Đại Đồng – một tổ chức vận động bảo hộ môi trường ra đời rất sớm, vào năm 1969, do Thầy Làng Mai và một số thân hữu thành lập với sự bảo trợ của tổ chức FOR (Fellowship of Reconciliation – tiếng Việt là Hội Thân hữu Hòa giải), trụ sở đặt tại Nyack, New York, Hoa Kỳ. Tổ chức bắt đầu bằng một buổi họp tại thành phố Menton, miền Nam nước Pháp, vào tháng 5 năm 1970 của sáu nhà khoa học, trong đó có Conrad A. Istock (Hoa Kỳ), Donald J. Kuenen (Hòa Lan), Pierre Lepine (Pháp), Klaus Meyer-Abich (Đức), Cao Ngọc Phượng (tức Sư cô Chân Không – Việt Nam) và Lawrence Slobodkin (Hoa Kỳ). Thành quả của buổi họp (kéo dài trong bốn ngày) là một bản tuyên cáo về tình trạng môi trường của trái đất, gọi là The Menton Statement, do sáu nhà khoa học kể trên ký tên. Tổ chức FOR do Alfred Hassler lãnh đạo đã gửi bản tuyên cáo này cho các nhà khoa học trên thế giới và sau đó tiếp thu được chữ ký của gần 4000 nhà khoa học từ 29 quốc gia. Một phái đoàn đại diện các nhà khoa học ấy cùng với đại diện tổ chức Đại Đồng đã có một buổi gặp gỡ với Tổng thư ký Liên Hợp Quốc khi ấy là ngài U Thant để đệ trình bản tuyên cáo này. Năm 1972, Liên Hợp Quốc tổ chức một đại hội về môi trường tại thành phố Stockholm. Cùng thời gian đó, Đại Đồng (tiếng Anh là The Community of Men) cũng tổ chức một đại hội về môi trường song song với đại hội của Liên Hợp Quốc để cung cấp một diễn dàn tự do hơn. Đại hội Đại Đồng ở Stockholm khai mạc hôm 1.6.1972 và chấm dứt hôm 6.6.1972, có 31 đại biểu của 24 quốc gia tham dự, trong đó có những nhà khoa học nổi tiếng. Chủ tịch Đại hội là giáo sư Hannes de Graaf của Hòa Lan. Thầy Làng Mai đã có tên trong ban tổ chức Đại hội và đã tham dự với tư cách đại biểu cho Việt Nam. Đại hội này đã ra một Tuyên cáo Độc lập về Môi trường (An Independent Declaration on the Environment) nhằm ảnh hưởng tới đại hội của Liên Hợp Quốc được tổ chức từ ngày 5.6.1972 đến 17.6.1972. Sau đây là nguyên văn của bản tuyên cáo Menton và bản Tuyên cáo Độc lập về Môi trường của Đại Hội Đại Đồng tại Stockholm. Tuy Đại Đồng có tên tiếng Anh là The Community of Men nhưng các bạn trong ban tổ chức chỉ sử dụng danh từ Đại Đồng bằng tiếng Việt bởi vì tư tưởng Đại đồng Thế giới bắt nguồn từ tuệ giác châu Á.
Tuyên bố Menton – nguyên văn bài đăng trên tạp chí Unesco Courier số tháng 7 năm 1971.
Một thông điệp cho 3,5 tỷ người hàng xóm của chúng ta trên hành tinh trái đất từ 2.200 nhà khoa học môi trường
Một thông điệp có chữ ký của 2.200 nhà khoa học từ 23 quốc gia, gửi đến “ba tỷ rưỡi người láng giềng trên hành tinh trái đất”, cảnh báo về “mối nguy hiểm chung chưa từng có” mà nhân loại phải đối mặt, đã được trao cho Tổng thư ký Liên Hợp Quốc U Thant tại một buổi lễ đơn giản ở New York vào ngày 11 tháng 5 năm 1971.
Đối với sáu nhà khoa học nổi tiếng đã trình bày thông điệp (được sao chép đầy đủ trên các trang này), Tổng thư ký tuyên bố:
Tôi tin rằng nhân loại cuối cùng cũng nhận thức được thực tế rằng có một sự cân bằng mong manh của các hiện tượng vật lý và sinh học trên và xung quanh trái đất mà không thể bị xáo trộn một cách thiếu suy nghĩ khi chúng ta chạy đua trên con đường phát triển công nghệ. Mối quan tâm toàn cầu này khi đối mặt với một mối nguy hiểm chung nghiêm trọng, vốn mang mầm mống tuyệt chủng cho loài người, cũng có thể chứng tỏ là lực lượng khó nắm bắt có thể ràng buộc con người lại với nhau. Cuộc chiến sinh tồn của con người chỉ có thể giành chiến thắng bởi tất cả các quốc gia tham gia cùng nhau trong một nỗ lực phối hợp để bảo tồn sự sống trên hành tinh này.
Kể từ khi nó được soạn thảo ban đầu, tại một cuộc họp tại Menton, Pháp, “Thông điệp Menton”, như nó đã được biết đến, đã được lưu hành giữa các nhà sinh vật học và các nhà khoa học môi trường ở Châu Âu, Bắc Mỹ, Châu Phi, Châu Á và Nam Mỹ.
Cuộc họp được triệu tập bởi một phong trào hòa bình xuyên quốc gia mới, tự nguyện, phi chính phủ, được gọi là “Đại Đồng”. Theo nghĩa đen, cái tên này có nghĩa là “một thế giới của sự đoàn kết vĩ đại”, một khái niệm bắt nguồn từ Trung Quốc thời tiền Nho giáo hơn 2.500 năm trước.
