Format: Default

Lỗi

Cookie chưa được bật. Bạn phải bật cookie trước khi bạn có thể đăng nhập.

Trong chuyến đi Thái Lan lần này, nhiệm vụ quan trọng của chúng tôi là tham dự khóa tu “Giờ đây bên nhau” kéo dài 7 ngày. Đoàn chúng tôi có 13 thành viên tất cả. Thành viên lớn nhất gần 70, nhỏ nhất 9 tuổi. Không ai tin được rằng khóa tu lại hay, bổ ích, thực tế và lợi lạc đến vậy.

Xe chạy từ Băng Cốc đến Khaoyai Kirithantip mất hơn 3 giờ đồng hồ. Có thành viên tranh thủ ngủ, nghỉ lấy sức, tôi thì mặc sức ngắm cảnh hai bên đường. Mấy khi có dịp đi về những vùng xa, đi lên những khu núi non thú vị đến vậy! 

Tôi cũng chưa bao giờ được ở những khu resort tại đất nước Thái Lan, nhất là khi biết mọi người đều ca ngợi rằng đây là nơi có thể cảm nhận được thiên nhiên, rằng ở đây có thể hít thở khí ôxy trong lành và tinh khiết, được thư giãn hoàn toàn để như chạm vào núi rừng và những suối nước, như được tắm mình trong không gian bao la với những dịch vụ rất “Thái”.

Cơn mưa đầu xuân vẫn còn đang lất phất, gió thổi nhẹ mơn man những chiếc lá non và những khóm hoa đang nở rộ. Thiện mở cửa bước ra ngoài, dừng lại đứng yên nơi góc hành lang của phòng mình.

Thiện đang nghĩ gì? Không,Thiện đang lắng lòng nghe. Hình như có tiếng chim lạ. “Không, tiếng chim này không lạ vì mỗi năm Thiện lại nghe giọng hót này trong mùa xuân. Chỉ mùa xuân thôi. Đúng rồi, tiếng chim Cúc Cu.”

Mỗi khi nghe tiếng chim này là Thiện nhớ Thầy quá chừng! Vì mỗi khi Thầy đi hoằng pháp vào mùa xuân thì Thầy luôn dạy: “Mỗi khi nghe tiếng chim Cúc Cu như là nghe tiếng Thầy gọi con.” Thầy ơi! Vậy là sáng nay Thiện đã nghe tiếng Thầy gọi rồi. Lòng Thiện  khấp khởi vui, vì biết rằng Thầy vẫn luôn còn đó cho Thiện. Giây phút thiêng liêng ấy, đưa Thiện về với tình thương vô bờ mà Người đã trao. Lúc này, Thiện đang được bao trùm bởi năng lượng thương yêu của sự dạy dỗ mà Thầy không quản ngại.

lắng lòng nghe

Vẫn với dáng vẻ trầm ngâm, Thiện phóng tầm mắt mình nhìn ra cõi xa xăm. Rừng cây đang mặc áo mới, những chiếc lá xanh non đầu mùa thật dễ thương, nó chẳng khác nào là những bông hoa. Nó cứ e ấp, thẹn thùng hay lo sợ… Sợ tia nắng gay gắt làm rát bỏng làn da non, hay sợ những chú sâu đang rình rập… Thiện đang bị dòng suy tưởng cuốn trôi đi. “Cúc cu, Cúc cu”, lại tiếng chim lúc nãy. Tiếng chim đã đưa Thiện trở về với giây phút hiện tại. Thiện đứng yên, lắng lòng mình trở về với hơi thở ý thức. Ý thức tiếng chim, ý thức sự sống màu nhiệm đang dàn trải trước mắt Thiện. Vài câu thơ của Thầy lại đi lên trong tâm ý :

“Sáng nay tôi tới đây, chén trà nóng bãi cỏ xanh, bỗng dưng hiện bóng hình em ngày trước. Bàn tay gió, dáng vẫy gọi những chồi non xanh mướt. Nụ hoa nào, hạt sỏi nào ngọn lá nào cũng thuyết pháp Hoa Kinh.”

Thiện reo lên sung sướng như một đứa bé thơ mới được mẹ cho quà. Quà của Thiện thật đơn sơ nhưng vô cùng quý báu. Thầy đã dạy cho Thiện cách tận hưởng những điều kiện hạnh phúc quanh mình. Một chiếc lá non, một bông hoa đang nở, cách ngắm bình minh, tận hưởng hoàng hôn hay thưởng thức những đêm trăng… Bao nhiêu điều kiện mầu nhiệm và tinh túy mà đất mẹ dâng hiến. “Thầy ơi! Sao Thiện thấy lòng mình lại nhỏ hẹp quá. Thiện dễ dàng đánh mất đi những điều kiện hạnh phúc mà mình đang có!” Mỗi khi có ai đó nói một câu nói nặng, nói những lời không dễ thương hay nói chuyện không đúng về Thiện…Thiện lại dễ dàng bị chi phối hay đánh mất thật nhiều thời gian để tiêu hóa. Vì trong Thiện vẫn còn nhiều sự trách móc, hay phân biệt đúng sai. Vậy là thời gian sống và sự tận hưởng hạnh phúc của  Thiện ngắn lại mất rồi Thầy ạ. Thiện đã bỏ qua khá nhiều cơ hội ấy trong thời gian qua.

Sáng nay, tiếng chim Cúc Cu đã đưa Thiện về với đời sống mầu nhiệm, trả Thiện về với giây phút hiện tại tuyệt vời. Thiện đứng yên đó tiếp tục hít thở không khí trong lành. Rồi thầm nhắc mình: “Thiện ơi! Dù chuyện gì có xảy ra hãy nhớ lời Thầy dạy, nhận diện và tận hưởng điều kiện hạnh phúc quanh mình.” Lòng Thiện lại hướng về Thầy với niềm biết ơn vô hạn. Khi bên rừng tiếng Chim Cúc Cu vẫn còn tha thiết gọi con trở về.

Xuân Nguyên

Chuyến xe bus từ phi truờng Bangkok đưa chúng tôi, gần ba mươi tăng ni từ Thành Phố Hồ Chí Minh, đến Trung Tâm Phật Giáo Quốc Tế Làng Mai tại Thái Lan để tham dự khóa tu Xuất Sĩ do Thiền Sư Nhất Hạnh hướng dẫn. Chiếc xe bus chạy qua Thủ đô Bangkok, có đức vua Thái Lan trị vì, đưa chúng tôi đi qua những thị trấn, những làng quê. Tôi thấy nơi đây quen thuộc như ở Việt Nam, cũng có những con đường đầy cát bụi, những thửa ruộng lúa mới gặt xong, những cái ao nước tù nho nhỏ bên cạnh mái nhà tôn cũ xiêu vẹo, những người lao động lam lũ trên cánh đồng khô cằn vì nắng hạn, những em bé tung tăng sau buổi tan trường. Chiều xuống, mặt trời nhuộm đỏ cánh đồng. Những vầng mây vàng óng pha tím nhạt đang vắt ngang trên rặng núi trải dài cuối chân trời.

Sau ba tiếng đồng hồ ngồi trên xe nóng bức, chiếc xe bus dừng lại ở Siêu Thị Lotus tại một thị trấn nhỏ, cho chúng tôi nghỉ ngơi và mua sắm. Cách bày trí cũng như các siêu thị khác, nhưng tràn ngập hàng Thái. Sau khi chúng tôi mua sắm ít vật phẩm cần thiết, xe bus lại tiếp tục cuộc hành trình về Tu Viện Làng Mai. Tu Viện nằm trên vùng cao nguyên nước Thái. Những cánh đồng đá vôi trải dài ngút tầm mắt xen lẫn những rặng rừng trồng toàn cây keo thẳng tắp. Cảnh hoang sơ khiến tôi nghĩ đến một tu viện nghèo, còn gặp nhiều khó khăn với toàn nhà tranh, vách đất. Chiếc xe bus cồng kềnh tiến vào con đường nhỏ trong làng. Tôi nghe tiếng sư em reo lên: “Tới chùa mình rồi.” Xuống xe, tôi ngỡ ngàng nhìn Tăng xá của quý thầy, dãy nhà khang trang, kiến trúc theo kiểu người Thái, pha lẫn người Thượng, nền nhà không nằm sát mặt đất, mà nó được xây cất trên nền xi măng cách mặt đất khoảng một mét. Các sư em dẫn chúng tôi về ni xá. Hai dãy ni xá được xây hình chữ nhật vây khít nhau. Phía giữa ni xá là Thiền Đường dành cho Ni Chúng công phu, thiền tập. Cách thiết kế và trang trí của Tu Viện Thái khác hẳn những Tu Viện tôi đã tham dự. Nó có tiện nghi đầy đủ, gần gũi, ấm áp tình huynh đệ. Hai dãy ni xá có được 40 phòng. Một dãy tăng xá có 20 phòng. Một sư cô lớn cho biết: “Mười bốn mẫu đất này được mua bằng sự mầu nhiệm do chư Bụt, chư Tổ gia hộ cho.”

Sư cô Y Nghiêm tại tu viện Làng Mai, Thái Lan

Những năm về trước, Sư Ông đã được chính phủ Thái mời sang nước họ thành lập Phân Khoa Phật Học Ứng Dụng. Những khóa tu mở hàng năm tại Chiangmai cho Phật Tử Thái-Việt do các vị Giáo Thọ Làng Mai hướng dẫn đã được Phật tử đến tham dự nhiệt tình.

Cuối năm 2009, Tăng Thân Bát Nhã bị đuổi khỏi Tu Viện Bát Nhã, Sư Ông và Hội đồng Giáo thọ Làng Mai quyết định chọn nuớc Thái Lan làm nơi xây dựng Viện Phật Học Ứng Dụng Á Châu. Sư cô Linh Nghiêm, một giáo thọ ưu tú quốc tịch Thái Lan được Tăng Thân cử về nước, liên hệ với hội cư sĩ Phật Học, với chính quyền và với Trường Đại Học Thái để trình bày về những khó khăn mà Sư Ông Làng Mai và Tăng Thân Bát Nhã đang gặp. Truớc khi xuất gia, sư cô Linh Nghiêm là một trí thức có tên tuổi, nguyên Phó Giám Đốc UNISET, họat động rất tích cực, thế nên tiếng nói của sư cô được chính phủ và Trường Đại Học Thái hoan hỉ chấp nhận. Họ mời Thiền Sư Nhất Hạnh làm Giáo sư Tiến sĩ danh dự, mời thầy Pháp Ấn, sư cô Chân Đức và một số giáo thọ có học vị tham gia một Phân Khoa Phật Học Ứng Dụng tại trường Đại Học Thái.

