Format: Default

Chân Hội Nghiêm

“Tình huynh đệ bao la” là câu thư pháp Thầy viết treo trong khóa tu xuất sĩ năm 2014 tại xóm Thượng. Tôi rất thích và có ấn tượng với câu thư pháp này. Sau khóa tu, tôi xin về treo ở xóm Hạ. Tôi thích câu thư pháp này có lẽ một phần vì tôi thích bao la. Tôi thích cái gì bao la rộng lớn, không bị ràng buộc, không bị giới hạn, không bị vướng bận. Tôi thích tự do. Mà bao la là tự do. Tôi hạnh phúc mỗi khi nhìn nó. Nhìn nó và mỉm cười.

Muốn tình huynh đệ bao la thì lòng mình cũng phải bao la. Có bao la mới chấp nhận được nhau, chấp nhận những khác biệt, những vụng về yếu kém của nhau. Có bao la mới cảm thông và tha thứ cho nhau. Có bao la mới trân quý, hạnh phúc với những vẻ đẹp và niềm vui của nhau. Thật thênh thang và sống động! Đến với huynh đệ là để hiến tặng và tận hưởng cái bao la đó.

Ấy vậy mà có lúc thấy lòng mình cũng chật chội, muốn khép cánh cửa trái tim lại, chẳng muốn mở ra để tiếp nhận thêm bất cứ điều gì. Tự nhiên tôi làm mấy câu thơ:

Tình huynh đệ bao la mà lòng mình chật hẹp

Thiên nhiên rất đẹp sao tâm cứ hững hờ?

Tình thương của Bụt không bến bờ

Sao mình cập bến không muốn ra khơi

Bước tới thảnh thơi sao mình không bước?

Ai bảo từ khước rồi ngồi đó thở than!

Đất trời thênh thang mà mình cứ vướng vào những điều vụn vặt

Con đường thẳng tắp mà mình cứ luẩn quẩn quanh co

Thầy bảo đừng lo mà mình quan tâm đến mệt mỏi

Đường đi đá sỏi mà cứ muốn trơn tru

Ai bảo không tu nên mới hoài lận đận

Thôi! Bận chi thì bận cũng nhớ thở nhớ cười

Tu học đừng lười mới đến nơi đến chốn

Những lúc nguy khốn hãy để Bụt lo
Tĩnh tại, tự do mới xứng danh con Bụt.

Làm thơ là để cho mình thực tập buông bỏ, để cho lòng mình bao la mà đón nhận những ân tình từ người khác trao tặng.

Thầy từng nói: “Không có sự giải thoát nào không đi ngang qua tình huynh đệ”. Câu nói hùng hồn của Thầy làm tôi chấn động. Tôi cứ ngỡ giải thoát giác ngộ là phải được tìm thấy trong thiền định, phải ngồi thiền ở một nơi yên vắng trong hang sâu núi thẳm hay trong rừng cây tĩnh lặng. Ai ngờ nếu không đi ngang qua tình huynh đệ thì sẽ không tìm thấy giải thoát. Giải thoát giác ngộ phải được tìm thấy trong đời sống hằng ngày, qua những tiếp xúc va chạm với huynh đệ, với những người thương chung quanh mình. Bằng không thì sự giải thoát đó có thể chỉ là sự ngộ nhận. Hay có thể đó chỉ mới là sự ngộ đạo mà chưa thực sự sống đạo. Bởi vì trong tình huynh đệ có đại từ, đại bi, đại hỷ và đại xả. Nếu không có từ, bi, hỷ, xả làm sao xây dựng được tình huynh đệ, làm sao tha thứ và cảm thông cho nhau? Mà có sự giải thoát nào lại vắng mặt từ, bi, hỷ, xả?

Trong tình huynh đệ, nếu nhìn cho thật sâu, ta cũng sẽ thấy có yếu tố thiền định trong đó. Đó là một thứ thiền định thâm sâu không có hình tướng. Bởi không có định làm sao có sự kiên nhẫn, làm sao có tình thương yêu, làm sao có tuệ giác để hiểu được huynh đệ của mình.

Thầy thường dạy: “Tất cả những gì mình làm, mình nói đều phải có mục đích xây dựng tình huynh đệ. Có tình huynh đệ thì có tất cả, không có tình huynh đệ thì không có gì hết. Không có gì quý hơn tình huynh đệ”.

Có lần Thầy kể Thầy nằm mơ, trong giấc mơ của Thầy, anh chị em từ khắp nơi trở về, nấu một nồi cơm ăn chung với nhau rất vui. Khi tỉnh dậy Thầy vẫn còn thấy vui.

Vui là bởi vì ở đó có tình huynh đệ. Tình huynh đệ đã đi vào giấc mơ của Thầy. Tình huynh đệ đơn giản chỉ thế thôi mà vui và ấm cúng vô cùng. Đâu cần phải có những thứ cao lương mỹ vị. Đâu cần những điều kiện vật chất sang trọng lớn lao mới xây dựng được tình huynh đệ. Tình huynh đệ thật đơn giản, nhưng vui và đẹp.

Có một nếp sống giản đơn không cần bày biện

Ngồi lại bên nhau ta có buổi tiệc vui.

Có những cái tình rất đơn sơ mà làm tôi cứ phải nhớ hoài. Hình ảnh các sư em đến chơi, ngồi hát cho tôi nghe, tặng cho tôi chiếc lá cỏ bốn lá, hay hình ảnh sư chị chuẩn bị phòng rất chu đáo và mời các chị em đến nghe nhạc. Những sư chị, sư anh, sư em luôn có mặt đó cho tôi, luôn sẵn sàng giúp đỡ tôi một cách vô điều kiện. Những buổi đi bộ quanh những con đường làng, những lần chị em ngồi uống trà trên biển ngắm mặt trời lên, những lần đuổi bắt hoàng hôn trên biển, những lần đi núi, mấy chị em băng từ ngọn núi này sang ngọn núi khác, hái hoa hái nấm về đốt lửa quây quần bên nhau, rất vui và đẹp. Tình huynh đệ cũng chập chùng vui và đẹp như núi rừng hùng vĩ, như biển cả bao la.

Nói đến tình huynh đệ thì không thể không nói đến những khóa tu xuất sĩ. Lúc đó mình có nhiều thời gian cho mình và cho nhau, không cần phải giải quyết nhiều công việc, không cần phải lo lắng chăm sóc thiền sinh. Chỉ cần có mặt cho nhau, chơi với nhau mà thấy nuôi dưỡng nhiều. Trong những khóa tu xuất sĩ tại xóm Thượng, có những buổi sáng yên lắng, mặt trời lên ửng hồng, sáng rực cả bầu trời. Từ cốc Ngồi Yên của Thầy nhìn ra khu rừng trước mặt là cả một không gian thênh thang. Nhiều anh chị em không hẹn mà đến, đều tụ về đó để ngắm mặt trời lên, để uống trà, ăn sáng trong yên lặng với nhau. Nhẹ nhàng, thênh thang và đẹp. Tôi thấy tình huynh đệ cũng đẹp, nhẹ nhàng và thênh thang không kém gì đất trời những buổi sáng ấy. Đôi khi cũng chỉ có cơm với rau luộc thôi mà chị em ngồi quây quần bên nhau, hạnh phúc và ấm cúng vô ngần.

Một buổi sáng hương cơm thơm ngào ngạt

Tình nghĩa chất đầy trong đĩa rau xanh

Một buổi sáng có tình chị tình anh

Nuôi em mãi một đời tươi sáng.

Khóa tu xuất sĩ là khóa tu để tận hưởng tình huynh đệ. Đôi khi chỉ ngồi chơi, có mặt cho nhau thôi mà nuôi nhau cả một đời. Không cần phải làm gì cả. Không cần phải nói năng, suy nghĩ nhiều. Không cần phải cố gắng. Tôi nhớ có lần làm ban tổ chức cho khóa tu, mấy chị em trong ban tổ chức ở chung một phòng với nhau. Trưa nào về phòng các sư em cũng đòi tôi làm thiền buông thư. Tất cả đều lên giường, tôi cũng lên giường, vừa buông thư, vừa làm thiền buông thư cho các chị em. Thật thanh thản và ngoạn mục như những chiếc lá mùa thu đang rơi.

Nói đến tình huynh đệ cũng cần phải nói đến tình bạn. Bởi vì chữ Từ (tình thương) trong đạo Bụt bắt nguồn từ chữ Maitri (tiếng Phạn). Mà Maitri có nguồn gốc từ Mitra, có nghĩa là Bạn. Có tình bạn rồi thì tình huynh đệ sẽ bền lâu. Nếu huynh đệ mình là bạn mình, không có một ranh giới cấp bậc thì mình sẽ cởi mở chân thành, sẽ dễ dàng buông xả, dễ dàng cảm thông và bỏ qua những lỗi lầm của nhau mà không đòi hỏi trách móc, sẽ dễ dàng hiểu và chấp nhận nhau, dễ dàng hạnh phúc với nhau. Nếu không hiểu nhau, không có sự cảm thông nhau thì sẽ không có tình thương yêu đích thực.

