Format: Default

Câu hỏi: Con năm nay 20 tuổi hiện đang là sinh viên. Gia đình con không được hạnh phúc, cha thì suốt ngày rượu chè, vợ lớn vợ nhỏ một bên, mẹ thì ghen tuông. Cuộc sống gia đình con không còn được hạnh phúc nhiều năm nay. Gần đây mẹ con không chịu được nổi cô đơn, thiếu thốn tình cảm, đã tìm hạnh phúc bên người khác. Điều này làm cho nổi khổ của con tăng lên gấp bội khi phải nghe tin này. Mấy ngày trước, cha và mẹ có lời qua tiếng lại với nhau, cha con đã không kiềm chế được cơn tức giận đánh đập mẹ con phải vào bệnh viện. Rất có thể sau vụ việc này cha và mẹ sẽ ly hôn.

Đầu óc con lúc này rối bời, nhiều lúc con cảm thấy cuộc sống này không còn ý nghĩa gì nữa, đôi lúc con oán hận tại sao lại là con của cha, mẹ. Nhưng nghĩ lại mình không có quyền lựa chọn, dù gì đi nữa thì đó cũng là cha, mẹ – người đã sinh ra và nuôi con khôn lớn. Con hầu như không thể tập trung vào việc học được nữa mỗi khi nghĩ đến chuyện này. Nhiều lúc con nghĩ đến chuyện đi tu. Nhưng cha mẹ chỉ có mình con, sau này ai sẽ chăm sóc cho cha mẹ khi về già. Con rất bối rối không biết phải làm thế nào? Mong quý thầy, quý sư cô cho con một lời khuyên.

Trả lời:

Em thương mến

Cảm ơn em, cảm ơn các duyên lành đã đưa em đến với trang nhà Làng Mai. Em có nhiều may mắn và phước đức lắm nên mới với tay ra để tìm sự nâng đỡ trong những lúc khó khăn như thế này. Có rất nhiều người trẻ khác đã không có sự may mắn và không đủ phước đức như em nên khi đi qua khó khăn, họ đã không có khả năng vươn tay ra để tìm hỗ trợ mà lại tìm tới những điều tiêu cực để tự hủy hoại mình.

Em biết không, có lẽ ai cũng muốn có một cuộc hôn nhân hoàn hảo hết. Ít ai muốn có một cuộc hôn nhân không hạnh phúc. Tuy thế, cũng có rất ít người biết làm thế nào để có một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Bởi vì hạnh phúc là một cái gì cần được vun trồng, tưới tẩm và nuôi dưỡng. Nếu không thì, như Bụt nói, cái gì cũng vô thường hết, cái gì cũng phải chịu quy luật của sự tàn hoại. Hạnh phúc trong hôn nhân cũng cần được nuôi dưỡng bằng các thức ăn, giống y như mình vậy. Nếu mình cho nó ăn các thức ăn tốt, lành mạnh thì nó sẽ sống mạnh sống khỏe, còn nếu mình cung cấp toàn các thứ tiêu cực, hay có khi mình còn bỏ đói nó nữa thì nó sẽ èo uột rồi từ từ chết đi.

Ba mẹ em hồi thương nhau, về sống chung với nhau rồi sinh ra em, chắc hai người cũng đã từng có với nhau một hạnh phúc ngọt ngào. Nhưng có lẽ họ đã không có may mắn được học hỏi cách thức chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo tồn hạnh phúc nên hai người bây giờ đi về hai hướng khác nhau. Đó là một sự đáng tiếc, rất đáng tiếc phải không em? Tuy vậy, có lẽ mình cũng không trách được hai vị, bởi vì đó là cái mà họ biết, họ chỉ có thể làm được đến thế thôi. Có  bao giờ em tự hỏi hồi xưa khi ba mẹ còn nhỏ, lớn lên là một thiếu niên, rồi thanh niên họ đã đi qua những kinh nghiệm gì hay không? Ông bà nội, ngoại là người như thế nào? Họ có hạnh phúc không? Ba mẹ em có học hỏi gì được ở ông bà hai bên cách sống hạnh phúc với nhau không? Hay là họ cũng như em, cũng rất lạc lõng vì họ cũng có cha mẹ không hạnh phúc? Ông bà nội ngoại có cho họ đủ tình thương không? Họ có được hiểu, được thương không? Họ có mặc cảm nào không? Ước mơ của họ là gì? Có nhiều cái để mình nhìn sâu vào một con người lắm. Nhìn sâu mình sẽ hiểu được tại sao bây giờ ba mẹ có nhu cầu đi tìm một người hiểu và thương mình.

Có khi ngay chính ba mẹ cũng không hiểu được chính mình nữa đó em à. Thí dụ như ba em, có lẽ ông không biết được tại sao ông có nhu cầu phải đi với hết người phụ nữ này đến người phụ nữ khác. Có thể vì ông muốn tự khẳng định mình chăng? Hay ông có một khoảng trống nào bên trong mà ông muốn lấp cho đầy? Khi không hiểu được mình, người ta sẽ chạy theo một cái gì đó ở bên ngoài một cách vô thức.

Hạt giống bạo hành giận dữ đều có trong mỗi chúng ta. Nếu chúng ta ở trong một môi trường nuôi dưỡng hạt giống bạo hành đó thì thế nào cũng có lúc nó biểu hiện ra mà thôi. Như trong trường hợp của ba em. Hạt giống đó có thể đã được trao truyền lại cho ba từ nhiều thế hệ, và vì ba em không biết cách quản lý nó, đã tưới tẩm nó bằng rượu và bằng nhiều thứ khác nữa nên bây giờ nó đã biểu hiện ra trên mình của mẹ em. Ngoài ra những điều kiện các trong cuộc sống cũng đã tưới tẩm hạt giống đó của ba. Trong đó, có lẽ cũng một phần có sự tưới tẩm của mẹ. Mẹ có lẽ cũng nói những lời không dễ nghe, dù là ba có lỗi, cho nên hạt giống đó đã có cơ hội bộc phát. Khi nhìn vấn đề như vậy em sẽ thấy là ai cũng đã hành xử một cách thật “vô minh”, nói theo cách nói của đạo Phật. Vô minh là không đủ hiểu biết về mình, về tình trạng, không có đủ tuệ giác để thấy sâu hơn nguyên nhân xa gần của tình trạng. Thông thường người ta chỉ hay đổ lỗi cho nhau, hay đổ lỗi cho hoàn cảnh. Và vì thế, thay vì hành xử sao cho tình trạng khá hơn, người ta lại làm cho nó tệ hơn. Thậm chí đôi khi còn quá tệ.

Và sự vô minh đó có lẽ là điều làm cho hố ngăn cách của cả hai gia đình ngày càng lớn rộng. Lẽ ra phải có một ai đó đủ sáng suốt, bình tĩnh, độ lượng để giúp cho hố đó bớt sâu đi. Em không cần phải cảm thấy mình phải là người gánh trách nhiệm đó. Tuy nhiên, em có thể giúp một phần nào nếu như em biết cách.

Hiểu được những điều này, có thể em sẽ thông cảm cho bố mẹ hơn. Thông cảm không có nghĩa là công nhận những gì họ làm là đúng và chịu đựng. Thông cảm là để tự giải phóng mình khỏi sự trách móc và chán nản. Thông cảm để thấy mình may mắn hơn họ, dù sao mình cũng có cơ hội đặt câu hỏi, tìm câu trả lời, học hỏi để tự hiểu về mình, để không trở thành một nạn nhân của cái nhu cầu nào đó ở trong mình, mà có khi mình còn chưa nhận biết. Và biết đâu, một ngày nào đủ mạnh mình có thể quay trở lại giúp cho họ để họ cũng tìm được hạnh phúc trong cuộc sống. Bởi vì chưa chắc là bây giờ khi ba mẹ ai cũng có người mới là họ đã tìm được hạnh phúc thật sự đâu em. Em có biết tại sao không? Tại vì họ đem tới mối quan hệ mới con người cũ nguyên si của họ. Và ai dám bảo đảm là người mới là người có khả năng tưới tẩm nuôi dưỡng những cái đẹp cái lành trong họ không thôi. Hay họ lại cũng tưới tẩm hạt giống bạo hành của ba, hạt giống ghen tuông của mẹ. Và lịch sử rồi lại được tái diễn?

