã cố gắng hết khả năng của mình chưa? Hay mình sẳn sàng buông trôi cho số phận an bày và hối tiếc sau này.

Chúc chị tìm lại được sự bình an trong mỗi việc làm hàng ngày, tìm thấy niềm vui gia đình bên hai con nhỏ, người chồng tốt và cũng là cha của hai con chị.

_________________________________________________

Sư cô Lĩnh Nghiêm xin chia sẻ:

Bạn thân mến!

Cho tôi xin chia sẻ với bạn nỗi khổ tâm, nỗi oan ức mà bạn đang gánh chịu. Tôi biết rằng bạn đang đau khổ lắm. Bây giờ trước hết xin bạn hãy cùng tôi, chúng ta sẽ trở về với hơi thở, thở vào thật sâu, thở ra thật nhẹ. Thở vào chúng ta cùng theo dõi hơi thở vào từ đầu cho tới cuối, thở ra chúng ta cùng theo dõi hơi thở ra từ đầu cho tới cuối. Thở vào buông rơi hết mọi căng thẳng, giận hờn. Thở ra cảm thấy lòng mình nhẹ nhàng hơn. Chúng ta sẽ cùng nhau thở mười hơn, sau đó chúng ta sẽ bắt đầu trò chuyện.

Trước hết, chúng ta đều biết rằng trong tình yêu nam nữ vốn chất chứa lòng ích kỷ rất lớn. Người ta càng yêu thì người ta càng trở nên nắm giữ, càng siết chặt người kia trong tay mình, siết chặt người kia trong tâm của mình. Chồng bạn ghen bóng ghen gió như vậy chỉ chứng tỏ rằng chồng bạn quá yêu bạn thôi. Và vì quá yêu nhưng không biết cách tu tập nên tình yêu ấy trở thành nỗi si mê, và nỗi si mê này sẽ làm cho cái thấy của người ấy trở nên mù quáng, sai lệch. Sự thật là chồng bạn bao nhiêu năm qua đã sống trong đau khổ vì nỗi ghen tuông của mình. Bạn sẽ hỏi lại, bạn đâu có làm gì nên tội? Bạn trong sáng từ thể chất tới tinh thần, điều đó ai cũng biết, chính anh ta cũng thừa biết. Vậy thì ghen tuông cái nỗi gì?

Ghen ở đây là ghen với quá khứ của bạn. Anh ấy cứ hồi tưởng rằng ngày xưa bạn và người kia từng yêu nhau rồi tự đau khổ một mình, dù cho đó là mối tình học trò, mối tình chẳng khác gì nhiều so với một tình bạn. Và như vậy anh ấy tự làm khổ mình. Khi phải nói ra những lời chua chát với bạn tức là cái mức độ bị dồn nén đã rất lớn nên nó mới bung ra như vậy. Thật tình anh ấy là một người rất đáng thương xin bạn đừng nên oán hận mà tội nghiệp. Hãy hiểu rằng anh ấy đau khổ lắm nên mới làm cho bạn đau khổ.

Đứng trước khó khăn, khuynh hướng của con người là sự trốn chạy. Nhưng bạn thử nghĩ xem nếu chia tay thì con cái của bạn sẽ ra sao? Cuộc sống, tư duy, lối hành xử của chúng sau này sẽ mất cân bằng khi thiếu cha hoặc mẹ. Chúng sẽ trở nên cô đơn, tủi thân, mặc cảm và mất niềm tin vào cuộc đời. Có những đứa trẻ khi bố mẹ chúng chia tay, buổi tối đi học về thấy căn nhà lạnh ngắt chúng chạy ra ngoài hiên đứng ôm mặt khóc nức khóc nở, mấy năm trời mà bé vẫn chưa quen được, chiều chiều bé vẫn đứng ra đường để ngóng bố hoặc ngóng mẹ đi làm về nhưng cứ ngóng mãi, ngóng mãi mà chỉ thấy đêm tối ngày càng dày hơn. Chúng ta làm gì thì cũng phải nghĩ tới con cái, nghĩ tới bố mẹ của hai bên. Quyết định của chúng ta ảnh hưởng trực tiếp tới chúng ta mà cũng ảnh hưởng trực tiếp tới những người thân xung quanh chúng ta, ảnh hưởng tới cả cộng đồng nữa.

Ngoài sự ghen tuông ấy ra chồng bạn vốn là một người chồng, người cha, người con rất tốt. Chỉ cần lấy sự ghen tuông ra khỏi anh ấy thôi thì mọi chuyện sẽ ổn. Trong trường hợp này, để xóa bỏ những suy nghĩ tiêu cực trong chồng bạn thì không thể sử dụng lời giải thích mà được, bởi vì mọi việc rõ ràng như vậy có gì đâu mà giải thích?. Bạn phải giúp làm cho tâm anh ấy rộng lớn ra để anh ấy có thể xóa đi cái quá khứ của bạn trong tâm anh ấy. Đó chính là con đường tâm linh.

Bạn hãy cùng anh ấy thực tập quán niệm hơi thở, mỗi ngày ngồi thiền khoảng mười phút, thực tập thiền buông thư mỗi khi trong thân và tâm có sự căng thẳng, lo lắng, hay có những cảm xúc tiêu cực khởi lên. Tìm đọc các cuốn sách về tâm linh, tiếp xúc với thiên nhiên, với âm nhạc, thi ca. Khi đời sống tâm linh được nâng cao thì tâm sẽ khoáng đạt hơn. Thực tập hơi thở chánh niệm đưa chúng ta đi rất xa, nó giúp chúng ta bình tâm được trong những cơn bão của cảm xúc, làm chủ được thân tâm. Khi đã làm chủ được thân tâm, có sự bình an rồi thì cái thấy của mình sẽ sáng suốt hơn. Nếu hai vợ chồng cùng thực tập như vậy một thời gian thì sự bao dung sẽ lớn lên, khi đó tâm anh ấy tự nhiên sẽ rộng ra và các chuyện quá khứ sẽ trở nên mờ nhạt. Bạn nên tìm mua cuốn “Con đường chuyển hóa” của Sư Ông Làng Mai sẽ có những hướng dẫn rất cụ thể về phương pháp thực tập

Cái gì cũng có giá của nó. Muốn có một mảnh bằng thì bạn phải bỏ công sức ra học hành bao nhiêu năm trời, muốn có tiền sinh sống thì bạn phải đi làm mỗi ngày vài tiếng. Để giữ gìn hạnh phúc của một gia đình thì bạn phải dày công vun bón. Đừng nghĩ rằng trong vài ngày hay vài tuần mà giả quyết được tận gốc vấn đề. Phải giành cho nó thời gian, phải có mong muốn tu tập. Hãy thương lấy các con của bạn, thương lấy bố mẹ hai bên, thương lấy chính mình, thương lấy chồng mà quyết tâm tu tập tự chuyển hóa mình và giúp chồng chuyển hóa.

Tôi có rất nhiều niềm tin nơi bạn. Tôi cầu nguyện Tam Bảo gia hộ cho gia đình bạn được an lành hạnh phúc.

