Format: Default

1. Con mong muốn khám phá sâu hơn về thế giới Thiền để chiêm nghiệm sâu sắc hơn về thế giới mà Bụt khám phá. Con có đọc sách, tuy nhiên con cũng không biết là những phương pháp của mình có đúng không. Vì đôi khi con cảm thấy nhức đầu và khó chịu khi đi ngược lại những thói quen và ham muốn của tâm mình.

2. Một trong những khó khăn và trăn trở lớn nhất của con là đi tìm mục đích sống trong cuộc đời mình, tuy nhiên con cũng không rõ và không ngừng tìm kiếm những mục đích ấy. Vậy có cách nào để giúp mình có thể tìm kiếm được lý tưởng, ước mơ trong cuộc sống và làm sao biết nó thật sự là ước mơ dành cho mình. Làm sao để có thể vượt lên trên những quy tắc xã hội để sống vì lý tưởng đó? Ví dụ con muốn mở rộng trái tim mình để tìm kiếm và đón nhận những cơ hội mới, nhân duyên mới, con muốn nghỉ làm để tham gia vào các tổ chức NGO với vai trò là facilitator cho các chương trình đối thoại học tập. Nhưng con lại không muốn bị phụ thuộc tài chính vào cha mẹ đồng thời không muốn ra đi khi công ty đang trong tình trạng khó khăn và thiếu người.

3. Gần đây, con nhận ra rằng mình rất dễ nóng giận, con đòi hỏi người khác cũng phải làm việc hết lòng như con. Đòi hỏi và dễ nóng giận vốn không phải là bản tính của con trước đây.

Thầy Pháp Thiên xin chia sẻ:

Bạn thân mến!
Càng có nhiều người trẻ biết trăn trở cho đời sống tương lai của chính mình, đặc biệt là đời sống tâm linh thì xã hội của chúng ta sẽ càng có thêm nhiều người trẻ biết sống có mục đích, có lý tưởng cao đẹp. Thật sự, điều này khiến mình rất vui; vì mình cũng đã từng trải qua những trăn trở như những gì bạn đang trăn trở ở hiện tại. Xin cho phép nói lời cảm ơn đến bạn.

Bạn mến!  Nền tảng cho sự lựa chọn mục đích sống, lý tưởng sống hay cách nhìn về cuộc sống được tạo nên từ môi trường sống (văn hóa, kinh tế, xã hội, gia đình, học đường,…) –nơi chúng ta sinh ra và trưởng thành. Do vậy, những người sống trong những môi trường khác nhau rất khó có sự tương đồng đối với những cái nhìn về cuộc sống, lý tưởng sống. Cho dù có hơi dị biệt, nhưng tất cả đều dựa trên những chuẩn mực đạo đức của môi trường đang sống. Để xác định rõ, đâu là mơ ước sống, đâu là lý tưởng sống thì rất khó. Chỉ có bản thân đối tượng mới biết được, đâu là những điều mình đang cần, đang mong muốn. Bởi vì yếu tố hứng thú rất cần cho những bước khởi đầu trên con đường thực hiện mục đích sống, lý tưởng sống của chính mình. Tuy nhiên, tất cả những lý tưởng cao đẹp đều hướng đến việc hoàn thiện bản thân, phục vụ cho lợi ích cộng đồng, và dung hòa được giữa lợi ích, niềm vui, niềm hạnh phúc của cá nhân và cộng đồng.

