Format: Default

Văn bản 5 Giới tân tu

Từ ngày 15.11.2008 đến nay (tháng Bảy, 2009), nghĩa là trong gần tám tháng, bốn chúng Đạo Tràng Mai Thôn đã thực tập thiền tọa, thiền hành và pháp đàm liên tục, nhất là trong các khóa An Cư Kiết Đông 2008 – 2009, khóa tu nói tiếng Pháp (ngày 10 đến 17 tháng Tư năm 2009) và Khóa tu 21 ngày (ngày 01 đến 21 tháng 06 năm 2009) về chủ đề Con Đường Của Bụt, những đóng góp của Đạo Bụt cho một nền Đạo Đức Toàn Cầu, và kết quả là hôm nay, chúng ta có được văn bản Năm Giới Tân Tu để làm phẩm vật cúng dường lên đức Bổn Sư. Năm Giới Tân Tu là cái thấy của đạo Bụt về một nền Tâm Linh và Đạo Đức Toàn Cầu, mà Phật tử chúng ta trong khi thực tập có thể chia sẻ với những truyền thống khác trên thế giới, và với tất cả mọi người, dù những người này có đức tin nơi một tôn giáo hay không có đức tin nơi bất cứ một tôn giáo nào.

Bốn chúng của đạo tràng Mai Thôn đã thực tập quán chiếu và làm việc hết lòng và văn bản của Giới Bản Tân Tu này sẽ được dâng lên cúng dường đức Bổn Sư vào ngày Khai mạc Khóa tu Mùa Hè 2009 tại Đạo Tràng Mai Thôn trước khi được sử dụng trao truyền cho những giới tử cầu xin Năm Giới. Hiện văn bản đã có bằng tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Pháp.

Năm Giới Tân Tu

Lời mở đầu:
Kính thưa Đại chúng! Bây giờ là lúc chúng ta có cơ hội tụng chung Năm giới với nhau. Năm giới tức là năm phép thực tập chánh niệm, biểu hiện được một cách cụ thể giáo lý Tứ đế và Bát chánh đạo, con đường của Bụt, con đường của hiểu biết và thương yêu đích thực có khả năng đưa tới trị liệu, chuyển hóa và hạnh phúc cho bản thân và cho thế giới. Năm giới mang theo tuệ giác Tương tức, tức là Chánh kiến, có khả năng tháo bỏ mọi cuồng tín, cố chấp, kỳ thị, sợ hãi, hận thù và tuyệt vọng. Sống và thực tập theo Năm giới là chúng ta đã đi vào con đường mà các vị Bồ tát đang đi. Năm giới này đại diện cho cái thấy của đạo Bụt về một nền tâm linh và đạo đức toàn cầu. Biết rằng đang được đi trên con đường của Bụt, chúng ta không còn lý do gì để lo lắng cho hiện tại và sợ hãi cho tương lai.

Giới Thứ Nhất: Bảo Vệ Sự Sống

Ý thức được những khổ đau do sự giết hại gây ra, con nguyện thực tập nuôi dưỡng tuệ giác Tương tức và lòng Từ bi, để có thể bảo vệ sự sống của mọi người, mọi loài và môi trường sống. Con nguyện không giết hại, không để kẻ khác giết hại và không tán thành bất cứ một hành động giết hại nào trên thế giới, dù là trong tâm tưởng hay trong cách sống hằng ngày của con. Thấy được rằng tất cả những bạo động do sợ hãi, hận thù, tham vọng và cuồng tín gây ra đều bắt nguồn từ cách tư duy lưỡng nguyên và kỳ thị; con nguyện học hỏi thái độ cởi mở, không kỳ thị, không cố chấp vào bất cứ một quan điểm, một chủ thuyết hay một ý thức hệ nào để có thể chuyển hóa hạt giống cuồng tín, giáo điều và thiếu bao dung trong con và trên thế giới.