Năm học cấp ba con đã có một tình yêu kéo dài hai năm, khi người ấy rời xa con không một lý do con đã đau khổ tưởng chừng chết đi. Sau đó vào đại học con lại yêu một người khác, chúng con đã yêu nhau 9 năm nay. Người ấy rất yêu con nhưng khi con đề cập tới vấn đề hôn nhân thì người ấy lại không muốn và cũng không có một lý do gì. Con đau khổ quá. Con chỉ muốn chết thôi, nhưng trong đạo Bụt có nói: Chết không phải là hết mà vẫn còn có những kiếp sống khác. Nếu tự tử thì sẽ bị đọa vào con đường ngạ quỷ súc sanh và phải mất vô lượng kiếp sau mới có cơ duyên được trở lại làm người. Vì vậy con muốn xuất gia để quên đi tất cả, vì nếu ở nhà có lẽ con sẽ tự tử mất thôi. Nhưng con thấy có nhiều người xuất gia cũng không được hạnh phúc, họ vẫn cảm thấy chán nản cuộc đời xuất gia. Điều này làm cho con thấy rất hoang mang và mất niềm tin. Con không biết phải làm gì bây giờ, xin hãy giúp con

Ban Biên Tập xin chia sẻ:

Chào bạn, bây giờ minh hãy cùng ngồi xuống và thở chung với nhau ba hơi thở cho thật sâu và nhẹ đã nhé!

Đọc thư của bạn tôi thấy có những vấn đề mà bạn đang gặp phải là điều mà tôi cũng đã từng đi qua. Tôi cũng từng có một người cha say xỉn, tôi cũng đã từng chứng kiến những thảm cảnh mà ba tôi gây ra, người say mà, tôi đón nhận điều đó từ khi tôi còn là một em bé nhỏ xíu. Ngày nào cũng phải thấy, ngày nào cũng phải nghe, cho đến một ngày tôi không chịu nổi, trong lòng tôi đi lên sự giận giữ tột cùng, tôi hận ba tôi, hận thôi mà không biết làm sao cả. Nhìn mẹ thê thảm bao nhiêu thì giận ba bấy nhiêu. Và tôi dặn lòng đời này quyết đi tu, không lấy chồng, vì tôi không muốn dẫm lên vết xe đổ của ba mẹ tôi.

Bạn biết không, sự việc xuất gia của tôi, sau đó là em gái tôi đã làm thay đổi cuộc sống tâm linh của gia đình tôi. Ba tôi nhận được những lá thư mà hai chị em tôi gởi về chia sẻ, thăm hỏi, hướng dẫn sự thực tập (chỉ chút chút thôi), ba tôi cũng cố gắng thực tập để yểm trợ cho đường tu của hai con. Tình trạng thay đổi rõ rệt, mẹ tôi vui mừng và hạnh phúc lắm. Ba tôi bỏ rượu chè, cờ bạc từ từ, cho đến những ngày tết ba tôi cũng chỉ uống trà thay rượu. Tôi thường viết thư kể cho ba tôi nghe những kỷ niệm đẹp mà tôi có khi còn ở nhà với ba, những hình ảnh đẹp mà lúc không say ba tôi đã làm, những công việc mà ba tôi đã gánh vác chăm lo cho con cái, những cử chỉ chăm sóc tuy nho nhỏ nhưng ba tôi đã từng biểu hiện một cách nhẹ nhàng và kín đáo. Đi làm mang về cho con nải chuối chín, cho vợ bó rau rừng, cho hàng xóm bắp chuối non vừa hái… tôi tưới tẩm lại cho ba tôi nhưng đồng thời cũng tưới tẩm những hình ảnh đẹp đó trong tôi, rồi dần dần tôi thương ba tôi. Tôi nhận ra rằng ba tôi cũng chỉ là nạn nhân của “ma men”, của trào lưu xã hội, những khó khăn mà ba tôi đi qua làm cho ba phải tìm đến rượu chè. Ba tôi cũng cần tình thương và sự quan tâm của vợ, của các con.

Tôi không nghĩ rằng lúc đó tôi đang cho ba cơ hội để chuyển hóa mà chính là tôi đang cho tôi cơ hội để thương ba, để hiểu ba hơn. Sự chuyển hóa trong tôi là cái chính để tôi tới được với ba tôi, nói chuyện, viết thư cho nhau, chia sẻ sự thực tập, có những lúc chỉ thăm hỏi và kể chuyện vui nhưng cảm ứng từ tâm, nếu mình có tình thương thật sự thì người kia đón nhận được liền. Bạn đừng nghĩ rằng viết thư nói chuyện với ba (mặc dù ở gần nhau) là một chuyện buồn cười và hơi film, đừng nghĩ như vậy, bạn hãy thử làm đi, làm như một đứa con, chia sẻ như một đứa con. Tôi biết khi bạn viết cho ba bạn sẽ có cảm xúc đi lên, nếu là cảm xúc thương yêu thì bạn biết là bạn vẫn còn thương ba, nếu là cảm xúc giận hờn thì bạn hãy dừng bút, thở đều, mỉm cười và khoan viết đã, vì lúc giận lời văn của mình sẽ khác, ba bạn sẽ cảm nhận được liền, để cho cảm xúc lắng yên rồi bạn hẵng viết tiếp. Nhưng chỉ viết thư cho ba thôi, bạn đừng đòi hỏi ba bạn phải thay đổi, chuyển hóa ngay lập tức, chỉ cần bạn viết thư trong tình thương, biết rằng ba bạn đã nhận được và đã đọc như vậy là vui rồi. Cái gì cũng cần thời gian, sự kiên nhẫn bạn ạ. Tôi tin chắc bạn là một người con thảo, một người con với đầy tình thương cho gia đình nên bạn mới viết nên những dòng tâm sự như vậy. Mình sống để làm cho cuộc sống đẹp lên mà.

Còn về ý định xuất gia của bạn, nếu xuất gia để chạy trốn cuộc đời, chạy trốn những khổ đau thì mình sẽ bị thất bại, bạn có biết không? Cuộc sống của người xuất gia đâu phải ai cũng như ai đâu hở bạn. Có những người tu gặp được môi trường tốt, gặp được minh sư, gặp bạn lành, có pháp môn tu tạp thì đó là một người xuất gia có may mắn và hạnh phúc. Nếu tôi hay các thầy các sư cô có những buồn phiền, chán nản, ganh ghét, tranh đua… thì làm sao trong tâm tư có đủ không gian và tình thương để ngồi viết những dòng chia sẻ, trò chuyện với bạn. Nói như vậy không phải là các thầy các sư cô không có một tẻo buồn phiền nào, bởi mình vẫn còn là con người mà, nhưng vì trong mình có Bồ Đề Tâm, có tình thương, có thầy, có sư anh, sư chị, sư em có pháp môn tu, có sự thực tập nên mình sẵn sàng đối diện và có khả năng chuyển hóa những buồn phiền, bực bội, khó chịu khi nó đi lên. Có phương pháp thực tập mình sẽ biết trở về với chính mình, chăm sóc chính mình, chơi với những buồn phiền của mình…, biết thở, biết cười, biết là mình đang có hạnh phúc nhiều nhiều, và mình lại tiếp tục tu, tiếp tục sống bên thầy, bên huynh đệ, sống để phụng sự, để thương yêu. Mình ý thức rằng mình vẫn còn có nhiều hạnh phúc, nhiều may mắn, và do đó mình phải sống cho trọn vẹn, cho xứng đáng. Có những người không có nhà để trở về, không đủ ngày ba bữa cơm, không thấy được nụ cười, không có được manh áo lành lặn để che thân, có những em bé không có đủ ba và mẹ,… chỉ cần ý thức về những mảnh đời như vậy thôi là trong lòng mình phát khởi tình thương rồi, và mình thấy rõ mình cần phải sống, và càng biết rõ hơn là sống để làm gì nữa. Khi mình nghĩ về nhiều người thì trong lòng mình rộng rãi, thênh thang lắm, nhẹ nhàng và đầy thương yêu lắm, mình không còn nghĩ riêng cho bản thân mình nhiều, mình luôn hướng đến niềm vui và hạnh phúc của chung, của mọi người. Lúc đó mình sẽ không nghĩ nhiều đến hạnh phúc cá nhân, không đau khổ vì hạnh phúc cá nhân, không nghĩ rằng cuộc sống bất công với mình, và mình sẽ không còn muốn tự tử nữa, mà ngược lại mình sẽ thấy có rất nhiều niềm vui từ niềm vui của mọi người. Tôi tặng bạn bài hát này nhé, bài hát mà tôi học được, lúc nào rảnh bạn lên Bát Nhã nhờ quý thầy quý sư cô hát cho bạn nghe nhé.