Tôi có những người bạn mà mỗi lần nghĩ đến là mỗi lần thấy trân quý, biết ơn và hạnh phúc. Bạn luôn có đó cho tôi, yểm trợ tôi, không đòi hỏi tôi bất cứ điều gì dù là đòi hỏi sự chuyển hóa nơi tôi. Chấp nhận tôi như tôi đang là với những vụng về yếu kém, với những lầm lỡ khó khăn, dù là bạn đang ở gần hay ở xa tôi. Những người bạn như thế dù có khi ở rất xa nhau mà vẫn thấy như rất gần. Tôi nuôi mình rất nhiều bằng những ân tình bè bạn đó.

Có tình bạn trong tình huynh đệ thì tình huynh đệ sẽ có rất nhiều tự do, không bị ràng buộc, không bị vướng bận. Sống hết lòng, cho đi cũng hết lòng, không đòi hỏi, không nắm bắt. Rộng mở thênh thang, thong dong nhẹ nhàng.

Tình thầy là ánh trăng đầy,

Tình huynh đệ, áng mây bay giữa trời.

Nói như thế không có nghĩa là tình huynh đệ chỉ có ngọt bùi, đẹp đẽ, tươi mát, nhẹ nhàng, thanh cao. Tình huynh đệ cũng có lúc đi qua những khó khăn thăng trầm. Nhưng nếu kiên nhẫn thì mình vẫn luôn còn có nhau và bồi đắp cho tình huynh đệ thêm sâu dày. Đôi khi những lúc khó khăn lại là những lúc anh chị em thương nhau nhiều nhất, dù khó khăn đó là khó khăn ngoại tại hay khó khăn nội tại. Tôi chưa bao giờ thấy lần nào mà anh chị em thương nhau như lúc bị đuổi ra khỏi Bát Nhã và ở chùa Phước Huệ, các huynh đệ gần gũi thương yêu nhau và vì nhau như anh chị em ruột thịt.

Đôi khi ta muốn em đi qua bão dông

Cho nghĩa đệ tình huynh ngày thêm thắt chặt.

Người ta đã gây khó khăn cho mình và cho huynh đệ mình nhiều rồi, mình đâu nỡ làm cho huynh đệ khó khăn khổ đau thêm nữa. Mình chỉ muốn thương yêu thôi. Có gì quý, có gì ngon cũng muốn đem đi hiến tặng. Mọi người đều hết lòng đặt tình thương vào đó để nâng đỡ, yểm trợ và xây dựng cho nhau. Những lúc tôi có khó khăn là những lúc tôi nhận được nhiều tình thương và quan tâm nhất. Các chị em có mặt cho tôi bằng tất cả trái tim, bằng những quan tâm chăm sóc hỏi han, bằng những lời tâm tình, an ủi, động viên, bằng những cái nhìn thấu hiểu. Cái tình ấy thật đẹp!

Khó khăn nội tại có lẽ là khó khăn lớn nhất. Nhưng cũng nhờ thế mà mình hiểu được thế nào là tình thương yêu, thế nào là lòng kiên nhẫn. Kiên nhẫn với chính mình và kiên nhẫn với những người chung quanh. Tuy nhiên mình phải có khả năng tha thứ, phải có khả năng buông bỏ và chữa lành thương tích. Những lúc này mà mình chấp nhận được nhau thì đó mới thực sự là tình thương yêu đích thực.

Cũng có những lúc mình bị hiểu lầm, bị oan ức, mình có cảm tưởng như không ai hiểu mình, không ai tin mình thì may thay có núi sông làm chứng cho mình: “Giờ phút này sông núi chứng minh”. Núi sông làm chứng cho lòng mình được nhẹ nhàng bao la trở lại. Trong số huynh đệ mình cũng có những người có khả năng đó. Im lặng, không nói năng nhiều mà năng lượng hùng hồn như núi sông, có khả năng làm chỗ dựa tinh thần cho mọi người quay về nương tựa, có khả năng làm cho lòng người bao la trở lại, dù có khi người đó ở cách xa mình cả ngàn dặm về mặt địa lý. Khó khăn lớn chừng nào thì khi vượt thoát rồi mình hạnh phúc chừng đó. Thật là bao la!

Tình huynh đệ bao la quá làm sao nói hết. Mong sao cho tình huynh đệ lan mãi trong nhân gian.

(Trích trong pháp thoại ngày 31.7.2007 của Sư Ông Làng Mai)“Tìm người tri kỷ”(Trích trong pháp thoại ngày 31.7.2007 của Sư Ông Làng Mai)

Trong khóa tu trực tuyến vào tháng 10 năm nay, thầy Pháp Dung đã chia sẻ về sự thực tập dấn thân bằng cách nuôi dưỡng sự có mặt, vững chãi và sáng tỏ trong tự thân. BBT xin được giới thiệu với quý thân hữu những nội dung chính trong bài pháp thoại. Hy vọng quý thân hữu sẽ có nhiều lợi lạc khi đọc những chia sẻ này. Bài viết được chuyển ngữ từ tiếng Anh.

Hạnh nguyện của Sư Ông trong suốt cuộc đời mình là tìm cách làm vơi bớt những khổ đau của con người, của xã hội. Những lời dạy của Người về sự thực tập có mặt trong giây phút hiện tại, chế tác sự vững chãi và sáng tỏ của tâm ý, đến hôm nay vẫn còn nguyên giá trị.

Trước tiên, một trong những pháp môn căn bản và cốt lõi mà Sư Ông đã trao truyền là sự thực tập Đã về, đã tới. Pháp môn này đối trị các căn bệnh của xã hội. Một trong những căn bệnh mà chúng ta gặp phải là tình trạng chúng ta không hạnh phúc với bản thân mình trong hiện tại. Đạo Bụt có thể đóng một vai trò tuyệt vời ở đây, bởi vì đạo Bụt dạy chúng ta quay về để thương yêu và chăm sóc cho chính mình. Đây là điều mà Pháp Dung đã học được khi đi tu. Pháp Dung đã học cách chăm sóc chính mình, chăm sóc nơi mình ở, dọn dẹp cho ngăn nắp giường ngủ, lau rửa chén bát, chuyển hoá rác, v.v. Tất cả những việc làm đó đều là hành động thương yêu. Đây là điều mà Pháp Dung đã học được từ Sư Ông.

Có một sư chú chia sẻ với Pháp Dung rằng sư chú cảm thấy mình “đã về, đã tới”, nhưng đối với sư chú chỉ như vậy thôi thì chưa đủ. Sư chú thấy chúng ta không thể chỉ an trú thôi mà cần phải dấn thân để góp phần tạo nên sự thay đổi trong xã hội. Sức ép của xã hội làm cho chúng ta phải chạy theo cái này hay cái kia. Đôi khi ta quên mất những thực tập căn bản để chăm sóc chính mình.

Pháp Dung muốn giới thiệu một động từ mới để nói lên tinh thần của sự dấn thân. Trong tiếng Anh, khi nói về sự dấn thân ta dùng từ engagement. Pháp Dung muốn thay chữ “e” bằng chữ “i”, khi đó ta sẽ có chữ ingagement (nghĩa là: quay về với chính mình, nhìn sâu vào bên trong mình). Là một tăng thân toàn cầu, tất nhiên chúng ta cần biết những gì đang diễn ra trên thế giới cũng như cần dấn thân (engage) để góp phần vào sự thay đổi tốt đẹp của xã hội. Tuy nhiên ta không thể quên một việc rất quan trọng là quay về và nhìn sâu vào bên trong mình. Muốn xã hội thay đổi, ta cần quay vào bên trong ta và tự hỏi: “ta có gì để cống hiến, để đóng góp trước những biến chuyển của xã hội?”

Quay về và nhìn sâu vào bên trong chính mình (Ingagement) là một sự thực tập thiết yếu, và nền tảng của nó là sự có mặt. Một trong những cái hay nhất ta có thể cống hiến là sự có mặt đích thực của mình, và đó chính là chánh niệm. Đây là điều mà Sư Ông đã dạy chúng ta từ trước đến nay. Ngày nay, sự thực tập chánh niệm đã được rất nhiều người biết đến và một trong những cách để ta chia sẻ sự thực tập này với người khác, chính là bằng sự có mặt đích thực của ta.