Giới Thứ Hai: Hạnh Phúc Chân Thật

Ý thức được những khổ đau do lường gạt, trộm cướp, áp bức và bất công xã hội gây ra, con nguyện thực tập chia sẻ thời giờ, năng lực và tài vật của con với những kẻ thiếu thốn, trên cả ba phương diện: tư duy, nói năng, và hành động trong đời sống hằng ngày. Con nguyện không lấy làm tư hữu bất cứ một của cải nào không phải do mình tạo ra. Con nguyện thực tập nhìn sâu để thấy được hạnh phúc và khổ đau của người kia có liên hệ mật thiết đến hạnh phúc và khổ đau của chính con. Con biết hạnh phúc chân thực không thể nào có được nếu không có hiểu biết và thương yêu, trong khi đó đi tìm hạnh phúc bằng cách chạy theo quyền lực, danh vọng, giàu sang và sắc dục có thể đem lại nhiều hệ lụy và tuyệt vọng. Con ý thức được hạnh phúc chân thực phát sinh từ cách nhìn của con mà không phải từ bên ngoài đem tới. Thực tập tri túc giúp con sống hạnh phúc được ngay trong giây phút hiện tại để nhận diện những điều kiện hạnh phúc mà con đang có. Con nguyện thực tập Chánh mạng để có thể làm giảm thiểu khổ đau của mọi người, mọi loài, bảo hộ được trái đất và chấm dứt những nguyên nhân gây biến đổi khí hậu bất thường.

Giới Thứ Ba: Tình Thương Đích Thực

Ý thức được những khổ đau do thói tà dâm gây ra, con nguyện thực tập theo tinh thần trách nhiệm để giúp bảo hộ tiết hạnh và sự an toàn của mọi người, mọi gia đình và xã hội. Con biết tình dục và tình yêu là hai cái khác nhau. Những liên hệ tình dục do sự thèm khát gây nên luôn mang tới những hệ lụy và đổ vỡ cho con và cho người khác. Con nguyện không có liên hệ tình dục với bất cứ ai nếu không có tình yêu đích thực và những cam kết chính thức và lâu dài. Con sẽ làm mọi cách để bảo vệ trẻ em, không cho nạn tà dâm tiếp tục gây nên sự đổ vỡ của các gia đình và của đời sống đôi lứa. Con nguyện học hỏi những phương pháp thích ứng để chăm sóc năng lượng tình dục trong con, để thấy được sự thật thân tâm nhất như và nguyện nuôi lớn các đức Từ, Bi, Hỉ và Xả, tức là những yếu tố căn bản của một tình yêu thương đích thực, làm tăng trưởng hạnh phúc của con và của người khác. Con biết thực tập Tứ vô lượng tâm, con sẽ được tiếp tục đẹp đẽ và hạnh phúc trong tương lai.

Giới Thứ Tư: Ái Ngữ và Lắng Nghe

Ý thức được những khổ đau do lời nói thiếu chánh niệm và thiếu khả năng lắng nghe gây ra, con nguyện học hạnh Ái ngữ và Lắng nghe để có thể hiến tặng niềm vui cho người và làm vơi bớt nỗi khổ đau của người. Con nguyện tìm cách đem lại an bình và hòa giải giữa mọi người, giữa các quốc gia, chủng tộc và tôn giáo. Biết rằng lời nói có thể đem lại hạnh phúc hay khổ đau cho người, con nguyện học nói những lời có khả năng gây thêm niềm tự tin, an vui và hi vọng, những lời chân thật có giá trị xây dựng hiểu biết và hòa giải. Con nguyện không nói gì khi cơn giận đang có mặt trong con. Con nguyện tập thở và đi trong chánh niệm để nhìn sâu vào gốc rễ của cơn giận ấy, để nhận diện những tri giác sai lầm trong con và tìm cách hiểu được những khổ đau trong con và trong người mà con đang giận. Con nguyện học nói sự thật và lắng nghe sâu để có thể giúp người kia thay đổi và vượt thoát những khó khăn đang gặp phải. Con nguyện không loan truyền những tin mà con không biết chắc là có thật, không nói những điều có thể tạo nên sự bất hòa trong gia đình và trong đoàn thể. Con nguyện thực tập Chánh tinh tấn để nuôi dưỡng khả năng hiểu biết, thương yêu, hạnh phúc và không kỳ thị nơi con, để làm yếu dần những hạt giống bạo động, hận thù và sợ hãi mà con đang có trong chiều sâu tâm thức.