Em thương, đọc tới đây, mời em dừng lại một chút, nhẹ nhắm mắt lại và thư giãn đôi mắt, thư giãn khuôn mặt của em. Hãy mường tượng trong đầu một hình ảnh nào đó, thí dụ như một bãi biển xanh vắng lặng, một bông hoa tươi mát, hay một làn gió mát trên da trong một ngày nóng bức, rồi em mỉm một nụ cười thật nhẹ, thưởng thức điều nuôi dưỡng đó. Em thả lỏng các cơ bắp toàn thân, cho phép bàn tay mình rời bàn phím, cánh tay buông thõng, em thở ra thở vào ba hơi cho thật khỏe, thật nhẹ: thở vào tôi ý thức là tôi đang thở vào, thở ra tôi ý thức là tôi đang thở ra. Em có thấy thoải mái hơn một chút không?

Bây giờ em có thể mở mắt ra và đọc tiếp thư này.

Em là người có nhiều may mắn. Em biết được pháp Bụt nên em cần phải làm dùm cho ba mẹ. Ba mẹ đã không có may mắn đó, không có được cơ hội, vì vậy mình làm luôn phần của họ. Sư Ông hay nói là những khổ đau thì ở đâu cũng có, vấn đề là mình biết cách đau khổ như thế nào để những khổ đau đó trở thành hữu ích, trở thành một cơ hội cho mình học hỏi và lớn lên, giống như sử dụng bùn để trồng hoa sen vậy đó.

Mong rằng em đừng mất niềm tin nơi cuộc sống, nơi tình yêu. Cuộc sống có nhiều khổ đau, nhưng cũng có vô lượng những điều kỳ diệu mà mình có thể nhận diện và dùng chúng nuôi dưỡng chính mình. Những điều kỳ diệu ấy nó nằm ngay chính trong tự thân mình và ở môi trường chung quanh đó em. Nếu em quyết tâm học cách quay về để hiểu chính mình, để biết thương chính mình thì em sẽ thấy em có thể hiểu được người khác và thương họ. Tình thương ở đây không nhất thiết phải chỉ là tình yêu thông thường mà người đời hay nói đến. Bởi vì ngoài tình yêu nam nữ, còn có một tình yêu vượt thoát cái hạn hẹp đó. Đó chính là một thứ tình thương làm người ta thăng hoa, làm cho người ta có nhiều không gian mà không bị trói buộc. Em có muốn học cách thương như thế không?

Em không cần phải đứng về phía ba hay về phía mẹ. Bởi vì cả hai đều cần được em thông cảm. Em cũng không cần phải làm gì cho ba mẹ hết. Nếu có thể được thì không nói, không làm gì hết, để tình trạng không tệ hơn. Em cứ lo tu tập phần của mình thôi, bởi vì lo phần của mình tức là lo được cho cả hai bên. Tập thở, tập đi, tập ngồi cho có an lạc một thời gian em sẽ có khả năng giúp cho ba mẹ.

Em nên đầu tư một chút thì giờ vào việc thực tập thiền quán, tìm tới với những người bạn dễ thương để những cái dễ thương, tích cực của em được nuôi dưỡng, tưới tẩm và phát triển. Em học thở, học đi, học có mặt trong từng giây từng phút trong cuộc sống hàng ngày thì dần dần em sẽ phát triển được sự định tĩnh và sáng suốt, em sẽ thấy mình không cần phải nương tựa vào một ai khác ở bên ngoài mà mình vẫn có thể có hạnh phúc như thường. Đương nhiên là khi gặp người hợp ý, hợp tính hợp tình mình vẫn có thể yêu nhưng mình không bị đắm chìm trong tình yêu đó, mình biết cách nuôi dưỡng nó, mà nếu chẳng may nó không còn thì mình không bị nỗi đau làm tê liệt và phải chạy vòng vòng để tìm sự thay thế hay khỏa lấp bằng các chất độc hại. Tóm lại làm mình có chủ quyền vì mình nương tựa ngay chính bản thân mình.

Khi muốn trở thành một bác sĩ hay kỹ sư, người ta phải đầu tư một vài năm để học. Vì vậy khi muốn trở thành một người có khả năng sống hạnh phúc người ta cũng phải đầu tư một chút vào đời sống tâm linh. Em có đồng ý thế không? Đâu phải tự dưng mà mình có khả năng ấy được. Mong em thấy được sự tối cần thiết của việc này mà bắt đầu đầu tư một ít thời gian cho nó. Đi tu thì em cũng phải làm như vậy mà thôi. Cũng phải bắt đầu từ việc tìm hiểu chính mình rồi mới có thể chuyển hóa được những đau khổ trong lòng được. Đi tu không phải là mọi chuyện sẽ kết thúc, mà là mọi chuyện mới bắt đầu thôi.

Em đừng ngại mất mặt với bạn bè. Nếu em đứng được trên hai chân mình bằng sự thực tập, sau này em sẽ giúp được những bạn bè khác khi họ đi qua đau khổ, chỉ cách cho họ biết quay về nương tựa chính mình. Không có cái gì xảy ra mà vô ích đâu em.

Em đọc thêm bài này: http://langmai.org/thien-duong/thien-tap-cho-nguoi-ban-ron. Nhất là phần “Hải đảo tự thân” em nhé.

Rất mong em có đủ nghị lực và niềm tin vào cái đẹp của cuộc sống mà vững lòng đi tới. Bông hoa, đám mây, con sông, ngọn suối vẫn còn đó cho em. Đất mẹ, trời cha vẫn còn đó cho em. Và vẫn còn đó, biết bao nhiêu tấm lòng rộng mở, biết bao trái tim đầy ắp tình thương ở mọi nơi, khắp chốn đang làm đẹp cho đời. Em chỉ cần có chánh niệm là tiếp xúc được với những cái ấy ngay thôi.

Học cho tốt, tu tập cho giỏi em nghe.

Thương mến và tin cậy.

Con xin hỏi về Duyên -Nợ như sau:
Con là nữ, đã ly dị và có 1 con.
1. Có nên tin vào Duyên Nợ không ạ?
2. Làm sao để tránh tình trạng là cái gì cũng đổ cho duyên- nợ, không biết giữ gìn hạnh phúc rồi mình nói là hết duyên , mình chọn nhầm người thì lại nói là vì mình có nợ với người ta!
3. Làm sao để biết là mình có duyên nợ với người nào? Ví dụ, mình yêu một người và cứ chia tay rồi quay lại với người ta mãi, làm sao con biết đó là do con có duyên nợ với anh ta, hay là do mình yếu kém không kiểm soát được cảm xúc, chưa tu tập tốt nên khi tu tập tốt hơn một chút mình nhận ra là sự việc không đến mức phải chia tay rồi mình lại muốn sửa chữa lỗi lầm để quay lại?

Trả lời của Sư Cô Hội Nghiêm.

Chị Linh thương mến!

Đọc câu hỏi của chị quý sư cô thấy chị đã trả lời được phần nào cho câu hỏi của mình rồi. Cuộc đời là một chuỗi tương quan tương duyên. Không có một hiện hữu nào tự nó có được. Một bông hoa, không thể tự nó mà hình thành. Hoa phải nhờ những yếu tố khác như đất, nước, hạt giống, phân bón, người làm vườn…mới hình thành.  Mình cũng vậy, cũng do nhiều yếu tố kết hợp, như cha mẹ, thức ăn, nước uống, môi trường, xã hội… Hạnh phúc và khổ đau cũng như thế, cũng do nhiều yếu tố tạo thành. Những yếu tố tương quan tương duyên đó dân gian gọi nôm na là duyên nợ, những gì đem lại hạnh phúc cho mình thì gọi là duyên, những gì đem lại khổ đau thì gọi là nợ. Trong Đạo Bụt gọi đó là tương quan tương duyên hay tương tức.
Cũng cùng một người nhưng khi thương mình gọi là mình có duyên với người đó. Rồi cũng người ấy, cũng tình thương ấy nhưng mình không biết trân quý và tưới tẩm để cho tình thương lớn lên rồi khổ đau, mình gọi là mình có nợ với người ấy thì vô lý và mâu thuẫn quá phải không? Mình đâu chọn nhầm người, mình đâu cưới người mình ghét, mình cưới người mình thương mà. Chỉ do mình không biết nuôi dưỡng thôi. Nếu nhìn sâu vào những khổ đau và hạnh phúc của mình, mình sẽ thấy được nguyên nhân và gốc rễ sâu xa của nó. Khi thấy được nguyên nhân và gốc rễ rồi, mình sẽ làm mới trở lại để nuôi lấy hạnh phúc của mình mà không còn đổ lỗi cho duyên nợ nữa.
Nếu nhìn sâu thêm một tí mình có thể thấy được rằng khuynh hướng đổ lỗi cũng là một tập khí của mình. Trong mối quan hệ giữa mình với người kia, có lúc mình giận hờn, khổ đau, mình cứ nghĩ là người kia có lỗi với mình, người kia đã gây nên những nỗi khổ đau cho mình nên mình không chấp nhận được người kia và làm cho sự truyền thông trở nên bế tắc.