Trong số 2.200 người ký Thông điệp Menton có bốn người đoạt giải Nobel (Salvador Luria, Jacques Monod, Albert Szent-Gyorgyi và George Wald), và những cái tên nổi tiếng từ thế giới khoa học như Jean Rostand, Sir Julian Huxley, Thor Heyerdahl, Paul Ehrlich, Margaret Mead, Rene Dumont, Lord Ritchie-Calder, Shutaro Yamamoto, Gerardo Budowski, Enrique Beltran và Mohamed Zaki Barakat.
Mặc dù chúng ta bị chia cắt rộng rãi về mặt địa lý, với các nền văn hóa, ngôn ngữ, thái độ, lòng trung thành chính trị và tôn giáo rất khác nhau, chúng ta được hợp nhất trong thời đại của chúng ta bởi một mối nguy hiểm chung chưa từng có. Mối nguy hiểm này, với bản chất và mức độ mà con người chưa bao giờ phải đối mặt, được sinh ra từ sự hợp lưu của một số hiện tượng. Mỗi người trong số họ sẽ đưa ra cho chúng ta những vấn đề gần như không thể kiểm soát được: cùng nhau chúng không chỉ trình bày xác suất gia tăng lớn về sự đau khổ của con người trong tương lai gần, mà còn là khả năng tuyệt chủng, hoặc tuyệt chủng ảo, của sự sống con người trên trái đất.
Là các nhà khoa học sinh học và môi trường khác, chúng tôi không nói về tính khả thi của các giải pháp cụ thể cho những vấn đề này, nhưng vì niềm tin của chúng tôi rằng các vấn đề tồn tại, mang tính toàn cầu và liên quan đến nhau, và các giải pháp chỉ có thể được tìm thấy nếu chúng ta từ bỏ những lợi ích ích kỷ hạn hẹp để thực hiện một nhu cầu chung.
CÁC VẤN ĐỀ
. Suy thoái môi trường. Chất lượng môi trường của chúng ta đang xấu đi với tốc độ chưa từng có. Nó rõ ràng hơn ở một số nơi trên thế giới so với những nơi khác, và ở những khu vực đó, báo động công cộng đã bắt đầu thể hiện, trong khi ở các khu vực khác, suy thoái môi trường dường như là một hiện tượng xa xôi và không liên quan.
Nhưng chỉ có một môi trường; Điều gì xảy ra với một phần ảnh hưởng đến toàn bộ. Ví dụ được công nhận rộng rãi nhất của quá trình này là sự xâm nhập vào chuỗi thức ăn trên toàn thế giới của các chất độc hại như thủy ngân, chì, cadmium, DDT và các hợp chất hữu cơ clo hóa khác, được tìm thấy trong các mô của chim và các động vật khác cách xa nguồn gốc của chất độc.
Sự cố tràn dầu, rác thải công nghiệp và nước thải các loại đã ảnh hưởng xấu đến gần như tất cả các vùng nước ngọt và ven bờ trên khắp thế giới, cũng như nước thải và chất thải hữu cơ được thải ra với số lượng quá lớn để được chăm sóc bởi các quy trình tái chế thông thường của tự nhiên. Các thành phố bị bao phủ bởi những đám mây khói nặng, và các chất ô nhiễm trong không khí đã giết chết cây cách nguồn của chúng hàng trăm dặm.
Thậm chí đáng báo động hơn nữa là chúng ta tiếp tục mạo hiểm liều lĩnh vào các quy trình và dự án công nghệ mới (ví dụ như vận chuyển siêu thanh và kế hoạch phổ biến các nhà máy điện hạt nhân) mà không tạm dừng để xem xét các tác động lâu dài có thể có của chúng đối với môi trường.
. Cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên. Mặc dù Trái đất và các nguồn tài nguyên của nó là hữu hạn và một phần cạn kiệt, xã hội công nghiệp đang sử dụng hết nhiều tài nguyên không thể tái tạo và quản lý sai các tài nguyên có khả năng tái tạo, và nó khai thác tài nguyên của các quốc gia khác mà không quan tâm đến sự thiếu thốn của dân số hiện tại hoặc nhu cầu của các thế hệ tương lai.
Trái đất đã bắt đầu thiếu một số vật liệu có tầm quan trọng đối với một xã hội công nghệ và các kế hoạch đang được thực hiện để khai thác khoáng sản từ bên dưới các đại dương. Nhưng những nỗ lực như vậy không chỉ đòi hỏi chi phí lớn về tiền bạc và năng lượng (và nhiên liệu sản xuất năng lượng của chúng ta bị hạn chế), mà còn không nên được thực hiện trước khi các nghiên cứu cẩn thận được thực hiện về tác động có thể xảy ra của chúng đối với động vật và thực vật biển, cũng là một phần tài nguyên thiên nhiên của chúng ta và là nguồn thực phẩm giàu protein.
Hầu như tất cả đất nông nghiệp màu mỡ, được tưới nước tốt trên thế giới đã được sử dụng. Tuy nhiên, mỗi năm, đặc biệt là ở các quốc gia công nghiệp hóa, hàng triệu mẫu đất này được lấy ra khỏi canh tác để sử dụng làm khu công nghiệp, đường xá, bãi đậu xe, v.v. Phá rừng, xây đập trên sông, canh tác một vụ, sử dụng thuốc trừ sâu và chất làm rụng lá không kiểm soát, khai thác dải và các hoạt động thiển cận hoặc không hiệu quả khác đã góp phần vào sự mất cân bằng sinh thái đã có tác động thảm khốc ở một số khu vực và trong một thời gian dài có thể ảnh hưởng xấu đến năng suất của các khu vực rộng lớn trên thế giới.