Trên cơ sở giáo dục hợp pháp, Tăng thân Làng Mai được chính quyền Thái công nhận, được mua đất, xây Tu viện Phật Học Ứng Dụng Á Châu, mở khóa tu khắp mọi nơi trên nước Thái.

Một cư sĩ Thái đã hết lòng đi tìm mua đất cho Tăng Thân Làng Mai để cho gần bốn trăm Tăng Ni sinh trẻ Bát Nhã có chỗ tu học. Mười bốn mẫu đất rừng trồng toàn cây keo thẳng tắp như rừng thông, có khoảng chừng hai mẫu đất bằng phẳng nhưng mặt đất trải toàn đá vôi. Nghe kể rằng hơn triệu năm về truớc, ở đây là mặt biển. Biển cạn, những san hô hóa đá, bụi thời gian đã phủ lên đá những lớp đất đỏ, cây rừng mọc tốt, khí hậu tuy nóng nhưng rất lành. Đây là vùng khí hậu trong sạch xếp hàng thứ 7 của thế giới. Khu đất này chủ đất bán với giá 845.000 mỹ kim; Làng Mai không đủ tiền, bác Phật tử đó đã vận động các doanh nhân Thái đóng góp mua toàn bộ miếng đất trên cúng duờng Làng Mai.

Có một đại doanh nhân Thái cúng dường 2.000.000 USD cho Sư Ông để xây dựng trung tâm tu học. Nhờ vậy, mới có hơn một năm thôi mà ba cư xá đã hoàn tất. Một căn nhà ăn rộng trên ba trăm mét vuông gần hoàn thành. Mấy căn nhà bếp còn dựng tạm bằng rơm. Ở quê tôi, muốn xây một ngôi chùa hay một công trình công cộng phải kéo dài nhiều năm. Ở đây, mới chỉ có một năm thôi mà mấy cư xá rộng rãi khang trang, một căn nhà ăn có thể chứa cả ngàn người đã sắp hoàn thành. Tôi nhớ, năm 2011 tôi tham gia khóa tu Làng Mai tại Tu viện Mộc Lan, tiểu bang Misisippy, nước Mỹ, tôi cũng ngưỡng mộ, ca ngợi Tăng Thân Mộc Lan đã hoàn tất công trình rất nhanh và đẹp, khang trang giống như hóa thành trong kinh Pháp Hoa. Bây giờ Tu Viện Trời Quang và Trăng Tỏ Thái Lan cũng nhanh và đẹp như vậy. Nhưng hóa thành thì bị biến mất sau một đêm. Còn những tu viện này thì để cho Tăng Thân Bát Nhã vượt biên giới đến đây tu tập.

Thầy Pháp Lâm kể về đoạn đường gian nan các sư em Bát Nhã đã trải qua mà thấy thương quá đi thôi. Chính tôi đã có mặt ở chùa Phuớc Huệ- Bảo Lộc vào những đêm tiễn đưa các em, âm thầm từng đoàn hơn mười em lên xe. Các em đi chạy trốn, chưa biết mình sẽ đi về đâu, nhưng ánh mắt các em vẫn ngời sáng niềm tin yêu, nụ cười các em vẫn ngây thơ, rạng rỡ. Tôi ôm từng em, vẫy tay chào mà nuớc mắt rưng rưng.

Tôi đã gặp lại các em Bát Nhã ở Tu Viện Lộc Uyển, Mộc Lan, Bích Nham bên Mỹ, các em ở Làng Mai bên Pháp và ở Trung Tâm Phật Học Ứng Dụng Âu Châu bên Đức. Nay tôi đựợc gặp lại các em ở Thái Lan, ở Long Thành, Cam Ranh, Huế, Hà Nội, Hải Dương…như những cánh chim lìa đàn, nay hội tụ về đây tu học, trên đất nuớc Thái Lan! Nỗi mừng vui và thương cảm cứ trào dâng, lẫn lộn trong tôi. Mới có 5 năm thôi mà các em đã truởng thành. Nhiều em đã thọ giới tì kheo, sắp làm giáo thọ. Có em đã làm trụ trì bên Tăng. Gặp các em, tôi vui mừng khôn xiết, nắm chặt tay nhau, trao cho em tình yêu thương của hồn nuớc Việt.

Khóa tu bắt đầu ngày 19, có hơn sáu trăm Tăng Ni, hơn phân nửa từ Việt Nam sang gồm các Sư Bà, các Hòa Thuợng, Thượng Tọa, Đại đức Tăng Ni trụ trì các chùa khắp ba miền đất nước.

Năm giờ sáng chư Tăng Ni có mặt truớc trai đường của cả ba xóm, hát vài bài thiền ca để chờ đại chúng đến đông đủ rồi đi thiền hành do Sư Ông Nhất Hạnh huớng dẫn. Vị Đạo sư dừng lại bên bìa rừng, từ từ ngồi xuống thiền tọa, đại chúng lần lượt ngồi xuống trên tọa cụ của mình, ngồi ngay ngắn, im lặng. Tôi ngồi trên chiếc chiếu nhỏ đưa mắt nhìn chung quanh. Trước mắt tôi, hình ảnh tăng đoàn của Bụt gần ba ngàn năm trước hiện diện. Tôi đang được sống ngược dòng lịch sử, được ngồi với đức Bụt trong tôi, bên cạnh bậc Đạo sư khả kính, chư Tôn Đức nam nữ và các huynh đệ từ khắp miền đất nuớc Việt Nam.

Thở vào tôi biết là tôi đang hạnh phúc. Thở ra tôi thấy niềm hạnh phúc đang ngập tràn khóe mắt. Tôi đang thở cho đồng bào tôi, và cho quê hương tôi! Mẹ Việt Nam ơi, con chỉ có một điều ước mong duy nhất là cho chúng con được tự do tu tập theo pháp môn Thiền Chánh Niệm của đức Từ Phụ Thích Ca, do Tăng Thân Làng Mai hướng dẫn. Điều uớc mong nhỏ bé ấy khó lắm sao, hở Mẹ?

Hàng cây keo cao vút, mảnh khảnh đứng lặng im, không một gợn gió. Trên ngọn cây, tiếng chim hót líu lo, vang dội cả khu rừng. Chúng đang truyền tải pháp âm thầm lặng cho đồng bào Thái biết, nơi đây có một vị đạo sư và tăng đoàn gồm người Việt Nam, người Mỹ, người Thái, người Lào, Capuchia, … đang thiền tọa, theo dõi hơi thở chánh niệm, bình an trên đất nước Thái.

Thở vào tôi biết mình đang hạnh phúc …

Sáng nay là buổi cuối cùng của khóa tu. Suốt ba buổi pháp thoại, Sư Ông dạy chúng tôi phương pháp Thiền Chánh Niệm, theo dõi 16 hơi thở trong kinh An Ban Thủ Ý. Sư Ông nhấn mạnh: Tu là chế tác hỷ lạc – nhận diện và chuyển hóa khổ đau. Mình có nhận diện được nỗi khổ đau do tham ái, giận hờn, đố kỵ đang đốt cháy tâm mình, chuyển hóa nó thành niềm vui và hạnh phúc thì mới độ cho người khác được. Chí nguyện của người tu là phát túc siêu phương để giải thoát nỗi khổ niềm đau cho mình và cho người… Bài pháp thoại nghe thì đơn giản nhưng thực tập thì khó làm sao! Muốn thực tập chánh niệm thì phải có bạn đồng tu, phải có tăng đoàn hòa hợp tu cùng một pháp môn, phải có Tăng thân cùng khuyến khích nhắc nhở nhau thực tập.

Chiều nay, chúng tôi họp mặt cùng nhau vui chơi, văn nghệ chia tay. Các thầy, sư cô lên hát bài liên khúc Mẹ Việt Nam của Phạm Duy. Các vị không phải là ca sĩ chuyên nghiệp, nhưng họ đã hát bằng cả trái tim nên gây xúc động cho gần 600 khán giả là tăng ni. Các sư em lên múa nón bài Tôi yêu quê tôi. Những buớc chân uyển chuyển, những chiếc nón lá lả luớt theo điệu múa hòa quyện theo tiếng hát trong veo:

Tôi yêu quê tôi yêu lũy tre dài đẹp xinh
Yêu con sông xanh thơm cát hoe vàng bên đình
Yêu trăng buông lơi trên má cô nàng dệt tơ
Và yêu cánh đồng vợi xa đang dựng mùa hoa.

Tôi yêu đơn sơ qua mái tranh nghèo mẹ quê
Yêu duyên nên thơ trong tiếng khoan hò ước thề
Yêu con đê xưa đưa lối qua chợ làng quê
Và yêu mấy nhịp cầu tre là đây em chờ anh về

Kìa cùng đùa chơi trẻ thơ ca hát say đời
Dù nghèo mà vui hỏi ai không hé môi cười
Mưa nắng ơn trời luống cày thắm đẹp lúa ngời
Xóm làng đón mùa chiêm mới
Ấm no ấp ủ lòng tôi

Tôi yêu quê tôi yêu mãi bây giờ càng yêu
Yêu chim bay qua mang đến tin mừng thái hòa
Yêu anh yêu em yêu nước yêu trời gần xa
Và yêu mối tình nở hoa ngàn năm không hề phai nhòa

Tôi nghe mà cảm động quá đi thôi, tình yêu quê hương dâng ngập trong lòng. Nhìn các em tôi thấy sự hiện diện của khung trời Việt Nam, của mảnh đất hình chữ S, hình hài Mẹ Việt Nam. Các em đã như những cánh chim non, bị xô đẩy ra khỏi tổ vào đêm mưa gió. Nhờ chư Bụt, chư Tổ che chở, nhờ sự tu tập tinh tấn theo pháp môn Thiền Chánh Niệm, lấy hơi thở làm giây neo giữ vững tâm mình, chế tác tứ vô lượng tâm Từ Bi Hỷ Xả, đem đôi mắt thương nhìn cuộc đời mà các em đã vượt thoát mọi khó khăn, như đàn chim đại bàng tung cánh bay khắp muôn phương, tổ chức những khóa tu, giúp cho hàng triệu người trên thế giới thoát khỏi nỗi khổ, niềm đau, xóa bỏ những nội kết, sống hòa hợp thương yêu trong tình cha con, huynh đệ.