“Em chưa từng thấy biển, em chỉ thấy dòng sông
Nhưng có nghe cô kể, biển thì rộng hơn sông
Biển thì rộng hơn sông, bao la biển xanh mặn nồng
Một đời người như sông, nếu ai sống cho riêng mình thì lòng hẹp như sông
Nếu ai sống cho muôn người thì lòng rộng hơn sông
Nếu ai sống cho muôn người thì lòng rộng mênh mông
Em chưa từng thấy biển, em chỉ thấy dòng sông
Nhưng có nghe cô dạy, đừng để lòng hẹp như sông
Hãy để lòng rộng hơn sông, hãy để lòng rộng mênh mông”

Nếu bạn có ý định xuất gia bạn hãy thử những môi trường tốt để tu tập, có thầy, có pháp, có huynh đệ. Chúc bạn có nhiều bình an và tình thương, làm lớn lên Bồ Đề Tâm bằng chính tình thương của mình. Chúc bạn thành công.

Câu hỏi: Con năm nay 20 tuổi hiện đang là sinh viên. Gia đình con không được hạnh phúc, cha thì suốt ngày rượu chè, vợ lớn vợ nhỏ một bên, mẹ thì ghen tuông. Cuộc sống gia đình con không còn được hạnh phúc nhiều năm nay. Gần đây mẹ con không chịu được nổi cô đơn, thiếu thốn tình cảm, đã tìm hạnh phúc bên người khác. Điều này làm cho nổi khổ của con tăng lên gấp bội khi phải nghe tin này. Mấy ngày trước, cha và mẹ có lời qua tiếng lại với nhau, cha con đã không kiềm chế được cơn tức giận đánh đập mẹ con phải vào bệnh viện. Rất có thể sau vụ việc này cha và mẹ sẽ ly hôn.

Đầu óc con lúc này rối bời, nhiều lúc con cảm thấy cuộc sống này không còn ý nghĩa gì nữa, đôi lúc con oán hận tại sao lại là con của cha, mẹ. Nhưng nghĩ lại mình không có quyền lựa chọn, dù gì đi nữa thì đó cũng là cha, mẹ – người đã sinh ra và nuôi con khôn lớn. Con hầu như không thể tập trung vào việc học được nữa mỗi khi nghĩ đến chuyện này. Nhiều lúc con nghĩ đến chuyện đi tu. Nhưng cha mẹ chỉ có mình con, sau này ai sẽ chăm sóc cho cha mẹ khi về già. Con rất bối rối không biết phải làm thế nào? Mong quý thầy, quý sư cô cho con một lời khuyên.

Trả lời:

Em thương mến

Cảm ơn em, cảm ơn các duyên lành đã đưa em đến với trang nhà Làng Mai. Em có nhiều may mắn và phước đức lắm nên mới với tay ra để tìm sự nâng đỡ trong những lúc khó khăn như thế này. Có rất nhiều người trẻ khác đã không có sự may mắn và không đủ phước đức như em nên khi đi qua khó khăn, họ đã không có khả năng vươn tay ra để tìm hỗ trợ mà lại tìm tới những điều tiêu cực để tự hủy hoại mình.

Em biết không, có lẽ ai cũng muốn có một cuộc hôn nhân hoàn hảo hết. Ít ai muốn có một cuộc hôn nhân không hạnh phúc. Tuy thế, cũng có rất ít người biết làm thế nào để có một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Bởi vì hạnh phúc là một cái gì cần được vun trồng, tưới tẩm và nuôi dưỡng. Nếu không thì, như Bụt nói, cái gì cũng vô thường hết, cái gì cũng phải chịu quy luật của sự tàn hoại. Hạnh phúc trong hôn nhân cũng cần được nuôi dưỡng bằng các thức ăn, giống y như mình vậy. Nếu mình cho nó ăn các thức ăn tốt, lành mạnh thì nó sẽ sống mạnh sống khỏe, còn nếu mình cung cấp toàn các thứ tiêu cực, hay có khi mình còn bỏ đói nó nữa thì nó sẽ èo uột rồi từ từ chết đi.

Ba mẹ em hồi thương nhau, về sống chung với nhau rồi sinh ra em, chắc hai người cũng đã từng có với nhau một hạnh phúc ngọt ngào. Nhưng có lẽ họ đã không có may mắn được học hỏi cách thức chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo tồn hạnh phúc nên hai người bây giờ đi về hai hướng khác nhau. Đó là một sự đáng tiếc, rất đáng tiếc phải không em? Tuy vậy, có lẽ mình cũng không trách được hai vị, bởi vì đó là cái mà họ biết, họ chỉ có thể làm được đến thế thôi. Có  bao giờ em tự hỏi hồi xưa khi ba mẹ còn nhỏ, lớn lên là một thiếu niên, rồi thanh niên họ đã đi qua những kinh nghiệm gì hay không? Ông bà nội, ngoại là người như thế nào? Họ có hạnh phúc không? Ba mẹ em có học hỏi gì được ở ông bà hai bên cách sống hạnh phúc với nhau không? Hay là họ cũng như em, cũng rất lạc lõng vì họ cũng có cha mẹ không hạnh phúc? Ông bà nội ngoại có cho họ đủ tình thương không? Họ có được hiểu, được thương không? Họ có mặc cảm nào không? Ước mơ của họ là gì? Có nhiều cái để mình nhìn sâu vào một con người lắm. Nhìn sâu mình sẽ hiểu được tại sao bây giờ ba mẹ có nhu cầu đi tìm một người hiểu và thương mình.

Có khi ngay chính ba mẹ cũng không hiểu được chính mình nữa đó em à. Thí dụ như ba em, có lẽ ông không biết được tại sao ông có nhu cầu phải đi với hết người phụ nữ này đến người phụ nữ khác. Có thể vì ông muốn tự khẳng định mình chăng? Hay ông có một khoảng trống nào bên trong mà ông muốn lấp cho đầy? Khi không hiểu được mình, người ta sẽ chạy theo một cái gì đó ở bên ngoài một cách vô thức.