Giới Thứ Năm: Nuôi Dưỡng và Trị Liệu

Ý thức được những khổ đau do sự tiêu thụ thiếu chánh niệm gây nên, con nguyện học hỏi cách chuyển hóa thân tâm, nuôi dưỡng sức khỏe cơ thể và tâm hồn bằng cách thực tập chánh niệm trong việc ăn uống và tiêu thụ. Con nguyện nhìn sâu vào bốn loại thực phẩm là đoàn thực, xúc thực, tư niệm thực và thức thực để tránh tiêu thụ những thực phẩm độc hại. Con nguyện không uống rượu, không sử dụng các chất ma túy, không ăn uống hoặc tiêu thụ bất cứ một sản phầm nào có độc tố, trong đó có mạng lưới toàn cầu, phim ảnh, truyền thanh, truyền hình, sách báo, bài bạc và chuyện trò. Con nguyện thực tập thường xuyên trở về với giây phút hiện tại để tiếp xúc với những gì tươi mát, có khả năng nuôi dưỡng và trị liệu trong con và xung quanh con mà không để cho tiếc nuối và ưu sầu kéo con trở về quá khứ; không để lo lắng và sợ hãi kéo con đi về tương lai. Con nguyện không tiêu thụ chỉ để khỏa lấp khổ đau, cô đơn và lo lắng trong con. Con nguyện nhìn sâu vào tự tính tương quan tương duyên của vạn vật để học tiêu thụ như thế nào mà duy trì được an vui trong thân tâm con, trong xã hội, và trong môi trường sống.

The Five Mindfulness Trainings

Sisters and brothers in the community, this is the moment when we enjoy reciting the Five Mindfulness Trainings together.  The Five Mindfulness Trainings represent the Buddhist vision for a global spirituality and ethic.  They are a concrete expression of the Buddha’s teachings on the Four Noble Truths and the Noble Eightfold Path, the path of right understanding and true love, leading to healing, transformation, and happiness for ourselves and for the world.  To practice the Five Mindfulness Trainings is to cultivate the insight of interbeing, or Right View, which can remove all discrimination, intolerance, anger, fear, and despair.  If we live according to the Five Mindfulness Trainings, we are already on the path of a bodhisattva.  Knowing we are on that path, we are not lost in confusion about our life in the present or in fears about the future.

Reverence For Life

Aware of the suffering caused by the destruction of life, I am committed to cultivating the insight of interbeing and compassion and learning ways to protect the lives of people, animals, plants, and minerals. I am determined not to kill, not to let others kill, and not to support any act of killing in the world, in my thinking, or in my way of life.  Seeing that harmful actions arise from anger, fear, greed, and intolerance, which in turn come from dualistic and discriminative thinking, I will cultivate openness, non-discrimination, and non-attachment to views in order to transform violence, fanaticism, and dogmatism in myself and in the world.

True Happiness

Aware of the suffering caused by exploitation, social injustice, stealing, and oppression, I am committed to practicing generosity in my thinking, speaking, and acting. I am determined not to steal and not to possess anything that should belong to others; and I will share my time, energy, and material resources with those who are in need.  I will practice looking deeply to see that the happiness and suffering of others are not separate from my own happiness and suffering; that true happiness is not possible without understanding and compassion; and that running after wealth, fame, power and sensual pleasures can bring much suffering and despair.  I am aware that happiness depends on my mental attitude and not on external conditions, and that I can live happily in the present moment simply by remembering that I already have more than enough conditions to be happy.  I am committed to practicing Right Livelihood so that I can help reduce the suffering of living beings, preserve our planet, and stop contributing to climate change