Trong tất cả những lý tưởng sống đẹp, mục đích sống đẹp, chưa thể đánh giá cái nào hơn cái nào, chỉ có những hành động cụ thể khi thực hiện những mục đích, những lý tưởng ấy mới nói lên được phần nào giá trị của nó. Hay nói cách khác, cách chọn lựa hướng đi cũng quan trọng, nhưng cách thực hiện những chọn lựa ấy còn quan trọng hơn gấp bội phần. Ví dụ, ta thử so sánh giữa nghề giáo viên và nghề thợ rèn. Có ai dám khẳng định nghề giáo viên có giá trị hơn nghề thợ rèn? Nếu những người thực hiện những nghề nghiệp ấy thể hiện được lương tâm nghề nghiệp đến mức độ cao nhất (hết lòng) thì giá trị của các nghề ấy có khác chi nhau. Điều quan trọng không ở chỗ hình thức của nghề nghiệp mà là lợi ích, niềm vui, niềm hạnh phúc mình đã mang lại cho chính mình và những người xung quanh trong khi thực hiện những nghề nghiệp ấy. Theo mình nghĩ, sự chọn lựa: vẫn tiếp tục công việc cũ hay chọn một công việc mới mà bạn cho là có ý nghĩa hơn là tùy ở bạn. Tuy nhiên, bạn cần thử nhìn lại, với công việc cũ, mình đã làm hết lòng với nó chưa, có cố gắng để tìm ra cách hay nhất, phù hợp nhất để tận dụng nó nhằm phục vụ cho việc thực hiện lý tưởng của chính mình chưa?

Chúng ta cần nên tập buông bỏ đi nhận thức: nghề này mang lại nhiều lợi ích hơn nghề kia. Nói như vậy, không có nghĩa là mình không có quyền được lựa chọn những công việc mà nó có khả năng mang lại cho ta nhiều sự hỗ trợ nhất để thực hiện chí hướng của mình. Như vậy, lý tưởng chính là điều mà khi thực hiện nó thì giá trị của một con người được khẳng định thêm, cuộc sống đối với họ có ý nghĩa hơn, sự hưng phấn, nhiệt huyết phục vụ trong họ ngày càng được vun bồi. Và họ được khẳng định trong mắt mọi người cũng chính từ những điều này. Vậy thì chúng ta có cần phải cố gắng vượt qua những nguyên tắc xã hội để sống với lý tưởng không? Chỉ cần sống, và thực sự sống thì những hành động của bạn sẽ chứng minh cho bạn tất cả.

Bạn mến! Đạo Bụt có mặt, vì cuộc sống có khổ đau. Nếu không có khổ đau trong cuộc sống thì đạo Bụt sẽ không có mặt. Do vậy, đạo Bụt cần luôn luôn thay đổi để thích ứng với thực trạng của cuộc sống. Nó phải là một thực thể sống sinh động mà không phải là một pho tượng cổ. Đã đến lúc, chúng ta cần phải phục hồi lại cái nhìn đúng đắn này về đạo Bụt. Đạo Bụt giúp ta những phương pháp chuyển hóa khổ đau, phục hồi lại hạnh phúc trong cuộc sống. Và những phương pháp này rất cụ thể, rõ ràng và khoa học. Chúng ta có thể áp dụng nó vào đời sống hằng ngày của mình. Và nếu ta học và thực tập theo những phương pháp của Bụt dạy mà ngày càng cảm thấy tâm hồn mình rộng mở, sự hiểu biết ngày càng lớn, sự chấp nhận, tha thứ và thương yêu ngày càng lớn,…thì sự học hỏi và thực tập của bạn đúng.

Còn nếu ngược lại thì mình cần phải xét lại cách học, cách thực tập của chính mình. Lý thuyết luôn luôn phải đi đôi với thực hành, và sự thực hành sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn về lý thuyết đã từng được học. Mỗi giây phút của bạn là cơ hội để bạn chiêm nghiệm và thể nghiệm những gì đã được học. Đây là một trong những nguyên tắc thực tập của đạo Bụt. Còn nếu đợi đến lúc vấp phải hoàn cảnh khó khăn mới đem một mớ lý thuyết đã được học ra áp dụng thì cũng vô ích, chẳng giúp được gì. Điều này cũng giống như một cầu thủ bóng đá chỉ được học cách chơi bóng trên mặt lý thuyết mà chẳng bao giờ được thực tập trên sân cỏ thì làm sao có thể chơi hay, chơi đúng trong các trận đấu chính thức được.

Để thay đổi một thói quen cần đòi hỏi yếu tố thời gian, sự kiên trì và không được vội vàng. Bởi vì những thói quen, những ham muốn cần được chuyển hóa ở trong ta đã có mặt từ lâu rồi (những thói quen này có thể do chúng ta huân tập trong đời sống hằng ngày hoặc do ông bà tổ tiên ta truyền lại), một sớm một chiều khó có thể thay đổi chúng được. Do vậy, việc xuất hiện trong tâm bạn những phản ứng khi bạn tiếp xúc với những điều mới có vẻ đi ngược với những thói quen của bạn là một chuyện bình thường. Với thời gian, sự chiêm nghiệm và thực tập sẽ giúp bạn chấp nhận dần những điều mà ban đầu tưởng chừng như không thể chấp nhận được.