Ngay cả trong hoàn cảnh tốt nhất, Trái đất không thể cung cấp tài nguyên với số lượng đủ để cho phép tất cả mọi người sống ở mức tiêu dùng mà đa số trong các xã hội công nghiệp được hưởng, và sự tương phản giữa lối sống được quyết định bởi nghèo đói cùng cực và những lối sống được cho phép bởi sự giàu có sẽ tiếp tục là nguồn gốc của xung đột và cách mạng.
. Dân số, quá đông đúc và đói. Dân số hiện tại của Trái đất ước tính khoảng 3.500 triệu người, và các tính toán, dựa trên thành công của các chương trình kiểm soát dân số hiện tại, đưa ra con số 6.500 triệu vào năm 2000. Đã có một số dự đoán lạc quan rằng tài nguyên thiên nhiên và công nghệ có thể được phát triển để nuôi, mặc quần áo và chứa dân số lớn hơn nhiều so với điều này.
Tuy nhiên, thực tế trước mắt là có tới hai phần ba dân số thế giới hiện nay đang bị suy dinh dưỡng và mối đe dọa của nạn đói quy mô lớn vẫn còn với chúng ta mặc dù có một số tiến bộ về dinh dưỡng. Ô nhiễm và gián đoạn sinh thái đã ảnh hưởng đến một số nguồn thực phẩm, và thường xuyên những nỗ lực nâng cao tiêu chuẩn dinh dưỡng tự gây ô nhiễm.
Hơn nữa, số liệu dân số là sai lệch, vì họ không tính đến yếu tố tiêu dùng. Người ta ước tính rằng một đứa trẻ sinh ra ở Hoa Kỳ ngày nay sẽ tiêu thụ trong suốt cuộc đời của mình ít nhất hai mươi lần so với một đứa trẻ sinh ra ở Ấn Độ, và đóng góp khoảng năm mươi lần ô nhiễm môi trường. Do đó, về tác động môi trường, các nước công nghiệp hóa nhất cũng là nơi đông dân nhất.
Nhu cầu của con người về không gian và mức độ cô độc, mặc dù khó nói một cách chính xác, là có thật và có thể quan sát được. Chúng ta không chỉ sống bằng bánh mì. Ngay cả khi công nghệ có thể sản xuất đủ thực phẩm tổng hợp cho tất cả mọi người, tình trạng quá tải do dân số ngày càng tăng có thể gây ra thảm họa xã hội và sinh thái.
. Chiến tranh. Trong suốt lịch sử, không có hoạt động nào của con người bị lên án phổ biến và được thực hiện phổ biến như chiến tranh, và nghiên cứu về vũ khí và phương pháp chiến tranh hủy diệt hơn bao giờ hết là không ngừng.
Bây giờ chúng ta đã đạt được vũ khí tối thượng và nhìn thấy tiềm năng của nó, chúng ta đã rút lui khỏi việc sử dụng thêm, nhưng nỗi sợ hãi của chúng ta đã không ngăn cản chúng ta lấp đầy kho vũ khí của mình với đủ đầu đạn hạt nhân để quét sạch tất cả sự sống trên trái đất nhiều lần, hoặc từ các thí nghiệm mù quáng và không chú ý, cả trong phòng thí nghiệm và trên chiến trường, với vũ khí sinh học và hóa học. Nó cũng không ngăn cản chúng ta tham gia vào các cuộc chiến tranh “nhỏ” hoặc các hành động gây hấn có thể dẫn đến chiến tranh hạt nhân.
Ngay cả khi tránh được một cuộc chiến tranh lớn cuối cùng, việc chuẩn bị cho nó sử dụng hết các nguồn lực vật chất và con người đáng lẽ phải được chi tiêu trong nỗ lực tìm cách nuôi sống và cung cấp nhà ở cho những người thiếu thốn trên thế giới và cứu và cải thiện môi trường.
Rõ ràng là không đủ để gán chiến tranh cho sự hiếu chiến tự nhiên của nhân loại khi con người trên thực tế đã thành công trong việc thiết lập tại một số điểm xã hội ổn định và tương đối hòa bình trong các khu vực địa lý hạn chế. Trong thời đại của chúng ta, rõ ràng là sự nguy hiểm của chiến tranh toàn cầu tập trung vào hai điểm:
– Sự bất bình đẳng tồn tại giữa các khu vực công nghiệp hóa và phi công nghiệp hóa trên thế giới, và quyết tâm của hàng triệu người nghèo khó để cải thiện số phận của họ;
– Sự cạnh tranh quyền lực và lợi thế kinh tế giữa các quốc gia vô chính phủ không sẵn sàng từ bỏ lợi ích ích kỷ để tạo ra một xã hội bình đẳng hơn.
Nói như vậy, vấn đề dường như gần như không thể giải quyết. Tuy nhiên, nhân loại đã chứng minh các nguồn lực không thể tưởng tượng được về khả năng thích ứng và khả năng phục hồi trong quá khứ và có lẽ phải đối mặt với những gì có thể là thách thức cuối cùng đối với sự sống còn của nó, nó sẽ làm bối rối nỗi sợ hãi của chúng ta một lần nữa.
CÓ THỂ LÀM GÌ?