Hạt giống bạo hành giận dữ đều có trong mỗi chúng ta. Nếu chúng ta ở trong một môi trường nuôi dưỡng hạt giống bạo hành đó thì thế nào cũng có lúc nó biểu hiện ra mà thôi. Như trong trường hợp của ba em. Hạt giống đó có thể đã được trao truyền lại cho ba từ nhiều thế hệ, và vì ba em không biết cách quản lý nó, đã tưới tẩm nó bằng rượu và bằng nhiều thứ khác nữa nên bây giờ nó đã biểu hiện ra trên mình của mẹ em. Ngoài ra những điều kiện các trong cuộc sống cũng đã tưới tẩm hạt giống đó của ba. Trong đó, có lẽ cũng một phần có sự tưới tẩm của mẹ. Mẹ có lẽ cũng nói những lời không dễ nghe, dù là ba có lỗi, cho nên hạt giống đó đã có cơ hội bộc phát. Khi nhìn vấn đề như vậy em sẽ thấy là ai cũng đã hành xử một cách thật “vô minh”, nói theo cách nói của đạo Phật. Vô minh là không đủ hiểu biết về mình, về tình trạng, không có đủ tuệ giác để thấy sâu hơn nguyên nhân xa gần của tình trạng. Thông thường người ta chỉ hay đổ lỗi cho nhau, hay đổ lỗi cho hoàn cảnh. Và vì thế, thay vì hành xử sao cho tình trạng khá hơn, người ta lại làm cho nó tệ hơn. Thậm chí đôi khi còn quá tệ.

Và sự vô minh đó có lẽ là điều làm cho hố ngăn cách của cả hai gia đình ngày càng lớn rộng. Lẽ ra phải có một ai đó đủ sáng suốt, bình tĩnh, độ lượng để giúp cho hố đó bớt sâu đi. Em không cần phải cảm thấy mình phải là người gánh trách nhiệm đó. Tuy nhiên, em có thể giúp một phần nào nếu như em biết cách.

Hiểu được những điều này, có thể em sẽ thông cảm cho bố mẹ hơn. Thông cảm không có nghĩa là công nhận những gì họ làm là đúng và chịu đựng. Thông cảm là để tự giải phóng mình khỏi sự trách móc và chán nản. Thông cảm để thấy mình may mắn hơn họ, dù sao mình cũng có cơ hội đặt câu hỏi, tìm câu trả lời, học hỏi để tự hiểu về mình, để không trở thành một nạn nhân của cái nhu cầu nào đó ở trong mình, mà có khi mình còn chưa nhận biết. Và biết đâu, một ngày nào đủ mạnh mình có thể quay trở lại giúp cho họ để họ cũng tìm được hạnh phúc trong cuộc sống. Bởi vì chưa chắc là bây giờ khi ba mẹ ai cũng có người mới là họ đã tìm được hạnh phúc thật sự đâu em. Em có biết tại sao không? Tại vì họ đem tới mối quan hệ mới con người cũ nguyên si của họ. Và ai dám bảo đảm là người mới là người có khả năng tưới tẩm nuôi dưỡng những cái đẹp cái lành trong họ không thôi. Hay họ lại cũng tưới tẩm hạt giống bạo hành của ba, hạt giống ghen tuông của mẹ. Và lịch sử rồi lại được tái diễn?

Em thương, đọc tới đây, mời em dừng lại một chút, nhẹ nhắm mắt lại và thư giãn đôi mắt, thư giãn khuôn mặt của em. Hãy mường tượng trong đầu một hình ảnh nào đó, thí dụ như một bãi biển xanh vắng lặng, một bông hoa tươi mát, hay một làn gió mát trên da trong một ngày nóng bức, rồi em mỉm một nụ cười thật nhẹ, thưởng thức điều nuôi dưỡng đó. Em thả lỏng các cơ bắp toàn thân, cho phép bàn tay mình rời bàn phím, cánh tay buông thõng, em thở ra thở vào ba hơi cho thật khỏe, thật nhẹ: thở vào tôi ý thức là tôi đang thở vào, thở ra tôi ý thức là tôi đang thở ra. Em có thấy thoải mái hơn một chút không?

Bây giờ em có thể mở mắt ra và đọc tiếp thư này.

Em là người có nhiều may mắn. Em biết được pháp Bụt nên em cần phải làm dùm cho ba mẹ. Ba mẹ đã không có may mắn đó, không có được cơ hội, vì vậy mình làm luôn phần của họ. Sư Ông hay nói là những khổ đau thì ở đâu cũng có, vấn đề là mình biết cách đau khổ như thế nào để những khổ đau đó trở thành hữu ích, trở thành một cơ hội cho mình học hỏi và lớn lên, giống như sử dụng bùn để trồng hoa sen vậy đó.

Mong rằng em đừng mất niềm tin nơi cuộc sống, nơi tình yêu. Cuộc sống có nhiều khổ đau, nhưng cũng có vô lượng những điều kỳ diệu mà mình có thể nhận diện và dùng chúng nuôi dưỡng chính mình. Những điều kỳ diệu ấy nó nằm ngay chính trong tự thân mình và ở môi trường chung quanh đó em. Nếu em quyết tâm học cách quay về để hiểu chính mình, để biết thương chính mình thì em sẽ thấy em có thể hiểu được người khác và thương họ. Tình thương ở đây không nhất thiết phải chỉ là tình yêu thông thường mà người đời hay nói đến. Bởi vì ngoài tình yêu nam nữ, còn có một tình yêu vượt thoát cái hạn hẹp đó. Đó chính là một thứ tình thương làm người ta thăng hoa, làm cho người ta có nhiều không gian mà không bị trói buộc. Em có muốn học cách thương như thế không?

Em không cần phải đứng về phía ba hay về phía mẹ. Bởi vì cả hai đều cần được em thông cảm. Em cũng không cần phải làm gì cho ba mẹ hết. Nếu có thể được thì không nói, không làm gì hết, để tình trạng không tệ hơn. Em cứ lo tu tập phần của mình thôi, bởi vì lo phần của mình tức là lo được cho cả hai bên. Tập thở, tập đi, tập ngồi cho có an lạc một thời gian em sẽ có khả năng giúp cho ba mẹ.

Em nên đầu tư một chút thì giờ vào việc thực tập thiền quán, tìm tới với những người bạn dễ thương để những cái dễ thương, tích cực của em được nuôi dưỡng, tưới tẩm và phát triển. Em học thở, học đi, học có mặt trong từng giây từng phút trong cuộc sống hàng ngày thì dần dần em sẽ phát triển được sự định tĩnh và sáng suốt, em sẽ thấy mình không cần phải nương tựa vào một ai khác ở bên ngoài mà mình vẫn có thể có hạnh phúc như thường. Đương nhiên là khi gặp người hợp ý, hợp tính hợp tình mình vẫn có thể yêu nhưng mình không bị đắm chìm trong tình yêu đó, mình biết cách nuôi dưỡng nó, mà nếu chẳng may nó không còn thì mình không bị nỗi đau làm tê liệt và phải chạy vòng vòng để tìm sự thay thế hay khỏa lấp bằng các chất độc hại. Tóm lại làm mình có chủ quyền vì mình nương tựa ngay chính bản thân mình.

Khi muốn trở thành một bác sĩ hay kỹ sư, người ta phải đầu tư một vài năm để học. Vì vậy khi muốn trở thành một người có khả năng sống hạnh phúc người ta cũng phải đầu tư một chút vào đời sống tâm linh. Em có đồng ý thế không? Đâu phải tự dưng mà mình có khả năng ấy được. Mong em thấy được sự tối cần thiết của việc này mà bắt đầu đầu tư một ít thời gian cho nó. Đi tu thì em cũng phải làm như vậy mà thôi. Cũng phải bắt đầu từ việc tìm hiểu chính mình rồi mới có thể chuyển hóa được những đau khổ trong lòng được. Đi tu không phải là mọi chuyện sẽ kết thúc, mà là mọi chuyện mới bắt đầu thôi.