Nhìn ra ngoài rừng cây, tôi nghe xôn xao tiếng gió. Vầng trăng sáng xuất hiện trên đỉnh núi, lửng lơ từng đám mây trắng bay bay bên trời viễn xứ.

(Không phải đang bay về cố quận như bài văn tôi viết MÂY VỀ CỐ QUẬN – đăng trên báo Giác Ngộ năm 2005, tả lại cảnh hơn ngàn tăng ni đi khất thực tại chùa Hoằng Pháp do Tăng Thân Quốc Tế Làng Mai về tổ chức)

Chân Y Nghiêm

Viết tại ni xá Vầng Trăng Tỏ 23.4.2013

Giờ này cây Hoa Hậu hẳn đã cho nhiều hoa lắm rồi!Tôi về ở chùa Tây Linh đang khi cây Hoa Hậu bắt đầu nở. Lần đầu tiên tôi ngắm cây Hoa Hậu là một buổi sáng gió lạnh nhưng trời không mưa. Đứng trên hành lang thiền đường mà ngắm Hoa Hậu thì thật là tuyệt. Cành Hoa Hậu vươn thấu hiên thiền đường và muốn đưa tay với hái hoa không khó tí nào.

Hỏi cây bao nhiêu tuổi, Sư bảo là trồng đã đến chừng mười năm. Mười năm, cây vẫn đứng đó, bình an trước bốn mùa. Để ý thì tôi thấy hoa nở bốn mùa nhưng mùa hoa rộ nhất vẫn là cuối Đông đầu Xuân. Lúc tôi và các sư em về Tây Linh cũng vào mùa Đông, đang mùa hoa nở. Sư bé Nhất Nghiêm rất thích Hoa Hậu và muốn tôi vẽ cho sư bé một tấm hình Hoa Hậu. Tôi hứa và ra đứng quan sát cánh hoa, lá hoa, cuống hoa, nhị hoa và thậm chí là những đường gân ở lá và cánh hoa nữa. Sau khi quan sát kỹ, tôi trở vào bàn định ngồi vẽ thì có việc và chuyện vẽ hoa mặc nhiên đình chỉ lại. Cho đến một buổi sáng, sư bé Nhất Nghiêm mang vào cho tôi một cành Hoa Hậu nhỏ và bắt tôi phải vẽ giống y chanh cành hoa đó. Sư bé tự treo cành hoa lên phía trước mặt tôi, tự sư bé chọn thế của hoa, làm y như một nhà đạo diễn đang tạo dáng cho các họa sĩ vẽ tranh không bằng. Tôi chìu sư bé và ngồi vào bàn vẽ. Ngồi vẽ và tôi nghĩ chỉ vài ngày nữa là cành Hoa Hậu này sẽ héo và mất đi, nhưng hình ảnh của hoa thì đã được ghi lại trong tàng thức tôi và trong cuốn sổ vẽ. Tôi không vẽ riêng trên giấy cho sở hữu của sư bé mà vẽ ngay trong cuốn tập vẽ. Vẽ xong tôi đề phía dưới là: “Thương tặng sư út Nhất Nghiêm, Giám niệm con – Những ngày tản cư về Tây Linh –  Ngày11/12/2009” (sư bé tự đặt cho tôi là sư Mạ giám niệm và tự phong cho mình là giám niệm con mặc dầu chỉ có sư bé làm giám niệm của phòng).

Chị em tôi về ở chùa Tây Linh từ nhiều nơi trú đến. Sau khi rời Bát Nhã, chị em tôi người thì ra ở chùa Phước Huệ, người về chùa Từ Đức, người thì về nhà làm giấy tờ, v.v… và sau đó thì về ở chùa Tây Linh. Trong thời gian ở chùa Tây Linh, một số các sư em tôi được đưa đi đến các trung tâm khác. Ngày các chị em tôi đến, cây Hoa Hậu có mặt chào đón chúng tôi bằng cái vẫy cành rất thân thiết. Cây đứng đó, cứ đón người này đến rồi đưa người kia đi. Các sư em tôi hiện đang có mặt ở các trung tâm tại Mỹ, Đức, Thái, Pháp, v.v.. nhưng cây Hoa Hậu thì vẫn có mặt ở đó cho bất cứ những ai đến – đi. Tôi thích nhìn những cánh Hoa Hậu rơi trong gió và nằm trên sân. Có những buổi sáng cầm chổi ra quét sân, nhìn những cánh hoa màu đỏ tím rơi đầy mặt đất, tôi hiểu ra thêm ý nghĩa của Tịnh Độ hiện tiền mà Thầy thường dạy, lòng tôi rung động trước cái đẹp tự nhiên của thiên nhiên đất trời ban tặng. Nhìn mảnh sân trải đầy cánh hoa tôi không nỡ quét đi. Nhưng không thể không quét vì ở đây là như vậy, buổi sáng ra mà không quét sân thì y như ngủ dậy không rửa mặt. Cái nhìn này đôi lúc cũng làm cho nghệ thuật “bầm dập” và suy giảm bớt đi phần nào. Rồi một hôm có cơn bão ghé qua, nhánh  hoa vươn vào phía thiền đường bị gió quật gãy, vậy là chị em tôi không còn cơ hội đứng ở thiền đường với tay ra để chơi đùa với những bông hoa nữa.

Chị em xóm Cỏ Thơm – Chùa Tây Linh

Chị em tôi thường ngày thứ Năm và Chủ Nhật thì lên xe đi về chùa Tổ để dự ngày quán niệm. Có một nhánh Hoa Hậu vươn ra khá sát đường đi và cành cúi thấp xuống. Mỗi khi lên xe và đóng cửa lại, tôi thường đưa tay ra nâng cánh Hoa Hậu lên để hoa khỏi bị cà mạnh vào xe. Có những lúc thầy Pháp Vượng đậu xe sát nhánh hoa, lên xe ngồi đợi các sư em, cành hoa đưa sát vào trong xe, tôi ngồi trong xe mà cầm được cả nhánh hoa chơi, thích chi lạ. Vậy đó mà một hôm có người cầm rựa chặt nhánh hoa đó đi. Tôi đứng trên lầu nhìn xuống, hỏi sao lại chặt thì được trả lời rằng bởi nó vướng víu. Nhìn nhánh cây bị chặt tôi buồn ơi là buồn. Tôi buồn không phải vì không có nhánh hoa đó để chơi, để ngắm hay làm mất đi vẽ đẹp của cảnh chùa. Tôi buồn bởi khi chặt cành cây, người đó đã chặt với sự thiếu ý thức mà tôi biết mình không thể góp ý được. Trong quá trình người đó chặt nhánh hoa, tôi có mặt đó vừa làm một quan sát viên vừa gởi năng lượng thương yêu tới cho cây Hoa Hậu. Khi nhánh hoa đó đã bị chặt khỏi cành cây, người kia buông rựa với niềm vui chiến thắng. Tôi như cảm được nỗi sợ, nỗi đau của nhánh cây khi bị những lát rựa đốn vào thân và bị kéo đi xềnh xệch. Nó đau lắm chứ, làm sao mà nói cây không có tri giác, không biết đau đớn khi nó cũng là một thực thể sống hiển hiện ra đó, sờ sờ trước mắt đó. Nói vậy không có nghĩa chúng tôi không bao giờ đốn cây hay cắt tỉa loài thực vật. Chị em tôi cũng từng làm vườn, vườn rau, vườn hoa và vườn cây ăn trái. Nhưng mỗi khi cần cắt rau hay cắt một nhánh hoa, tỉa một nhánh cây chúng tôi đều chắp hai tay lại, đọc bài kệ cắt rau hay cắt hoa, xin phép hay báo trước rồi mới cắt. Trong quá trình đưa kéo vào thân cây cho tới  khi cắt xong, chúng tôi đều làm rất cẩn trọng, làm trong chánh niệm và gởi niềm biết ơn tới những cọng rau, nhánh hoa hay cành cây vì chúng tôi ý thức rằng những cọng rau, nhành hoa, gốc cây này là những người bạn của mình và sẽ đem hạnh phúc đến cho mọi người với khả năng đóng góp của chúng.

Đã hơn mười năm qua cây Hoa Hậu vẫn đứng đó và cũng hơn một năm, tôi về ở chùa Tây Linh, sự có mặt giữa tôi và cây Hoa Hậu rất sâu sắc và âm thầm. Cây đã vẫy chào đón chị em tôi đến và đưa các sư em tôi ra đi, cũng như cây, tôi cũng đã làm như vậy với các sư em tôi. Tôi và cây đều làm kẻ ở lại.

Mấy ngày liên tục trời trở gió và mưa hoài. Có những đêm nằm nghe gió rít từ phía sau cánh đồng đưa lại, tôi nghĩ đến cây Hoa Hậu, gió đánh mạnh thế thì hoa rụng hết còn gì. Đúng thật, sáng ra nhìn cây Hoa Hậu với cành lá xác xơ, trông tơi tả làm sao. Dưới mặt đất, những xác hoa rơi vãi đầy trong nước, dính chặt vào mặt đất như thách thức những lát chổi của các chị em tôi. Có một vài nhánh hoa gãy nguyên cả chùm, chị em tôi nhặt đem về phòng, chưng trên kệ ở đầu giường, tới giờ rảnh chúng tôi về ngồi yên nơi “vương quốc” của mình uống trà và ngắm hoa hay học bài, lòng cảm thấy an ổn mặc dù bên ngoài mưa gió không ngừng. Các sư em tôi vẫn thường hái lá của cây Hoa Hậu để tạo hình mặt thỏ, khá giống chú thỏ thật với hai cái tai dài ngộ nghĩnh. Tuy trời mưa gió và Hoa Hậu rụng đầy sân nhưng tôi vẫn thích ra đứng ở hành lang thiền đường để chơi với hoa. Tôi mong sao cho mưa gió thôi ghé thăm để hoa không phải sớm rời cành. Nhưng tôi biết nếu còn gốc, còn nhánh thì qua mùa Đông cây Hoa Hậu sẽ cho ra đời những chiếc lá non xanh, những bông hoa đỏ tím.