Phần trên chỉ là một phần liệt kê các vấn đề mà chúng ta phải đối mặt và hầu như không có bất kỳ nỗ lực nào để mô tả nguyên nhân của chúng. Chúng ta thực sự không biết các khía cạnh đầy đủ của các vấn đề của chúng ta hoặc các giải pháp của chúng. Chúng ta biết rằng Trái đất và tất cả cư dân của nó đang gặp rắc rối và các vấn đề của chúng ta sẽ nhân lên nếu chúng ta không quan tâm đến chúng.
Vào những năm 1940, khi quyết định phát triển bom nguyên tử, Hoa Kỳ đã chiếm đoạt 2.000 triệu đô la và đưa các chuyên gia từ khắp nơi trên thế giới đến thực hiện công việc này trong hai năm. Vào những năm 1960, bận tâm với cuộc đua lên mặt trăng, Hoa Kỳ đã chi từ 20.000 đến 40.000 triệu đô la để giành chiến thắng trong cuộc đua, và cả Liên Xô và Hoa Kỳ tiếp tục chi hàng ngàn triệu đô la cho việc thám hiểm không gian.
Chắc chắn nghiên cứu khổng lồ về các vấn đề đe dọa sự tồn tại của nhân loại xứng đáng được ưu tiên cao hơn nghiên cứu nguyên tử hoặc không gian. Nó nên được bắt đầu ngay lập tức trên một quy mô tương tự và với một cảm giác cấp bách thậm chí còn lớn hơn. Nghiên cứu như vậy nên được trả tiền bởi các quốc gia công nghiệp, những quốc gia không chỉ có khả năng tài chính tốt nhất để mang gánh nặng đó, mà chính họ còn là những người sử dụng chính các nguồn tài nguyên và những người gây ô nhiễm chính, mà nó phải được thực hiện bởi những người có trình độ từ tất cả các quốc gia và các ngành nghề khác nhau, không bị trói buộc bởi các chính sách dân tộc chủ nghĩa hạn chế.
Tuy nhiên, vì cuộc khủng hoảng rất cấp bách, chúng tôi kêu gọi thực hiện các hành động sau đây ngay cả khi nghiên cứu đang diễn ra. Chúng tôi không cung cấp những thứ này như thuốc chữa bách bệnh, mà là giữ các hành động để giữ cho tình hình của chúng tôi không xấu đi qua điểm không thể quay trở lại:
– Một lệnh cấm đổi mới công nghệ, những tác động mà chúng ta không thể nói trước và không cần thiết cho sự sống còn của con người. Điều này sẽ bao gồm các hệ thống vũ khí mới, vận chuyển sang trọng, thuốc trừ sâu mới và chưa được thử nghiệm, sản xuất nhựa mới, thành lập các dự án điện hạt nhân mới rộng lớn, v.v. Nó cũng sẽ bao gồm các dự án kỹ thuật chưa được nghiên cứu về mặt sinh thái – xây đập trên các con sông lớn, ‘cải tạo’ đất rừng, các dự án khai thác dưới biển, v.v.
– Việc áp dụng công nghệ kiểm soát ô nhiễm hiện có để sản xuất năng lượng và cho ngành công nghiệp nói chung, tái chế vật liệu quy mô lớn để làm chậm sự cạn kiệt tài nguyên và thiết lập nhanh chóng các thỏa thuận quốc tế về chất lượng môi trường, có thể được xem xét khi nhu cầu môi trường được biết đến đầy đủ hơn.
– Các chương trình tăng cường ở tất cả các khu vực trên thế giới để kiềm chế sự gia tăng dân số, với sự quan tâm đầy đủ đến sự cần thiết phải thực hiện điều này mà không bãi bỏ các quyền dân sự. Điều quan trọng là các chương trình này phải đi kèm với việc giảm mức tiêu thụ của các tầng lớp đặc quyền, và sự phân phối công bằng hơn về thực phẩm và các hàng hóa khác giữa tất cả mọi người phải được phát triển.
– Bất kể khó khăn trong việc đạt được thỏa thuận, các quốc gia phải tìm cách xóa bỏ chiến tranh, tháo ngòi nổ vũ khí hạt nhân và phá hủy vũ khí hóa học và sinh học của họ. Hậu quả của một cuộc chiến tranh toàn cầu sẽ là ngay lập tức và không thể đảo ngược, và do đó cũng có trách nhiệm của các cá nhân và nhóm từ chối tham gia vào nghiên cứu hoặc các quá trình có thể, nếu được sử dụng, dẫn đến sự hủy diệt loài người.
Trái đất, dường như rất lớn, bây giờ phải được nhìn thấy trong sự nhỏ bé của nó. Chúng ta sống trong một hệ thống khép kín, hoàn toàn phụ thuộc vào Trái đất và vào nhau cho cuộc sống của chúng ta và của các thế hệ tiếp theo. Do đó, nhiều điều chia rẽ chúng ta ít quan trọng hơn sự phụ thuộc lẫn nhau và nguy hiểm liên kết chúng ta.
Chúng tôi tin rằng đúng theo nghĩa đen là chỉ bằng cách vượt qua sự chia rẽ của chúng tôi, con người mới có thể giữ Trái đất là nhà của họ. Các giải pháp cho các vấn đề thực tế về ô nhiễm, đói khát, quá tải dân số và chiến tranh có thể đơn giản hơn để tìm ra công thức cho nỗ lực chung mà qua đó việc tìm kiếm các giải pháp phải xảy ra, nhưng chúng ta phải bắt đầu.