Khổ đau từ đó mà leo thang. Mình không nhìn lại để thấy rằng có thể mình đã đóng góp một phần nào đó trong nỗi khổ và cơn giận của người kia nên người kia đã hành xử, nói năng như vậy. Có thể mình không cảm thông đủ, có thể mình không đủ niềm vui và hạnh phúc để hiến tặng cho người kia, có thể mình không tưới tẩm những hạt giống tốt trong người kia, mà chỉ có than phiền và trách móc. Hoặc trong mình còn có những tính nóng nảy dễ bực bội cáu gắt, không dễ dàng tha thứ bỏ qua những lỗi lầm của người khác. Mình đã không nói những lời nói nhẹ nhàng ái ngữ, không hành xử khéo léo v.v…
Khổ đau hay hạnh phúc đều mang tính hữu cơ, nghĩa là có thể chuyển đổi được. Hạnh phúc nếu không khéo gìn giữ thì một ngày nào đó sẽ mất, sẽ trở nên khó khăn và khổ đau. Khổ đau nếu biết tu tập chuyển hóa thì sẽ thương yêu nhau hơn, từ đó sẽ hạnh phúc hơn. Cho nên khổ đau hay hạnh phúc là do mình, do mình quyết định. Mình có đổ lỗi cho người kia, cho hoàn cảnh, môi trường, con cái… thì đó cũng là tập khí của mình. Sự thực tập là luôn luôn trở về để nhìn lại chính mình. Có thể mình không trân quý đủ người thương của mình, mình không trân quý đủ những gì mình đang có. (Những gì mình không có hoặc chưa có thì mình ruỗi rong tìm kiếm, khi có rồi thì mình lại không biết trân quý, đợi đến khi tuột khỏi tầm tay mới thấy tiếc nuối và ân hận.)
Nếu mình không thay đổi những tập khí của mình thì cho dù có cưới bao nhiêu người đi nữa mình cũng khổ đau. Vì vậy, với sự thực tập là mình luôn luôn trở về với giây phút hiện tại, nhận diện và trân quý những gì mình đang có để nuôi lớn hạnh phúc, và đồng thời chuyển hóa những tập khí trong mình.
Nếu chị có cảm hứng thực tập thì đây là những tài liệu mà chị có thể tham khảo thêm để giúp cho sự thực tập của mình ngày một tươi vui và hạnh phúc hơn: cuốn Sống chung an lạc,Thương  yêu theo phương pháp Bụt dạy.
Chúc chị có nhiều niềm vui trong sự thực tập và cuộc sống. Mong chị tìm lại được hạnh phúc với những gì mình đang có.
Xin gởi theo một chút năng lượng lành và bình an từ Làng đến cho chị.

Thương mến.

Trả lời của Thầy Pháp Toại

Thưa chị ! Thầy xin chia sẽ câu hỏi về duyên nợ đối với cách chị hiểu và suy nghĩ có nên tin vào duyên nợ hay không? Làm sao biết  được mình có duyên với người này và có nợ với người kia? Duyên nợ chỉ là cách dùng từ của nhiều người thường sử dụng. Nếu chị không thích dùng từ duyên nợ thì chị dùng từ nhân quả, luân hồi, hay từ duyên nghiệp nó điều giống nhau . Chúng điều có nghĩa diễn tả một nội dung là khởi đầu một hành động và đi đến một kết quả. Có nghĩa là Nhân( Duyên ) còn Quả (Nợ). Nếu cái nhân tốt thì kết quả là tốt, còn cái nhân xấu hy vọng quả khó đem lại tốt đẹp, thường thường là nó như vậy. Nhưng đối với Đạo Phật thì bất cứ cái gì cũng thay đổi được bởi vì có đạo lý Vô thường, Vô ngã, Tương Tức …. Và còn phù thuộc vào nhiều nhân nhiều duyên khác  tác động qua lại.Ví dụ, chị có nhiều hạt giống tốt mà không thường xuyên tưới tẩm chăm sóc thì làm sao có kết quả hoa trái tốt đẹp. Đồng thời chị chăm sóc  nhưng còn phụ thuộc theo thời tiết, môi trường , kỷ thuật … những điều kiện bên ngoài yểm trợ nữa.
Bây giờ chị hỏi đâu là nhân duyên tốt, đâu là nhân duyên xấu ? Cái này không phải chị tìm hiểu rồi chọn người này hay người kia ?  Tùy thuộc vào khả năng tu tập của chị mà cho chúng ra một nhân duyên tốt hay xấu . Chúng ta “đến” hay “đi” , hoặc vạn vật sinh ra trong vũ trụ đều tùy thuộc vào nhiều nhân nhiều duyên, không tự thể nó có mà cho mình chọn, không có thượng đế nào sắp đặt sẵn ,hoặc có một cái  này sinh ra một cái kia. Nếu  nghĩ,chị có mặt trên cuộc đời này  chỉ do có bố mẹ sinh ra , nghĩ như vậy  là trái với giáo lý của Bụt “ Vô Ngã”. Chị ra đời là cả vũ trụ này cùng góp mặt với vô vàn điều kiện như nước, gió , lửa, đất, cây cỏ …Chỉ có khả năng tu mới làm chuyển hóa được cái tốt hay cái xấu mà thôi.
Đòi hỏi ở khả năng tu tập của chị, giúp cho chị tránh thoát được khổ đau mà chế tác được hạnh phúc. Khi có chánh niệm  sẽ có chánh định và trí tuệ thoát được phiền não và khổ đau đang có trong thân và tâm chị. Cởi trói được ảo tưởng, tri giác sai lầm, trói buộc …vượt qua những đam mê, hệ lụy, vướng bận . Tu thì có thực tập pháp môn, có học hỏi kinh điển, có thực tập thường xuyên các pháp môn của Bụt như  niệm(đặt hết tâm ý vào) hơi thở, bước chân, ăn cơm, nói chuyện, tiếp xúc… chế tác năng lượng chánh niêm, hỷ lạc ….Làm cho những con ma phiền não trong tâm không có cơ hội quấy nhiễu làm phiền chị.
Xin được hỏi chị, chị cũng có những khổ đau mà cũng có những hạnh phúc được nhận từ người thương của mình chứ ? Nếu người kia mà xấu hoàn toàn làm sao trước kia chị thương được.  Chị thực tập lấy cây bút viết xuống những điểm dễ thương và những điểm chưa dễ thương của anh ta( Nếu chị còn muốn thực tập thương). Không phải ly dị là cắt đứt hết phiền não đâu.Phiền não là một khối  đá kiên cố đóng khung lại trong người chị mà chị không cho người thương mình biết “sống để dạ chết mang theo” Viết một lá thư tình thật là trân trọng như là hồi mới yêu nhau vậy đó. Hồi mới yêu nhau tại sao thấy cái gì cũng đẹp, rồi thề non hẹn nước …bây giờ những lời đó nó còn trong tim chị và anh không ? Hay là bây giờ đã trở thành  băng giá, gặp nhau không có một chút cảm xúc thân thiện mà thấy toàn khổ đau. Lỗi là do cả hai người phải không? Nếu chị thưc tập giỏi hơn thì nên viết ra một lá thư nói những cái lỗi của mình nữa và mong người kia tha thứ . Đây gọi là phương pháp làm mới chắc chị có nghe phap thoại của sư ông nhiều và đã nghe dạy về điều này. Cái tốt hay xấu đến với mình bắt đầu từ chính bản thân, cách nhìn của mình trước rồi mới ra thế giới bên ngoài gọi là “ Nhất thiết duy tâm tạo” .