Cứ ngỡ là tôi sẽ làm người ở lại, ấy vậy mà rồi tôi cũng ra đi. Thiệt là cuộc đời không ai biết được ngày mai ra sao… Hôm trước ngày tất cả chị em tôi chuyển chúng lên ở Diệu Trạm, đêm đó tôi đã dành thời gian ra đứng ở hành lang thiền đường chơi cùng cây Hoa Hậu. Tôi nói lên lòng biết ơn của tôi, nói lời cảm ơn cây đã cho tôi những phút giây yên tĩnh và tươi mát, đã có mặt đó cho tôi trong những lúc tôi vui cũng như tôi buồn, đã giúp tôi trân quý những cái đẹp của đất trời ban tặng, đã thắp sáng ý thức về cuộc sống vô thường đầy mầu nhiệm để tôi thôi hứa hẹn những gì tôi chưa chịu làm lâu nayJ. Sáng đó khi rời chùa Tây Linh, tôi nhìn cây Hoa Hậu và mỉm cười thay lời tạm biệt và lòng không khỏi…  gợn sóng. Tôi biết cũng như tôi, cây không buồn vì chuyện đến đi của cuộc đời bởi chúng tôi biết tất cả luôn còn đó cho nhau mỗi khi trong lòng luôn sống cho nhau, vì nhau.

Chân Như Hiếu

Lỗi

Cookie chưa được bật. Bạn phải bật cookie trước khi bạn có thể đăng nhập.

18 tháng Chạp

Chú vừa bỏ thêm vào lò một khúc sồi khá lớn. Khúc gỗ bắt lửa rất nhanh bởi vì than trong lò rất đượm. Chú không đóng bếp mà mở tung cửa, như thế, hơi ấm và tiếng lửa tí tách sẽ được nghe rõ hơn và màu lửa cũng tươi hơn. Chiều nay, sau giờ công phu, chú đã bắt đầu nhen bếp. Chậu mai rừng trước bếp được chuyển vào góc nhà. Cách đây mấy hôm, anh em chú đã vào rừng cắt những cành mai này mang về cho mỗi phòng vài cành nhỏ, một chậu lớn cho phòng khách này và một chậu lớn khác cho thiền đường. Những cành mai đã cho lộc, những búp tay tí hon và sẽ xòe ra thành những bông hoa năm cánh màu trắng như tuyết. Nhiều anh em khác đã nuôi mai trong phòng từ hơn một tuần trước và những chậu mai ấy đã cho bông. Nhưng đó là mai tím, được cắt từ hàng mai tím trên đường từ tháp chuông ra tăng xá. Hơn một tuần trước, trời bỗng trở nên rất ấm làm cho nhiều loài hoa tưởng rằng đã đến mùa Xuân cho nên chúng bắt đầu đâm chồi nẩy lộc. Trong buổi trọng Đông mà trời nắng và ấm như lập xuân.

Khúc gỗ sồi đã cháy hết lớp vỏ, cho tiếng nổ rất giòn. Chiều nay, sau khi ngọn lửa trong lò đã soi được một góc nhà, anh em chú đã mang trà đến ngồi quanh và nói chuyện Tết cho đến giờ ăn chiều. Ăn chiều xong anh em chú cũng tiếp tục ngồi quanh bếp lửa bàn chuyện chuẩn bị Tết. Anh em uống trà, nói chuyện say sưa đến nỗi giờ im lặng hùng tráng tới rồi mà không ai hay biết. Khi 3 tiếng mộc bảng được thỉnh lên anh em chú mới nhớ là mình đã ngồi đó tới mấy giờ đồng hồ.

20 tháng Chạp

Chú ngắm nghía chậu mai trên bàn với đôi mắt rất sáng. Chậu mai có 3 cành lớn và vài cành nhỏ, gồm cả mai trắng và mai tím. Cái chậu bằng sành màu trắng, vững vàng và chắc chắn. Chú cho thêm những cục đá vôi to bằng ba nắm tay vào chậu để giúp giữ thế đứng cho những cành mai và cũng là để thêm phần tự nhiên cho chậu hoa. Một cành mai tím lớn bằng cổ tay được cắm nghiêng từ trái sang phải với những cành đâm ngược sang trái và những cành bên phải đổ xuống, phủ lấy thân bình. Một cành mai trắng được cắm theo hướng ngược lại, nhưng thấp hơn và chỉ có những cành nghiêng xuống bên trái như thế thác đổ. Một cành mai tím khác đứng thẳng với những cành ngắn nhưng đủ che đi khoảng trống của hai cành kia. Những cành nhỏ hơn được điểm vào những chỗ khiếm khuyết. Chậu mai nhìn rất đầy nhưng những cành mai lại có nhiều không gian. Chiều nay, sau ngày quán niệm ở Xóm Mới, chú đã thỉnh được những cành mai ấy trên đường về. Những cành mai già cỗi, đầy rêu và trông mảnh dẻ này đã can trường chịu nhiều sương tuyết và giá lạnh trong suốt mấy tháng qua. Tuần rồi, bỗng nhiên trời nắng và ấm như lập Xuân, chúng tưởng xuân đến nên đã hân hoan trổ chồi, nẩy nụ. Những cái chồi tí xíu màu tím, những cái lộc nho nhỏ màu xanh trông như những búp tay thiên thần tí hon đưa ra chào ánh nắng. Mấy hôm nay trở lạnh đột ngột, lạnh lắm, luôn dưới 0 độ C, cho nên những chồi non, những lộc mới này ngỡ ngàng với cái lạnh ấy mà không chịu lớn lên nữa. Hy vọng khi được đưa vào nhà, chúng sẽ được cái ấm của mùa xuân trong nhà làm cho chúng mở lòng ra mà cho những bông hoa, những chiếc là màu tím, màu trắng đẹp tươi để hiến tặng cho đời.

Hơn một tuần trước, những bụi mai rừng đã cho lộc rồi. Một buổi chiều có nắng và vắng gió, chú đã một mình đi vào rừng với những bước chân thật chậm, thật đều trên cái nền cỏ xanh mới được rửa sạch bởi lớp tuyết vừa tan. Con đường này vòng quanh rừng tùng rồi dẫn vào những khu rừng sồi tiếp nối nhau phía trước thất Ngồi Yên. Từ Sơn Hạ mà đi tới cửa rừng sồi dễ cũng gần một cây số. Chú thưởng thức những bước chân nhẹ nhàng trên cái nền cỏ xanh mướt ấy. Bước chân thật nhẹ, cỏ mềm và mượt như nhung. Không một tiếng động nào ngoài tiếng hơi thở của chú. Bỗng chú nghe một tiếng “soạt” rất gấp, rồi lại im bặt. Rõ là không phải chú gây nên tiếng động ấy. Chú dừng bước nhìn lên và rồi đứng im mỉm cười bất động khi trước mặt chú, bên những bụi mai rừng là hai đôi mắt rất hiền, rất đẹp đang chăm chăm nhìn chú. Chú không nhớ là có thấy rõ nét cười trong những đôi mắt hân hoan kia hay không, nhưng rõ ràng là những đôi mắt ấy không che nổi sự ngạc nhiên và bỡ ngỡ như chính đôi mắt chú. Chú lấy một hơi thở vào thật sâu và thở ra thật chậm trong khi mắt vẫn không rời khỏi hai đôi mắt đối diện. Hai đôi mắt ấy quay lại nhìn nhau như là trao đổi một thông tin gì đó rồi quay lại nhìn chú. Chú vẫn đứng yên và cũng với đôi mắt tươi cười ấy. Hai đôi mắt kia sau khi nhìn nhau và nhìn chú thì như đã hiểu rằng đối tượng trước mặt chúng không có một dấu hiệu nào của hiểm nguy cả. Chúng bước thêm vài bước đến bên những bụi mai rừng, cúi đầu gặm một vài cọng cỏ xanh rồi ngẩng cao đầu, đưa mũi ngửi ngửi những cành cây xám đen trơ trụi. Chúng thong thả bước dọc theo những bụi mai rừng cho đến một cái hốc giữa hai bụi cây, chúng băng qua và thong thả bước vào rừng tùng bên kia đường. Chú vẫn đứng đó, nhìn theo hai cặp sừng khuất dần sau những thân tùng rồi chợt nhận ra rằng chú đã mỉm cười từ lúc nào không biết.

Đó là một cặp nai rất lớn, chúng cũng như chú, cũng muốn tận hưởng một buổi chiều mùa đông có nắng ấm. Chú đi đến bên những bụi mai, nơi những chú nai vừa đi qua, chú bỗng phát hiện những cái chồi màu trắng nho nhỏ trên những cành cây khẳng khiu xám ngắt ấy. Vậy là mai rừng sắp nở rồi! Chú hân hoan trong lòng. Thế là một hàng những bụi mai rừng trên con đường đều được chú săm soi rất kỹ, có nhiều cành đã cho rất nhiều nụ và đã có những nụ hé ra cái màu trắng tinh khôi. Bài thơ “Bên Mé Rừng Đã Nở Rộ Hoa Mai” kết thúc như sau:

“Xuân đã về, các cội thông đã ra chồi óng biếc

Và bên mé rừng, đã nở rộ hoa mai.”

Thì đây, buổi chiều có nắng ấm, bên mé rừng này, mai sắp nở rộ. Đây là loài mai rừng, còn gọi là mận gai vì chúng có nhiều gai, có hoa màu trắng và nhỏ như những bông tuyết với vài cái nhị có màu vàng nhạt trên đầu. Mai rừng mọc thành bụi dọc theo các mép rừng, cho nên một khi mai nở là những khu rừng ấy bỗng trở nên xáng lạn với những vành đai trắng như tuyết chạy quanh. Một khi mận gai đã nở là trăm hoa đua nở theo. Mai rừng hay mận gai là kẻ đầu tiên mang tin xuân đến xứ này.

Nhưng những cành mai trắng trong chậu mai chú đang ngắm không phải được cắt từ những bụi mai nơi chú đã gặp hai chú nai và cũng không phải là mai rừng. Đó là những cành mai vườn hẳn hoi. Chậu mai chi chít chồi, lộc và nụ. Còn 10 ngày nữa là Tết, và chậu mai này sẽ nở rộ trong những ngày Tết. Dưới chân chậu mai, chú còn có một bó đào hồng. Những cành đào hồng này được cắt từ Xóm Hạ. Nội Viện Phương Khê có tới 3 bụi đào hồng rất lớn, búp chi chít. Nhưng ai cũng muốn Sư Ông có bạn trên đường thiền hành cho nên không ai dám “thỉnh” về nhà mình chơi riêng. Bụi đào hồng nơi mé rừng Xóm Hạ nằm sát đường đi và có vẻ như là ai cũng được phép cắt tỉa, cho nên dù là chưa xin phép các sư cô một cách chính thức, chiều nay trên đường về từ Xóm Mới, anh em chú đã tấp xe vào Xóm Hạ và đã “thỉnh” về vài cành. Những nụ hoa màu hồng lớn bằng đầu ngón tay đã bắt đầu bung ra những cánh dày, cong lên và uốn tròn như những bàn tay chụm lại vào nhau. Chú vẫn để đó, cạnh chậu mai vì chưa tìm ra chiếc bình ưng ý. Đào hồng này toàn là những cành thẳng và cao, vì vậy chỉ có thể thích hợp với những chiếc bình cao mà thôi.