Bạn mến! Cái giận có mặt ở trong bất kỳ ai, chỉ khác nhau là nó biểu hiện mạnh hay yếu mà thôi. Những người tu theo đạo Bụt cũng có giận, nhưng họ có phương pháp để chuyển hóa chúng. Bạn không nên quá tự trách mình; bởi vì đó là điều tự nhiên của một con người. Mình thiết nghĩ, nếu bạn biết được phương pháp thực tập đối với cái giận thì bạn cũng có thể chuyển hóa được chúng. Bụt có dạy, chủng tử giận (hạt giống giận) có mặt trong tất cả mọi người. Nhưng tại sao có người giận rất nhiều và giận rất thường xuyên, còn có người thì lại rất ít giận? Những người giận nhiều và giận thường xuyên là những người có thể chưa biết cách bảo hộ tâm mình trong đời sống hằng ngày.

Có thể ban đầu, hạt giống giận trong mình cũng rất nhỏ như những người khác, nhưng những va chạm trong cuộc sống đã vô tình nuôi lớn dần hạt giống giận ấy. Những va chạm này có thể rất nhỏ, có thể chỉ đủ làm mình hơi khó chịu một chút thôi và mình có thể vượt qua được một cách dễ dàng. Nhưng nếu không biết cách xử lý thì những cái tưởng chừng như nhỏ nhặt đó không mất đi mà lâu ngày chúng kết tụ lại thành khối lớn trong tâm – nhiều cái nhỏ góp lại chắc chắn sẽ thành cái lớn phải không? Khi hạt giống giận đủ lớn trong tâm thì nó sẽ khiến mình giận nhiều, giận thường xuyên, và không còn tự chủ được nữa. Nếu bạn thấy được như vậy thì bạn của bạn cũng chỉ là một trong những điều kiện gây nên cái giận của bạn chứ không phải là 100% nguyên nhân gây ra cái giận của bạn. Bạn thấy đó, một bó đũa khó bẻ hơn là từng chiếc đũa, phải không? Mình sẽ chia sẻ với bạn hai phương pháp rất đơn giản nhưng rất hiệu quả trong việc chuyển hóa cơn giận:

1. Phương pháp thở:

Nếu trong bạn đang có năng lượng của sự bực tức, giận dữ phát khởi, điều đầu tiên cần làm là ngưng mọi lời nói, mọi hành động (vì nói hay hành động lúc này sẽ gây thêm đỗ vỡ mà không mang lại lợi ích gì cho mình và cho đối tượng) và lập tức đưa sự chú ý của mình đến hơi thở đang vào, đang ra. Bạn có thể thực tập theo bài tập sau:

“Thở vào, tôi đưa sự chú ý của mình đến hơi thở đang đi vào. Thở ra, tôi đưa sự chú ý của mình đến hơi thở đang đi ra”.

Sau khi thực tập bài tập trên trong vòng 6 -7 hơi thở, sự giận dữ hơi lắng xuống, bạn có thể chuyển sang thực tập theo bài tập thứ hai: “Thở vào, tôi biết rằng, tôi đang giận. Thở ra, tôi mỉm cười với cái giận ấy”. Bài tập thứ hai là một bài tập nhận diện cơn giận. Sự thực tập của mình trong lúc này, đơn thuần chỉ là sự nhận diện cơn giận và có mặt với cơn giận mà không cần phải làm bất cứ một điều gì.