Các nhà khoa học Menton
CONRAD A. ISTOCK, Hoa Kỳ
Giáo sư Sinh học – Đại học Rochester
DONALD J. KUENEN, Hà Lan
Giáo sư Động vật học và Cựu Hiệu trưởng Đại học Leiden
PIERRE LEPINE, Pháp
Chef de Service a L’Institut Pasteur Membre de l’Académie des Sciences
KLAUS MEYER-ABICH, Đức
Nhà vật lý, Max-Planck-Institut zur Erforschung der Lebensbedingungen der Wissenschaftlich-technischen Welt
CAO NGỌC PHƯỢNG, Việt Nam (lưu vong)
Giáo sư Sinh học – Đại học Sài Gòn và Huế
LAWRENCE SLOBODKIN,
Giáo sư Sinh học – Đại học Bang New York tại Stoney Brook
Tuyên cáo Độc lập về Môi trường
TUYÊN BỐ ĐỘC LẬP VỀ MÔI TRƯỜNG
Trong khi các đại biểu từ 114 quốc gia tranh luận về việc liệu họ có nên thảo luận về dự thảo Tuyên bố về Môi trường Con người được chuẩn bị cho hội nghị Liên Hợp Quốc của họ tại Stockholm (5-17 tháng 6 năm 1972), Hội nghị Độc lập về Môi trường của Đại Đồng, cũng tại Stockholm (1-6 tháng 6 năm 1972) đã đưa ra tuyên bố của riêng mình. Ba mươi mốt người tham gia từ 24 quốc gia, hầu hết trong số họ là các nhà khoa học nổi tiếng, đã đưa ra tuyên bố độc lập, trong đó Stockholm Eco đã viết: “Tuyên bố quan trọng này được đưa ra trong khi các đại biểu Liên Hợp Quốc đang tẻ nhạt trong chương trình nghị sự vô tận của họ …” Nó đã được lưu hành rất rộng rãi trên báo chí, đài phát thanh và truyền hình, và đã được đọc bởi giám đốc của Đại Đồng, Alfred Hassler, tại một phiên họp toàn thể của Hội nghị Liên Hợp Quốc vào ngày <> tháng Sáu.
Con người sống như một phần của một hệ thống tự nhiên phức tạp với các khía cạnh của sự phụ thuộc lẫn nhau mà chỉ mới trở nên rõ ràng gần đây. Chúng cũng là một phần của các hệ thống xã hội, kinh tế và chính trị phức tạp mà chính chúng đã tạo ra, thường không đánh giá cao những tác động không thể đoán trước và đôi khi tai hại của các hệ thống như vậy đối với khả năng mang lại sự sống của tự nhiên. Hơn nữa, các hệ thống này chứa đựng những lỗi lầm và mất cân bằng ngăn cản chúng đáp ứng bình đẳng với nhu cầu của tất cả mọi người, nhưng cung cấp cho một thiểu số hàng hóa dồi dào, trong khi khiến phần lớn người dân thế giới rơi vào cảnh nghèo đói và tuyệt vọng.
Sự tương tác giữa các hệ thống xã hội và tự nhiên trên hành tinh này trong thời đại chúng ta đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng môi trường, mặc dù nó có thể bắt nguồn phần lớn từ các hoạt động kinh tế của các quốc gia công nghiệp, ảnh hưởng đến mọi người trên trái đất. Nhận thức về cuộc khủng hoảng môi trường đã đến vào thời điểm khi các quốc gia bị tước đoạt và người nghèo và thiếu thốn ở tất cả các quốc gia đang đấu tranh giành quyền lực để kiểm soát vận mệnh của chính họ và khẳng định quyền tham gia đầy đủ vào các vấn đề quốc gia và thế giới. Sự tồn tại của nhân loại đòi hỏi rằng điều kiện của môi trường tự nhiên và nhu cầu của con người phải được coi là những phần liên quan đến nhau của cùng một vấn đề. Điều này sẽ đòi hỏi những thay đổi sâu sắc trong cấu trúc chính trị, kinh tế và xã hội của chúng ta một mặt và mặt khác là lối sống cá nhân của chúng ta, với mục đích không chỉ là sinh tồn, mà còn là sự sống còn với khả năng hoàn thành tối đa của con người. Nó cũng sẽ đòi hỏi các chương trình giáo dục lớn để cho phép mọi người hiểu được sự liên quan lẫn nhau của các vấn đề của thế giới và các loại thay đổi cần được thực hiện. Trong những nỗ lực như vậy, một số nguyên tắc hướng dẫn nhất định phải được tuân theo.
1. Sự sống còn của con người phụ thuộc vào các hoạt động sống của hàng ngàn loài thực vật, động vật và vi sinh vật, và vào các phản ứng vật lý và hóa học phức tạp trong khí quyển, đại dương, nước ngọt và trên đất liền.
Sự bao la và phức tạp của sự phụ thuộc lẫn nhau này gần đây đã trở nên rõ ràng với sự can thiệp ngày càng tăng của con người vào các quá trình mang lại sự sống của hành tinh chúng ta. Tất cả sự sống phụ thuộc vào sự tương tác của vật chất và năng lượng được thực hiện trong hệ sinh thái của trái đất. Đó là những tương tác mà chúng ta đang thay đổi, ngay cả trước khi chúng ta hiểu đầy đủ chúng. Con người trên thế giới phải hiểu chúng, bảo tồn chúng và, khi thay đổi chúng, để làm điều đó với sự cẩn thận và khôn ngoan.