Đối với đạo bụt không có cái nhìn bế tắc, không có sai lầm nào mà không sửa được, chỉ  là có chịu thay đổi mình hay không và thay đổi cách nhìn của mình hay không? Hơn nữa chị có tâm đòi hỏi quá mức. Mới tu mà đòi hết phiền não liền  và đòi người kia cũng vậy. Đây là một ảo tưởng. Khi tu tập có nhiệm vụ chuyển rác thành hoa. Rác  ở trong hoa , hoa có trong rác. Chúng ta tu không phải lấy rác ra khỏi hoa . Mình biết rác cũng là hoa nếu như  biết chuyển hóa. Đây là một công trình công phu như bao công trình khác. Ví dụ chi chăm đứa con từ nhỏ lớn lên trưởng thành trở thành một con người có ích cũng trải qua nhiều gian nan ngày đêm cần mẫn lắm phải không? Không dể tý nào  và việc trao cho em một hướng sống có đạo đức, có hạnh phúc  càng khó hơn. Có tu mới trao truyền chất liệu sống này được.Đâu phải giáo dục theo một khuôn phép bắt người kia làm theo và thước mực đã quy định sẵn. Chúng ta hiểu rằng! không có con đường đi đến duyên nợ mà duyên nợ chính là con đường. Cũng giống như câu “ Không có con đường đi đến hạnh phúc, mà hạnh phúc chính con đường”. Giáo dục được biểu hiện qua đời sống hạnh phúc của chị. Bây giờ chi ly dị vô tình chị đã tưới hạt giống ly dị nơi đưa con rồi. Sau này đứa con lớn lên làm giống hệt như chị. Và chị đừng trách con , do  mình đã tưới hạt giống khổ đau này rồi.

Bây giờ chị làm lại bằng cách nhìn chữ “Duyên nợ” theo chiều hướng tốt, tưới tẩm hạt giống lành. Chi có khả năng đi ra khổ đau. Trao truyền cho người con hạt giống yêu thương nơi bố mẹ. Tùy theo nhân duyên chuyển hướng tốt, có kết quả tốt . Trong mỗi con người sâu thẳm ai cũng có lòng từ bi khéo chăm sóc và tưới tẩm. Đây là nghệ thuật của cuộc sống.Chúc chị định hướng, xác định nên thực tập cái gì và không nên tiếp tục hành xử tưới tẩm hạt giống khổ đau nơi thân, tâm nữa.Chúc chi thành công trên công trình xây dựng yêu thương.