Chú cũng muốn có thêm một vài cành mai vàng để cắm chung với những cành đào hồng ấy. Mai vàng ở Pháp không giống như mai vàng ở Việt Nam nhưng không hề ít đẹp hơn. Sơn Hạ có một bụi mai vàng này, Xóm Thượng cũng có một bụi mai vàng này, và không may cho cả Sơn Hạ và Xóm Thượng là một người làm vườn nào đó đã vô tình tỉa quá mạnh tay trong mùa Thu vừa rồi đến nỗi đã tới mùa cho búp rồi mà chúng vẫn ngủ say. Chú sẽ xin vài cành từ Phương Khê hoặc Xóm Hạ, những bụi mai vàng ở hai nơi này đã cho nhiều nụ và đã hé vàng. Mai vàng cũng có cành cao và thẳng, cắm chung với đào hồng một bình rất hợp, nhất là một cái bình thủy tinh cổ thẳng và cao. Những cành mai rung rinh tuy là trong nhà không hề có gió. Chú đã thấy một vài cánh hoa mỏng manh màu trắng đã xòe ra. Những cánh trắng chưa nở, nhưng rồi sẽ theo kịp vào ngày mai ngay thôi. Những kẻ sứ giả đầu tiên của mùa xuân đã tới và may thay, họ tới kịp vào những ngày Tết của xứ chú. Hay là những loài hoa ấy cũng là sứ giả của cái Tết được gửi đến từ cái xứ xa xôi kia? Cho dù đúng, cho dù sai thì Tết trong lòng chú cũng đã hồi sinh và vạn vật quanh chú cũng đang sẵn sàng cho một cuộc tuần hoàn mới, một sự bắt đầu rất nên thơ và đầy sức sống: hoa tuyết của mận gai bên mé rừng, mai trắng, mai vàng, mai tím, đào hồng, đào tím và hàng trăm loài hoa khác đang đón chờ.

Chú mỉm cười nhìn chậu mai lần nữa và thở một hơi rất sâu trong cái ý thức của sự hồi sinh đó. Đứng lên tắt những ngọn đèn cầy, chú bước lên lầu, nơi đang vang lên tiếng hát ca và tiếng cười vui tươi hạnh phúc của anh em chú.

29 tháng Chạp

Chú vừa tắt bếp lửa, không phải là tắt hẳn mà chỉ rưới nước chung quanh cho lửa khỏi lan ra mà thôi. Bếp lửa này không phải là cái lò sưởi củi trong phòng khách, nó là một bếp lửa hẳn hoi. Một bếp lửa khác một cái lò sưởi ở chỗ nó còn được dùng để nấu chứ không chỉ để sưởi ấm. Bếp lửa này đã được chuẩn bị từ gần 1 tuần trước để nấu bánh. Trong nhà kho của Sơn Hạ, anh em chú đã dọn một ngăn khá rộng rãi và thoáng, sau đó bắc một cái bếp bằng hai cây sắt dài được kê trên sáu khối bê tông rất vững. Củi thì đã có sẵn trong nhà kho, chỉ cần khiêng đặt vào bếp thôi. Một đêm trước đêm nấu bánh, anh em chú đã “thử” bếp lửa. Đêm ấy, chương trình dự báo thời tiết báo có thể có tuyết rơi. Nhưng thay vì tuyết rơi thì đêm ấy trời đầy sao và trong vắt. Ở xứ này vào mùa Đông, trời càng trong thì càng lạnh. Đêm ấy lạnh thấu xương. Sương khuya hòa với khói làm cho không khí trong nhà kho vừa ấm vừa lạnh ấy được pha thêm một cái màn sương khói huyền ảo. Nói là nhà kho mà thực ra nó còn rộng hơn thiền đường lớn nhất của Làng hiện nay.

Đêm hôm sau đó, tối thứ Năm, sau một ngày sinh hoạt và gói bánh, anh em chú đã mang bánh xuống và phấn khởi chất vào nồi. Khi nước trong những cái nồi bánh đã reo lên sung sướng thì các anh em chú và những người thiền sinh nữa, cả mấy chục người ngồi vây quanh bếp lửa. Trà được chuyền cho từng người, lửa cũng soi rõ mặt từng người và không quên phất lên những khuôn mặt ấy một lớp da mới, hồng tươi đầy sức sống. Một tiếng sáo cất lên khe khẽ từ góc xa của căn nhà, đó là một tiếng sáo trầm, tiếng tròn và rất uy nghiêm. Mọi người yên lặng lắng nghe bản hợp xướng lạ lùng của tiếng sáo, tiếng nước reo và tiếng lửa cười. Cây gậy khơi lửa trong tay chú không biết tự lúc nào đã gõ đều đều vào một khúc củi đang cháy theo nhịp sáo làm cho những đám hoa lửa tung mình lên từng chập theo nhịp gõ. Những nhạc khí của Sơn Hạ lần lượt được mang ra hết cho tới khi mỗi một người quanh bếp lửa đều có một thứ để tham dự vào buổi hòa nhạc bất ngờ đó. Một vài người thiền sinh tới sau không còn nhạc khí nào để dùng thì lấy những thanh gỗ mà gõ vào nhau. Không khí rộn ràng ấy kéo dài đến nửa đêm mới ngưng. Chú cùng với vài anh em nữa chia sẻ với nhau cái nửa sau yên tĩnh và ấm cúng của đêm nấu bánh. Năm nay bánh gói không nhiều, mới chưa đầy một tuần và còn chưa tới Tết mà bánh đã vơi nhiều đến nỗi anh em phải dặn nhau “Thôi, ăn ít thôi, còn để dành cho Tết”. Chú cười, “Hôm nay là 29 tháng chạp rồi, nếu hôm nay không phải là Tết thì khi nào mới Tết?”. Nói thế thôi, chứ ai cũng muốn ngày khách đến thăm phòng mình cũng có bánh mà đãi. Nghĩa là bây giờ phải nhín nhín một chút.

Người chú toàn mùi khói. Lúc nãy, ngồi bên bếp lửa chú không nghe rõ lắm. Lúc này, ngồi trong phòng, cái mùi khói từ áo chú nghe rất rõ. Chiều nay, chú vừa cắm một bình mai nho nhỏ trong phòng. Bình mai dù chỉ có mấy cành nhưng đầy hoa, cả hoa trắng lẫn hoa tím. Chậu mai chú cắm tuần trước hôm nay đã bắt đầu cho hoa. Mai cắm trong chậu chỉ giữ được hoa trong vòng 4 đến 6 ngày. Chậu mai này sẽ mãn khai vào đúng ngày mồng một Tết và anh em chú sẽ được thưởng thức trọn vẹn trong mấy ngày Tết. Những bông hoa tím nở sớm hơn trong khi những bông trắng còn chưa kịp bung cánh. Hai hôm trước, chú cũng đã cắt được mấy cành đào hồng từ Phương Khê và đã có được một bình đào hồng rất ưng ý. Cái chậu thủy tinh cao tới 80 phân, trong suốt, được đặt giữa phòng khách đang cho những bông hồng phấn đầu tiên. Vì không đủ nắng, hoa đào không giữ được màu hồng thắm như khi còn nụ mà chuyển sang màu hồng nhạt. Hôm nay, bình đào đã cho tới mấy chục hoa. Từ Phương Khê, chú còn mang về được một ôm mai vàng. Chú không dám cắt mạnh tay mà chỉ dám tỉa vài cành phụ, những cành mà nếu không cắt bây giờ thì mùa Thu cũng bị cắt. Với những cành mai ấy, chú đã cắm được một chậu lớn chung với những khối đá vôi và đặt giữa nhà ăn. Nhà ăn rất ấm, những nụ mai đã bắt đầu bung ra.

Mấy hôm nay tuy đã bớt lạnh nhưng những chồi non ngoài rừng vẫn chưa hoàn hồn sau cơn lạnh tuần trước nên trên những cành đào, cành mai… những chiếc nụ như bị đóng băng, sững sờ chưa hồi tỉnh. Chỉ cần vài ngày nắng ấm nữa thôi là hàng loạt những bông hoa trắng, hoa hồng, hoa vàng và hoa tím sẽ nở rộ trên khắp các mé rừng.

Thủy tiên đã vươn những bàn tay búp măng màu xanh lên khỏi cái thảm lá màu nâu mục nát để sẵn sàng khoe những cánh áo vàng tươi lộng lẫy với đất trời. Những đám lay ơn trước sân cũng đã cho những cái chồi xanh mơn mởn. Những cành mộc lan cũng đã kịp nhận được thông điệp của mùa xuân, đã đưa ra hàng ngàn búp hoa lớn bằng đầu ngón tay. Phong cũng đã cho chồi, những ngọn tùng đã nhú lên những cái mầm óng biếc và những buổi chiều nắng ấm đã có bóng dáng của vài đàn chim trong bụi trúc bên hồ sen.

Hôm nay anh em chú dọn dẹp cả ngày và chuẩn bị phòng ốc để đón khách. Chú cũng đã sắp xếp phòng lại để nhường nhiều không gian cho khách. Cái bàn học bây giờ được mang ra gần cửa, giường ngủ cũng được quay sát vào vách, mọi ưu tiên đều được dành cho bàn trà. Trên bàn trà, bình mai in bóng mình lên vách làm cho nó trông có vẻ rậm rạp hẳn ra.

Ngày mai là giao thừa rồi, năm nay Xóm Mới sẽ tổ chức giao thừa. Chương trình cũng không khác gì mọi năm, cũng có bình thơ, văn nghệ… Chú tham gia nhiều hơn vào chương trình Tết năm nay. Năm nay, chú đã học được một chút khả năng hòa mình vào cái chung mà vẫn giữ được mình. Hai mắt chú muốn sập xuống, hôm qua chú ngủ quá ít và hôm nay lại chơi suốt ngày. Chú phải ngủ sớm để tối mai còn thức.