Chúng ta đang có mặt cho chính mình và cho gia đình của mình không? Ta có đang có mặt trong bữa ăn không? Ta có đang có mặt trong khi rửa chén không? Có những cái trong đời sống mà bấy lâu nay ta coi là hiển nhiên nhưng nó lại chính là một đặc ân của cuộc đời, ta có nhận ra điều đó không?

Mở vòi nước ra là có nước liền, đó là một đặc ân căn bản mà môi sinh đã ban tặng cho ta. Khi ta có một chốn an ổn để trở về, một cái chăn, một cái giường để ngủ, ta có thực sự có mặt và trân quý những điều kiện đó hay không?

Sự có mặt của ta chính là một món quà mà ta có thể hiến tặng. Đây là một điều đặc biệt quan trọng trong thời điểm hiện nay.

Thứ hai là định. Nói khác hơn, đó là sự vững chãi của ta. Đôi khi đang lái xe, chúng ta nghe tin tức và bị ảnh hưởng bởi các tin tức đó. Ta không còn lái xe vững vàng như trước khi nghe tin tức nữa. Sự thực tập giúp ta trở nên vững chãi hơn, và đó cũng chính là một món quà ta có thể hiến tặng cho người khác. Như thế, cùng với nhau như một cộng đồng tu học, chúng ta có thể đem lại sự thay đổi tích cực cho xã hội bằng sự vững chãi của mình.

Thứ ba là tuệ giác, nói cách khác đó là sự sáng tỏ và cẩn trọng. Tuệ giác cho phép ta thấy được một cách rõ ràng tất cả những gì đang tác động và ảnh hưởng đến ta trong từng giây phút. Ta chỉ có thể thấy được điều ấy khi ta vững vàng và thực sự có mặt trong giây phút hiện tại.

Thầy Pháp Dung đã mời quý thầy hát bài “Chế lấy mây, gầy lấy nắng” (thơ: Mai Thảo, nhạc: thầy Pháp Niệm):

Hãy chế lấy mây và gầy lấy nắng

Chế lấy đừng vay mượn đất trời

Để khi nhật nguyệt còn xa vắng

Đầu hè vẫn có ánh trăng soi

Chúng ta cần phải tự chế tác năng lượng, niềm vui cho mình bằng sự thực tập. Khi ta ngồi yên và thở là ta đang chế lấy mây và gầy lấy nắng. Khi đó ta thực sự có mặt với ánh trăng và với tất cả những cái đẹp đang hiện diện trong ta.

Đương nhiên ai trong chúng ta cũng có những khổ đau, thử thách và căng thẳng. Quanh ta có những phiền toái của kiếp người, nhưng bản thân ta cũng là một phép lạ, một sự mầu nhiệm. Ta là một phép lạ mà phải mất đến hàng triệu năm mới có thể tượng hình. Trong ta có cả hai vầng nhật nguyệt. Đôi khi chúng ta quên điều ấy, và sự thực tập của ta là có mặt cho những mầu nhiệm đó. Bạn có thực sự có mặt cho bông hoa ở trước mặt mình hay ở ngoài vườn không?

Sự có mặt, vững chãi và sáng tỏ là ba yếu tố quan trọng mà chúng ta cần nuôi dưỡng trong đời sống hàng ngày.

Sáng ngày 15/12/2020, tại Thiền đường Nước Tĩnh, xóm Thượng, Làng Mai đã diễn ra lễ Tự tứ kết thúc 90 ngày An cư kiết thu năm 2020. 

Dưới đây là một vài hình ảnh của buổi lễ:

Tôi cần bao nhiêu thời gian để tham gia khóa tu này?

Đây là khóa tu trong 5 ngày, từ sáng thứ Hai đến tối thứ Sáu. Nếu bạn có thể sắp xếp công việc của mình để có thể tham gia trọn vẹn các sinh hoạt và tận hưởng năng lượng bình an của tăng thân thì tuyệt vời nhất.

Chương trình mỗi ngày như sau:

• 5:50     Nghe hô chuông Đại hồng
• 6:00     Ngồi thiền có hướng dẫn (30 phút) – Tụng kinh
• 7:15      Tập thể dục (Khí công/Mười động tác chánh niệm/Tập gậy)
• 10:00   Lắng nghe sâu
• 12:00   Thiền buông thư
• 14:30    Pháp thoại
• 17:30    Pháp đàm (chia sẻ theo nhóm nhỏ)/Thuyết trình Làm mới
• 20:00   Ngồi thiền có hướng dẫn (30 phút) và thực tập Sám pháp địa xúc/Thuyết trình Năm giới

Xin lưu ý là bạn có thể lựa chọn tham dự hoặc không tham dự pháp đàm (chia sẻ theo nhóm) vào mỗi buổi tối (từ 17:00 – 18:45). Nếu lựa chọn tham dự pháp đàm, mong bạn tham dự đúng giờ và đầy đủ 4 buổi để yểm trợ năng lượng chung của cả nhóm.

Quý thầy, quý sư cô cũng mong bạn sắp xếp thời gian để xem các đoạn phim và thông tin mà Ban Tổ chức gửi đến để chuẩn bị thân tâm, cũng như chuẩn bị cho mình một góc yên tĩnh trong nhà, có kết nối Internet để có thể tham gia trọn vẹn các sinh hoạt trong khóa tu. Quý thầy, quý sư cô hy vọng khóa tu này sẽ giúp bạn nuôi lớn sự thực tập chánh niệm và được hưởng năng lượng hùng hậu của tăng thân ngay tại nơi ở của mình.

Nếu tôi không thể tham dự một sinh hoạt nào đó trong chương trình, liệu tôi có thể tiếp tục tham dự các sinh hoạt khác?

Quý thầy, quý sư cô khuyến khích bạn tham dự càng đầy đủ các sinh hoạt trong chương trình càng tốt để có thể được hưởng nhiều lợi lạc nhất từ khóa tu. Xin lưu ý là nếu bạn muốn tham dự 4 buổi pháp đàm cùng quý thầy, quý sư cô thì bạn cần theo dõi các buổi pháp thoại để có thể tham gia chia sẻ trong pháp đàm.

Nếu tôi không thể tham dự một sinh hoạt (được truyền trực tuyến) trong khóa tu, liệu tôi có thể xem lại nội dung của sinh hoạt đó?

Vâng, bạn có thể xem lại phần hướng dẫn ngồi thiền/ pháp thoại/ thiền buông thư/tập thể dục. Chúng tôi sẽ đăng tải toàn bộ nội dung của các sinh hoạt này sau khi kết thúc để bạn có thể xem lại bất kỳ lúc nào.

Pháp đàm là gì?  

Pháp đàm trong khóa tu này là những buổi chia sẻ theo nhóm nhỏ, có thể từ 20 đến 25 người, do quý thầy, quý sư cô hướng dẫn. Đây là cơ hội để chúng ta thực tập lắng nghe sâu và chia sẻ từ trái tim, cũng như học hỏi từ kinh nghiệm thực tập và tuệ giác của nhiều người khác. Trong buổi pháp đàm, chúng ta có thể chia sẻ kinh nghiệm, niềm vui, những khó khăn, thắc mắc liên quan đến sự thực tập chánh niệm trong đời sống hàng ngày của chúng ta.

Tôi cần chuẩn bị những gì trước khi tham gia khóa tu?

Quý thầy, quý sư cô mong bạn sắp xếp thời gian và công việc để có thể tham gia trọn vẹn khóa tu, từ sáng thứ Hai đến tối thứ Sáu. Một vài ngày trước khi khóa tu bắt đầu, bạn sẽ nhận được một “gói quà”, gồm những thông tin và chỉ dẫn cách thức chuẩn bị để có thể thực sự tận hưởng khóa tu này. Mong bạn dành 1-2 tiếng trước sáng thứ Hai để làm quen với những tài liệu này và cài đặt máy tính của bạn cho phù hợp với chương trình được sử dụng.

Bạn nên chuẩn bị một phòng hoặc một góc yên tĩnh trong nhà, nơi mà bạn có thể kết nối Internet mà không bị quấy rầy. Điều quan trọng là bạn không bị gián đoạn khi đang tham dự một sinh hoạt của khóa tu, vì vậy bạn cần chia sẻ với những người thân hoặc những người mà bạn đang sống cùng để có thể được yểm trợ. Nếu bạn tham dự pháp đàm (chia sẻ theo nhóm) thì bạn cần chọn một nơi yên tĩnh để bạn có thể chia sẻ mà không bị ai làm phiền.

Trong thời gian diễn ra khóa tu, nếu có thắc mắc về sự thực tập thì tôi có thể hỏi ai và khi nào thì phù hợp? 

Pháp đàm (chia sẻ theo nhóm) là thời gian lý tưởng để bạn nói ra những thắc mắc trong lòng mình liên quan đến sự thực tập hay những lời dạy mà bạn tiếp nhận trong khóa tu. Và bạn sẽ được học hỏi tuệ giác từ những thành viên trong gia đình pháp đàm của mình.