Thầy Pháp Toại

Con kính chào Sư Ông và ban biên tập!
Con có đọc bài ‘’Đừng bỏ gốc rễ, đừng bắt người khác bỏ gốc rễ’’. Con có một hoàn cảnh rất đau lòng con xin kể ra đây rất mong nhận được sự cảm thông.
Gia đình con theo đạo Phật, vợ con theo đạo Công Giáo. Chúng con đã ly thân hai năm rồi và sắp tới sẽ ly dị. Con bước đi bỏ lại nhà cửa và tất cả chỉ mang theo quần áo. Thật sự là đau lòng lắm, ngậm ngùi rơi nước mắt khi phải xa ba đứa con nhưng con không thể sống được nữa. Con biết có rất nhiều người cũng trong hoàn cảnh như con. Con tôn trọng tự do tôn giáo của vợ con nhưng vợ con chỉ vì quá tin, ép người khác phải nghe theo một cách tuyệt đối rồi vô tình lấn áp bạn đời nhiều năm mà không hay biết. Ai là người muốn hơn thua gây nên cảnh chia ly này?
Con muốn treo một bức tranh sơn mài Phật Bà Quan Âm trong phòng khách cũng không được. Vợ con nói như vậy là chống lại đạo, gia đình này là gia đình Công Giáo. Bao nhiêu năm con sống uất nghẹn không nói được nên lời. Cố gắng vì mấy đứa con mà cắn răng chịu đựng. Có gì đâu mà phải hơn thua tranh giành. Đi làm kiếm tiền về nuôi gia đình đã thấm mệt còn phải nghe nói đúng nói sai về hết người này tới người kia. Phải xa các con ai chẳng đau đớn, nhưng biết làm sao? Thôi thì kiếm một nơi yên tĩnh mà sống cho lòng thanh thản.
Rất mong nhận được sự chia sẻ của Ban Biên Tập.
______________________
Sư cô Túc Nghiêm chia sẻ.
Chào bạn,
Trước hết chúng tôi rất cám ơn bạn đã tin tưởng và chia sẻ hoàn cảnh của gia đình bạn cho chúng tôi. Chúng tôi cảm và hiểu được nỗi nghẹn ngào của bạn. Chúng tôi đang thở những hơi thở bình an gửi đến cho bạn đây. Xin bạn dành vài phút làm theo lời chỉ dẫn sau đây để cho thân tâm được lắng dịu
1/ Thở vào, ý thức được tôi đang thở vào
Thở ra, ý thức được tôi đang thở ra    
Xin bạn chú tâm hoàn toàn vào hơi thở và buông thư toàn thân. Giữ lưng cho thẳng mà không cứng, cũng không co rúm, buông xuống tất cả mọi phiền muộn, lo lắng chỉ ngồi thật yên theo dõi hơi thở vào và ra thôi. Để hơi thở tự nhiên không gò ép cho nó dài hay ngắn. Bạn làm như vậy chừng 5 phút đi bạn sẽ thấy khoẻ ngay.
Bài kế tiếp (duy trì nụ cười nhẹ trên môi, buông thư các bắp thịt trên gương mặt ):
2/ Thở vào, hơi thở vào trở nên êm dịu như một luồng khí mát đang đi vào cơ thể tôi
Thở ra, mọi nặng nề, âu lo, sự uất nghẹn dồn nén lâu nay được trút hết theo hơi thở ra.
Cũng tiếp theo bài đầu thôi. Những hơi thở vào kế tiếp này trở nên êm dịu hơn. Bạn cảm thấy được những hơi thở vào như một luồng khí mát đang đi vào cơ thể bạn. Khi thở ra, bạn tác ý mọi nặng nề mệt mỏi từ bao lâu nay được theo hơi thở ra hết. Bạn làm bài này chừng 5 phút đi. Nếu thấy nên kéo dài thêm để bạn thật sự nhẹ nhàng hơn thì thực tập tiếp cho đến khi nào muốn sang bài tập kế tiếp. Bạn không cần phải đọc nguyên văn như vậy đâu. Chỉ cần lấy ý và cảm được khi hơi thở vào bạn thấy được luồng khí mát đang vào cơ thể, vậy là đủ rồi. Khi hơi thở ra bạn cảm được những nặng nề lo âu uất nghẹn được theo hơi thở ra và ra hết.
Vào – luồng khí mát đang vào
Ra – mệt mỏi, buồn bực, lo âu, nặng nề ra hết  
Bài kế tiếp (duy trì nụ cười nhẹ trên môi, buông thư các bắp thịt trên gương mặt ):
3/ Thở vào, tôi trở nên tươi mát———— Thở ra, tôi cảm thấy nhẹ nhàng
4/ Thở vào, tôi cảm thấy được lắng dịu ————– Thở ra, niềm an lạc phát sinh
5/ Thở vào, tôi nếm được chất liệu bình an ———– Thở ra, tôi cảm thấy an toàn
6/ Thở vào,  tôi phục hồi được sự tự do của tôi ——– Thở ra, tôi có niềm tin nơi gốc rễ bình an của tôi
7/ Thở vào, tôi rất thương các con tôi –
Thở ra, tôi mỉm cười và gởi đến các con tôi tình thương và sự bình an của tôi
Bạn mến!  Đến đây tâm bạn đã phần nào được bình an và con người thật của bạn phần nào được hiển lộ cội nguồn của tự do, an lạc và hạnh phúc rồi. Bạn thấy không, trong mỗi chúng ta, con đường tìm về tâm linh của mỗi người rất thênh thang và rộng mở. Nhu yếu đó là lẽ tất nhiên trong mỗi người. Đọc thư bạn chúng tôi cảm được tâm bạn hoài vọng về con đường ấy mạnh lắm. Niềm tin ấy, nguồn hướng thượng ấy sẽ dẫn dắt chúng ta trở về con người đích thực của mình. Tuy nhiên tuỳ duyên mà chúng ta gặp được tôn giáo nào và lời dạy nào mà thôi. Và cũng tùy căn cơ mà chúng ta lĩnh hội lời dạy ấy ra sao biểu hiện qua cách hành trì của chúng ta như thế nào mà thôi. Giống như bạn thích xây dựng, tính toán, kiến trúc, nhưng con của bạn lại thích làm bác sĩ khám bệnh cho người, hay thích viết văn chẳng hạn. Rồi tuỳ ý thích đó mà sẽ đến học các trường chuyên khác nhau cho thoả mãn hoài bão của mình. Nhưng nếu bạn là người rất thích xây dựng, và cũng rất thích viết văn thì đương nhiên bạn nghiên cứu cả 2 ngành. Lúc đó bạn là người giàu có lắm phải không. Cũng vậy nếu có thể thì hai tôn giáo song song trong một gia đình thì cũng là giàu có. Và nếu có thể và có chí thì chúng ta có thể học hỏi được nhiều từ hai tôn giáo. Chúng ta có thể triển khai lời dạy của tôn giáo này qua cách hành trì của tôn giáo kia. Ví dụ như cách thực tập ở Làng Mai dành cho những người có tín ngưỡng Cơ đốc giáo: Bạn không phải đợi đến khi tắt thở mới được sinh lên nước Chúa hay song song với điều dạy đó trong đạo Phật là : bạn không phải đợi đến khi tắt thở mới sinh về cõi Tịnh Độ. Cách hành trì là: Cõi Tịnh độ hay nước Chúa là hiện đang có mặt ngay bây giờ và ở đây, nghĩa là chúng ta có thể rất đang sống và đang có mặt tại cõi Tịnh độ ngay bây giờ rồi. Và cũng như vậy chúng ta có thể rất đang sống và đang có mặt tại nước Chúa rồi. Vì nước Chúa hay cõi Tịnh độ đều là nơi mát mẻ, không nóng bức, con người không bị kiềm kẹp bởi tham đắm, giận hờn, ganh ghét, ngu muội, lên án lẫn nhau, chém giết lẫn nhau…. Ở nơi đó con người được  học hỏi để tìm về cuộc sống chân thật của mình, học hỏi để thoát khỏi  những tâm hành tham đắm, giận hờn, ganh tỵ , hận thù, bạo động, bất an, nghi ngờ ….trong chính bản thân, con người được có thời gian tiếp xúc với sự sống cỏ, cây , hoa lá, trời mây, non nước, ao hồ, ruộng vườn, rau trái, đất đai …., có thời gian ngắm được những tâm hành đến đi làm cho bản thân điêu đứng, bất an, rong ruổi trong khi đó lại xa rời những mầu nhiệm của trong thân và trong tâm mình. Không thấy rằng tấm thân này có được là cả một sự đầu tư của vũ trụ, không thấy được có mắt sáng là cả một ân huệ lớn cuộc đời dành cho chúng ta …. Con người có khả năng dừng lại được chứ không hẳn luôn là nạn nhân của rong ruổi về quá khứ hay tương lai. Con người có khả năng sống hạnh phúc ngay những gì mình có trong hiện tại. Con người có khả năng hiểu được, tha thứ được, bao dung được từ những gì ban đầu mình nghĩ là mình không có khả năng, không thể chấp nhận được… Nhưng để làm được điều đó thì trước tiên phải thật sự là chính mình. Nghĩa là người có thể làm chủ được và thay đổi được chính những tâm hành của mình, chính những nhận thức của mình, chính những khổ đau của mình mà lâu nay làm cho mình bị bế tắc …. Tâm hồn theo đó mà càng lúc càng hiểu thấu bản chất của khổ đau và không lặp lại vết xe cũ cho bản thân và cho người khác. Nơi ấy không Tịnh là gì nữa? Nơi ấy là nơi của tình thương, vậy không phải là nước Chúa thì còn là gì nữa? Vâng, nơi ấy là nơi của Chúa, của Phật, của mẹ Quán Thế Âm, của từ bi có mặt. Chúng ta có khả năng làm hiển lộ quí ngài từ bản thân rất bình thường của chúng ta. Cái quan trọng, điều cốt yếu là chúng ta hành trì tu tập như thế nào để chất Thánh càng được lộ diện rõ nét trong mỗi hành xử và cách sống của chúng ta, mỗi cái nhìn, mỗi suy nghĩ phải dần dần đi về hướng Thánh ấy.
Bạn mến! Bạn sống ở đâu cũng được. Chung hay riêng cũng được, miễn sao, tâm bạn tràn đầy niềm vui, tình thương, lòng tha thứ, bình an, rộng mở. Hay nói khác hơn là thân và tâm bạn đang ở cõi Thanh Tịnh. Đó là điều quan trọng mà bạn biểu lộ được tình thương cho con cái bạn. Bạn sẽ hỏi lại chúng tôi: dường như đó không phải là thực tế?  Bạn Tài mến! Bạn có biết “Một tâm niệm an lành – làm rạng ngời mặt đất” không? Con đường tâm linh nhìn vi tế như vậy nhưng nó có thể đem đến hoà bình cho con người và thiên nhiên đó.  Hay một tâm niệm tham lam thôi, chỉ một niệm muốn chiếm hữu cái gì đó thôi là có thể gây ra chiến tranh cả ngàn năm mà, lịch sử Việt nam đã có kinh nghiệm đau thương đó mà, phải không bạn? Một tâm niệm bất chính thôi cũng có thể làm tan nát gia đình người ta và cả cuộc đời mình mà, phải không bạn?  Cho nên bạn an lành thì con cái bạn an lành. Bạn vui, thì con cái bạn vui. Bạn bao dung, rộng mở, con cái bạn sẽ được chở che, bình an, an toàn. Cho nên khả năng làm Phật bà Quan Âm cho chính bản thân là điều bạn có thể làm được mà không cần phải treo hình và chỉ có tín ngưỡng suông. Công hạnh của Đức Bồ Tát Quán Thế Âm là lắng nghe được nỗi khổ của con người và muôn loài. Chỉ cần lắng nghe thôi Ngài có thể giảm bớt khổ đau của con người và của muôn loại.  Trong tâm hồn của mỗi người chúng ta đều có khả năng lắng nghe nỗi khổ niềm đau của chính bản thân cũng như của người khác, nếu chúng ta muốn làm đức Quán Thế Âm.  Bạn học hỏi đạo từ kinh sách và đem áp dụng trong cuộc sống gia đình thì cũng không có gì là khó đâu. Chẳng hạn bạn thực tập ngồi thiền, theo dõi hơi thở như những bài chỉ dẫn ở trên, thì đâu có gì là khó đâu? Tâm bạn rất bình an, bạn rất an lạc, có niềm hạnh phúc do hành thiền mang lại, hay do bạn có đức tin rất lớn từ trí tuệ, lòng từ bi của Phật, của Chúa và các vị Bồ Tát. Tất cả điều đó đang diễn biến trong tâm bạn. Ai quấy rầy bạn được đâu? Khi có bình yên, an lạc rồi, có hướng đi rồi, thì lời nói của bạn, hành xử của bạn, cử chỉ của bạn, tình thương của bạn sẽ tự biểu hiện đến những người trong gia đình thôi. Và chắc chắn bạn sẽ là nơi nương tựa cho con cái và gia đình bạn. Nếu bạn chưa hiểu đạo Chúa lắm, thì đọc thêm sách. Và nếu muốn học hỏi thêm Đạo Phật để hành trì thì bạn cũng có thể đọc từ Kinh, từ sách. Không lẽ bạn không có quyền đọc sách hay sao? Khi bạn bình an thì tự nhiên mọi việc sẽ thay đổi thôi, vì bây giờ bạn đã có cái nhìn rất khác về hiện trạng và có khả năng chuyển đổi được tình trạng. Hay chấp nhận được tình trạng mà không đau khổ. Vì đã có cái nhìn mới rồi.  

Bạn mến! Chúng tôi rất có niềm tin nơi bạn. Vì bạn đang nuôi một niềm tin rất lớn nơi con đường tâm linh. Đó là cả một nguồn năng lượng lành mà Chư vị đã tìm ra vì thương thân phận con người, muôn loài và thương cả cuộc đời. Chúng ta hậu sinh không được gặp các Ngài nhưng năng lượng lành luôn có mặt đó và bảo hộ cho chúng ta, nếu chúng ta có đức tin, nếu chúng ta đang trên con đường thực hiện những gì các Ngài chỉ dẫn cho chúng ta.
Đó là vài lời tâm tình của chúng tôi đến bạn. Kính chúc bạn, và gia đình có nhiều an vui. Hy vọng mọi chuyện tốt đẹp đến với gia đình. Chúng tôi xin được chia sẻ niềm thông cảm với bạn.    

Thầy Pháp Tân chia sẻ:

Xin chào anh!

Con xin được hỏi:

Thầy Pháp Niệm chia sẻ cùng bạn:

Ba ơi, con là sự tiếp nối của ba đó

Mẹ ơi, con đang viết cho mẹ đó

Có một kinh rất hay gọi là kinh năm Phương Pháp Diệt Trừ Phiền Giận. Con có thể tìm đọc kinh đó để chuyển hóa sự phiền giận trong mình và có thể thương được người thương của mình. Và con hãy thực tập thiền năm lạy thường xuyên thì thầy bảo đảm con sẽ chuyển hóa được tình trạng và nối lại được tình thâm với mẹ. Đây là một phương pháp thiền lạy rất hay, nhiều người đã thực tập thành công và đã thiết lập lại được truyền thông với người thương.