Em đừng ngại mất mặt với bạn bè. Nếu em đứng được trên hai chân mình bằng sự thực tập, sau này em sẽ giúp được những bạn bè khác khi họ đi qua đau khổ, chỉ cách cho họ biết quay về nương tựa chính mình. Không có cái gì xảy ra mà vô ích đâu em.

Em đọc thêm bài này: http://langmai.org/thien-duong/thien-tap-cho-nguoi-ban-ron. Nhất là phần “Hải đảo tự thân” em nhé.

Rất mong em có đủ nghị lực và niềm tin vào cái đẹp của cuộc sống mà vững lòng đi tới. Bông hoa, đám mây, con sông, ngọn suối vẫn còn đó cho em. Đất mẹ, trời cha vẫn còn đó cho em. Và vẫn còn đó, biết bao nhiêu tấm lòng rộng mở, biết bao trái tim đầy ắp tình thương ở mọi nơi, khắp chốn đang làm đẹp cho đời. Em chỉ cần có chánh niệm là tiếp xúc được với những cái ấy ngay thôi.

Học cho tốt, tu tập cho giỏi em nghe.

Thương mến và tin cậy.

Con xin hỏi về Duyên -Nợ như sau:
Con là nữ, đã ly dị và có 1 con.
1. Có nên tin vào Duyên Nợ không ạ?
2. Làm sao để tránh tình trạng là cái gì cũng đổ cho duyên- nợ, không biết giữ gìn hạnh phúc rồi mình nói là hết duyên , mình chọn nhầm người thì lại nói là vì mình có nợ với người ta!
3. Làm sao để biết là mình có duyên nợ với người nào? Ví dụ, mình yêu một người và cứ chia tay rồi quay lại với người ta mãi, làm sao con biết đó là do con có duyên nợ với anh ta, hay là do mình yếu kém không kiểm soát được cảm xúc, chưa tu tập tốt nên khi tu tập tốt hơn một chút mình nhận ra là sự việc không đến mức phải chia tay rồi mình lại muốn sửa chữa lỗi lầm để quay lại?

Trả lời của Sư Cô Hội Nghiêm.

Chị Linh thương mến!

Đọc câu hỏi của chị quý sư cô thấy chị đã trả lời được phần nào cho câu hỏi của mình rồi. Cuộc đời là một chuỗi tương quan tương duyên. Không có một hiện hữu nào tự nó có được. Một bông hoa, không thể tự nó mà hình thành. Hoa phải nhờ những yếu tố khác như đất, nước, hạt giống, phân bón, người làm vườn…mới hình thành.  Mình cũng vậy, cũng do nhiều yếu tố kết hợp, như cha mẹ, thức ăn, nước uống, môi trường, xã hội… Hạnh phúc và khổ đau cũng như thế, cũng do nhiều yếu tố tạo thành. Những yếu tố tương quan tương duyên đó dân gian gọi nôm na là duyên nợ, những gì đem lại hạnh phúc cho mình thì gọi là duyên, những gì đem lại khổ đau thì gọi là nợ. Trong Đạo Bụt gọi đó là tương quan tương duyên hay tương tức.
Cũng cùng một người nhưng khi thương mình gọi là mình có duyên với người đó. Rồi cũng người ấy, cũng tình thương ấy nhưng mình không biết trân quý và tưới tẩm để cho tình thương lớn lên rồi khổ đau, mình gọi là mình có nợ với người ấy thì vô lý và mâu thuẫn quá phải không? Mình đâu chọn nhầm người, mình đâu cưới người mình ghét, mình cưới người mình thương mà. Chỉ do mình không biết nuôi dưỡng thôi. Nếu nhìn sâu vào những khổ đau và hạnh phúc của mình, mình sẽ thấy được nguyên nhân và gốc rễ sâu xa của nó. Khi thấy được nguyên nhân và gốc rễ rồi, mình sẽ làm mới trở lại để nuôi lấy hạnh phúc của mình mà không còn đổ lỗi cho duyên nợ nữa.
Nếu nhìn sâu thêm một tí mình có thể thấy được rằng khuynh hướng đổ lỗi cũng là một tập khí của mình. Trong mối quan hệ giữa mình với người kia, có lúc mình giận hờn, khổ đau, mình cứ nghĩ là người kia có lỗi với mình, người kia đã gây nên những nỗi khổ đau cho mình nên mình không chấp nhận được người kia và làm cho sự truyền thông trở nên bế tắc.

Khổ đau từ đó mà leo thang. Mình không nhìn lại để thấy rằng có thể mình đã đóng góp một phần nào đó trong nỗi khổ và cơn giận của người kia nên người kia đã hành xử, nói năng như vậy. Có thể mình không cảm thông đủ, có thể mình không đủ niềm vui và hạnh phúc để hiến tặng cho người kia, có thể mình không tưới tẩm những hạt giống tốt trong người kia, mà chỉ có than phiền và trách móc. Hoặc trong mình còn có những tính nóng nảy dễ bực bội cáu gắt, không dễ dàng tha thứ bỏ qua những lỗi lầm của người khác. Mình đã không nói những lời nói nhẹ nhàng ái ngữ, không hành xử khéo léo v.v…
Khổ đau hay hạnh phúc đều mang tính hữu cơ, nghĩa là có thể chuyển đổi được. Hạnh phúc nếu không khéo gìn giữ thì một ngày nào đó sẽ mất, sẽ trở nên khó khăn và khổ đau. Khổ đau nếu biết tu tập chuyển hóa thì sẽ thương yêu nhau hơn, từ đó sẽ hạnh phúc hơn. Cho nên khổ đau hay hạnh phúc là do mình, do mình quyết định. Mình có đổ lỗi cho người kia, cho hoàn cảnh, môi trường, con cái… thì đó cũng là tập khí của mình. Sự thực tập là luôn luôn trở về để nhìn lại chính mình. Có thể mình không trân quý đủ người thương của mình, mình không trân quý đủ những gì mình đang có. (Những gì mình không có hoặc chưa có thì mình ruỗi rong tìm kiếm, khi có rồi thì mình lại không biết trân quý, đợi đến khi tuột khỏi tầm tay mới thấy tiếc nuối và ân hận.)
Nếu mình không thay đổi những tập khí của mình thì cho dù có cưới bao nhiêu người đi nữa mình cũng khổ đau. Vì vậy, với sự thực tập là mình luôn luôn trở về với giây phút hiện tại, nhận diện và trân quý những gì mình đang có để nuôi lớn hạnh phúc, và đồng thời chuyển hóa những tập khí trong mình.
Nếu chị có cảm hứng thực tập thì đây là những tài liệu mà chị có thể tham khảo thêm để giúp cho sự thực tập của mình ngày một tươi vui và hạnh phúc hơn: cuốn Sống chung an lạc,Thương  yêu theo phương pháp Bụt dạy.
Chúc chị có nhiều niềm vui trong sự thực tập và cuộc sống. Mong chị tìm lại được hạnh phúc với những gì mình đang có.
Xin gởi theo một chút năng lượng lành và bình an từ Làng đến cho chị.