Tôi có thể liên lạc trực tiếp với quý thầy, quý sư cô? Liệu tôi có thể đặt câu hỏi và nhận được câu trả lời trực tiếp từ một vị xuất sĩ?

Pháp đàm là cơ hội rất quý để bạn được chia sẻ với sự có mặt của quý thầy, quý sư cô. Nếu bạn mong muốn tiếp xúc với các vị xuất sĩ thì bạn nên chọn tham gia ba buổi pháp đàm trong khóa tu này. Sư Ông Làng Mai (Thiền sư Thích Nhất Hạnh) đã từng nói rằng pháp đàm là một trong những cách thức hay nhất để mình học hỏi và lớn lên trong sự thực tập chánh niệm. Xin lưu ý rằng pháp đàm không phải là một buổi vấn đáp, những câu hỏi hoặc thắc mắc của bạn sẽ được đưa ra chia sẻ chung trong cả nhóm mà không phải chỉ các vị xuất sĩ trả lời.

Tôi sống cùng với nhiều người khác trong một căn hộ. Liệu tôi có thể tham dự khóa tu?

Vâng, bạn vẫn có thể tham dự khóa tu. Miễn là bạn có được một góc yên tĩnh để tham dự các sinh hoạt trong khóa tu mà không bị quấy rầy, và không gian đó đủ rộng để bạn có thể tập thể dục với sự hướng dẫn của quý thầy, quý sư cô. Có thể bạn cần đến tai nghe để không ảnh hưởng đến những người xung quanh. Nếu bạn tham dự pháp đàm thì bạn cần một nơi mà bạn có thể chia sẻ những điều riêng tư trong lòng mình.

Bạn có thể giải thích với những người mà bạn đang sống cùng về ý định tham gia khóa tu và xin họ yểm trợ. Mục đích của hành động này không phải là tách biệt mình khỏi những người xung quanh, mà là để giúp bạn dễ dàng chế tác năng lượng chánh niệm, bình an và có mặt trong thời gian diễn ra các sinh hoạt của khóa tu, cũng như duy trì năng lượng này trong khi tiếp xúc với mọi người trong nhà ngoài giờ sinh hoạt. Bạn sẽ có cơ hội áp dụng ngay lập tức những điều mình học hỏi được từ khóa tu vào đời sống của mình, chẳng hạn như sự thực tập nghe chuông, lắng nghe sâu, hay thực tập ăn trong chánh niệm, v.v.

Khóa tu này có phù hợp cho mọi lứa tuổi? Trẻ em hoặc thiếu niên có thể tham dự khóa tu?

Khóa tu này được tổ chức cho đối tượng là người lớn, tuy nhiên trẻ em hoặc thiếu niên có thể tham dự các buổi ngồi thiền, pháp thoại, thể dục hay thiền buông thư.

Xin lưu ý là trong các buổi pháp đàm, đôi khi nội dung chia sẻ có thể không phù hợp cho thiếu niên hoặc trẻ em, vì vậy xin không đăng ký cho người dưới 18 tuổi tham dự pháp đàm.

Quý thầy, quý sư cô cũng đang tìm kiếm những cách thức để tổ chức các sinh hoạt trực tuyến cho trẻ em và thiếu niên. Xin theo dõi trên trang nhà Làng Mai để có thể nhận được những thông báo về khóa tu dành cho trẻ em và thiếu niên (nếu có) trong thời gian tới.

Tôi chưa từng tham gia một khóa tu nào trước đây. Liệu tôi có thể tham gia khóa tu này?

Nếu bạn là người hoàn toàn chưa biết gì về sự thực tập chánh niệm, bạn vẫn có thể tham gia khóa tu này. Đối với người đã từng có kinh nghiệm thực tập thì khóa tu này sẽ giúp cho sự thực tập của bạn tươi mới và sâu sắc hơn. Đây là một cơ hội rất quý để bạn tiếp xúc trực tiếp với tăng thân – một cộng đồng tâm linh thực tập chánh niệm và có cơ hội gặp gỡ những người có cùng tâm nguyện tu học giống mình.

Tôi có thể vừa đi làm, vừa tham dự trọn vẹn 5 ngày khóa tu không?

Bạn nên xem kỹ thời khóa biểu trong khóa tu này. Nếu sắp xếp được công việc cá nhân và có mặt trọn vẹn cho các thời khóa, bạn hoàn toàn có thể đăng ký tham dự khóa tu.
Nếu không thể, bạn cũng nên hẹn một dịp khác tham gia để được thảnh thơi hơn trong sinh hoạt cũng như tu tập.  Và để dành cơ hội này cho các bạn khác tham dự. 

Ngôn ngữ chính của khóa tu là gì?

Tất cả các thời khóa sẽ được hướng dẫn bằng tiếng Việt.

*** Những câu hỏi về kỹ thuật

Tôi cần phải làm gì để tham gia khóa tu này? Tôi cần phải cài đặt thiết bị hoặc chương trình gì đặc biệt không ?

Đây là khóa tu qua mạng Internet, vì vậy bạn cần phải vào được Internet và cài đặt chương trình Zoom. Khi tham dự một sinh hoạt trực tuyến, bạn có thể chọn tham gia thông qua các đường dẫn Zoom đã được cài đặt trong mỗi thời khóa (nếu là pháp đàm sẽ được gửi cho bạn trước khi sinh hoạt diễn ra).

Nếu bạn chọn tham gia pháp đàm, bạn cần cài đặt phần mềm Zoom và bạn sẽ cần có webcam – thiết bị ghi hình kỹ thuật số được kết nối với máy tính (hay laptop), để người khác có thể nhìn thấy bạn, cũng như để bạn có thể nhìn thấy những người khác trong nhóm. Bạn cũng cần đến tai nghe và lý tưởng nhất là có microphone kèm theo.

Những đoạn phim được truyền trực tuyến thường có chất lượng cao bao nhiêu?

Chúng tôi cố gắng phát những đoạn phim trực tuyến với độ phân giải 720p, tuy nhiên có những xóm ở Làng Mai không có Internet mạnh, vì vậy có thể độ phân giải bị giới hạn xuống 480p. Sau khóa tu, chúng tôi sẽ đưa lên mạng tất cả những nội dung của khóa tu với độ phân giải 1080p để bạn có thể thưởng thức.

Tôi không có đường Internet ổn định. Liệu tôi có thể tham gia khóa tu?

Chất lượng hình ảnh của các sinh hoạt trong khóa tu cũng tương tự như khi bạn xem một chương trình nào đó trên Youtube. Nếu bạn có thể xem hình ảnh rõ nét và ổn định trên Youtube với đường Internet của bạn thì bạn hoàn toàn có thể tham gia khóa tu. Tuy nhiên đối với các buổi pháp đàm, nếu đường truyền Internet không ổn định thì có thể các thành viên trong nhóm không nghe rõ những chia sẻ của bạn. Khi đó bạn hãy xin phép tắt màn hình để những người khác có thể nghe bạn rõ hơn.

Tôi có thể tham gia khóa tu từ điện thoại của mình?

Vâng, khi bạn đăng ký tham gia khóa tu, bạn sẽ nhận được một email hướng dẫn để bạn kết nối với khóa tu qua Zoom. Tuy nhiên, bạn chỉ có thể tham dự những sinh hoạt được truyền trực tuyến hoặc tham dự pháp đàm với một chiếc điện thoại thông minh được cài đặt phần mềm Zoom.

Tôi phải mở tính năng máy quay (camere) hay tôi có thể tham dự qua phần giọng nói (audio) thôi?

Vâng, bạn có thể tham dự các sinh hoạt thông qua audio mà không cần bật camera. Bạn có chọn xem các đoạn phim thông qua hệ thống trang mạng mà chúng tôi sử dụng. Chỉ khi tham gia pháp đàm thì mọi người được yêu cầu mở camera để tạo một không gian an toàn cho sự chia sẻ.

Tôi có thể lưu giữ những bản ghi âm/ ghi hình các sinh hoạt sau khóa tu?

Tất cả những bản ghi âm/ ghi hình của các buổi sinh hoạt (trừ pháp đàm) sẽ được đưa lên hệ thống trang mạng của khóa tu và bạn có thể truy cập trong vòng 6 tháng. Tuy nhiên bạn không thể tải xuống (download) được những tài liệu này.

Nếu tôi gặp khó khăn trong khi cài đặt chương trình, tôi có thể liên lạc với ai để được trợ giúp?

Bạn có thể liên lạc với chúng tôi qua email: khoatuvn@plumvillage.org

*** Những câu hỏi về việc ghi danh

Các nhóm pháp đàm được sắp xếp như thế nào? Tôi có thể lựa chọn nhóm pháp đàm không ? 