Mồng năm Tết

Trời ấm như mùa xuân. Chú đang ngồi trước sân, bên cạnh tượng Bụt dưới gốc phong cổ thụ. Tượng Bụt uy nghiêm nhưng rất hiền từ, tựa lưng vào gốc phong, nhìn ra sân cỏ xanh mướt đang tắm mình trong nắng. Chú ngồi trên một thân sồi khô được cắt làm ghế, đặt máy trên hai chân, cũng nhìn ra bãi cỏ ngập nắng kia mà viết. Chú đã ngồi đó rất lâu, đọc mấy chương sách, ngồi yên một lúc nữa rồi mới đứng dậy vào phòng lấy máy. Hôm nay nắng to.

Chú thức dậy rất trễ bởi vì hôm qua chơi ở Xóm Mới rất khuya mới về. Về đến nhà là ngủ một giấc cho tới gần trưa mới thức dậy. Chú mở tung cửa, nắng ùa vào ngập tràn căn phòng hãy còn không khí Tết. Trên bàn, bánh trái vẫn còn rất bề bộn và chậu mai vẫn đang độ mãn khai. Chú thở những hơi thở ý thức đầu ngày trong cái trong lành và ấm áp ấy. Sau khi uống một ly nước ấm, chú khoác áo và hướng về phía rừng sồi. Rừng sồi đang hớn hở khoe những chiếc chồi non đầu tiên dưới nắng ấm. Chú đứng lặng mình bên một gốc sồi lớn cuối rừng sồi, tựa lựng vào gốc cây vững chãi và đưa mắt nhìn ra những núi đồi, đồng ruộng tiếp nối nhau như một tấm thảm được ghép từ những mảnh gấm màu nâu và màu xanh. Dưới cái nắng trong lành và ấm áp, tấm thảm trở nên mênh mông và yên tĩnh lạ thường. Chú đứng lặng nơi gốc sồi ấy trong khi tiếng chuông nhà thờ vang lên một hồi dài.

Chú đi một mình qua các đồng nho đã được tỉa sạch và đang cho chồi; qua các cánh đồng vừa mới được cày, đang phơi cái lưng nâu hiền lành cho nắng ấm; qua các vườn cỏ xanh tươi; qua các đám rừng vẫn còn trơ thân nâu dưới nắng. Chú dừng lại ở chân đồi Pháp Thân Tạng, nơi những đám thủy tiên đã hé những cánh vàng. Nếu không có những đợt lạnh đột ngột, một tuần nữa thủy tiên sẽ nở vàng. Chú vào tăng xá, anh em đang ngồi ca hát giữa cái khung nắng hình vuông trong ngôi nhà gỗ có cái sân chữ khẩu ấm cúng. Nắng rực rỡ.

Sơn Hạ yên tĩnh tắm mình trong nắng chiều ấm áp. Chú ngồi yên hồi lâu, dõi mắt theo những sợi tơ long lanh như những chiếc cầu đang bắc qua những thân phong đồ sộ. Hàng vạn chiếc cầu tơ long lanh ấy cũng đang nhảy múa dưới nắng trên đầu những ngọn cỏ. Dường như có một dòng sáng vô tận đang chảy trong những sợi tơ mong manh ấy.

Có tiếng sáo vọng lại từ cuối hồ, một người thiền sinh đang ngồi trên một mỏm đá, nhìn ra cái thảm tơ sáng long lanh ấy. Chú thấy trong lòng một niềm vui rất quen thân mà cũng rất lạ kỳ đang luân chuyển. Chú mỉm cười một mình rồi thả lòng mình theo nhịp nhảy múa của hàng vạn chiếc cầu tơ. Dưới gốc mai lớn trước thiền đường, tiếng hát của bé Anne Claire rất trong, rất ngọt. Bé hát từng câu ngắn, theo lời mẹ. Chị Trang, mẹ của bé ngồi bên cạnh, tay cầm chiếc nón lá che cho bé và hát nho nhỏ từng câu cho bé hát theo. Sau tiếng khen ngoan của mẹ, Anne tung chân chạy ra thảm cỏ trước mặt chú, cất tiếng cười rất trong. Theo chân chú mèo vàng phía trước, Anne múa đôi chân trần trên cái thảm cầu tơ long lanh mong manh ấy. Chú mèo chạy tới bên chú, rúc đầu vào chân chú như đang muốn trốn một “con mèo to lớn” đang rượt đuổi nó. Anne theo chú mèo chạy đến bên chú, đầu cúi xuống chân chú như cũng muốn chui xuống theo chú mèo. Anne mới chỉ 2 tuổi rưỡi, ba bé là người Pháp, bé theo ba mẹ về Làng ăn Tết Việt Nam. Chú đặt máy tính xuống, bồng chú mèo lên trao tận tay cho Anne. Bé mỉm cười long lanh đôi mắt tròn màu xanh nhìn chú biết ơn, tay không ngừng vuốt đầu chú mèo. Chú cũng mỉm cười nhìn bé, và chừng như lúc ấy mắt chú cũng không kém long lanh. Chú mèo không chịu nằm yên trong lòng Anne vì bé siết chú mèo hơi chặt. Đôi tay Anne bé quá không giữ được chú mèo, chú mèo phóng chân về phía hồ nước. Bé Anne không kịp chào chú, chỉ kịp nhìn chú rồi múa may đôi chân trần trên thảm cỏ xanh, lướt qua cái lưới cầu tơ long lanh đuổi theo chú mèo. Một lúc, tiếng cười của bé đã vọng lại hạnh phúc từ cuối hồ nước xen lẫn tiếng phụ họa của chú mèo. Chú lại đặt máy lên chân, mắt nhìn một lượt nữa những cây cầu mong manh vắt ngang những thân phong cổ thụ đang lấp lánh sáng rồi hòa mình vào bản hợp xướng êm dịu mượt mà của buổi chiều nắng ấm mùa xuân.

Tết đã qua nhưng mùa xuân lại đang về. Ngoài bồ công anh vàng, chiều nay chú còn phát hiện thêm một loài lan đất hoa tím nhạt rất bé và rất mong manh nở dọc theo các ruộng nho, một vài bụi thủy tiên trong vườn đã khoe những cánh vàng ươm, một vài loài chim đã về và trong lòng chú một nguồn sinh khí rất ấm, rất đằm và rất bền đang dâng lên rất êm rồi tan ra trong từng tế bào của chú.

Ngoài trời trăng đã lặn từ lúc nào chú cũng không biết. Nhìn ra cửa kính, sông ngân trải một dải sáng vắt ngang bầu trời và ngàn sao đang vào hội. Bầu trời mênh mông quá, theo hơi thở đều, chú mỉm cười, cúi đầu và bỗng thấy lòng mình cũng mênh mông.

Có lẽ đây là một kỷ niệm khó quên trong những ngày đầu tiên làm một tân sadi đầy bỡ ngỡ nhưng cũng thật hạnh phúc và vui tươi. Sáng hôm ấy, một buổi sáng đẹp trời đầy sương mù và nắng ấm. Sau ngày xuất gia của cây Hướng Dương, gia đình Hướng Dương bắt đầu chuyển phòng đến ở chung với quý sư cô và các sư chị lớn. Chao ôi! Cái tin chuyển phòng đến ở chung với quý sư cô làm cho tim cô bé ấy đập nhanh hơn và khuôn mặt của cô bé xìu xuống. Cô bé đưa mắt nhìn mọi người xung quanh, cô bé thấy ai cũng vui vẻ, hớn hở khi nghe tin chuyển phòng nhưng cô bé thì khác, trong lòng cô bé vừa mừng vừa lo. Mừng là được chung sống với quý sư cô, sư chị lớn thì mình được học hỏi, chỉ dạy từ sự tu tập của quý sư cô, được sư quan tâm, chăm sóc của quý sư cô nhiều hơn trên con đường thực tập. Cảm giác lo nói đúng hơn đối với cô bé là cảm giác sợ, không biết vì sao mà mỗi lần gặp quý sư cô lớn là cô bé lại sợ, em cứ ấp a ấp úng mỗi khi trò chuyện với quý sư cô. Tất cả, tất cả những dòng suy tư cứ khơi dậy trong đầu cô bé.

Một ngày mới lại bắt đầu với cô bé đầy mới lạ và ngỡ ngàng trong một căn phòng mới, một tâm hồn mới. Ngày đầu tiên chung sống với quý sư cô lớn, khuôn mặt cô bé thoáng buồn và hơi đăm chiêu, cô bé không dám tiếp xúc nói chuyện với ai cả trừ những người cô bé đã thân quen, cô bé hết leo lên giường rồi lại xuống giường hoặc đi lang thang một mình. Buổi họp phòng đầu tiên diễn ra vào chiều ngày hôm sau với nội dung chính là chọn đệ nhị thân và đưa ra nội quy trong phòng. Mọi người quây quần bên nhau thành một vòng tròn, cô bé cũng chọn cho mình một chỗ ngồi và bắt đầu đưa mắt nhìn từng người một, cô bé thấy khuôn mặt ai cũng tươi mát và rất dễ mến. Trong lòng cô bé bắt đầu có cảm giác vui vui và hạnh phúc. Buổi họp phòng cũng đã đến lúc kết thúc, cô bé vẫn ngồi bất động một chỗ và không phát biểu ý kiến gì hết. Lúc ấy một sư cô thưa: “chúng ta mới chuyển về nhà mới nên cần có một người làm tri khố có nhiệm vụ chia thức ăn hay bánh kẹo cho cả phòng”. Nghe đến đây, mọi người nhìn nhau và cùng bật cười. Trưởng phòng tiếp lời: “Ai tình nguyện làm tri khố phòng hoa Mạn Đà La?”.

Bỗng nhiên cô bé đưa tay lên dõng dạc thưa: ‘Dạ! Con xin làm tri khố chia bánh kẹo cho mọi người”. Mười hai đôi mắt nhìn cô bé và cô bé nở nụ cười rất tươi. Từ ngày lên chức tri khố, cái giường của cô bé thường xuyên có quà: nào là sầu riêng, sơri, thanh trà, chanh dây, bánh, kẹo, “. Cô bé rất hài lòng với công việc tri khố, cô bé thường mỉm cười khi nhìn lên giường mình, thấy có bánh kẹo thường để chia cho mọi người. Cô bé chia thành 13 phần bằng nhau và bắt đầu chia cho 12 người, phần còn lại là của cô bé. Cô bé chia phần cô sau cùng nhưng lại ăn nhanh hơn hết.