2. Có một xung đột cơ bản giữa các khái niệm truyền thống về tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.
Trong thế kỷ qua, sự tăng trưởng liên tục không kiểm soát được trong sản xuất công nghiệp các chất và sản phẩm có hại cho môi trường ở một số khu vực trên thế giới đã tạo ra lượng ô nhiễm nguy hiểm và chịu trách nhiệm cho sự lãng phí tài nguyên quá mức. Đồng thời, và sự tập trung ngày càng tăng của quyền lực kinh tế và hoạt động công nghiệp đã dẫn đến sự tập trung hóa trong một số quốc gia về lợi ích từ việc sử dụng tài nguyên thiên nhiên của trái đất và ảnh hưởng chính trị quốc tế bắt nguồn từ việc kiểm soát các tài nguyên này. Rõ ràng là một sự phân phối năng lượng công nghiệp hợp lý hơn là cần thiết nếu các vấn đề toàn cầu về môi trường và xã hội được giải quyết. Sự tái phân phối như vậy sẽ đồng thời đạt được sự phân bổ công bằng hơn về lợi ích kinh tế và chính trị giữa các quốc gia và cá nhân.
3. Việc khai thác tài nguyên quốc gia và khu vực của Thế giới thứ ba bởi các tập đoàn nước ngoài, với hậu quả là dòng lợi nhuận từ các khu vực bị khai thác, đã dẫn đến sự chênh lệch kinh tế lớn và ngày càng tăng giữa các quốc gia và độc quyền của các nước công nghiệp phát triển về sản xuất, năng lượng, công nghệ, thông tin và quyền lực chính trị.
Bổ sung cho điều này là lũ lụt của các nước đang phát triển với hàng hóa và vốn dư thừa, với kết quả là sự bóp méo nền kinh tế của họ, và sự biến dạng của môi trường của họ thành độc canh vì lợi ích làm giàu hơn nữa cho các quốc gia công nghiệp. Đầu tư nước ngoài, phát triển kinh tế và thực tiễn công nghệ của các quốc gia công nghiệp đó phải được kiềm chế và thay đổi bởi yêu sách cơ bản của người dân trong khu vực để kiểm soát các nguồn tài nguyên của nó. Tuy nhiên, việc sử dụng các nguồn tài nguyên này không nên bị quyết định bởi các tai nạn về địa lý, nhưng phải được phân bổ theo những cách thức để phục vụ nhu cầu của người dân thế giới trong thế hệ này và các thế hệ tương lai. Thẩm quyền của người dân bất kỳ khu vực nào đối với tài nguyên và môi trường phải bao gồm nghĩa vụ thừa nhận rằng môi trường là một tổng thể không thể chia cắt, không chịu các rào cản chính trị. Môi trường phải được bảo vệ khỏi ô nhiễm, phá hủy và khai thác có thể tránh được từ mọi nguồn.
4. Rõ ràng là sự gia tăng dân số của con người không thể tiếp tục vô thời hạn trong một môi trường hữu hạn với tài nguyên hữu hạn. Đồng thời, dân số là một trong một số yếu tố, không ai trong số đó về lâu dài là quan trọng nhất hoặc quyết định nhất trong việc ảnh hưởng đến môi trường của con người.
Trên thực tế, câu hỏi về dân số về bản chất không thể tách rời khỏi câu hỏi tiếp cận tài nguyên. Một sự cải thiện thực sự trong điều kiện sống của người dân các nước đang phát triển sẽ đi xa hơn trong việc ổn định tăng trưởng dân số so với các chương trình kiểm soát dân số. Dân số không phải là một vấn đề đơn lẻ, mà là một vấn đề có mối tương quan phức tạp với môi trường xã hội, kinh tế và tự nhiên của con người. Quy mô dân số có thể quá nhỏ hoặc quá lớn tại bất kỳ thời điểm cụ thể nào tùy thuộc vào sự sẵn có của tài nguyên thiên nhiên và những căng thẳng đối với môi trường. Nguyên tắc sinh thái liên quan đến vai trò của dân số được áp dụng như nhau cho quần thể người và động vật. Tuy nhiên, trong dân số loài người, tổ chức xã hội là như vậy để thay đổi hoặc sửa đổi nguyên tắc này.
Trên phạm vi toàn cầu, các vấn đề dân số của các nước đang phát triển trùng hợp với sự bành trướng thuộc địa trong hai thế kỷ qua và loại trừ dân số Thế giới thứ ba khỏi quyền truy cập đầy đủ vào tài nguyên của chính họ. Quá trình khai thác kinh tế này vẫn tiếp tục bất chấp sự độc lập danh nghĩa của nhiều thuộc địa và phụ thuộc cũ khác nhau. Trong khi đó, liên minh giữa giới tinh hoa kinh tế ở các nước đang phát triển và lợi ích công nghiệp ở các nước đô thị khiến người dân Thế giới thứ ba không thể sử dụng tài nguyên của họ để đáp ứng nhu cầu của chính họ. Việc phân phối lại tài nguyên của chúng ta ở cấp độ toàn cầu là điều kiện tiên quyết vô điều kiện để sửa chữa quá trình lịch sử này.
Chừng nào các nguồn tài nguyên còn bị lãng phí, như chúng rõ ràng là, thật là lừa dối khi mô tả sự gia tăng dân số như thể đây là nguồn gốc của mọi tệ nạn. Rõ ràng có một sự nhầm lẫn trong tâm trí của nhiều người giữa quá đông đúc và dân số, nhưng thực tế là một số khu vực đô thị phát triển như ung thư không nên là cái cớ để chuyển hướng sự chú ý khỏi nhiệm vụ thực sự của thế hệ chúng ta, đó là đạt được sự quản lý hợp lý tài nguyên và không gian. Những quốc gia chịu trách nhiệm chính về tình trạng này chắc chắn không có quyền đề xuất các chính sách ổn định dân số cho những người đói trên thế giới.