True Love

Aware of the suffering caused by sexual misconduct, I am committed to cultivating responsibility and learning ways to protect the safety and integrity of individuals, couples, families, and society. Knowing that sexual desire is not love, and that sexual activity motivated by craving always harms myself as well as others, I am determined not to engage in sexual relations without mutual consent, true love, and a deep, long-term commitment. I resolve to find spiritual support for the integrity of my relationship from family members, friends, and sangha with whom there is support and trust. I will do everything in my power to protect children from sexual abuse and to prevent couples and families from being broken by sexual misconduct. Seeing that body and mind are interrelated, I am committed to learn appropriate ways to take care of my sexual energy and to cultivate the four basic elements of true love – loving kindness, compassion, joy, and inclusiveness – for the greater happiness of myself and others. Recognizing the diversity of human experience, I am committed not to discriminate against any form of gender identity or sexual orientation. Practicing true love, we know that we will continue beautifully into the future.

Loving Speech and Deep Listening

Aware of the suffering caused by unmindful speech and the inability to listen to others, I am committed to cultivating loving speech and compassionate listening in order to relieve suffering and to promote reconciliation and peace in myself and among other people, ethnic and religious groups, and nations.  Knowing that words can create happiness or suffering, I am committed to speaking truthfully using words that inspire confidence, joy, and hope.  When anger is manifesting in me, I am determined not to speak.  I will practice mindful breathing and walking in order to recognize and to look deeply into my anger.  I know that the roots of anger can be found in my wrong perceptions and lack of understanding of the suffering in myself and in the other person.  I will speak and listen in a way that can help myself and the other person to transform suffering and see the way out of difficult situations.  I am determined not to spread news that I do not know to be certain and not to utter words that can cause division or discord.  I will practice Right Diligence to nourish my capacity for understanding, love, joy, and inclusiveness, and gradually transform anger, violence, and fear that lie deep in my consciousness.

Nourishment and Healing

Aware of the suffering caused by unmindful consumption, I am committed to cultivating good health, both physical and mental, for myself, my family, and my society by practicing mindful eating, drinking, and consuming. I will practice looking deeply into how I consume the Four Kinds of Nutriments, namely edible foods, sense impressions, volition, and consciousness.  I am determined not to gamble, or to use alcohol, drugs, or any other products which contain toxins, such as certain websites, electronic games, TV programs, films, magazines, books, and conversations.  I will practice coming back to the present moment to be in touch with the refreshing, healing and nourishing elements in me and around me, not letting regrets and sorrow drag me back into the past nor letting anxieties, fear, or craving pull me out of the present moment.  I am determined not to try to cover up loneliness, anxiety, or other suffering by losing myself in consumption.  I will contemplate interbeing and consume in a way that preserves peace, joy, and well-being in my body and consciousness, and in the collective body and consciousness of my family, my society and the Earth.

Les Cinq Entraînements à la Pleine Conscience

Introduction

Chers frères et sœurs de la communauté, nous avons maintenant l’opportunité de réciter ensemble les Cinq Entraînements à la Pleine Conscience. Les Cinq Entraînements à la Pleine Conscience expriment la vision bouddhique d’une spiritualité et éthique mondiale. Ils sont la pratique concrète des Quatre Nobles Vérités et du Chemin Octuple enseignés par le Bouddha. Ils nous montrent le chemin de la compréhension et de l’amour véritables, menant à la transformation, à la guérison et au bonheur de l’individu et du monde. Ils nous permettent d’approfondir notre vision de l’Inter-Être, c’est-à-dire la Vue Juste, pouvant dissoudre tout fanatisme, toute discrimination, toute peur et tout désespoir. Lorsque nous pratiquons les cinq entraînements dans notre vie quotidienne, nous sommes déjà sur le chemin des bodhisattvas. Conscients de la chance que nous avons d’être sur ce chemin, nous n’avons plus à nous faire de soucis pour le présent ni d’avoir peur du futur.