Thương mến.

Trả lời của Thầy Pháp Toại

Thưa chị ! Thầy xin chia sẽ câu hỏi về duyên nợ đối với cách chị hiểu và suy nghĩ có nên tin vào duyên nợ hay không? Làm sao biết  được mình có duyên với người này và có nợ với người kia? Duyên nợ chỉ là cách dùng từ của nhiều người thường sử dụng. Nếu chị không thích dùng từ duyên nợ thì chị dùng từ nhân quả, luân hồi, hay từ duyên nghiệp nó điều giống nhau . Chúng điều có nghĩa diễn tả một nội dung là khởi đầu một hành động và đi đến một kết quả. Có nghĩa là Nhân( Duyên ) còn Quả (Nợ). Nếu cái nhân tốt thì kết quả là tốt, còn cái nhân xấu hy vọng quả khó đem lại tốt đẹp, thường thường là nó như vậy. Nhưng đối với Đạo Phật thì bất cứ cái gì cũng thay đổi được bởi vì có đạo lý Vô thường, Vô ngã, Tương Tức …. Và còn phù thuộc vào nhiều nhân nhiều duyên khác  tác động qua lại.Ví dụ, chị có nhiều hạt giống tốt mà không thường xuyên tưới tẩm chăm sóc thì làm sao có kết quả hoa trái tốt đẹp. Đồng thời chị chăm sóc  nhưng còn phụ thuộc theo thời tiết, môi trường , kỷ thuật … những điều kiện bên ngoài yểm trợ nữa.
Bây giờ chị hỏi đâu là nhân duyên tốt, đâu là nhân duyên xấu ? Cái này không phải chị tìm hiểu rồi chọn người này hay người kia ?  Tùy thuộc vào khả năng tu tập của chị mà cho chúng ra một nhân duyên tốt hay xấu . Chúng ta “đến” hay “đi” , hoặc vạn vật sinh ra trong vũ trụ đều tùy thuộc vào nhiều nhân nhiều duyên, không tự thể nó có mà cho mình chọn, không có thượng đế nào sắp đặt sẵn ,hoặc có một cái  này sinh ra một cái kia. Nếu  nghĩ,chị có mặt trên cuộc đời này  chỉ do có bố mẹ sinh ra , nghĩ như vậy  là trái với giáo lý của Bụt “ Vô Ngã”. Chị ra đời là cả vũ trụ này cùng góp mặt với vô vàn điều kiện như nước, gió , lửa, đất, cây cỏ …Chỉ có khả năng tu mới làm chuyển hóa được cái tốt hay cái xấu mà thôi.
Đòi hỏi ở khả năng tu tập của chị, giúp cho chị tránh thoát được khổ đau mà chế tác được hạnh phúc. Khi có chánh niệm  sẽ có chánh định và trí tuệ thoát được phiền não và khổ đau đang có trong thân và tâm chị. Cởi trói được ảo tưởng, tri giác sai lầm, trói buộc …vượt qua những đam mê, hệ lụy, vướng bận . Tu thì có thực tập pháp môn, có học hỏi kinh điển, có thực tập thường xuyên các pháp môn của Bụt như  niệm(đặt hết tâm ý vào) hơi thở, bước chân, ăn cơm, nói chuyện, tiếp xúc… chế tác năng lượng chánh niêm, hỷ lạc ….Làm cho những con ma phiền não trong tâm không có cơ hội quấy nhiễu làm phiền chị.
Xin được hỏi chị, chị cũng có những khổ đau mà cũng có những hạnh phúc được nhận từ người thương của mình chứ ? Nếu người kia mà xấu hoàn toàn làm sao trước kia chị thương được.  Chị thực tập lấy cây bút viết xuống những điểm dễ thương và những điểm chưa dễ thương của anh ta( Nếu chị còn muốn thực tập thương). Không phải ly dị là cắt đứt hết phiền não đâu.Phiền não là một khối  đá kiên cố đóng khung lại trong người chị mà chị không cho người thương mình biết “sống để dạ chết mang theo” Viết một lá thư tình thật là trân trọng như là hồi mới yêu nhau vậy đó. Hồi mới yêu nhau tại sao thấy cái gì cũng đẹp, rồi thề non hẹn nước …bây giờ những lời đó nó còn trong tim chị và anh không ? Hay là bây giờ đã trở thành  băng giá, gặp nhau không có một chút cảm xúc thân thiện mà thấy toàn khổ đau. Lỗi là do cả hai người phải không? Nếu chị thưc tập giỏi hơn thì nên viết ra một lá thư nói những cái lỗi của mình nữa và mong người kia tha thứ . Đây gọi là phương pháp làm mới chắc chị có nghe phap thoại của sư ông nhiều và đã nghe dạy về điều này. Cái tốt hay xấu đến với mình bắt đầu từ chính bản thân, cách nhìn của mình trước rồi mới ra thế giới bên ngoài gọi là “ Nhất thiết duy tâm tạo” .

Đối với đạo bụt không có cái nhìn bế tắc, không có sai lầm nào mà không sửa được, chỉ  là có chịu thay đổi mình hay không và thay đổi cách nhìn của mình hay không? Hơn nữa chị có tâm đòi hỏi quá mức. Mới tu mà đòi hết phiền não liền  và đòi người kia cũng vậy. Đây là một ảo tưởng. Khi tu tập có nhiệm vụ chuyển rác thành hoa. Rác  ở trong hoa , hoa có trong rác. Chúng ta tu không phải lấy rác ra khỏi hoa . Mình biết rác cũng là hoa nếu như  biết chuyển hóa. Đây là một công trình công phu như bao công trình khác. Ví dụ chi chăm đứa con từ nhỏ lớn lên trưởng thành trở thành một con người có ích cũng trải qua nhiều gian nan ngày đêm cần mẫn lắm phải không? Không dể tý nào  và việc trao cho em một hướng sống có đạo đức, có hạnh phúc  càng khó hơn. Có tu mới trao truyền chất liệu sống này được.Đâu phải giáo dục theo một khuôn phép bắt người kia làm theo và thước mực đã quy định sẵn. Chúng ta hiểu rằng! không có con đường đi đến duyên nợ mà duyên nợ chính là con đường. Cũng giống như câu “ Không có con đường đi đến hạnh phúc, mà hạnh phúc chính con đường”. Giáo dục được biểu hiện qua đời sống hạnh phúc của chị. Bây giờ chi ly dị vô tình chị đã tưới hạt giống ly dị nơi đưa con rồi. Sau này đứa con lớn lên làm giống hệt như chị. Và chị đừng trách con , do  mình đã tưới hạt giống khổ đau này rồi.

Bây giờ chị làm lại bằng cách nhìn chữ “Duyên nợ” theo chiều hướng tốt, tưới tẩm hạt giống lành. Chi có khả năng đi ra khổ đau. Trao truyền cho người con hạt giống yêu thương nơi bố mẹ. Tùy theo nhân duyên chuyển hướng tốt, có kết quả tốt . Trong mỗi con người sâu thẳm ai cũng có lòng từ bi khéo chăm sóc và tưới tẩm. Đây là nghệ thuật của cuộc sống.Chúc chị định hướng, xác định nên thực tập cái gì và không nên tiếp tục hành xử tưới tẩm hạt giống khổ đau nơi thân, tâm nữa.Chúc chi thành công trên công trình xây dựng yêu thương.