Mỗi khi trong phòng có sầu riêng hay thanh trà, vì phòng đông người nên chia không đủ cho mọi người, vậy là chỉ còn cách đưa cho mỗi người cắn một miếng, cô bé cũng cắn một miếng và nhai nhóp nhép. Những lúc chia quà nhưng kẹt những vị phòng khác ghé chơi, cô sởi lởi chia luôn cho khách, thành ra thiếu, nhiều lần cô khốn đốn vì bị kiện tụng, có lúc cô phải đi qua phòng khác để xin lại.

Ngồi nhìn quý chị em cùng chia sẻ cho nhau một múi sầu riêng nhỏ bé, cô nhoẻn miệng cười, một nụ cười hàm tiếu và đưa mắt nhìn về một phương trời xa xăm. Trong lòng cô khơi dậy một tình thương, một niềm hạnh phúc. Cô cảm nhận được tình yêu thương đùm bọc giữa các chị em. Cô cảm nhận rằng đây là một đại gia đình tâm linh của cô, những người lớn tuổi hơn cô là những người chị kính yêu của cô, còn những người nhỏ hơn cô là những đứa em thân thương của mình. Nghĩ đến đó cô hơi xúc động. Trong phòng của cô luôn đầy ắp tiếng cười. Cô có một khuôn mặt ngộ nghĩnh và khuôn mặt tròn trịa, khiêm tốn về chiều cao nên các chị em rất thích vui đùa, trò chuyện với cô be. Và cô nhận ra rằng quý sư cô và quý chị em trong phòng ai cũng rất dễ thương và rất gần gũi, dễ mến. Mỗi người có một sự dễ thương đặc biệt và cô được nuôi dưỡng từ sự tươi mát, tình yêu thương và chăm sóc rất lớn đã dành cho cô. Và cứ thế ngày tháng trôi qua cô vẫn giữ dược chức vụ tri khố phòng như ngày nào nhưng cô không còn rụt rè, lo sợ hay suy nghĩ một cách nông cạn như những buổi ban đầu mà trái lại cô ý thức được những suy nghĩ và việc làm của mình, cô trân quý từng giây phút có mặt bên nhau và biết ơn những gì mà mọi người đã dành cho cô.

Cô luôn tự nhủ với bản thân mình là sẽ cố gắng thực tập thật tốt để đem đến nguồn an vui, hạnh phúc cho tất cả mọi người và cho chính mình.

“Chú Cuội” tại Xóm Bếp Lửa Hồng, chùa Bát Nhã.

Bạn hiền thương!

Chiều qua, sau  ngày quán niệm ở Xóm Mới, khi vừa  xuống xe các chị em to nhỏ: tối nay mình gặp nhau ở phòng sinh hoạt nhé! Ai cũng thắc mắc: để làm gì?.. có chuyện gì? …. Hì …ai  cũng sợ mình phải đi họp nữa, nhưng khi nghe sinh nhật 27 năm ngày xuất gia của sư cô Trụ trì thì ai cũng  vui vẻ.

Bạn hiền thương! Ở trong chúng thường có những niềm vui nho nhỏ như thế mang lại khá nhiều hạnh phúc cho mọi người. Các chị em lần lượt mang  thức ăn tối và quà  đến phòng sinh hoạt, (quà  chỉ là một cây nến, là một vài chiếc lá mùa thu hay một bông hoa).Người thì nấu trà, người mang theo ít  bánh… mỗi người một chút, một chút vậy mà đã góp phần làm cho buổi ngồi chơi  vô cùng ấm cúng.

Đến lúc  các chị em mời sư cô Trụ trì chia sẽ thì sư cô đã nói lời chúc mừng sư cô Đàn Nghiêm.  Bởi  hôm nay là ngày sư cô được chính thức cấp bằng tốt nghiệp cấp ba tại USA,( đây là chương trình tự học, vì sư cô ĐN đi tu lúc còn nhỏ ). Các chị em hết sức ngạc nhiên và cảm động trước tấm lòng của sư cô đối với từng thành viên trong Tăng thân.

Tiện đó, ( như mì ăn liền vậy), các chị em lấy một cái khăn trong khay để ly cuốn lại làm mũ, lấy giấy lau miệng làm văn bằng như là buổi lễ long trọng được xảy ra ở trường vậy rồi đội lên cho sư cô ĐN, và sẵn dịp lại lấy  vài cành lá trước mặt  làm vòng hoa tặng sư cô Trụ trì luôn.

Vì trong đầu ai cũng nghĩ tới ngồi chơi tận hưởng sự có mặt bên nhau nên các chị em  không có sự chuẩn bị nào, nhưng cuối cùng cũng  mượn được máy hình. Thế là  sư cô ĐN chính thức được chụp hình trao bằng Tốt nghiệp trong tiếng cười  kèm theo những bàn tay  làm thành những bông hoa rung rinh để chúc mừng.

Sư cô  Đ.N rất cảm động đã chia sẽ lòng biết ơn, sự yểm trợ của đại chúng,…dành cho mình làm ai cũng hạnh phúc. Buổi ngồi chơi tuy đơn giản nhưng vô cùng thú vị. Thế  là sư cô ĐN có một buổi lễ tốt nghiệp thật đặc biệt và vô cùng ấn tượng, thật khó quên mỗi khi có ai đó nhắc đến lễ tốt nghiệp.

Bạn hiền thương! Ở trong tu viện tôi luôn được nuôi dưỡng những niềm vui như thế, thật đơn sơ nhưng vô cùng ý vị. Đó là tấm lòng của một người thầy, tình của một người chị, không khí của tình chị em, chúng tôi đã cho nhau những niềm vui, sự có mặt thật chân tình và thật đẹp. Tôi biết đây là hành trang tôi mang theo, túi gió trăng đang căng lên từ từ bởi thông điệp tình huynh đệ .

Thương quý

Tôi đang ngồi dưới nắng, bên bờ hồ, trên bãi cỏ xanh.

Tôi vừa ăn trưa xong. Lâu rồi mới được ăn bữa cơm bình thường với chúng. Từ Khóa tu 21 ngày đầu tháng sáu, đến 4 tuần của Khóa tu Mùa Hè, đến những ngày làm biếng rồi đi Đức, chương trình hằng ngày đều sắp xếp lại cho phù hợp với khóa tu. Vì thế mà một bữa ăn cơm im lặng có chuông và 5 quán với anh em đã phải vắng từ đó. Bữa cơm hôm nay càng đặc biệt hơn bởi vì tất cả những thức ăn đều được trồng từ vườn nhà.

Sơn Hạ chỉ còn mấy anh em trong cả mấy tháng qua với lại những bữa ăn chính cũng đều dùng ở Xóm Thượng cho nên anh em chẳng cần đi chợ mua thức ăn. Thầy Trụ trì là người đảm trách việc làm vườn. Thầy người Bồ Đào Nha, xuất gia đã hơn 10 năm và là người có sự hành trì cá nhân rất miên mật. Mỗi ngày, ngoài giờ công phu với chúng, thầy giành nhiều thì giờ nhất cho vườn rau. Thầy chẳng những biết trồng cà chua, cà rốt, khoai tây, cần, đậu hà lan, bí… mà thầy còn biết trồng cả những thứ rau quả Á Đông như mướp đắng, tía tô, húng, quế, tầng ô… Vườn rau là nơi hành đạo của thầy. Mỗi lần anh em hái rau từ vườn vào để nấu ăn là thầy rất hạnh phúc. Bữa cơm hôm nay vì thế mà thêm một niềm vui.

Từ nhà ăn, tôi về phòng lấy áo khoác và đi thẳng ra đây, với chiếc tọa cụ và máy tính trên tay. Hồi nãy, tôi định mang theo trà và võng nữa, nhưng thấy thế rườm rà quá nên thôi. Hôm nay chẳng phải là ngày làm biếng, tôi chỉ tranh thủ giờ nghỉ trưa, và nếu cần, thêm giờ đọc sách buổi chiều nữa, để viết mấy chuyện vui trong tuần chuyển mùa này.

Nắng to nhưng không gay gắt như nắng hè. Nếu em nhận ra điều ấy thì em đã chạm mặt mùa Thu rồi đó. Thu về ngay sau những cơn nắng ấy. Những ngày này nhiều gió, gió đẩy mây lên cao, cao vút. Mây giăng thành từng giải lụa trắng mong manh, nổi bật giữa nền trời xanh. Lắm lúc, tưởng như có ai đó đang phơi lụa. Giờ này nắng gắt nhất trong ngày, tôi ngồi dưới nắng mà còn phải mặc áo khoác. Gió đã chớm lạnh rồi. Đó, em đã bắt được thông điệp thứ hai của mùa Thu rồi đó.

Những tuần chuyển mùa này cũng là thời gian xanh nhất của đất trời trong năm. Bãi cỏ xanh, những cánh đồng cũng xanh hơn vì cỏ đã lên sau thu hoạch, cây cối lại càng xanh hơn và dĩ nhiên là bầu trời cũng xanh hơn. Nếu em chợt nhận ra sự khác biệt đó tức là em đã nhận mặt được thêm một thiên sứ khác của mùa Thu. Chỉ vài tuần nữa thôi, khi mùa Thu thực sự đến thì chỉ có bãi cỏ xanh, bầu trời xanh thôi chứ ngàn cây không còn xanh nữa. Em hãy vẽ thử một bộ tranh bốn mùa đi, chỉ cần bốn gam màu thôi: xanh, nâu, trắng và tổ hợp màu rực rỡ.

Tôi chẳng phải họa sĩ tài ba, vì thế tôi chỉ biết vẽ mỗi bức tranh bằng ba nét mà thôi. Ba nét nằm ngang, thẳng hay cong cũng được và song song với nhau. Nét dưới tượng trưng cho mặt đất, nét trên tượng trưng cho bầu trời và nét giữa là ngàn cây. Bắt đầu nhé. Xuân: dưới rực rỡ, giữa nâu, trên xanh. Hạ: dưới xanh giữa xanh và trên cũng xanh. Thu, dưới xanh, giữa rực rỡ và trên xanh. Và Đông: dưới trắng, giữa trắng, trên xanh. Em đã vẽ xong rồi đó, nhưng đừng cho ai xem nhé nếu em chưa thật sự muốn đối diện với sự đòi hỏi của những tiêu chuẩn ước lệ.