Cám ơn con. Chúc con thành công.

1. Năm nay con 32 tuổi. Chồng con là một người giỏi, có tài trí và hai đứa con của con cũng rất dễ thương. Cuộc sống của con đầy đủ cả vật chất lẫn địa vị. Tuy có người giúp việc nhưng con vẫn luôn tự mình nấu nướng và hết lòng tận tụy lo cho gia đình. Thật sự gia đình con là mơ ước của biết bao người, bởi vì chồng con là một người không vướng vào bất cứ một thói thường nào của một người đàn ông thành đạt, ngay cả thuốc lá cũng không. Anh luôn có mặt cho những bữa cơm gia đình; giúp đỡ mọi người hòa đồng thân ái, hết lòng chăm lo giúp đỡ mọi người không phân biệt sang hèn. Hễ có chuyện gì không vừa lòng, bực bội cũng tìm lý lẽ phân tích để thông cảm bỏ qua.

Đối với con thì khác. Nếu lỡ con nói ra điều gì hoặc làm việc gì khiến anh không vừa lòng thì anh thường la mắng thậm tệ, đòi đánh, đòi ly dị, thậm chí còn la mắng cả cha mẹ của con. Những chuyện này chỉ xảy ra với con, còn với bạn bè thì không dù rằng người đó đem tâm ganh ghét, hãm hại anh cũng đối xử với tâm khoan dung, độ lượng và không nói nặng một lời nào. Con cảm thấy đau khổ, uất hận cùng cực. Con cũng cố gắng nhịn không cãi lại nữa, cốt để sóng yên biển lặn. Nhưng cuộc sống muôn hình vạn trạng, không thể không có những lúc bất hòa, chồng con càng ngày càng hung dữ táo tợn hơn, phỉ báng cả Phật và chúa Jesu.

Rồi thật may mắn con tìm được quyển “Đường Xưa Mây Trắng”, con đọc mà khóc từng chương vì như tìm được nơi nương tựa, như được quay về, quay về thời thơ ấu được theo má đi chùa dâng hoa quả, thắp hương cúng Phật, ăn chay, đọc kinh,… Nhưng rồi thời gian trôi qua, con lớn lên , học hành, thi cử, tình yêu,… làm con xa Phật lúc nào con không biết nữa. Giờ đây con thấy mình như được quay về, học theo hạnh của đất, dù chồng có mắng chửi tới cỡ nào con cũng tĩnh tâm , quán niệm hơi thở. Vài lần như vậy rồi con nhận thấy không còn uất ức, oán tủi như trước nữa. Con nghĩ có lẽ kiếp nào đó con mắc lỗi nên phải chịu nghiệp, và bây giờ phải trả nghiệp với anh ấy. Có một lần gần đây nhất, con thấy trong con một tình thương phát sinh. Con thương chồng con sao bị đày đọa trong những suy nghĩ cực đoan quá khích đó. Trong cơn giận đó con thấy anh rất mệt, máu hằn trong tia mắt, gương mặt đỏ ngầu, tay chân điên cuồng như một con thú dữ. Con người này không nghe ai nói cả, không tin ai ngoài bản thân mình. Con phải làm gì bây giờ? Kính mong quý thầy quý sư cô giúp con.

2. Khi ngồi thiền, lúc đầu là theo dõi hơi thở, khi có những cảm thọ khó chịu đi lên thì con niệm nó như “tê chân”, “đau lưng”, “nghe”, “ngứa”, … một vài lần như thế thì hết, con bắt đầu quay lại  được với hơi thở và cảm thấy nó nhẹ đi, thanh, ngắn, tim con đập chậm lại nhiều lắm nhưng không thấy mệt mà lại khoan khoái. Một lúc nữa thì con thấy có ánh sáng, con lại niệm “sáng” thì có khi nó mờ đi, có khi sáng thêm. Mỗi lần con ngồi thiền được khoảng 30 phút, và con chỉ mới thực tập khoảng hơn hai tuần thôi. Con có bị sai chỗ nào không? Và tiếp theo con phải nên làm sao? Kính xin quý thầy quý sư cô giúp con.

Sư cô Huệ Định chia sẻ:

Thương chào chị!

Trong cuộc sống, không ai là không gặp phải khó khăn.

Khi gặp phải một khó khăn, chúng tôi tự nhắc là nhìn lại mình, chứ không hoàn toàn đổ lỗi cho người hay một hoàn cảnh nào khác.  Nhìn lại mình để xem mình có thiếu sót gì chăng?  Trong vấn đề của chị và anh, chưa thật sự hiểu và có niềm tin ở nhau.  Thương mà không hiểu thì dễ gây ra giận dữ và nghi ngờ.  Anh đã có những hành động với chị như vậy, có bao giờ chị tự hỏi là do những nguyên nhân gì không?  Trong cuộc sống hàng ngày mình đã có bày tỏ sự quan tâm thường xuyên không?  Có chăm sóc và nhiệt tình vui vẻ đủ không hay là có lúc quên cười khi đón chồng đi làm về.  Khi thương ai, người ta đặt nhiều hy vọng vào người mình thương lắm, nhưng nếu không được mang lại như những điều mong chờ, thì chính cảm giác không được thương yêu sẽ khiến anh ta hành động như một người không biết thương yêu vậy.  Anh ta hụt hẫng rồi trở nên giận dữ và đầy hoài nghi.  Giữa hai người ai cũng muốn người kia tôn trọng và chăm sóc mình.  Khi mình muốn cái gì thì mình hãy là người làm tốt cái đó trước.

Mình phải biết cách làm sao để mối quan hệ của mình không trở nên nhàm chán và nhạt nhẻo. Thường xuyên nhìn lại mối quan hệ của mình để dung hòa được hạnh phúc của nhau.  Chị phải nói ra những khó khăn nỗi khổ ở trong lòng cho chồng nghe, nếu nói không được thì mình có thể viết ra giấy, như Sư Ông thường dạy mọi người:  “Em đang khổ, xin anh hãy biết cho em điều đó.  Em đã làm gì khiến anh đối xử với em như vậy.  Xin nói cho em biết em phải làm gì?”.  Mình phải có nhiều thời gian cho mình và gia đình.  Tự chăm sóc bản thân mình tốt thì mình mới có đủ tươi mát để chăm sóc người khác trọn vẹn.
Chúc chị thành công.

BBT chia sẻ:

1- Nếu anh là mẫu người chỉ biết tin ở mình, không đề cao ai ngoài bản thân, có thể là vì không ai cho anh cảm giác anh là người như thế, và hơn nữa, anh có thể cảm thấy được an toàn khi tự nâng cao mình như thế. Chị có biết con rắn khi gặp phải nguy hiểm nó thế nào không ? Nó cuộn tròn mình lại và ngẫng cao đầu lên ! Trong anh, cảm giác thiếu an toàn và sợ hãi rất lớn, và những hành xử của anh chẳng qua chỉ là để che đậy cái yếu ở trong mình. Một người không sợ mất gì cả thì sẽ không hành xử như vậy.

Chị có đủ tình thương cho anh để đi cùng anh những chặn đường còn lại không ? Con đường có dài đến mấy cũng có lúc phải đến ngõ rẽ. Chị hãy cho anh một cơ hội, cũng tức là cho chị một cơ hội. Hãy tìm hiểu anh muốn gì, thiếu gì và cần gì để anh cảm thấy có được an toàn. Rất vui mừng khi thấy sự thực tập đã đem đến cho chị một tình thương vô điều kiện đối với chồng. Nếu chị không giúp anh thì sẽ không ai giúp anh được nữa. Mong rằng chị có đủ bình an để giúp anh, và giúp gia đình có được một mái ấm gia đình.

2- Chị không thực tập sai điều gì cả. Chị chỉ cần nhớ một điều là chị đang thực thập theo dõi hơi thở và chỉ theo dõi hơi thở, còn những gì  chị cảm nhận được trong lúc thực tập hãy xem đó như những đám mây trắng bay ngang dòng sông và phản chiếu xuống dòng sông tâm thức, và nó sẽ đi qua không lưu lại gì trên mặt dòng sông cả. Dòng sông tâm thức vẫn bình lặng, không gợn sóng. Chị sẽ còn thấy nhiều thứ nữa một khi dòng sông tâm thức thật bình lặng. Nhưng chị đừng sợ hãi, đó là chuyện đương nhiên. Một khi dòng sông không gợn sóng, chắc chắn nó sẽ phản chiếu lại tất cả những gì xung quanh nó và mình cũng có thể nhìn thấy được dưới đáy lòng sông.