Ngày xưa, khi có giận, mình có khuynh hướng hoặc đè nén, hoặc cố quên, hoặc đẩy nó ra. Nhưng vô ích, điều này chỉ khiến cơn giận bùng phát mạnh mẽ hơn mà thôi. Nếu mỗi lần bạn thành công trong việc nhận diện, có mặt và chấp nhận cơn giận thì hạt giống giận trong bạn sẽ bị yếu đi một phần. Nhiều lần thành công trong sự thực tập thì hạt giống ấy không còn đủ sức công phá bạn nữa.
2. Phương pháp thiền hành:

Trong khuôn khổ câu hỏi, mình chỉ xin phép chia sẻ một phần nhỏ trong phương pháp thiền hành. Nếu biết mình đang giận, hãy tìm một nơi yên tĩnh có thể đi bộ được và thực tập theo những chỉ dẫn sau:

Bước rất chậm, hai vai buông thư, đầu buông thư. Thở vào, mình bước chậm ba bước. Thở ra, mình bước chậm ba bước. Lúc thực tập, mình tập trung hết sự chú ý đến hơi thở và bước chân, ngoài ra không nên chú ý đến những chuyện khác.  Và bạn có thể tự điều chỉnh số bước chân ứng với hơi thở vào và ra cho phù hợp với độ dài ngắn của hơi thở của chính bạn. Điều chỉnh như thế nào để khi thực tập bạn cảm thấy thỏa mái nhất. Hoặc nếu cảm thấy hơi khó khăn khi thực tập sự phối hợp giữa hơi thở và bước chân (như đã vừa trình bày) thì mình chỉ cần thực tập bước chậm và đưa sự chú tâm của mình đến sự tiếp xúc giữa lòng bàn chân và mặt đất trên mỗi bước chân trong suốt quá trình thực tập. Chính sự chú tâm này sẽ giúp đưa mình quay về với giây phút hiện, và buông bỏ được thế giới của sự giận hờn.

Bạn mến! Mình đã chia sẻ với bạn hai phương pháp giúp chuyển hóa cơn giận. Hai phương pháp này phải được thực tập thường xuyên trong đời sống hằng ngày (dù lúc không có giận) thì khi có cơn giận, hai phương pháp này mới có hiệu nghiệm. Nếu đợi đến khi có giận mới mang ra thực tập thì thất bại là cái chắc.

Hỏi: Từ lúc nhỏ con rất tự hào về gia đình nhưng giờ con không hiểu tại sao bố con lại trở nên đổ đốn sinh ra rượu chè. Con không biết dùng lời lẽ nào có thể khuyên bố. Mỗi ngày bố con say sỉn. Bố không chỉ say không mà còn chửi bới làng xóm làm cho làng xóm ngày càng xa cách với gia đình con.  Mẹ của con đã làm lụng vất vả khi  về nhà đã mệt mà còn phải nghe những lời mắng nhiếc của bố. Mỗi lần con về nhà con thấy tình cảnh như thế con rất buồn mà thương mẹ.

Nhiều lần con muốn tâm sự, thực sự với bố nhưng con không thể nào gần gũi với bố quá lâu. Hơn nữa,con còn điều về chính bản thân con, con không biết giờ con cần gì ở chính mình con luôn tự ti mặc cảm. Con thấy cái tôi trong con quá lớn . Con đã từng nghe các bài giảng ở các chùa nhưng dường như nó không giúp con được mấy.  Con kính xin Thầy cho con 2 lời khuyen. Làm thế nào để bố  và con có thể hiểu nhau hơn và làm thế nào con có thể thoát khỏi cái tôi quá lớn của mình?.

Trả lời:

Em quý mến!

Đọc thư em xong là chị muốn trả lời ngay, chị rất hiểu và cảm thông hoàn cảnh đang là của em. Bởi vì khi nằm trong hoàn cảnh ấy, thì tâm tư cứ bứt rứt khó chịu, đầu óc thì bận rộn bởi  những suy nghĩ, nhưng càng suy nghĩ thì hoàn cảnh thực tại của em càng thêm rối rắm.   Không biết  em đã từng bỏ thời gian ra để suy nghĩ, để nghiền ngẫm vấn đề của bố em chưa? Nhưng để đi qua vấn đề này trước hết em cùng chị thực tập dừng lại một chút đã nhé.

Em có thể đặt hai bàn tay lên bụng và cảm nhận sự phồng xẹp của bụng.

Khi thở vào bụng em phồng lên — khi thở ra bụng em xẹp xuống.