Các nhóm pháp đàm sẽ được quý thầy, quý sư cô sắp xếp dựa trên kinh nghiệm của mình, để tạo ra những nhóm chia sẻ cân bằng về số lượng, độ tuổi, kinh nghiệm tu học, v.v.

Khoản lệ phí đóng góp khi đăng ký tham dự khóa tu sẽ được dùng vào việc gì?

Khoản lệ phí đóng góp khi tham gia khóa tu của bạn sẽ được dùng để chi trả các chi phí về thực phẩm, nhà ở và sức khỏe cho khoảng 700 xuất sĩ ở 10 trung tâm tu học của Làng Mai trên thế giới. Đóng góp của bạn cũng sẽ giúp chúng tôi đầu tư cải thiện hệ thống Internet, camera và các thiết bị kỹ thuật để có thể tổ chức các khóa tu trực tuyến trong thời gian tới. Nếu không có sự hỗ trợ của bạn cũng như của các thân hữu gần xa thì chúng tôi khó có thể duy trì được các hoạt động của tăng thân cũng như hiến tặng các khóa tu trực tuyến như hiện nay.

Về trang ghi danh khóa tu

Hướng dẫn ghi danh

Chủ đề 5 ngày khóa tu

Thứ Hai 28.12.2020 An Trú Trong Hiện Tại

Trong đời sống hàng ngày, ta bị những buồn phiền, lo lắng, giận hờn, sợ hãi trấn ngự và che lấp. Những lúc như vậy ta phải biết làm thế nào để xử lý cái buồn phiền, lo lắng và sợ hãi của ta. Năng lượng của hơi thở chánh niệm,  khả năng an trú bây giờ và ở đây sẽ giúp chúng ta ôm ấp những khổ đau của ta để chúng êm dịu lại và chuyển hóa chúng. Đây là sự thực tập rất quan trọng.

_{Thầy Pháp Ấn}

Thứ Ba 29.12.2020 Nhìn Sâu Và Trị Liệu

Nhìn sâu nghĩa là có mặt đích thực và ý thức sâu sắc với đối tượng, tâm ý không bị tán loạn, an trú vững vàng và trở thành một với đối tượng; trạng thái đó gọi là Định.  Niệm và Định là hai nguồn năng lượng làm nền tảng cho sự thực tập nhìn sâu. Nếu thực tập thiền chỉ giỏi, tất nhiên ta sẽ có niệm và định. Niệm tức là sự chú tâm, biết rõ cái gì đang xảy ra. Được ngồi yên là một cơ hội để nuôi dưỡng và trị liệu thân tâm.

_{Sư cô Đoan Nghiêm}

             _{Sư cô Định Nghiêm                                         Thầy Pháp Niệm                                 Thầy Pháp Nguyện}

Thứ Tư 30.12.2020 Vấn Đáp

Trong khóa tu này, các bạn sẽ có cơ hội đặt những câu hỏi đến cho quý thầy, quý sư cô giáo thọ của Làng. Câu hỏi hay chuyên chở những thao thức muốn tìm ra con đường thực tập giúp chuyển hóa những tình trạng khó khăn hiện tại để nuôi lớn thêm tình thương và sự hiểu biết; xây dựng những kết nối tốt đẹp hơn trong chính tự thân và những người xung quanh.

Thứ Năm 31.12.2020 Để Có Một tương Lai

Chúng ta có thể sống trong giây phút hiện tại, nhưng đồng thời cũng tạo dựng một tương lai hay không? Câu trả lời rất rõ ràng: Giây phút hiện tại chính là giây phút tốt nhất để xây dựng tương lai. Chúng ta không những thực tập chánh niệm, ái ngữ và hành động yêu thương cho chính bản thân chúng ta mà còn mang chúng vào trong đời sống. Tương lai được làm từ chất liệu của giây phút hiện tại.

_{Thầy Pháp Ứng}

Chủ  nhật 1.1.2021 Truyền Thọ Năm Giới

Năm Giới là nền tảng của hạnh phúc cá nhân, hạnh phúc gia đình và xã hội.
Học hỏi và thực hành theo Năm Giới, ta sẽ đi đúng con đường chánh pháp, ta sẽ tránh được lỗi lầm, khổ đau, sợ hãi và thất vọng, ta sẽ xây dựng được an lạc hạnh phúc cho ta, cho gia đình ta và đóng góp vào phẩm chất an lạc và hòa bình của xã hội.

Về trang ghi danh khóa tu

Hướng dẫn ghi danh

Trả lời các câu hỏi thường gặp

Chân Bội Nghiêm

“It always seems impossible until it is done.” Đó là câu nói nổi tiếng của Ngài Nelson Mandela. Bản thân tôi đã nhiều lần tự trải qua kinh nghiệm này, khi nghĩ mình không thể làm được việc này, việc kia, nhưng cuối cùng lại làm được. “Tự” nghĩa là chính mình, và “tin” là niềm tin. Có niềm tin nơi chính mình là món quà quý giá nhất mình trao tặng cho tự thân. Có những lúc tôi rơi vào đường cùng, chưa tìm ra cách giải quyết những khó khăn thách thức trong công việc hay những mối liên hệ với mọi người. Nhưng mừng thay câu nói, “I give up!” (Tôi bỏ cuộc) không khởi lên trong tâm ý, mà chỉ có “There is ALWAYS a way.” (Luôn luôn sẽ có cách) Đó là điều tôi rất trân quý nơi bản thân mình. Có được cảm thông, cảm ơn và cảm hứng sẽ làm lớn mạnh niềm tự tin. Đối với tôi không khó để có tự tin và tôi chia sẻ điều này không phải để tự hào, tự cao, tự kiêu hay tự mãn mà từ tự nhiên. Một người thành đạt không nhất thiết là một người thông minh. Chỉ cần người đó tràn đầy nhiệt huyết với những gì mình làm, có lối tư duy tích cực và xem mỗi thất bại như một vị thầy khả kính. 

 “Em đừng tự tin quá.” Tôi đã từng được nghe một vài vị nói với tôi như thế. Tôi buồn vì trong câu đó dường như ẩn chứa một điều gì không tích cực. Phải chăng vị đó đang muốn nhắn nhủ tôi, “Em đừng tự cao quá”. Những năm tháng học tại trường, trò chuyện với bạn bè và những người thân thương, chúng ta thường được khuyến khích, “Em hãy tự tin lên. Em có thể làm được. Thầy/cô/anh/chị tin em sẽ làm rất tốt”. Vậy nên khi nghe câu nói “Em đừng tự tin quá.”, tôi cảm thấy khá hoang mang. Câu nói đó đang có mục đích gì, tại sao người đó lại nói với giọng điệu, nhìn tôi với ánh mắt không mấy thân thiện như thế? Nhiều băn khoăn đi lên trong tôi, và tôi bắt đầu cẩn trọng hơn khi tiếp xúc với những ai đã nói như thế. Nếu là người bạn thật sự thì sẽ có cách khác để chia sẻ “constructive criticism” (lời phê bình mang tính xây dựng) thay vì “destructive criticism.” (phê bình mang tính phá hủy) Đúng là không đủ khả năng và sức lực mà lại nghĩ mình làm được thì cần phải xem xét lại sự tự tin của mình. Người tự tin thường khiêm cung và chính điều đó khiến họ đẹp hơn và nhận được sự kính quý từ nhiều người. Có những lúc tự tin xuất hiện trong im lặng như khi thầm nói, “Tôi sẽ hạnh phúc mỗi khi rửa tay.”, nhưng có lúc lại biểu hiện như “tiếng hét của sư tử.” khi nói ra “Thôi em suy nghĩ tiêu cực như vậy là đủ rồi nhé.” Dù trong hình tướng nào chăng nữa, tự tin là sự vắng mặt của tự hào, tự cao, tự kiêu, tự mãn hay tự tiện. 

Những lúc mình nghĩ chỉ mình mới giỏi và làm được việc này, mình không muốn chia sẻ công việc, không có niềm tin vào ai khác thì chính ngay lúc đó mình đồng thời làm vơi đi tự tin trong bản thân. Người tự tin không xem thường một ai và không nghĩ rằng mình giỏi hơn người khác. Người tự tin đích thực luôn tạo cơ hội, gây cảm hứng và nhận thấy rằng đang có nhiều người giỏi hơn mình. Nếu một người khác làm công việc mình đang làm thì có thể vị đó sẽ làm hay hơn. Tự tin không đồng nghĩa với mắc kẹt vào những gì mình học và mình biết. Người tự tin còn rất thoải mái thú nhận những điều mình chưa biết. Mong muốn được học hỏi và không ngần ngại lắng nghe ý kiến từ người khác là đức tính đẹp của một người tự tin. 