Chúc chị có nhiều bình an và nhiều hạnh phúc trong sự thực tập. Phải nói thật với chị là tu ở nhà không dễ chút nào, chúc chị có nhiều can đảm và sức mạnh để có thể thiết lại hạnh phúc gia đình.

Con năm nay 28 tuổi, đang sống ở TP.HCM. Cách đây 5 năm con bị tai nạn giao thông và từ đó trở thành người tật nguyền. Tuy là tật nguyền nhưng con chỉ bị tật nhẹ, bàn chân con bị rũ, nhưng con vẫn có thể đi trên đôi chân của mình, đi lại hơi khác người bình thường nên con rất mặc cảm. Giai đọan đó cũng là giai đọan có một người con gái đến bên con, sẻ chia, chăm sóc, an ủi con nhưng trong quá trình đó con lại không biết trân trọng người con gái đó, con mặc cảm, tự ti, và rất hay cáu gắt, nhăn nhó người con gái đó mỗi khi đề cập đến vấn đề chỗ đông người.

Con ra trường cũng đã lâu rồi, nhưng con đi xin việc ở đâu cũng bị từ chối vì không có ngọai hình, con vô cùng chán nản, mặc dù con có bằng cấp mà con không biết sao xã hội không chấp nhận con nữa. Rồi người con gái kia nhìn thấy thực trạng như vậy cũng ra đi, nhưng con không hiểu sao người ấy khi chia tay con lại lấy lý do con tật nguyền ra mà nói nữa, con hụt hẫng không biết phải làm sao. Nhiều lúc con không muốn sống nữa, nhưng nghĩ lại còn cha còn mẹ, còn mọi người xung quanh lo lắng cho con nên con phải cố gắng tiếp tục sống. Nhìn người con yêu bây giờ tay trong tay với người khác con đau lòng lắm, nhiều lúc con ích kỷ con muốn làm mọi cách để níu kéo người yêu con về nhưng nghĩ lại tình cảm không còn thì níu kéo cũng vô ích và phá hỡ hạnh phúc của người mình yêu. Mới bữa trước con đi phỏng vấn lại bị chê tật nguyền, trên đường về thấy người yêu con đi cùng người khác tự nhiên lòng con lại nhói lên, nước mắt cứ ứa ra một cách vô thức. Con không biết phải làm sao để vượt qua đây. Bây giờ trong con thấy bế tắc quá. Mỗi lần buồn con cứ nghĩ về người mình yêu rồi lại tư trách cho bản thân mình, trách vì mình tật nguyền nên trở nên vô dụng, dù con biết rằng con còn may mắn hơn rất nhiều người trong cuộc sống này. Xin cho con vài lời khuyên, con phải làm sao để vượt qua, con phải làm sao để đừng tự ti nữa.

Con có tính cách rất hay nóng nảy, nhiều lúc con bực tức lại nói bậy nhưng sau đó lại mở miệng xin lỗi, con không biết làm sao để đừng nói bậy khi nóng nảy nữa, xin cho con biết con phải làm sao để sửa tính tình của mình đây.

Con xin cảm ơn!

Sư cô Đoan Nghiêm chia sẻ:

Chào con,

Con phải biết là có những chuyện mình có thể thay đổi nhưng có những chuyện mình không thể làm gì để thay đổi được, chẳng hạn chuyện con bị tai nạn và mang tật nguyền. Chuyện mang tật nguyền do tai nạn là chuyện không thể thay đổi được. Một người muốn thành công trong đời họ phải phấn đấu rất nhiều kể cả khi thân thể họ lành lặn, huống chi ngoại hình con khiếm khuyết. Nói vậy nghĩa là nói con phải phấn đấu nhiều lần hơn nữa kia, chứ sao con lại để cho cả tâm hồn mình cũng bệnh tật theo như vậy?

“Biết người, biết ta trăm trận trăm thắng”, con biết câu này chứ? Con biết ngoại hình của mình khiếm khuyết nên người ta không trọng dụng, nhưng con đã làm gì để “trăm trận trăm thắng”? Con chỉ biết buồn và mang mặc cảm tự ti, rồi chỉ biết nổi nóng với người khác. Ngoại hình đã khiếm khuyết, bây giờ con làm cho tâm hồn của con cũng khiếm khuyết. Con không thể thay đổi ngoại hình, nhưng con có thể thay đổi tâm hồn mình. Đúng ra, con phải sống tự tin hơn, lạc quan hơn mới phải. Sự tự tin và lạc quan sẽ bù đắp cho khiếm khuyết của ngoại hình. Chính sự tự tin và lạc quan cho con sức mạnh tâm hồn. Nếu con không có sức mạnh tâm hồn, con lấy gì để chuyển đổi ý tưởng, tâm tư của người khác về con chứ? Con muốn đi tìm việc làm, nhưng con vốn thiếu tự tin và lạc quan, thì hỏi sao người khác có thể tin và có cái nhìn lạc quan về con được chứ? Con không hạnh phúc với bản thân mình thì con có gì để hiến tặng cho người con yêu chứ? Yêu là ban hạnh phúc. Tự con không hạnh phúc thì làm sao con khiến cho người con yêu hạnh phúc được.

Sư cô nói thật, khi đọc thư con, biết con còn cha mẹ và nhiều người xung quanh lo lắng cho con, sư cô “bực” con lắm. “Bực” vì con vẫn chưa thấy “lỗi” của mình vẫn còn đổ lỗi cho chuyện tật nguyền. Lỗi của con là con làm cho tâm hồn mình trở nên yếu đuối hơn.

Con chưa có việc làm để đem tiền về cho cha mẹ, nhưng chuyện làm cho cha mẹ bớt lo lắng, buồn phiền con cũng chưa làm được. Con biết con may mắn hơn nhiều người tật nguyền khác, vậy con có biết “tiền” cũng không phải là tất cả không? Tiền có thể cho người ta ăn no, mặc đẹp, ở sang, nhưng không hẳn là tiền đảm bảo cho hạnh phúc của người ta đâu. Nếu tiền có mang hạnh phúc đến cho một số người, thì hạnh phúc đó cũng chỉ tạm bợ trong một thời gian nào đó thôi.  Bằng cấp của con có thể cho con vị trí nào đó, với đồng lương tối thiểu nào đó theo giá trị bằng cấp của con, cho nên con đã cố gắng đi tìm những công việc tương đương với cái bằng cấp đó. Nhưng vì ngoại hình khiếm khuyết, con đã không thể tìm được công việc tương xứng với cái bằng cấp đó, vậy thì con có từng suy nghĩ tới việc tìm cho mình một công việc nào đó mà không cần tới ngoại hình chưa? Hay con vẫn cứ bám lấy cái bằng cấp của con mà không chịu thay đổi lối suy nghĩ của mình để tìm cho mình một công việc mà không đòi hỏi ngoại hình, bằng cấp hay không? Ít nhất, với công việc đó, con vẫn còn là người hữu dụng cho xã hội, cho gia đình. Con nên biết môi trường xã hội không phải là nơi mà ai cũng làm từ thiện. Khi con đi ngoài phố, con hãy nhìn đi, có người ngồi bán vài trái chanh để kiếm sống qua ngày; có người chỉ với bình trà và vài cái ly để sinh sống kiếm ăn; có người chỉ còn có một tay nài nỉ người qua lại mua cho tấm vé số… Những người đó họ đã không ngồi nhà để ôm mặc cảm hay tự ti. Với họ có ăn qua ngày là tất cả, nên họ đã làm với tất cả khả năng để có cái ăn.

Vậy thì con đừng phí thì giờ nữa. Hãy làm một cái gì đi. Mạnh mẽ lên, vui tươi lên cho cha mẹ, cho những người thân xung quanh con cảm được sức mạnh của con. Có sức mạnh tâm hồn thì con mới có khả năng đánh động vào tâm hồn người khác con ạ.

Chúc con mạnh mẽ, vui vẻ và tìm lại hạnh phúc của chính mình.

Con hiện đang học tiến sĩ ở Nhật. Đó có thể là một niềm mơ ước, một cơ hội lớn lao của nhiều người vì con có học bổng toàn phần và cũng có thể để dành được rất nhiều tiền hơn là ở Việt Nam.

Nhưng hiện nay con lại có vài trở ngại, hay nói cách khác con đang lưỡng lự giữa tiếp tục ở lại học hay trở về Việt Nam. Khi con bày tỏ ý định của mình thì rất nhiều người ngoài hoàn cảnh của con đều cho là con bị điên và khuyên con phải cố gắng làm việc trong những hoàn cảnh khó khăn, với những con người khó khăn thì mới thành công được. Họ cũng khuyên con đừng nghĩ nhiều về gia đình mà cứ làm những gì cần để gầy dựng cho sự nghiệp của mình.