Em thở như thế ba lần,( Vào bụng  phồng lên-  Ra bụng xẹp xuống) em phải đi theo hơi thở vào và hơi thở ra để  cảm nhận sự phồng xẹp của bụng qua hai bàn tay của mình nhé! Mỗi khi chị thở sâu như thế, là lúc chị biết thương mình nhất, hay là lúc chị trở về chăm sóc cho thân tâm, mỗi khi thân khỏe thì tâm cũng nhẹ ( thân cũng là tâm và tâm cũng là thân). Và mọi suy nghĩ cũng dừng lại và thư giãn theo nhịp thở. Khi tâm khỏe nhẹ thì mình nhìn vấn đề rõ ràng hơn, khả năng chấp nhận của mình cũng cao hơn, tình thương và sự hiểu biết  lại có mặt.

Những khi tâm em thanh thản thì em nên nhìn  vấn đề của bố em, em tập đặt vấn đề. Tại sao?  Và tìm hiểu nguyên nhân nào đưa bố đến sự thay đổi như thế. Ví dụ: Bố em là người đang bất mãn bởi công sở làm việc, bất mãn bạn bè, vấn đề kinh tế của gia đình hay do chơi với bạn xấu rồi tiêm nhiễm… Em có thể liệt kê ra tất cả những nguyên nhân mà em thấy, nếu được em cũng có thể hỏi mẹ và mẹ sẽ giúp em. Chỉ cần viết xuống và thấy những nguyên nhân là em đã thấy thương bố rồi.

Khi mình thương một ai đó thì mình sẽ bất chấp hoàn cảnh. Dù người đó có ra sao, thì mình cũng sẽ tìm cách giúp người ấy vượt qua những khó khăn đang là và cải thiện lại đời sống bế tắc của người ấy. Nếu như em không tìm thấy được nguyên nhân và không chấp nhận nguyên nhân thì em thử nghĩ: nếu bây giờ bố em mất đi em có đau khổ không?

Đó là cách mà chị thường áp dụng mỗi khi có vấn đề lớn với ai,  khi ấy chị sẽ dễ tha thứ, bao dung và chấp nhận. Chị rất hiểu và cảm thông với em về việc khó đến và không nói chuyện lâu được với bố. Bởi vì ai cũng thích gần những người vui vẻ tươi mát dễ thương hơn là một người say xỉn, chưởi mắng và khó chịu. Nhưng mình phải làm thôi em à, (vì bố mình là mình). Bố em khổ thì em cũng khổ, mẹ và cả gia đình đều khổ.

Khi có dịp thuận lợi em nên lân mẫn kề cận, quan tâm chăm sóc  hỏi han và kể chuyện  của em cho bố nghe. Chị nghĩ bố em sẽ vui lắm, thực ra thì bố em là người rất cô đơn không thể chia sẻ được nổi lòng của mình cho ai hết nên mới lâm vào hoàn cảnh rượu chè, hay có nhiều nổi bức xúc mà sinh ra chưởi bới làng xóm hay mẹ em …Một người như thế thật là đáng thương em ạ!

Bố em rất cần tình thương, cần sự quan tâm và lắng nghe, nếu em thực sự muốn giúp bố đi ra những bế tắc này thì em phải cố gắng thực tập thôi. Em nên hỏi thăm bố, lắng nghe được những tâm sự của bố thì bố em cảm được có người hiểu  mình thương mình. Chỉ cần hiểu thôi là bao nhiêu tình trạng khó khăn bế tắc được giải quyết.

Cuộc sống vốn có nhiều khổ đau nhưng cũng không ít sự mầu nhiệm, em chỉ cần nhận diện và công nhận những điểm đẹp, điểm hay nơi bố em, những điểm mà  bố đã làm cho em và gia đình. Em chỉ nói như thế thôi là bố em đã có thể nở ra như một bông hoa rồi.Vì ngày trước em rất tự hào về gia đình, thì  bố em đã có một thời sống rất đẹp. Em chỉ cần tưới tẩm lại hạt giống đẹp đẽ ấy nơi bố, để bố có thể nhận ra ngày trước mình đã sống hữu ích như thế nào, và hiểu được sao ngày nay mình lại thay đổi nhiều như thế.  Chỉ cần làm chừng ấy việc thôi là em đã thay đổi được bố em rồi.