Tháng 05 năm 2018, tôi được ban tổ chức khoá tu Wake Up tại Thái Lan mời cho pháp thoại về đề tài hạnh phúc, mười ngày trước khi khoá tu bắt đầu. Một thầy giáo thọ đảm nhiệm đề tài bốn loại thức ăn và sư cô giáo thọ khác chia sẻ về vô uý. Đôi lúc được biết đề tài pháp thoại trước cũng hay nhưng cũng mệt. Suốt mười ngày đó, tôi nghiên cứu về hạnh phúc ảnh hưởng não bộ và cơ thể như thế nào. Xem biết bao nhiêu đoạn phim, đọc không biết bao nhiêu bài viết và thực tập rất tinh tấn để chế tác hạnh phúc. Bởi tôi luôn quan niệm những gì mình chia sẻ trước đại chúng thì mình cần phải thực hành. Tôi thấy an tâm khi trong sổ tay đã có được dàn bài, và những ý muốn chia sẻ đã thông suốt. Không còn gì để lo lắng nữa, chỉ có mặt trọn vẹn và thưởng thức khoá tu với 350 người trẻ và 200 vị xuất sĩ. Tôi thoải mái ngồi nghe pháp thoại của thầy chia sẻ về bốn loại thức ăn. Sau 30 phút, 45 phút rồi 1 tiếng chia sẻ, thầy không nhắc gì bốn loại thức ăn mà chỉ đề cập đến hạnh phúc. Tôi tự hỏi, “What is going on?” (Chuyện gì đang xảy ra thế này?) Tôi là người ít lo lắng nhưng ngày hôm đó tôi lo thật. Tim tôi bắt đầu đập mạnh và dòng suy nghĩ không ngừng nghỉ. Lúc đó thật khó để thở sâu, tôi không tập trung nghe tiếp nội dung pháp thoại của thầy được nữa. Đột nhiên bài hát “When you believe” của hai divas Whitney Houston và Mariah Carey khởi lên trong tâm ý. Trong đó có câu:

“There can be miracles when you believe. 

Though hope is frail, it’s hard to kill.

Who knows what miracle you can achieve

When you believe somehow you will.     

You will when you believe.”

(Phép lạ sẽ đến khi bạn có niềm tin

Tuy niềm hy vọng đang rất mong manh, nhưng rất khó để nó bị tiêu diệt

Ai biết được phép lạ gì sẽ đến

Khi bạn tin thì thế nào bạn cũng sẽ làm được

Bạn sẽ làm được khi bạn tin.)

Hai phút trước khi chấm dứt pháp thoại, thầy nói, “Ngày mai đại chúng sẽ được nghe sư cô Bội Nghiêm chia sẻ về bốn loại thức ăn.” Tôi nghĩ đây là mơ hay thật?! 

Trong buổi ăn trưa hôm đó, tôi chỉ nhai sự lo lắng, buồn tủi, bực tức và trách móc. Bao nhiêu câu hỏi đi lên như: “Tại sao thầy lại làm như vậy? Bây giờ phải làm gì?” Làm sao tôi quên được buổi nghỉ trưa ngày hôm đó chứ? Lần đầu tiên trong đời ngủ trưa mà gặp ác mộng vì lo lắng quá, và thật khó thở vì tim đang làm việc quá sức. Có nhiều quý sư cô biết tin nên đã an ủi và tìm mọi cách để giúp tôi. Buổi chiều về phòng, tôi thấy trên bàn có năm cuốn sách của Sư Ông Làng Mai và sư cô Sùng Nghiêm đã bookmark (đánh dấu) những trang viết về bốn loại thức ăn. Tôi thật sự cảm động với cử chỉ đầy tình thương và tình người ấy. Hình ảnh đó đã làm tôi có thêm động lực và tự tin. Tôi không vì tình huống bất ngờ đó mà bỏ những sinh hoạt của đại chúng. Tôi vẫn đi làm chủ toạ pháp đàm, dùng cơm tối và ngồi thiền như mọi khi. Vì tôi biết nếu ngồi trong phòng thì chỉ lo lắng thêm thôi. Giờ nghỉ giữa các sinh hoạt, tôi chuẩn bị nội dung mới và xem những gì tôi đã chuẩn bị cho đề tài hạnh phúc có thể đem vào chia sẻ được. Tối đó tôi đi ngủ khá khuya và bất chợt thức dậy giữa đêm vì sự lo lắng và căng thẳng vẫn còn quá lớn. 

Giờ cho pháp thoại đã đến. Tôi đi lên thiền đường một mình, tự nhắc nhở bản thân thở cho thật sâu và an trú trong từng bước chân. Đến nơi mới sực nhớ mình quên mang theo áo Tiếp hiện. Cũng may Bồ tát – sư cô Sùng Nghiêm đi về ni xá lấy áo cho tôi mượn. Sau ba tiếng chuông bắt đầu buổi pháp thoại, tôi nhìn xuống thính chúng mà lòng hồi hộp. Không phải vì tôi sợ nói chuyện trước thính chúng mà vì không biết mình đã sẵn sàng chưa? Tôi kể cho đại chúng nghe những gì đã trải qua trong 24 giờ vừa rồi và những điều tôi đã học được. Tôi lấy cơ hội đó để bày tỏ lòng biết ơn đến thầy kia, “Con cảm ơn thầy đã cho con cơ hội này. Con xem đây như một bài học, một công án mà thầy cho con. Thầy đang thử sức xem con làm được không? Con có sẵn sàng để xử lý những bất ngờ và bất như ý không? Thưa thầy, hôm nay con xin trả bài cho thầy.” 

Tôi cũng có chia sẻ thêm một điểm, “Ngày hôm qua tôi rất sợ việc cho bài pháp thoại hôm nay vì thấy khó quá. Nhưng sau đó tôi tự nhủ, “cho pháp thoại mà khó hả?” Bụt đã mất sáu năm để tìm đạo, đã ngồi dưới cây bồ đề 49 ngày. Sư Ông đã đi qua bao nhiêu khó khăn trong thời chiến tranh, thành lập Làng Mai và xây dựng đoàn thể tu học. Đó là những công việc rất khó để làm. Còn mình cho 1 tiếng 30 phút pháp thoại mà than khó. Buồn cười nhỉ.” Đại chúng đã cười và khóc trong buổi đó. Cuối buổi pháp thoại, tôi thầm nói với chính mình, “You aced the test. Good job, sister Bội Nghiêm.” (“Em đã làm bài thi rất tuyệt. Tốt lắm, sư cô Bội Nghiêm.” Tôi không muốn lãng phí thời gian ngồi đó nghĩ rằng tôi giỏi hay dở hơn ai. Những gì hay và đẹp tôi đang có là nhờ được sống và tu tập trong tăng thân, chứ không phải vì được lớn lên ở Mỹ. Những điểm yếu còn đang có mặt trong tôi, tôi sẽ tinh tấn thực tập để chuyển hoá, với sự giúp đỡ của tăng thân. Đừng nói, cũng đừng nghĩ “Sư em lớn lên tại Việt Nam nên không có nhiều cơ hội để học như sư chị.” Đại chúng đang cho mình nhiều cơ hội lắm đấy, mình có chịu nhận hay không thôi. 

Trải nghiệm này đã cho tôi nhiều bài học khó quên. Hãy tin vào chính mình, hãy tự nói, “Mình sẽ làm được.” Hãy tâm sự với những người bạn về những tình huống, những tâm trạng mình đang đi qua để đón nhận sự động viên, yểm trợ và giúp đỡ. Tự tin chứ đừng tự kỷ. Suy nghĩ tiêu cực và sự lo lắng sẽ cản trở chúng ta thực hiện công việc theo cách hiệu quả nhất. Sư Ông đã nhắc nhở chúng ta “hãy nắm lấy cơ hội” trong một bức thư viết cho đệ tử. “Đi khoá tu là cơ hội, ở nhà cũng là một cơ hội. Mỗi bước chân là một cơ hội, mỗi hơi thở là một cơ hội.” Lời dạy này đã giúp tôi đón nhận mọi việc đến trong đời mình như một cơ hội để nắm lấy (let’s seize the opportunity). Bao nhiêu điều kiện đã tụ hợp đầy đủ để một bài pháp thoại được biểu hiện, để nụ cười được hiến tặng hay để cơn giận đi lên. Mình là điều kiện cuối cùng để giúp nó biểu hiện đẹp hay xấu. Điều đó tuỳ thuộc vào niềm tin, cách tư duy và công phu tu tập của chúng ta.