Cần lưu ý rằng, đối với các nước phát triển kinh tế, sự kết hợp giữa sự gia tăng tiêu dùng công nghiệp bình quân đầu người với dân số ổn định, hoặc tiêu dùng ổn định trên đầu người với dân số ngày càng tăng, sẽ dẫn đến cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm hơn nữa. Điều này không cần phải đúng nếu những thay đổi kinh tế xã hội thích hợp sẽ dẫn đến một mô hình sản xuất và tiêu dùng hợp lý về mặt sinh thái được thực hiện.
5. Phát triển kinh tế dưới bất kỳ hình thức nào sẽ đòi hỏi công nghệ.
Nhiều công nghệ thông thường và nhiều sản phẩm sinh sôi nảy nở của nó đã được chứng minh là có hại về mặt sinh thái. Chúng ta không thể từ chối công nghệ nhưng chúng ta phải tái cấu trúc và định hướng lại nó. Các công nghệ âm thanh sinh thái sẽ giảm thiểu căng thẳng cho môi trường. Một sự phát triển nhanh chóng của cách tiếp cận mới nên được bổ sung bởi một hệ thống giám sát và đánh giá công nghệ để đảm bảo rằng bất kỳ công nghệ mới nào cũng tương thích về mặt sinh thái và sẽ được sử dụng cho sự sống còn và hoàn thành của con người. Việc thêm các thiết bị chống ô nhiễm vào các công nghệ hiện có là không đủ, mặc dù đây có thể là giai đoạn ban đầu của việc loại bỏ các công nghệ gây ô nhiễm hiện tại.
6. Văn hóa của các quốc gia công nghiệp phản ánh hệ tư tưởng chính trị và kinh tế của họ, và dựa trên sự tích lũy ngày càng tăng của hàng hóa vật chất và sự phụ thuộc không phê phán vào công nghệ để giải quyết các vấn đề của nhân loại.
Hệ tư tưởng này, trong đó yếu tố đạo đức là một chiều kích bị lãng quên, đang lan rộng khắp thế giới; Sự chấp nhận của nó sẽ không chỉ gây ra sự thất vọng và thất vọng của cá nhân và quốc gia, mà còn làm cho các chính sách kinh tế và môi trường hợp lý không thể thực hiện được. Sự gia tăng phúc lợi kinh tế sẽ giúp các quốc gia thiếu thốn bảo tồn các di sản văn hóa và tinh thần của chính họ, nhưng nhiều người ở các nước công nghiệp, phải đối mặt với việc giảm tài sản vật chất, sẽ cần tìm ra những định nghĩa mới về tiến bộ trong các giá trị tương thích với phúc lợi môi trường và xã hội.
7. Trong số những vấn đề quan trọng nhất cấu thành và hiện hữu và mối đe dọa gia tăng đối với sự sống còn của con người là chiến tranh.
Ngay cả ngoài chi phí khổng lồ về sự đau khổ của con người mà tất cả các hình thức chiến tranh đòi hỏi, chi tiêu vũ khí đặt một gánh nặng kinh tế quá lớn lên các quốc gia giàu và nghèo, và một gánh nặng lớn như nhau đối với môi trường. Công nghệ quân sự, là một phần lớn của hoạt động công nghiệp, đặc biệt là ở các nước phát triển kinh tế, là nguyên nhân chính gây ô nhiễm toàn cầu và cạn kiệt tài nguyên. Do đó, chiến tranh và chuẩn bị cho chiến tranh đều liên quan trực tiếp đến các vấn đề môi trường. Với sự phổ biến vũ khí hạt nhân, cả dân sự và quân sự, mối nguy hiểm môi trường ngày càng trở nên nghiêm trọng, kiểm soát vũ khí khó khăn hơn và chiến tranh hạt nhân có nhiều khả năng xảy ra hơn. Các khoản tiền khổng lồ được tiêu thụ trong chi tiêu quân sự phải được áp dụng trực tiếp cho nhiệm vụ tái phân phối toàn cầu và cải thiện môi trường. Chừng nào chúng ta còn chịu đựng sự lãng phí và sự tàn phá của chính chiến tranh, chúng ta không thể đạt được môi trường ổn định mà sự sống còn của tất cả chúng ta phụ thuộc vào.
Tuy nhiên, quyết tâm xóa bỏ chiến tranh phải đi kèm với sự thừa nhận quyền đấu tranh của các dân tộc, và sự chắc chắn rằng họ sẽ đấu tranh, để giải phóng mình khỏi các hệ thống quốc gia và quốc tế đàn áp họ. Những người tha thiết nhất tìm cách chấm dứt chiến tranh phải khẳng định tình liên đới của họ với đồng loại của họ tham gia vào một cuộc đấu tranh như vậy, đồng thời nhấn mạnh vào sự cần thiết phải phát triển các phương pháp bất bạo động hiệu quả để giải quyết các xung đột xã hội và quốc tế của một thế giới có nguy cơ chiến tranh hủy diệt.
* *
NHỮNG NGƯỜI THAM GIA HỘI NGHỊ VÀ NHỮNG NGƯỜI KÝ TUYÊN BỐ
SAMIR AMIN, Giám đốc Senegal, Viện Châu Phi de Développement Economique et de Planification, Dakar
MOHAMED ZAKI BARAKAT, U.A.R.