Em à, nếu em muốn  thành công thì trước tiên em phải trở về làm mới người bố trong em trước. Mỗi khi người bố trong em có sự hài hòa, mỗi khi nhắc về bố là em thấy thương thôi mà không có một phản ứng nào thì lúc ấy em nói chuyện với người bố bên ngoài dễ dàng hơn.

Em cần có thời gian chuẩn bị và thực tập trước nhiều lần thì sự thành công sẽ cao hơn. Như em tập làm lắng dịu tâm hành, bằng cách :Trở về theo dỏi hơi thở, chỉ thở thôi thì tự động dừng được sự suy nghĩ, em cũng có thể để tâm ý vào mỗi bước chân của mình, em tập chỉ để ý đến sự chuyển động lên xuống của hai chân thôi. Mỗi bước chân như hôn vào đất mẹ, để đất mẹ truyền thêm năng lượng thương yêu cho em. Những bước chân tỉnh thức ấy được gọi là thiền hành em có thể tham khảo thêm trong tàng kinh các. Vậy tới đây chị cũng đã trả lời được cho em rằng, muốn hai bố con hiểu nhau hơn thì em phải hiểu được em hơn.

Còn cái tôi quá lớn kia cũng do sự mặc cảm, tự ti, sự tự hào của em hay bị bệnh sĩ diện, mình thường có thói quen: Xấu thì che tốt thì khoe. Và ít sống thực được với chính mình.

Khi nghe em chia sẻ  về cái tôi quá lớn ấy, thì nó cũng là một tâm hành và chị cũng từng có những tâm hành như thế, mình không muốn ai biết về gia cảnh khó khăn của mình,  mình chỉ thích nói: tôi có một người cha rất tuyệt vời, cha em là  giám đốc, mẹ em là bác sĩ…

Mình quên đi những cái đẹp rất giản dị, bình dân mà vô cùng quý giá. Như mỗi sáng mẹ đi ra đồng, ba em làm thợ mộc, mẹ em đi cấy lúa,… những hình ảnh rất thi ca, rất đẹp mà người nông dân Việt Nam đã làm nên một kho tàng văn thơ vô giá. Điều đó quá dễ thương em nhỉ, vậy mà mọi người lại lãng quên. Trong cuộc sống thì bị chi phối bởi sự  tiêu thụ thiếu chánh niệm, và có nhiều thứ mình mua về mà không bao giờ dùng tới. Có chăng thì chỉ một hai lần… Rồi không gian trong nhà trở thành một cái kho chứa đồ.

Xã hội bây giờ đa phần những người trẻ cho rằng nhưng văn hóa ngày xưa là xa lạ, là quê mùa. Họ nghĩ những thứ đem đến hạnh phúc cho họ là địa vị, tiền tài và sắc dục… nhưng ngược lại những thứ ấy nó mang đến cho nhiều gia đình không ít khổ đau. Có những gia đình ly tán cũng vì mọi người không có mặt cho nhau chỉ lo nghĩ tìm kiếm một chức vị, hay tìm cách hái ra tiền nhanh nhất.Tệ nạn quán xá nhậu nhẹt mở ra khắp nơi… Từ từ rồi nền tảng đạo đức càng ngày càng bị rũ mục, mang đến nhiều tai nạn và khổ đau cho con người. Tình trạng đổ vỡ gia đình ngày càng nhiều. Tuổi trẻ lớn lên mất phương hướng, không biết nương vào đâu để mà tin cậy. Nếu em thấy được những điều như thế thì có gì để cho mình đáng tự hào. Em chỉ cần sống cho có hạnh phúc, biết tha thứ và bao dung đó là những điều kiện thiết yếu, sau là làm việc cho lương thiện, về nhà thì biết thương yêu  giúp đỡ bố mẹ. Làm được như thế là em đã có hướng đi trong cuộc đời rồi. Nhưng tốt nhất em cần có một nhóm bạn cùng thực tập chung để nâng đỡ nhau, hay em tìm tới một tăng thân địa phương mà sinh hoạt để cùng nhau chia sẻ những băn khoăn, những khó khăn mà mình đang gặp phải.