Nơi con đang làm việc có tiền lệ là nhiều người phải bỏ đi vì tính của Giáo sư không tốt, ví dụ như không tôn trọng người khác, hay khinh khi chỉ trích người khác trước tất cả mọi người, cũng như luôn bắt người khác làm theo ý mình và không nhận mình có lỗi khi sai. Nói tóm lại là giáo sư con có bản ngã rất lớn. Con học ở đây phải cố gắng rất nhiều, nhiều khi ảnh hưởng tới sức khỏe vì giáo sư đòi hỏi rất cao nhưng lại có nhiều chuyện linh tinh phải làm trong lab ngoài chuyên môn nên con phải tận dụng hết thời gian có thể.

Trong khi đó, việc con đi học để lại nhiều khó khăn cho gia đình con ở Việt Nam. Ba con và mẹ con một tuần phải sống một mình mỗi người ở hai nơi khoảng vài ngày. Sức khỏe của ba mẹ con cũng không tốt, so với tuổi 67 thì nhiều bệnh tật hơn người khác. Con đi học mẹ con mất đi niềm vui và một tay một chân trong nhà. Bây giờ có chuyện gì ba con phải là người gánh vác, lái xe chở mẹ con, hai ông bà thui thủi với nhau. Trong tuần, nhiều khi ba con phải về quê hai buổi chăm cây vườn, để mẹ con ở nhà một mình. Nếu con ở Việt Nam thì ba mẹ con sẽ sống luôn ở quê để được về với thiên nhiên cây nhà lá vườn chứ không phải đi tới đi lui như bây giờ.

Vì những thứ như vậy, nên con muốn ngừng học tiến sĩ ở đây. Con không cảm thấy hạnh phúc. Con cảm thấy hạnh phúc hơn khi được sống gần ba mẹ, được làm công việc mình thích và rảnh rỗi con cũng có thể làm những việc xã hội nữa. Nhưng nhiều người nói với con rằng con như vậy là điên vì đã bỏ lỡ cơ hội lớn, tiền lương cũng nhiều, 3 năm học nữa không phải là dài,… Với con, 3 năm nữa là ngắn nhưng với ba mẹ con có thể rất dài. Con không biết liệu mình có điên không, và có nên tiếp tục theo đuổi con đường đang đi. Mẹ con thì rất vui khi biết con có ý định trở về, mẹ con lại là người phụ nữ rất nhạy cảm, dễ vui dễ buồn nữa. Từ khi con đi đến nay được 6 tháng mà mẹ con đếm trông chờ từng ngày.
Con đang rất bối rối không biết phải làm sao.

Giữa sự sống và cái chết chỉ cách nhau bởi một hơi thở. Dạo gần đây có nhiều bạn bè còn trẻ của đã ra đi vì bệnh ung thư. Nhiều người nói con “cải lương” hay “bi quan” khi sợ ba mẹ mất (nhưng cũng có khi mình mất trước nữa) mà mình chưa làm được gì, cứ ở với ba mẹ hoài thì làm sao mà phát triển sự nghiệp được. Thực ra con là người rất dễ thích nghi với hoàn cảnh, thích sống một mình và yên tĩnh. Nhưng con lại không muốn vì mình mà có nhiều người ảnh hưởng nhất là ba mẹ. Suy nghĩ như vậy có làm cho mình khổ hơn không?

Cảm ơn quý Thầy Cô đã lắng nghe và chia sẻ với con.

Con mong hồi âm của quý Thầy Cô

Chia sẻ của sư cô Khải Nghiêm:

Chào em,

Đọc thư, chị biết em là một người con có hiếu với Ba Mẹ nhiều lắm. Những lời khuyên của bạn bè, người thân đã làm cho em bối rối nhiều, vì em thương cho hoàn cảnh hiện tại của Ba Mẹ.

Trước mắt em hãy học cách làm cho mình bình an trước hoàn cảnh hiện tại của gia đình. Em biết không, nếu tâm mình bình an thì những người thương của mình cũng bình an. Vì sao, vì mình và Ba Mẹ mình là một, mỗi tế bào của mình là của Ba Mẹ, mình là Ba Mẹ – Ba Mẹ là mình. Ba Mẹ vui thì mình vui, mình vui thì Ba Mẹ vui, mình an thì Ba Mẹ an và ngược lại, đây gọi là tương tức. Vì vậy em hãy học cách làm cho mình thật sự an và có cơ hội thì giúp Ba Mẹ an trong hoàn cảnh. Hãy làm điều này trước nhé em.

Và nữa, muốn về giúp Ba Mẹ thì em hãy nghĩ xem, thực sự thời gian này về lại Việt Nam em sẽ làm gì cụ thể để giúp Ba Mẹ? Rồi khi gặp khó khăn em có tiếc nuối  và nghĩ rằng đã bỏ mất cơ hội hay không? Bởi vì có những lúc tình thương làm cho mình hành động theo cảm xúc mà thiếu những tính lâu bền sâu sắc. Vì vậy ngay bây giờ, nếu có cơ hội em hãy  chăm sóc Ba Mẹ bằng cách nói sự biết ơn của mình với Ba Mẹ, hướng dẫn cho Ba Mẹ cách chăm sóc tâm cho bình an, để khi gặp hoàn cảnh nào thì chính người đó cũng biết cách giữ cho tâm nhẹ nhàng, không dễ buồn giận, mặc cảm, trách cứ…Nếu giữ được tâm như vậy thì có lúc không cần bên cạnh mình cũng có thể giúp được.

Em biết không, cũng có những Thầy Cô lúc ở gần không giúp được gì cho Ba Mẹ, nhưng xuất gia rồi  nhờ sự thực tập chính bản thân mình, khi đã có bình an, hạnh phúc và tình thương thật sự rồi thì những là thư chia sẻ từ trái tim của mình là những động lực giúp cho người thân mình cụ thể và có hiệu quả nhất. Em cũng có thể làm thử hết lòng xem sao nhé.

Ý thức vô thường không phải làm cho mình bi quan như các bạn nói đâu em. Vô thường là để ta ý thức cuộc sống hiện tại sâu sắc hơn, cho ta thấy rõ hơn những mầu nhiệm đang xảy ra quanh mình mà đôi lúc ta cứ thờ ơ. Cũng vì ý thức vô thường nên mình trân quý sự có mặt của Ba Mẹ hơn, biết ơn Ba mẹ và những người thân cũng như vạn vật cùng có mặt làm nên cuộc sống này cho mình và cho những người thân yêu của mình.

Ý thức vô thường nên mình biết có thể mình hoặc những người bạn, người thân yêu của mình chỉ một phút sau hay một sát na sau thôi có còn có mặt đó cho mình hoặc mình còn có mặt cho người thân yêu của mình hay không. Vì vậy nên mình trân quý, biết ơn, hết lòng sống tích cực, không muốn làm cho người thân yêu của mình khổ, không muốn làm điều gì phải hối hận. Vô thường làm cho mình trân quý và tin tưởng hơn sự thay đổi của một người hôm nay không dễ thương lắm trong  cách hành xử, tư duy… nhưng thế nào ngày mai, ngày kia họ cũng thay đổi cái tư duy, cái nhìn…của họ một cách tích cực hơn.

Nếu biết  cách nhìn vô thường cho đúng thì vô thường làm cho mình sống tích cực hơn, hăng hái hơn, sâu sắc hơn, chân thật hơn. Khi sống với vô thường như vậy thì mình sẽ hiến tặng cho người thân yêu của mình những giây phút thật quý giá, mình không quên nói lên lời xin lỗi khi vụng về – sai sót, không quên nói lời biết ơn khi mình biết mình đang thọ ơn… Sống vậy là sống với giây phút hiện tại, tâm mình sẽ có nhiều bình an lắm vì ít phải lo lắng và hối hận.

Vậy em nhé, hãy buông hết những lo lắng , giữ tâm cho bình an, sống hết lòng với những giây phút hiện tại. Chính sự bình an này sẽ cho em nhiều tình thương đích thực để giúp Ba Mẹ cho dù em đang ở đâu. Em hãy làm như vậy trước nhé. Khi tâm bình an đủ, thì làm gì mình cũng có niềm tin và  hạnh phúc.

Chúc em luôn là đứa con dễ thương của Ba Mẹ và của xã hội.

sc Khải Nghiêm