Khoa Y, Đại học Azhar, Cairo
HEINRICH CARSTENS, Đức
Chủ tịch, Ủy ban Tư vấn Thế giới Bạn bè
* DONALD ALFRED CHANT, Canada
Chủ tịch, Khoa Động vật học, Đại học Toronto
MOHAMMED AHSEN CHAUDHRI, Pakistan
Trưởng khoa, Khoa Quan hệ Quốc tế, Đại học Karachi
DORA OBI CHIZBA, Nigeria
Chủ tịch, Hiệp hội Môi trường Châu Phi
JERZY CHODAN, Ba Lan
Trưởng phòng, Cao đẳng Nông nghiệp, Olsztyn
* PURUSHOTTAM JAIKRISHNA DEORAS, Ấn Độ
Giáo sư, Viện Haffkine, Bombay
PETER DOHRN, Ý
Thư ký, Hiệp hội Địa Trung Hải Sinh học-Hải dương học biển
YUSUF ALI BRAJ, Kenya
Cựu Chủ tịch, Hiệp hội Kế hoạch hóa Gia đình
* M. TAGHI FARVAR, Trung tâm Sinh học Hệ thống Tự nhiên Iran, Đại học Washington, St. Louis
ANDRE FAUSSURIER, Pháp
Giám đốc, Centre de Reflexion et D’Etudes Scientifiques sure l’Environnement, Lyon
GONZALO FERNOS, Puerto Rico
Chủ tịch, Ủy ban Chất lượng Môi trường, Đại học Kiến trúc sư và Khảo sát
*NICHOLA GEORGECU-ROEGEN, HOA KỲ
Giáo sư Kinh tế, Đại học Vanderbilt
THIỀN SƯ THÍCH NHẤT HẠNH, Việt Nam (lưu vong)
Nhà sư, nhà thơ, nhà giáo dục Phật giáo
*BENGT HUBENDICK, Thụy Điển
Giám đốc, Naturhistoriska Museet, Goteberg
*JAIME HURTUBIA, Chile
Giáo sư, Viện de Ecologia, Đại học Austral de Chile
CONRAD ALAN ISTOCK, Hoa Kỳ
Giáo sư, Khoa Sinh học, Đại học Rochester
* FRED HAROLD KNEIMAN, Giáo sư Canada, Khoa Khoa học Nhân văn, Đại học Sir George Williams, Montreal
SATISH KUMAR, Nhà văn Ấn Độ
. Người sáng lập Trường Bất bạo động Luân Đôn
*JURGEN SCHUTT MOGRO, Bolivia (lưu vong)
Cựu giáo sư, Đại học La Paz
JEAN MUSSARD, Thụy Sĩ
Nguyên Giám đốc, Hội nghị Liên Hợp Quốc về Môi trường Con người
* Một số đại biểu đã bao gồm với sự ủng hộ của họ đối với Tuyên bố nói chung một số tiêu chuẩn cụ thể mà họ có tại một số điểm nhất định:
ĐIỂM IV. M.Taghi Farvar, Jurgen Schutt Mogro, Jurgenne Primavera, và Jaime Hurtubia đã ký Tuyên bố theo cách diễn đạt lại câu đầu tiên của Điểm IV như sau:
Dân số không phải là yếu tố quan trọng nhất hoặc quyết định nhất ảnh hưởng đến môi trường của con người, mặc dù rõ ràng là sự gia tăng dân số của con người không thể tiếp tục vô thời hạn trong một môi trường hữu hạn với tài nguyên hữu hạn.
ĐIỂM IV. Nicholas Georgescu-Roegen, P.J. Deoras, Bengt Hubendick, Donald A. Chant, Henry Regier và Fred Knelman đã ký Tuyên bố theo chú thích sau:
Trong một số phần của tài liệu này, các vấn đề môi trường đã trở nên phần lớn chìm trong các tuyên bố có liên quan hơn ở một trong một số hoặc cực ý thức hệ. Một cuộc tranh cãi hiện nay, liên quan đến thước đo định lượng có ý nghĩa được gắn vào thời điểm này với các khía cạnh khác nhau của ‘yếu tố dân số’ so với các yếu tố quan trọng khác, đã gây nhầm lẫn cho vấn đề. Những khác biệt gây ra cuộc tranh cãi khoa học tự chúng không liên quan trực tiếp đến điểm chúng ta đưa ra ở đây: Ở nhiều nơi và vào những thời điểm khác nhau, “vấn đề dân số” đã trở nên hoặc sẽ trở nên nghiêm trọng, đi trước hoặc theo sau kịp thời bởi các yếu tố quan trọng khác không liên quan chặt chẽ đến yếu tố dân số.
ĐIỂM VII. Nicholas Georgescu-Roegen, Donald A. Chant, và Henry Regier đã ký tên theo cách diễn đạt lại sau đây của đoạn cuối cùng của Điểm VII:
Những người tha thiết nhất tìm cách chấm dứt chiến tranh kêu gọi các quốc gia đang đàn áp hoặc trong tương lai có thể đàn áp các quốc gia hoặc khu vực khác về quân sự, kinh tế hoặc chính trị của họ từ bỏ các hành động như vậy. Họ cũng kêu gọi những người hiện tại hoặc trong tương lai sẽ là đối tượng áp bức kiềm chế bạo lực và hành động để vạch trần kẻ xâm lược và từ chối anh ta khả năng viện dẫn cái cớ tự vệ và, do đó, tiếp tục hoặc gây ra các cuộc chiến tranh mới.
Kính bạch Sư Tổ! Chúng con đang tập tiếp xúc với Người qua hình ảnh một bậc thầy già chốn núi rừng Dương Xuân. Một túp liều tranh, một bà mẹ già và với ba người đệ tử. Đó là khoảng thời gian hạnh phúc nhất của Sư Tổ. Người có thời gian chăm sóc mẹ già và trao truyền những hoa trái tu học cho những người học trò yêu quý.