Vậy để vượt qua được những tâm hành ấy em  cần có sự can đảm, dám đối diện với sự thật. Và có lòng tha thứ bao dung với những người có lỗi lầm, bởi vì ai trong cuộc đời mà không một lần lầm lỡ, lên xuống và bức xúc hả em.

Em à! Em còn trẻ lắm, chị tin là em có thể làm được và vượt qua được những chặng đường gồ ghề, những chặng đường ấy sẽ dạy cho em nhiều bài học và nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống. Chúc em thành công.

Quý mến và tin tưởng

chị BBT.

Hỏi: Hiện nay con đi học nhưng học không vô vì có nhiều những khó khăn trong việc truyền thông với gia đình. Năm nay con chỉ mới 15 tuổi, nhưng dường như con đã chịu nhiều gánh nặng của người học sinh……

Thầy Pháp Dụng chia sẻ:

Sự thực tập thiền sẽ dễ dàng hơn cho con nếu con có một gia đình tâm linh yểm trợ. Gia đình tâm linh cũng là một nơi nương tựa quan trọng như gia đình huyến thống vậy. Nhiều người nhờ biết nương tựa gia đình tâm linh mà có thể chuyển hóa dần dần những khó khăn trong tự thân và giúp đỡ được gia đình mình. Ở Hà Nội, con nên liên lạc với chùa Đình Quán để biết thêm sinh hoạt của gia đình tâm linh của con ngoài đó.

Sư Cô Lương Nghiêm chia sẻ:

Đọc câu hỏi của em, chị thấy thông cảm với em nhiều lắm. Có biết bao nhiêu người trẻ như em cũng đang chịu cùng hoàn cảnh đáng thương này. Chắc là em thương ba mẹ em lắm phải không? Chị nghĩ là vậy. Tội em quá. Những khó khăn trong sự truyền thông trong gia đình của em là những gì? Em không thể nói chuyện với ba hay mẹ hay cả hai? Chị cũng tin chắc rằng ba mẹ em đang buồn lắm bởi vì em đang rất buồn, ba mẹ là em và em là ba mẹ của em. Cha mẹ chị cũng không có hạnh phúc khi sống chung . Không có nỗi buồn nào hơn khi phải chứng kiến cảnh song thân của mình không có hạnh phúc với nhau và chị đã làm nhịp cầu cho hai người thông cảm nhau hơn. Chị cố gắng sống thật dễ thương với mọi người và có một cuộc sống lành mạnh chứa đựng nhiều tình thương, sự cảm thông và không đòi hỏi. Và cha mẹ chị đã lắng nghe chị và chuyển hóa rất nhiều. Đó là món quà quý giá nhất đối với chị. Hãy cố gắng sống một cuộc sống có ý nghĩa vì ta không phải sống cho ta và mà còn cho những người thương của ta nữa em à. Em có cảm như vậy không? Sự đổ vỡ giữa hai người là ngoài ý muốn của tất cả mọi người. Khi em cố gắng tự vươn lên để trái tim tràn đầy tình thương và sự kiên nhẫn, một tương lai tốt đẹp thì ba mẹ em sẽ cũng được như vậy.
Nếu em cố gắng tìm hiểu thêm về những nỗi đau của thế hệ trẻ hiện nay trong xã hội thì em sẽ có thêm sức mạnh tinh thần. Sự “chán nản” nếu được tưới tẩm theo ngày tháng sẽ làm cho tinh thần tự lực tự cường của mình càng hao mòn và khô cạn.
Em có đề cập đến “năng lượng bên ngoài” đã lôi kéo em, không cho em tiếp tục sự thực tập. Chỉ vì tâm trí em đang chán nản, đang không biết phải làm gì cho cuộc đời của mình, một cuộc sống không có mục đích rõ ràng. Một công án trong thiền chưa thể giúp em chuyển hóa những khó khăn mà em đang có ngay. Chị sợ rằng em chỉ có thể đè nén những đau khổ của chính mình mà thôi và có ngày chúng sẽ bùng nổ. Thay vào đó em quán chiếu về cuộc đời mình rằng sau này sẽ ra sao nếu em cứ để thả trôi theo ngày tháng, vô vọng hay sao?. Mục đích sống của em là gì? Hãy hỏi chính mình? Mình phải làm gì để ba mẹ vơi bớt nỗi buồn đau? Em còn rất trẻ, còn nhiều cơ hội làm lại từ đầu lắm, đừng bỏ phí nó em nhé. Em vẫn tiếp tục nghe những bài giảng và đọc sách của Sư Ông hàng ngày để tưới tẩm hạt giống thương yêu và hiểu biết trong em. Cuốn sách “Giận” của Sư Ông đã được in ở Việt Nam. Em nên đọc cuốn sách này bởi vì trong đó những lời dạy của Sư Ông em có thể thực tập trong đời sống hàng ngày. “Cuốn Đường Xưa Mây Trắng” cũng là một trong những cuốn sách của Sư Ông. Cuốn này nói về đời sống của Bụt và có những mẩu chuyện mà khi em đọc xong em sẽ không bao giờ quên. Những câu chuyện đó sẽ giúp em nhiều lắm mỗi khi em giận, chán hoặc buồn. Xin em hãy yên lòng vì các chị cũng đang thực tập với em đây. Đó là cách em chứng tỏ em rất quan tâm và thương ba thương mẹ và thương chính mình nữa. Chúc em thành công.