Premier entraînement : Protection de la vie

Conscient(e) de la souffrance provoquée par la destruction de la vie, je suis déterminé(e) à cultiver ma compréhension de l’Inter-Être et ma compassion, afin d’apprendre comment protéger la vie des personnes, des animaux, des plantes et des minéraux. Je m’engage à ne pas tuer, à ne pas laisser tuer et à ne soutenir aucun acte meurtrier dans le monde, dans mes pensées ou dans ma façon de vivre. Je comprends que toute violence causée notamment par le fanatisme, la haine, l’avidité, la peur, a son origine dans une vue dualiste et discriminante. Je m’entraînerai à tout regarder avec ouverture, sans discrimination ni attachement à aucune vue, ni à aucune idéologie, pour oeuvrer à transformer la violence et le dogmatisme qui demeurent en moi et dans le monde.

Second entraînement : Bonheur véritable

Conscient(e) de la souffrance provoquée par le vol, l’oppression, l’exploitation et l’injustice sociale, je suis déterminé(e) à pratiquer la générosité dans mes pensées, dans mes paroles et dans mes actions de la vie quotidienne. Je partagerai mon temps, mon énergie et mes ressources matérielles avec ceux qui en ont besoin. Je m’engage à ne rien m’approprier qui ne m’appartienne. Je m’entraînerai à regarder profondément afin de voir que le bonheur et la souffrance d’autrui sont étroitement liés à mon propre bonheur et à ma propre souffrance. Je comprends que le bonheur véritable est impossible sans compréhension et amour, et que la recherche du bonheur dans l’argent, la renommée, le pouvoir ou le plaisir sensuel génère beaucoup de souffrance et de désespoir.
J’approfondirai ma compréhension du bonheur véritable qui dépend plus de ma façon de penser que de conditions extérieures. Je peux vivre heureux(se) ici et maintenant lorsque je suis capable de m’établir dans le moment présent, en me contentant de peu, et en reconnaissant les nombreuses conditions de bonheur déjà disponibles en moi et autour de moi. Conscient de cela, je suis déterminé(e) à choisir des moyens d’existence justes afin de réduire la souffrance, de cesser de contribuer au changement climatique, et de guérir et protéger notre précieuse planète.

Troisième entraînement : Amour véritable

Conscient·e de la souffrance provoquée par une conduite sexuelle irresponsable, je suis déterminé·e à développer mon sens de la responsabilité et à apprendre à protéger l’intégrité et la sécurité de chaque individu, des couples, des familles et de la société. Je sais que le désir sexuel et l’amour sont deux choses distinctes, et que des relations sexuelles irresponsables, motivées par l’avidité, causent toujours de la souffrance de part et d’autre. Je m’engage à ne pas avoir de relation sexuelle sans amour véritable ni engagement profond et durable. Je suis déterminé.e à me tourner vers les membres de ma famille, mes ami·e·s et la sangha auprès desquels je trouve soutien et confiance pour nourrir l’intégrité de ma relation. Je ferai tout mon possible pour protéger les enfants des abus sexuels et pour empêcher les couples et les familles de se désunir par suite de comportements sexuels irresponsables. Sachant que le corps et l’esprit ne font qu’un, je m’engage à apprendre les moyens appropriés pour gérer mon énergie sexuelle et à cultiver les quatre fondements de l’amour véritable – la bonté aimante, la compassion, la joie et la non-discrimination – pour mon propre bonheur et le bonheur d’autrui. Conscient.e de la diversité de l’expérience humaine, je m’engage à ne faire preuve d’aucune discrimination envers les identités de genre et les orientations sexuelles. En pratiquant l’amour véritable, je m’assure une continuation heureuse dans l’avenir.