Tôi đã thầm phát nguyện sẽ không tình nguyện đi khoá tu hay cho pháp thoại.  Nhưng nếu ban tổ chức hay hội đồng giáo thọ đề nghị thì tôi sẽ không từ chối, và tôi sẽ nắm lấy cơ hội để cống hiến hết trái tim và khả năng. Tuy nhiên tôi không muốn tên mình xuất hiện trên hai lần trong việc hướng dẫn trong một khoá tu. Không làm cũng không được mà làm nhiều quá cũng không hay. Khi Đại chúng đã đề cử là Đại chúng đang cho mình niềm tin để nuôi lớn sự tự tin trong mình. Ai tặng cho tôi món quà niềm tin là tôi nhận liền, không ngần ngại. Và tôi cũng thích tặng lại món quà đó. Mắt tăng rất sáng nên sẽ không để mình rơi vào con đường của tự hào, tự cao, tự kiêu hay tự mãn. Có những vị rất muốn được sự công nhận và chú ý nên không ngần ngại để tình nguyện hướng dẫn. Đại chúng sẽ tìm cách khéo léo để không tạo điều kiện cho vị này đóng vai trò lãnh đạo tâm linh vì thấy vị này cần thực tập khiêm cung. Ngược lại, Đại chúng tìm mọi cách để khuyến khích những vị khác tự tin và mạnh dạn lên để ra hướng dẫn vì thấy quý thầy và quý sư cô đó có phẩm chất tâm linh rất cao nhưng còn hơi rụt rè.  

“Con thấy con không có khả năng. Con làm không được đâu. Con không biết làm…” là những câu nói tôi thường nghe. Lạ thay đôi lúc có người lại nói, “Sư em đó khiêm cung.” Tôi ngạc nhiên vô cùng. Tôi không xem đó là sự khiêm cung. Nếu đó là biểu hiện của sự khiêm cung thì câu, “Con thấy con có khả năng. Con sẽ làm được…” là không khiêm cung? Nếu vậy thì không biết bao nhiêu kiếp nữa tôi mới khiêm cung đây. Sư Ông thường chia sẻ, “Thầy làm được thì các con sẽ làm được và thậm chí các con sẽ làm hay hơn Thầy.” Mình hãy cho mình cơ hội để đi ra khỏi comfort zone (vùng thoải mái). Nếu chỉ làm những việc quen thuộc thì sẽ rất ít cơ hội học hỏi những điều mới. Nên chăng, nếu nghĩ mình làm không được thì hãy tập làm rồi qua thời gian mình sẽ trở thành chuyên nghiệp. Mình chưa làm thì sao lại biết mình làm không được? Hoặc mới chỉ một lần thất bại, sao đã vội mất đi sự tự tin? Thomas Edison đã thất bại đến hàng ngàn lần trước khi phát minh ra dây tóc bóng đèn. Hãy cho mình ít nhất ba hoặc năm cơ hội rồi lúc đó mới kết luận mình làm được hay không.

 Một trong những điểm chính yếu làm cản trở sự tự tin là khuynh hướng so sánh mình với người khác. Ba mẹ so sánh mình với bạn đã mệt rồi, mình so sánh mình với người khác lại càng rắc rối hơn. Chưa kể, mình chỉ nhìn thấy thành quả của người khác, nào biết những khó khăn hay nỗ lực mà họ đã phải trải qua suốt cả hành trình? Tôi được mời ngồi chuông cho buổi sinh nhật 80 tuổi của Sư cô Chân Không tại Làng Mai Thái Lan năm 2018. Sau đó có một sư em đến nói với tôi, “Cảm ơn sư chị đã ngồi chuông rất hay, tạo không khí vui tươi trong đại chúng”, nhưng tâm hoan hỷ lại không có mặt trong câu nói đó. Tôi cảm nhận rõ sư em đã phải cố gắng và có sự ngượng ngùng mới nói được. Sáng hôm sau một sư em khác cho tôi biết là tối hôm trước sư em đó đã khóc. Buổi trưa sư em gặp tôi và xin được nói chuyện. Tôi cũng đoán trước chuyện gì sẽ xảy ra nên trong lòng có sự chuẩn bị khi ngồi lắng nghe sư em. Sư em nói, “I envy you. You have the capacity to create joyful energy in the Sangha, which something I don’t have.” (Sư em ganh tỵ với sư chị. Sư chị có khả năng tạo không khí tươi vui trong đại chúng, điều này em không có). Tôi lắng nghe mà thương cho sư em của mình, không có chút giận hờn hay trách móc. 

Từ lúc nhỏ cho đến khi vào xuất gia, sư em thường đóng vai trò “background” (làm nền), đứng phía sau, khiến sư em không tự tin và thường so sánh mình với người khác. Sư em vừa chia sẻ vừa khóc, còn tôi chỉ biết cầm tay sư em mà thôi. Tôi cảm ơn sư em đã chia sẻ chân thật và chờ vài phút để cảm xúc trong sư em lắng dịu. Rồi tôi nói “Sư em có biết bao nhiêu vị trong đại chúng đang mong ước có những gì sư em đang có không? Uy nghi của sư em rất đẹp, sư em giỏi về âm nhạc và thông thạo tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Việt. Chị cũng muốn được như sư em lắm đó. Chị muốn chia sẻ rằng sự ganh tỵ của sư em sẽ không làm chị rút lui trong công việc cống hiến của chị. Nếu chị làm với mục đích để người khác ganh tỵ thì chị sẽ không bao giờ làm. Chị làm với tâm trong sáng và thường xuyên để ý intention (chủ ý) của mình khi nhận lời mời từ ban tổ chức. Nếu vì muốn được lời khen, sự chú ý hay làm cho người khác mặc cảm tự ti thì chị sẽ không nhận. Chị nhận với tâm muốn cống hiến những gì mình có thể.” Có một sư em hay nói đùa mỗi khi ai nhờ sư em giúp việc gì với câu: “Bức hình đẹp hay không là nhờ vào background đấy.” 

Điều gì đã khiến mình thiếu sự tự tin khi thấy một ai khác “giỏi hơn” mình? Người đó đang truyền cảm hứng sao mình không chịu nhận? Tại sao mình không nghĩ như vậy để có thêm niềm vui và lòng hoan hỷ? Như nhà văn, MC Nguyễn Ngọc Ngạn có nói, “Nếu quý vị thấy tôi làm MC hay thì quý vị hãy tìm cách để làm hay hơn tôi mà không nên ganh tỵ hay nói những lời không xây dựng.” Tôi không nhớ nguyên văn nhưng nội dung là thế. Sư cô Xứ Nghiêm chia sẻ câu chuyện làm tôi rất cảm kích. Sư cô Xứ Nghiêm không chia sẻ thì thôi chứ khi đã chia sẻ thì vừa hóm hỉnh vừa sâu sắc, làm cho người nghe suy ngẫm. Sư cô thắc mắc tại sao mình buồn khi ai đó giỏi hơn mình. Những người mẹ khi thấy con mình giỏi hơn mình thì mẹ mừng vui và hạnh phúc lắm. Tại sao thế? Tại vì trong mẹ có tràn đầy tình thương. Còn mình chưa có đủ tình thương với sư chị và sư em nên buồn và mặc cảm tự ti.

Thời gian gần đây tôi rất thích nhìn cây mỗi khi đi thiền hành hoặc đi bộ. Càng quan sát tôi càng kinh ngạc với những điều kỳ diệu của tự nhiên. Tôi để ý từng chi tiết và thấy rằng những chiếc lá, những nhánh cây rất hiếm khi đụng nhau. Tuy cùng gốc rễ, thương yêu và bảo vệ cho nhau từ khi là cây non đến lúc trưởng thành, lá và nhánh cây cho nhau không gian để vươn lên. Những cây lớn không chiếm không gian hay làm cho những cây nhỏ đứng bên cạnh yếu đi hay ngã đổ. Mỗi cây có vị trí riêng và tất cả các cây đều có thể được nhìn thấy. Không có cây nào ẩn trốn sau cây nào. Thậm chí không có cây nào thật sự “đứng trước” hay “đứng sau”, hoàn toàn tùy theo góc độ mình đứng nhìn. Lá đang nuôi rễ và rễ đang nuôi lá. Ai cũng quan trọng như nhau. Mục đích của tất cả các cây là mỗi ngày mỗi lớn mạnh.  Cây cũng cảm được niềm đau khi thấy bạn mình đang chết dần. Rồi tôi nghĩ lại mình. Tôi vẫn là sư em của nhiều sư chị và cũng là sư chị của nhiều sư em. Ngoài việc hướng dẫn hay cho pháp thoại, tôi vẫn tiếp tục rửa nồi, dọn dẹp, lau nhà vệ sinh, sửa bồn cầu hay đi xin phân bò và tôi rất hạnh phúc với điều này. Tôi không muốn việc tay chân hay cho pháp thoại trở nên xa lạ. Thế nhưng lại có những khi tôi thấy mình đi ra hướng dẫn khá nhiều so với quý sư chị của mình. Quý sư chị có những lý do riêng như “chị chưa cảm thấy thoải mái, tiếng Anh của chị chưa lưu loát, chị không thích nói trước máy computer.” Thế là chỉ còn “tôi với trời bơ vơ” và phải nhận thôi chứ biết làm sao bây giờ. Tôi nghĩ lại mục đích của cây là mỗi ngày mỗi lớn. Sư chị đang yểm trợ mình nên hãy nắm lấy cơ hội. Và tôi mời một sư em khác làm với tôi. Đừng vì sư chị không làm mà mình không làm, mình hãy làm cho sư chị và hãy giữ tâm mình cho đẹp lúc đang làm và sau khi làm. Cũng đừng vị một lời chê hay góp ý mà lùi bước. Cây đứng rất vững nhưng cây biết nương tựa vào những người bạn chung quanh.