Thầy Pháp Toại

Con kính chào Sư Ông và ban biên tập!
Con có đọc bài ‘’Đừng bỏ gốc rễ, đừng bắt người khác bỏ gốc rễ’’. Con có một hoàn cảnh rất đau lòng con xin kể ra đây rất mong nhận được sự cảm thông.
Gia đình con theo đạo Phật, vợ con theo đạo Công Giáo. Chúng con đã ly thân hai năm rồi và sắp tới sẽ ly dị. Con bước đi bỏ lại nhà cửa và tất cả chỉ mang theo quần áo. Thật sự là đau lòng lắm, ngậm ngùi rơi nước mắt khi phải xa ba đứa con nhưng con không thể sống được nữa. Con biết có rất nhiều người cũng trong hoàn cảnh như con. Con tôn trọng tự do tôn giáo của vợ con nhưng vợ con chỉ vì quá tin, ép người khác phải nghe theo một cách tuyệt đối rồi vô tình lấn áp bạn đời nhiều năm mà không hay biết. Ai là người muốn hơn thua gây nên cảnh chia ly này?
Con muốn treo một bức tranh sơn mài Phật Bà Quan Âm trong phòng khách cũng không được. Vợ con nói như vậy là chống lại đạo, gia đình này là gia đình Công Giáo. Bao nhiêu năm con sống uất nghẹn không nói được nên lời. Cố gắng vì mấy đứa con mà cắn răng chịu đựng. Có gì đâu mà phải hơn thua tranh giành. Đi làm kiếm tiền về nuôi gia đình đã thấm mệt còn phải nghe nói đúng nói sai về hết người này tới người kia. Phải xa các con ai chẳng đau đớn, nhưng biết làm sao? Thôi thì kiếm một nơi yên tĩnh mà sống cho lòng thanh thản.
Rất mong nhận được sự chia sẻ của Ban Biên Tập.
______________________
Sư cô Túc Nghiêm chia sẻ.
Chào bạn,
Trước hết chúng tôi rất cám ơn bạn đã tin tưởng và chia sẻ hoàn cảnh của gia đình bạn cho chúng tôi. Chúng tôi cảm và hiểu được nỗi nghẹn ngào của bạn. Chúng tôi đang thở những hơi thở bình an gửi đến cho bạn đây. Xin bạn dành vài phút làm theo lời chỉ dẫn sau đây để cho thân tâm được lắng dịu
1/ Thở vào, ý thức được tôi đang thở vào
Thở ra, ý thức được tôi đang thở ra    
Xin bạn chú tâm hoàn toàn vào hơi thở và buông thư toàn thân. Giữ lưng cho thẳng mà không cứng, cũng không co rúm, buông xuống tất cả mọi phiền muộn, lo lắng chỉ ngồi thật yên theo dõi hơi thở vào và ra thôi. Để hơi thở tự nhiên không gò ép cho nó dài hay ngắn. Bạn làm như vậy chừng 5 phút đi bạn sẽ thấy khoẻ ngay.
Bài kế tiếp (duy trì nụ cười nhẹ trên môi, buông thư các bắp thịt trên gương mặt ):
2/ Thở vào, hơi thở vào trở nên êm dịu như một luồng khí mát đang đi vào cơ thể tôi
Thở ra, mọi nặng nề, âu lo, sự uất nghẹn dồn nén lâu nay được trút hết theo hơi thở ra.
Cũng tiếp theo bài đầu thôi. Những hơi thở vào kế tiếp này trở nên êm dịu hơn. Bạn cảm thấy được những hơi thở vào như một luồng khí mát đang đi vào cơ thể bạn. Khi thở ra, bạn tác ý mọi nặng nề mệt mỏi từ bao lâu nay được theo hơi thở ra hết. Bạn làm bài này chừng 5 phút đi. Nếu thấy nên kéo dài thêm để bạn thật sự nhẹ nhàng hơn thì thực tập tiếp cho đến khi nào muốn sang bài tập kế tiếp. Bạn không cần phải đọc nguyên văn như vậy đâu. Chỉ cần lấy ý và cảm được khi hơi thở vào bạn thấy được luồng khí mát đang vào cơ thể, vậy là đủ rồi. Khi hơi thở ra bạn cảm được những nặng nề lo âu uất nghẹn được theo hơi thở ra và ra hết.
Vào – luồng khí mát đang vào
Ra – mệt mỏi, buồn bực, lo âu, nặng nề ra hết  
Bài kế tiếp (duy trì nụ cười nhẹ trên môi, buông thư các bắp thịt trên gương mặt ):
3/ Thở vào, tôi trở nên tươi mát———— Thở ra, tôi cảm thấy nhẹ nhàng
4/ Thở vào, tôi cảm thấy được lắng dịu ————– Thở ra, niềm an lạc phát sinh
5/ Thở vào, tôi nếm được chất liệu bình an ———– Thở ra, tôi cảm thấy an toàn
6/ Thở vào,  tôi phục hồi được sự tự do của tôi ——– Thở ra, tôi có niềm tin nơi gốc rễ bình an của tôi
7/ Thở vào, tôi rất thương các con tôi –
Thở ra, tôi mỉm cười và gởi đến các con tôi tình thương và sự bình an của tôi
Bạn mến!  Đến đây tâm bạn đã phần nào được bình an và con người thật của bạn phần nào được hiển lộ cội nguồn của tự do, an lạc và hạnh phúc rồi. Bạn thấy không, trong mỗi chúng ta, con đường tìm về tâm linh của mỗi người rất thênh thang và rộng mở. Nhu yếu đó là lẽ tất nhiên trong mỗi người. Đọc thư bạn chúng tôi cảm được tâm bạn hoài vọng về con đường ấy mạnh lắm. Niềm tin ấy, nguồn hướng thượng ấy sẽ dẫn dắt chúng ta trở về con người đích thực của mình. Tuy nhiên tuỳ duyên mà chúng ta gặp được tôn giáo nào và lời dạy nào mà thôi. Và cũng tùy căn cơ mà chúng ta lĩnh hội lời dạy ấy ra sao biểu hiện qua cách hành trì của chúng ta như thế nào mà thôi. Giống như bạn thích xây dựng, tính toán, kiến trúc, nhưng con của bạn lại thích làm bác sĩ khám bệnh cho người, hay thích viết văn chẳng hạn. Rồi tuỳ ý thích đó mà sẽ đến học các trường chuyên khác nhau cho thoả mãn hoài bão của mình. Nhưng nếu bạn là người rất thích xây dựng, và cũng rất thích viết văn thì đương nhiên bạn nghiên cứu cả 2 ngành. Lúc đó bạn là người giàu có lắm phải không. Cũng vậy nếu có thể thì hai tôn giáo song song trong một gia đình thì cũng là giàu có. Và nếu có thể và có chí thì chúng ta có thể học hỏi được nhiều từ hai tôn giáo. Chúng ta có thể triển khai lời dạy của tôn giáo này qua cách hành trì của tôn giáo kia. Ví dụ như cách thực tập ở Làng Mai dành cho những người có tín ngưỡng Cơ đốc giáo: Bạn không phải đợi đến khi tắt thở mới được sinh lên nước Chúa hay song song với điều dạy đó trong đạo Phật là : bạn không phải đợi đến khi tắt thở mới sinh về cõi Tịnh Độ. Cách hành trì là: Cõi Tịnh độ hay nước Chúa là hiện đang có mặt ngay bây giờ và ở đây, nghĩa là chúng ta có thể rất đang sống và đang có mặt tại cõi Tịnh độ ngay