Quatrième entraînement : Parole aimante et écoute profonde

Conscient(e) de la souffrance provoquée par des paroles irréfléchies et par l’incapacité à écouter autrui, je suis déterminé(e) à apprendre à parler à tous avec amour et à développer une écoute profonde afin de soulager la souffrance et d’apporter réconciliation et paix entre moi-même et autrui, entre les groupes ethniques et religieux, et entre les nations. Sachant que la parole peut être source de bonheur comme de souffrance, je m’engage à apprendre à parler avec sincérité, en employant des mots qui inspirent à chacun la confiance en soi, qui nourrissent la joie et l’espoir, et qui oeuvrent à l’harmonie et à la compréhension mutuelle. Je suis déterminé(e) à ne rien dire lorsque je suis en colère. Je m’entraînerai à respirer et à marcher alors en pleine conscience, afin de reconnaître cette colère et de regarder profondément ses racines, tout particulièrement dans mes perceptions erronées et dans le manque de compréhension de ma propre souffrance et de celle de la personne contre laquelle je suis en colère. Je m’entraînerai à dire la vérité et à écouter profondément, de manière à réduire la souffrance, chez les autres et en moi-même, et à trouver des solutions aux situations difficiles. Je suis déterminé(e) à ne répandre aucune information dont je ne suis pas certain(e) et à ne rien dire qui puisse entraîner division, discorde, ou rupture au sein d’une famille ou d’une communauté. Je m’engage à pratiquer la diligence juste afin de cultiver ma compréhension, mon amour, mon bonheur et ma tolérance, et de transformer jour après jour les semences de violence, de haine et de peur qui demeurent en moi.

Cinquième entraînement : Transformation et guérison

Conscient(e) de la souffrance provoquée par une consommation irréfléchie, je suis déterminé(e) à apprendre à nourrir sainement et à transformer mon corps et mon esprit, en entretenant une bonne santé physique et mentale par ma pratique de la pleine conscience lorsque je mange, bois ou consomme. Afin de ne pas m’intoxiquer, je m’entraînerai à observer profondément ma consommation des quatre sortes de nourritures : les aliments comestibles, les impressions sensorielles, la volition et la conscience. Je m’engage à ne pas faire usage d’alcool, ni d’aucune forme de drogue et à ne consommer aucun produit contenant des toxines comme certains sites Internet, jeux, films, émissions de télévision, livres, magazines, ou encore certaines conversations. Je m’entraînerai régulièrement à revenir au moment présent pour rester en contact avec les éléments nourrissants et porteurs de guérison qui sont en moi et autour de moi, et à ne pas me laisser emporter par des regrets et des peines quant au passé, ou par des soucis et des peurs concernant le futur. Je suis déterminé(e) à ne pas utiliser la consommation comme un moyen de fuir la souffrance, la solitude et l’anxiété. Je m’entraînerai à regarder profondément dans la nature de l’interdépendance de toute chose, afin de consommer de manière à nourrir la joie et la paix, tant dans mon corps et ma conscience, que dans le corps et la conscience collective de la société et de la planète.

Thầy đã về

 

Huế năm nay ít mưa. Dù vậy, vẫn có những ngày bầu trời giăng đầy mây, không một chút nắng và những cơn mưa kéo dài từ sáng đến tối.

Từ hôm Thầy trở về Từ Hiếu vào ngày 28.10.2018, có ba hay bốn ngày trời mưa và gió se lạnh. Đó là những ngày Thầy không thể đi dạo quanh khuôn viên Tổ đình. Những ngày còn lại, hầu như ngày nào Thầy cũng dạo thăm nhiều không gian khác nhau trong chùa.

 

 

Hôm qua, ngày 12.11, là ngày giỗ Sư Tổ Tánh Thiên Nhất Định, khai sơn Tổ đình Từ Hiếu. Khi âm thanh tán tụng trầm hùng theo nghi lễ truyền thống Phật giáo Huế trên ngôi bảo điện còn đang vang vọng thì Thầy ra tham dự buổi giỗ Tổ. Thị giả chúng con đưa Thầy đi từ thất Lắng Nghe, dọc theo thiền đường Trăng Rằm và xuống tịnh thất nhỏ bên hông chánh điện, nơi Sư cố Thanh Quý Chân Thật ngày xưa từng ở. Thầy chăm chú nhìn từng góc nhỏ trong liêu với ánh mắt tinh tường và cảm động. Thầy đến bên cạnh chiếc giường cũ kỹ và đơn sơn mà Sư Cố thường nghỉ ngơi. Mỗi ánh mắt và mỗi cử chỉ nơi bàn tay Thầy khiến cho chúng con có cảm giác Thầy đang có mặt và tiếp xúc được với nguồn năng lượng tâm linh mà Sư Cố đã trao truyền. Mỗi cái gật đầu của Thầy giúp chúng con an trú trong dấu ấn Đã về đã tới.