Tôi đã cố giải thích và cố làm cho người khác hiểu bộ tranh tứ quý của tôi nhưng tôi đã chẳng được gì. Chẳng ai cho rằng đó là bộ tranh tứ quý cả. Nghĩ lại, tôi thấy mình dại dột biết bao khi cố tìm sự thấu hiểu nơi người khác. Một bài thơ, một đoản văn, một bức tranh và cả một ý tưởng hay một chứng nghiệm tâm linh có khi không tìm ra sự đồng cảm. Cố tìm sự đồng cảm nơi một hợp thể danh sắc không được hình thành từ những điều kiện giống mình có khi chẳng mang lại gì hay ho cả. Nếu không may mắn, em có thể thất vọng nữa là khác.

Tôi lạc đề mất rồi.

Cái bóng của ngọn bạch dương mới rồi còn đứng ở mép hồ bây giờ đã đổ dài ra giữa lòng hồ. Mặt hồ bình yên lạ tuy vẫn có sóng lăn tăn. Những cây tầm xuân rậm rạp vươn những tán lá xanh mướt xuống sát mặt hồ. Mấy chú vịt con rẽ nước thành những chữ V đồng dạng lớn dần, lớn dần rồi tan vào lòng hồ lúc nào không ai hay biết. Bên cạnh chỗ tôi ngồi là một đống tro lớn. Mùa Hè vừa rồi, nhiều nhóm người đã đến đốt lửa ở bờ hồ này vào những đêm làm biếng. Đám tro có khi nào nghĩ về quá khứ hào hùng của mình chăng?

Tôi chẳng dám nghĩ tiếp nên nhìn lên trời cao. Bà Nữ Oa vẫn còn đang phơi lụa, trắng cả bầu trời. Mấy chiếc phi cơ kéo những sợi chỉ trắng thẳng tắp như đang cố nối những dải lụa vào với nhau. Tôi ưa nhìn cảnh may vá trên nền trời ấy. Năm sợi, rồi sáu sợi, rồi bảy sợi. Nhưng rồi mỗi sợi tơ trời ấy lại được đôi bàn tay vô hình của Bà Nữ Oa kéo thành một dải lụa trắng. Mỏng dần, mỏng dần rồi dài hơn, rồi rộng ra, rồi được một sợi chỉ khác xuyên qua nối kết với những dải lụa khác, rồi tan đi để cho sợi chỉ vừa đi ngang qua nó trở thành một dải lụa, rồi rộng, rồi dài, rồi được kết nối, rồi tan đi… Bà Nữ Oa thật là người siêng may vá.

Trong những ngày chuyển mùa này em sẽ còn nhận được những thiên sứ rất ngọt ngào. Đào đã chín rồi đó, cả đào vàng, đào trắng và đào tím nữa. Vườn Sơn Hạ năm nay mất đi một cây đào vàng lớn, nhưng hãy còn hơn chục cây khác cả ba loại đang cho trái rất say. Hôm qua, thầy Pháp Dung từ Xóm Thượng xuống chơi, khi lên mang theo cả một giỏ đầy. Vài hôm nữa, khi quả đã chín quá và chẳng còn đợi được nữa, tất cả sẽ được cất thành mứt để dành cho mùa Đông.

Em đi ngang qua vườn sau đi, chẳng cần vươn tay cao làm chi cho phiền, cứ ngồi xuống bãi cỏ, bên gốc đào và hái bất cứ quả nào trong tầm mắt. Ngọt lịm và thanh. Hương đào bây giờ được người ta dùng để làm dầu gội đầu và cả nước thơm nữa. Em cứ ngồi đó và ăn đào đi. Một lúc thôi, hương đào sẽ “ăn” em đó, và cho dù em đã ra tới bờ hồ này, người ta cũng sẽ biết ngay là em vừa từ vườn đào đi ra.

Sung cũng vừa chín tới. Năm nay sung chín muộn. Mùa Đông vừa rồi, tuyết dày quá và lạnh kéo dài làm chết cây đào vàng và còn làm cho cả hàng sung năm cây ngủ quên trong cả hai tháng đầu mùa Xuân. Tôi đã tưởng là chẳng còn được nhìn thấy những bàn tay xanh khổng lồ che mát khoảng vườn ấy nữa. Thế mà sức sống lại trở về, mang theo những bàn tay xanh mướt.

Trong suốt mùa Hè, những bàn tay ấy đã làm việc cật lực để trưởng thành dưới cái nắng chói chang và giờ đây đã mở tung năm ngón nhiệm mầu biểu hiện thành những quả tím, quả xanh ngọt như mật. Quả sung khi chưa chín được người Trung Quốc xưa gọi là nội tử hoa. Lại có sách nói rằng có thể đó chính là hoa ưu đàm mà đức Thế Tôn đã nói đến. Nếu thật thế thì tôi đã ăn mấy mươi quả ưu đàm mất rồi. Trong mấy ngày qua, mỗi ngày tôi ăn ít chi cũng mươi quả. Em có muốn thử không? Hoa ưu đàm nở cùng với sự thị hiện của một bậc giác ngộ. Quả ưu đàm chín khiêm tốn hơn, biểu hiện cùng với sự ngot ngào của một niềm vui. Có khi nào em nghĩ một niềm vui cũng là một sự giác ngộ?

Mấy con cá quẫy nước làm tôi chú ý, chúng bảo rằng hãy bơi thôi, là cá, đâu cần tìm nước nữa. Tôi chẳng hiểu tiếng cá, cũng chẳng am tường thứ ngôn ngữ cao siêu đó nên tôi chẳng nói gì thêm được. Nhưng tôi đã đổi chỗ ngồi rồi. Tuy là nắng không đến nỗi làm tôi nóng nhưng bàn phím phản chiếu ánh nắng làm tôi mỏi mắt. Bây giờ tôi ngồi cách xa bờ hồ hơn, chừng mươi mét. Sau lưng tôi là rừng tùng. Trên đỉnh rừng tùng là rừng sồi. Và trong rừng sồi ấy là tăng xá của Xóm Thượng. Nhích lui mấy mét thôi mà mọi thứ bỗng trở nên rộng hơn. Người ta muốn thấy xa thì phải lên cao, muốn thấy rõ thì phải lại gần, muốn thấy rộng thì phải thoái lui nhưng muốn thấy thật thì phải buông hết những cái cao, cái gần và cái lui ấy; phải thả hết những cái xa, cái rõ và cái rộng ấy. Và có khi là còn phải nhắm mắt lại. Nhắm mắt lại rồi nhìn vào trong, nhìn vào trong thì mới thấy. Cái thật thường hiếm khi chịu để cho người ta nhìn bằng mắt.

Tôi ngồi xuống trên bãi cỏ và chân tôi “thấy” được mấy hạt thông. Thế đấy, một chú sóc nào đó đã dấu những hạt thông và cả hạt dẽ, hạt sồi nữa ở hốc cây này. Tôi không nhặt lấy bởi vì đó là công sức của những chú sóc ấy và có thể nhờ vào vốc hạt bé này mà mùa Đông tới những chiếc đuôi mâu ấy sẽ có được một mùa Noel tiệc tùng linh đình cũng nên. Ngồi xuống, giúp tôi thấy được thêm một loài thiên sứ dễ thương của mùa Thu nữa, những chú sóc nâu. Mùa này, chúng phải tận lực tranh với người mà nhặt hạt. Chúng ngậm hạt ấy trong miệng, chạy liếng thoắng một lúc đâu đó rồi trở về giấu vào dưới một hốc cây ngay gần đấy. Sóc sống nhiều quanh Làng, sống ngay những hốc cây bên cửa sổ. Mùa Đông, có khi chúng còn đến gõ vào cửa kính rồi ung dung gặm những hạt đậu tôi đặt vào mái nhà rồi phóng vút trở về cành cây.

Mùa này người ta thích đi nhặt hạt. Hạt hazel đã chín rồi và bắt đầu rụng. Mấy hàng cây hazel năm nay cho hạt lớn và chắc. Thầy Pháp Đăng nhặt cả một túi lớn mang về phòng vừa đọc sách vừa đập hạt rôm rốp rất vui tai. Hạt chest thì tháng sau mới chín và thường thì sóc sẽ chiếm phần ưu bởi vì hạt này nằm tuốt trên ngọn cao và rụng rất bất chừng. Rụng hạt nào, các chàng sóc tha đi hạt nấy. Có khi chúng lấy trực tiếp từ ngọn cây. Sóc chuyền cành như cá bơi trong nước, uyển chuyển mà điệu nghệ vô cùng. Nhưng những hạt thông và hạt sồi dưới chỗ tôi ngồi đây thì chẳng có ai dành với chúng. Hạt thông rất ngon, nhưng bé quá lại rất khó đập vỡ lớp võ dày của chúng thành thử người ta thích đi mua hơn là đi nhặt cho dù nó là loại hạt đắt tiền nhất.

Hạt sồi nhiều vô kể và người ta không ăn được nên chi sóc vùng này thường chọn những hốc sồi làm nhà. Ai biết được là có chú sóc nào đó cũng từng ngồi vắt đuôi lên vai ngay cửa nhà của mình và đưa tay với lấy bất cứ hạt sồi nào trong tầm mắt rồi thưởng thức cái vị bùi bùi béo ngậy của nó như là em lúc nãy, ngồi dước gốc đào với lấy quả đào trong tầm mắt? Mùa Thu. Còn là mùa của các loại hạt nữa đó. Mùa Đông, bên lò củi với cái chảo có chút cát và muối, một nắm hạt dẻ mùa Thu sẽ làm cho căn phòng thơm lạ kỳ. Anh em tôi thường uống trà, ca hát và nói chuyện với bếp lửa và những chảo hạt dẻ rang thơm tho ấy.

Tôi bỗng thấy mình đang nheo mắt. Nắng đã theo tôi vào tận góc rừng này. Chiều rồi đó. Cái bóng ngọn cây bạch dương đã đổ hẳn sang bờ bên kia. Nắng từ những cội tầm xuân bên bờ hồ phía Tây đã đi qua thắp sáng những người bạn của mình bên bờ phía Đông rồi.

Có những thứ biến chuyển thật nhanh: nắng trong lúc chuyển ngày, ngày trong lúc chuyển mùa.

Tôi vẫn ngồi bên bờ hồ, có nắng và bãi cỏ xanh.