bây giờ rồi. Và cũng như vậy chúng ta có thể rất đang sống và đang có mặt tại nước Chúa rồi. Vì nước Chúa hay cõi Tịnh độ đều là nơi mát mẻ, không nóng bức, con người không bị kiềm kẹp bởi tham đắm, giận hờn, ganh ghét, ngu muội, lên án lẫn nhau, chém giết lẫn nhau…. Ở nơi đó con người được  học hỏi để tìm về cuộc sống chân thật của mình, học hỏi để thoát khỏi  những tâm hành tham đắm, giận hờn, ganh tỵ , hận thù, bạo động, bất an, nghi ngờ ….trong chính bản thân, con người được có thời gian tiếp xúc với sự sống cỏ, cây , hoa lá, trời mây, non nước, ao hồ, ruộng vườn, rau trái, đất đai …., có thời gian ngắm được những tâm hành đến đi làm cho bản thân điêu đứng, bất an, rong ruổi trong khi đó lại xa rời những mầu nhiệm của trong thân và trong tâm mình. Không thấy rằng tấm thân này có được là cả một sự đầu tư của vũ trụ, không thấy được có mắt sáng là cả một ân huệ lớn cuộc đời dành cho chúng ta …. Con người có khả năng dừng lại được chứ không hẳn luôn là nạn nhân của rong ruổi về quá khứ hay tương lai. Con người có khả năng sống hạnh phúc ngay những gì mình có trong hiện tại. Con người có khả năng hiểu được, tha thứ được, bao dung được từ những gì ban đầu mình nghĩ là mình không có khả năng, không thể chấp nhận được… Nhưng để làm được điều đó thì trước tiên phải thật sự là chính mình. Nghĩa là người có thể làm chủ được và thay đổi được chính những tâm hành của mình, chính những nhận thức của mình, chính những khổ đau của mình mà lâu nay làm cho mình bị bế tắc …. Tâm hồn theo đó mà càng lúc càng hiểu thấu bản chất của khổ đau và không lặp lại vết xe cũ cho bản thân và cho người khác. Nơi ấy không Tịnh là gì nữa? Nơi ấy là nơi của tình thương, vậy không phải là nước Chúa thì còn là gì nữa? Vâng, nơi ấy là nơi của Chúa, của Phật, của mẹ Quán Thế Âm, của từ bi có mặt. Chúng ta có khả năng làm hiển lộ quí ngài từ bản thân rất bình thường của chúng ta. Cái quan trọng, điều cốt yếu là chúng ta hành trì tu tập như thế nào để chất Thánh càng được lộ diện rõ nét trong mỗi hành xử và cách sống của chúng ta, mỗi cái nhìn, mỗi suy nghĩ phải dần dần đi về hướng Thánh ấy.
Bạn mến! Bạn sống ở đâu cũng được. Chung hay riêng cũng được, miễn sao, tâm bạn tràn đầy niềm vui, tình thương, lòng tha thứ, bình an, rộng mở. Hay nói khác hơn là thân và tâm bạn đang ở cõi Thanh Tịnh. Đó là điều quan trọng mà bạn biểu lộ được tình thương cho con cái bạn. Bạn sẽ hỏi lại chúng tôi: dường như đó không phải là thực tế?  Bạn Tài mến! Bạn có biết “Một tâm niệm an lành – làm rạng ngời mặt đất” không? Con đường tâm linh nhìn vi tế như vậy nhưng nó có thể đem đến hoà bình cho con người và thiên nhiên đó.  Hay một tâm niệm tham lam thôi, chỉ một niệm muốn chiếm hữu cái gì đó thôi là có thể gây ra chiến tranh cả ngàn năm mà, lịch sử Việt nam đã có kinh nghiệm đau thương đó mà, phải không bạn? Một tâm niệm bất chính thôi cũng có thể làm tan nát gia đình người ta và cả cuộc đời mình mà, phải không bạn?  Cho nên bạn an lành thì con cái bạn an lành. Bạn vui, thì con cái bạn vui. Bạn bao dung, rộng mở, con cái bạn sẽ được chở che, bình an, an toàn. Cho nên khả năng làm Phật bà Quan Âm cho chính bản thân là điều bạn có thể làm được mà không cần phải treo hình và chỉ có tín ngưỡng suông. Công hạnh của Đức Bồ Tát Quán Thế Âm là lắng nghe được nỗi khổ của con người và muôn loài. Chỉ cần lắng nghe thôi Ngài có thể giảm bớt khổ đau của con người và của muôn loại.  Trong tâm hồn của mỗi người chúng ta đều có khả năng lắng nghe nỗi khổ niềm đau của chính bản thân cũng như của người khác, nếu chúng ta muốn làm đức Quán Thế Âm.  Bạn học hỏi đạo từ kinh sách và đem áp dụng trong cuộc sống gia đình thì cũng không có gì là khó đâu. Chẳng hạn bạn thực tập ngồi thiền, theo dõi hơi thở như những bài chỉ dẫn ở trên, thì đâu có gì là khó đâu? Tâm bạn rất bình an, bạn rất an lạc, có niềm hạnh phúc do hành thiền mang lại, hay do bạn có đức tin rất lớn từ trí tuệ, lòng từ bi của Phật, của Chúa và các vị Bồ Tát. Tất cả điều đó đang diễn biến trong tâm bạn. Ai quấy rầy bạn được đâu? Khi có bình yên, an lạc rồi, có hướng đi rồi, thì lời nói của bạn, hành xử của bạn, cử chỉ của bạn, tình thương của bạn sẽ tự biểu hiện đến những người trong gia đình thôi. Và chắc chắn bạn sẽ là nơi nương tựa cho con cái và gia đình bạn. Nếu bạn chưa hiểu đạo Chúa lắm, thì đọc thêm sách. Và nếu muốn học hỏi thêm Đạo Phật để hành trì thì bạn cũng có thể đọc từ Kinh, từ sách. Không lẽ bạn không có quyền đọc sách hay sao? Khi bạn bình an thì tự nhiên mọi việc sẽ thay đổi thôi, vì bây giờ bạn đã có cái nhìn rất khác về hiện trạng và có khả năng chuyển đổi được tình trạng. Hay chấp nhận được tình trạng mà không đau khổ. Vì đã có cái nhìn mới rồi.  

Bạn mến! Chúng tôi rất có niềm tin nơi bạn. Vì bạn đang nuôi một niềm tin rất lớn nơi con đường tâm linh. Đó là cả một nguồn năng lượng lành mà Chư vị đã tìm ra vì thương thân phận con người, muôn loài và thương cả cuộc đời. Chúng ta hậu sinh không được gặp các Ngài nhưng năng lượng lành luôn có mặt đó và bảo hộ cho chúng ta, nếu chúng ta có đức tin, nếu chúng ta đang trên con đường thực hiện những gì các Ngài chỉ dẫn cho chúng ta.
Đó là vài lời tâm tình của chúng tôi đến bạn. Kính chúc bạn, và gia đình có nhiều an vui. Hy vọng mọi chuyện tốt đẹp đến với gia đình. Chúng tôi xin được chia sẻ niềm thông cảm với bạn.    

Thầy Pháp Tân chia sẻ:

Xin chào anh!