Thầy chỉ cho chúng con tấm hình của Sư Cố được thờ giữa thiền thất. Bức chân dung này, mấy mươi năm trước, lúc Thầy còn là một xuất sĩ trẻ, Thầy đã cúng dường Sư Cố trong một lần từ Sài Gòn về lại chùa Tổ. Sư Cố rất thích. Ngày Sư Cố viên tịch, Thầy đang ở nước ngoài không về được. Sư thúc Chí Viên, đệ tử Sư Cố và là sư em của Thầy, trong những lúc chúng con ngồi hầu chuyện, vẫn thường kể cho chúng con nghe về tình thương Sư Cố dành cho Thầy:

“Trước đây, lúc Thầy rời chùa Từ Hiếu, Thầy thưa với Sư Cố rằng: “Con đi rồi con sẽ trở về“. Nhưng kể từ khi thầy Nhất Hạnh đi cho đến lúc được về lại Từ Hiếu, Sư Cố đã đi trước rồi. Năm 2005, khi thầy Nhất Hạnh về Việt Nam, tôi hy vọng Thầy sẽ về Tổ đình. Đến bây giờ, Thầy thật sự đã về rồi, đã thật sự trở về. Lúc thầy Nhất Hạnh đi xa, Sư Cố thường hỏi thị giả: “Thầy (Nhất Hạnh) về chưa?” Có khi Sư Cố chống gậy đứng nhìn về khung cảnh trước mắt, và hỏi thị giả đang đứng hầu sau lưng mình: “Thầy (Nhất Hạnh) về chưa?”  Sư Cố luôn luôn nhớ đến người học trò mà Sư Cố rất thương. Bây giờ Thầy trở về, đó là một hạnh phúc cho Tổ đình, cho con cháu trong Tổ đình. Đó là một hạnh phúc cho đất nước Việt Nam. Thầy đã thưa với Sư Cố khi ra đi: “Con đi rồi con sẽ trở về“. Đi vì trách nhiệm phụng sự Tam Bảo thì không hẹn ngày về được. Thầy về Việt Nam, Thầy về cội nguồn Tổ đình Từ Hiếu, nhưng hình bóng của Thầy vẫn còn khắp năm châu.

Trước đây, tôi không biết trả lời thế nào mỗi lần Sư Cố hỏi: “Thầy về chưa?” Bây giờ thì Thầy đã trở về. Hôm nay chúng ta lạy Tổ, chúng ta có thể thưa với liệt vị Tổ sư tiền bối rằng: “Thầy Nhất Hạnh đã về.”

Sư thúc Chí Thắng, đệ tử Sư Cố và là sư em của Thầy, trong lúc đứng chiêm ngưỡng bức chân dung đã thưa với Thầy rằng: “Đây là bức ảnh ngày xưa Thầy mang từ Sài Gòn ra cúng dường Sư Cố. Mấy năm trước bức chân dung có vài chỗ hư nên đã thỉnh xuống để chỉnh sửa lại những chỗ hư đó.” Nghe vậy, Thầy mỉm cười, gật đầu nhiều lần rất hoan hỷ.

 

Thầy niệm hương trước bàn thờ trong thất Sư Cố. Chúng con nhớ Thầy thường dạy bài kệ “Năng lễ, sở lễ tánh không tịch” (Người lạy và  đối tượng được lễ lạy vốn vắng lặng, vốn không ngoài nhau.) Bên cạnh Thầy có sư thúc Chí Viên và sư thúc Chí Thắng, sư bà Lưu Phong, và nhiều vị Tôn túc khác. Nhìn Thầy, trong lòng chúng con như nghe lời dạy mà Thầy đã dạy không biết bao nhiêu lần: “Không có gì quý hơn tình huynh đệ”.