Người tự tin không ích kỷ, ngược lại họ luôn muốn chia sẻ những gì mình biết và mình có để những người khác cũng được như thế. Người tự tin có mặt để giúp đỡ và thường xuyên tạo cơ hội cho người khác có thêm tự tin. Và khi một ai đến nói: “Sao sư em làm được việc đó hay quá vậy? Sư em là viên ngọc của tăng thân” hay “Sư em rất hãnh diện có sư chị trong đại chúng… ”, thì người tự tin sẽ không chối từ bằng những câu nói: “Sư chị nói hơi quá. Sư em đừng nói như thế.” Người kia đang nuôi lớn lòng hoan hỷ và tình thương khi nói câu đó thì tại sao mình lại chối từ. Hãy nhớ rằng người kia nói câu đó không với mục đích làm cho mình tự hào, tự kiêu, tự cao và tự mãn mà với mục đích muốn mình tiếp tục nuôi dưỡng những đức tính đẹp qua cách suy tư, nói năng và hành động. Người tự tin sẽ mỉm cười và nói, “Thank you for your encouragement.” (Cảm ơn những lời khích lệ của sư chị và sư em). Sau đó, người tự tin sẽ thầm biết ơn Bụt, Thầy, tăng Thân, ba mẹ và vô vàn điều kiện khác giúp mình được như ngày hôm nay.

 Đầu năm 2005 tôi viết bức thư đầu tiên dâng lên Sư Ông, chia sẻ niềm lo lắng và mặc cảm tự ti khi thấy có nhiều vị trong tăng thân viết văn hay, giỏi về nghi lễ và làm rất nhiều việc giúp đại chúng. Nhìn lại tôi thấy mình không được như thế. Trước khi trở về Việt Nam lần đầu tiên sau 39 năm viễn xứ, Sư Ông gọi tôi vào thất Ngồi Yên tại Xóm Thượng. Tôi vừa đi vừa hồi hộp trong lòng vì đây là lần đầu tôi được gặp Sư Ông một mình. Sư Ông ngồi rất thảnh thơi trên ghế đung đưa và nói với tôi: “Con thấy cảnh phía trước có đẹp không? Con biết gì không? Đối với Thầy tài năng quan trọng nhất là sống hoà hợp trong đại chúng”. Tôi không bao giờ quên giây phút ấy và lời dạy từ trái tim của Sư Ông. 

Người tự tin luôn xem sự hoà hợp và niềm hạnh phúc của các bạn là điều quan trọng. Nếu những người mình đang sống chung không đến được với mình thì có thể người bạn tự tin đang vắng mặt. Người tự tin được những người bạn thấy khả năng của mình, thương những lúc mình lầm lỗi, hoan hỷ với những gì mình đang có, yểm trợ những lúc mình gặp khó khăn và tin tưởng vào sự tự tin của chính mình. Nếu có ai tránh xa mình thì hãy nhìn lại mình đã làm gì sai để cải thiện tự thân. Nếu mình không làm gì sai thì việc còn lại là của vị đó phải giải quyết. Vì vậy hãy dành thời gian để nhìn kỹ những người bạn mình đang chơi và nương tựa. Nếu bạn mình có sự Trạch pháp qua cách tư duy, Học hỏi qua cách sống, Khải hoàn khi ra “trận”, Tự nhiên trong lúc cống hiến, Ân cần giúp đỡ người khác, Thuần tuý là chính mình khi nói chuyện, Hiệp sĩ khi đối diện với khó khăn, Linh hoạt với những thay đổi trong tinh thần yểm trợ và cảm thông thì làm sao mình có thể đánh mất sự tự tin được chứ. Những người bạn đang giúp tôi học và hiểu thêm ý nghĩa của sự tự tin. 

Nam mô Đức Bổn sư Bụt Shakyamuni

Kính thưa toàn thể đại chúng Tăng Thân Đạo Tràng Mai Thôn

Kính thưa quý vị thân hữu khắp nơi,

Hôm nay, thứ Ba ngày 1 tháng 12 năm 2020, vào lúc 7:15 sáng, khi đại chúng chùa Cam Lộ, Xóm Hạ Làng Mai Pháp vừa tụng xong 14 giới Tiếp Hiện trong thiền đường Hội Ngàn Sao thì cũng vừa lúc sư cô Chân Lan Nghiêm an nhiên thị tịch.

Hồi tháng Sáu năm nay 2020, sư cô Lan Nghiêm đã được chẩn đoán là có bệnh ung thư vào giai đoạn cuối. Trong những tháng gần đây, sức khỏe sư cô suy giảm dù các bác sĩ đã tận tình điều trị. Sư cô ra đi trong tình thương, sự chăm sóc chu đáo của quý sư cô Xóm Hạ, trong đó có ba sư cô thị giả thay phiên túc trực bên cạnh sư cô.

Sư cô Chân Lan Nghiêm người Hà Lan, sinh năm 1951, tập sự xuất gia năm 2003 (51 tuổi), thọ giới Sa Di Ni ngày 07 tháng 07 năm 2003 tại chùa Từ Nghiêm, Xóm Mới, Làng Mai. Sư cô thuộc gia đình xuất gia Cây Vô Ưu. Sư cô thọ giới lớn ngày 18 tháng 12 năm 2006 trong đại giới đàn Văn Lang và nhận truyền đăng ngày 29 tháng 2 năm 2012 trong đại giới đàn Tình Huynh Đệ tại Làng Mai với bài kệ:

Phúc điền lan huệ trang nghiêm

Nghe trong lòng đất tâm thiền nở hoa

Thái dương vầng sáng chan hòa

Bước trên thật địa ngồi tòa chân như.

Là đệ tử thứ 182 của Thầy Làng Mai, sư cô Chân Lan Nghiêm thuộc thế hệ thứ 43 của tông Lâm Tế và thế hệ thứ 9 của phái Liễu Quán.

Sư cô Chân Lan Nghiêm đã có mặt với tăng thân Làng Mai 17 năm. Trong thời gian đó, sư cô đã sống, tu tập, phụng sự và chăm sóc tăng thân rất hết lòng trong mọi trách vụ mà sư cô đảm nhiệm. Sư cô yêu thích thiên nhiên, thích đi bộ ngoài trời và thưởng thức sâu sắc tất cả những vẻ đẹp của Đất mẹ. Sư cô đã tạo được những mối quan hệ thân hữu với hàng xóm láng giềng quanh chùa Cam Lộ. Sư cô sống một đời sống giản dị, tận hưởng và tri ân sự sống trong từng giây phút.

Sư cô là người có óc tổ chức và rất thực tế. Trong các khóa tu, sư cô luôn có mặt rất hết lòng với thiền sinh và bao giờ cũng hướng dẫn gia đình pháp đàm do sư cô phụ trách với tình thương yêu tròn đầy. Sư cô rất hạnh phúc chia sẻ giáo pháp với thiền sinh, nhất là trong những chuyến giảng dạy và hướng dẫn khóa tu ở Hà Lan và Nam Phi, đem lại lợi lạc cho biết bao người. Mỗi lần từ các chuyến đi như vậy trở về, sư cô đều làm quà cho các sư chị, sư em mình bằng các câu chuyện “phiêu lưu” đầy lý thú của mình.

Sư cô Lan Nghiêm đã thực tập hiện pháp lạc trú, thưởng thức sự sống cũng như đã tu học và phụng sự hết lòng. Giờ đây sư cô đã lên đường thong dong trên nẻo về sen nở. 

Kính xin đại chúng và quý thân hữu trong khi ngồi thiền, tụng kinh, trì tụng hồng danh của Bụt và chư vị Bồ Tát gửi năng lượng bình an, hòa hợp và từ bi đến với sư cô Chân Lan Nghiêm để sư cô được an nhiên, tự tại, và có một thân nối tiếp bình an, vui tươi, đẹp đẽ.

Xin thành kính tri ân đại chúng và quý thân hữu.

Quý thầy và sư cô Đạo Tràng Mai Thôn, Pháp