 

Sau đó, Thầy đã đến trước ba án thờ Tổ, niệm hương nơi mỗi án thờ. Thầy đến trước chánh điện, niệm hương trước bàn thờ Bụt. Thầy niệm hương nơi đây lâu nhất. Thầy nhìn đức Bụt, nhìn không gian ngôi chánh điện, nhìn bức chữ Hán “Từ Hiếu tự”. Đây là nơi Thầy đã có mặt với rất nhiều những thời khoá tụng kinh của chùa lúc còn là một chú điệu nhỏ. Chư tôn đức Tăng Ni và các vị cư sĩ có mặt rất đông và rất cảm động trước hình ảnh Thầy đã thật sự trở về. Nhiều vị đã bật khóc. Những kỷ niệm sâu sắc trong khoảng thời gian Thầy tu học tại Từ Hiếu hồi đó đã được Thầy ghi lại trong tác phẩm “Tình người”. Đó là khoảng thời gian Sư cố Thanh Quý còn đó với những lời dạy qua thân giáo của Sư Cố mà Thầy đã tiếp nhận được và mang theo trong suốt sự nghiệp xuất sĩ của mình.

Thầy ra khoảng sân trước chánh điện, để vài phút thưởng thức không gian trước mắt với nhiều cây xanh, có nắng ấm, có hồ bán nguyệt và cổng tam quan thấp thoáng sau rừng cây. Thầy còn ra dấu cho thị giả quay xe lăn lại để Thầy nhìn ngắm toàn bộ ngôi chánh điện từ bên ngoài trước khi Thầy trở về thất Lắng Nghe nghỉ ngơi. Chư  vị Tôn túc Tăng Ni và cư sĩ rất hạnh phúc được gặp, đảnh lễ và thăm Thầy trực tiếp như vậy. Chúng con rất biết ơn sự có mặt của đại chúng. Có những ngày mưa Thầy không ra ngoài được, đại chúng vẫn chờ đợi trong tình thương và niềm trân quý. Từng nhóm nhỏ ngồi bên nhau nơi khu vực cạnh tháp chuông, bên ngoài khu vực nội viện, trên những con đường trải sỏi nhỏ, bên tháp Tổ, hoặc bên hồ bán nguyệt, hoặc bên bờ hồ Sao Hôm…, mong rằng Thầy có thể đi dạo để đại chúng có dịp đảnh lễ hầu thăm và thực tập thiền hành cùng Thầy. Chúng con rất cảm động trước tấm lòng của đại chúng.

 

Trước và sau ngày giỗ Tổ, thời tiết rất đẹp, Thầy đã dạo quanh chùa Từ Hiếu nhiều lần trong những khoảng thời gian khác nhau. Thầy vào thăm liêu Sư Cố nhiều lần, lần nào cũng chăm chú cảm động. Nơi này, Thầy từng kể: “Vào giờ trưa, Sư Ông ưa có một bình trà như thế trên án thư. Người thường rót và ban cho sư chú một chén nhỏ, sau khi đã nhắp một lần vào chén của người. Chú kính cẩn đứng bên để hầu trà, và cũng được uống trà với Sư Ông. Đây là những giờ phút hạnh phúc lớn của cuộc đời một người đệ tử.” (Trích từ tác phẩm “Con nghé nhỏ đuổi chạy mặt trời” – Sư Ông Làng Mai).

Thầy thăm căn phòng nơi ngày xưa Thầy đã ở, thăm cây khế già trăm tuổi, thăm hồ bán nguyệt, thăm tháp chuông, thăm cổng tam quan, hoặc ghé thăm ni xá Diệu Trạm, thăm Lạc nghĩa đường, thăm Lăng viện, thăm từng gốc cây, từng bảo tháp, chiếc giếng cổ hay gốc bùi già… bằng tất cả sự chú tâm và tinh tường. Nơi đâu cũng ghi dấu thâm sâu cho lần trở về này.

 

GHI CHÉP CỦA BAN THỊ GIẢ