Sư Cô Chân Không chia sẻ:

Con nên đóng các cánh cửa: mắt thấy, tai nghe… để cho có bình an mà nuôi dưỡng thân tâm mình trước nhất. Đóng bằng cách nào? Đi học về con xin phép bố mẹ cho phép con lên phòng con đóng cửa lại để mà học thôi. Nếu mẹ có than thở về bố, nếu bố có nói không dễ thương về mẹ, con xin phép bố mẹ cho phép con không nghe những gì hết. Con nói: mẹ của con, con cũng thương, mà bố của con, con cũng thương. Nếu bố có thấy cái gì hay và đẹp nơi mẹ thì xin bố nói cho con nghe, mẹ cũng thế, cho con biết bố con có những điều gì hay, tài ba làm sao vì sao mà mẹ ưng bố. Còn nếu như nói lời không dễ thương về bố con, về mẹ con cho con nghe thì đau lòng con quá, con xin phép không nghe, không phải con không tin bố hay mẹ nhưng cho phép con giữ hình ảnh đẹp của bố mẹ để con còn học hành được. Con đi học về, nhất định phải đem quà về cho bố hay mẹ. Quà của con là: trước khi vào nhà con đứng thở cho khoẻ cho nhẹ, mặt buông thư, tươi mát ra và bước vào nhà, cười thật tươi: “Thưa mẹ con đi học về ạ. Mẹ cho con hôn lên trán mẹ một cái đi, mẹ cười đi. Mẹ mà cười thì thật là xinh.” Rồi con thưa mẹ có cần con nhặt rau hay dọn chén đặt bàn gì cho buổi cơm gia đình thì con làm giúp mẹ. Xong, con xin phép vào phòng hay ngồi vào góc để học bài. Bố về nhà con cũng cười tươi đi ra để mừng bố. Trong bữa ăn con xin bố mẹ đừng nói chuyện buồn, con sợ uổng công mẹ nấu nướng lắm. Mà con nuốt cũng không vô.
Sau khi “phỏng vấn” mẹ về những tánh tốt của bố (dĩ nhiên mẹ sẽ kể nhiều tội của bố thì con nói xin mẹ khoan, con chưa muốn nghe, con chưa đủ sức nghe) và “phỏng vấn” bố về những tánh tốt của mẹ và con học thuộc lòng thì hôm nào đó sau khi ăn chiều, trước mặt hai người, con nói: Bố ơi, mẹ nói với con là bố hay lắm như vầy này, như vầy này… (con cứ kể những tánh tốt của bố mà mẹ cho con biết) và con cũng làm như vây với mẹ. Rồi con nói : “Tại sao mà con may mắn thế! Con có bố quá tài ba, mẹ quá đáng yêu…” Nói xong con chạy tới ôm bố mà hôn và ôm mẹ mà hôn. Rồi con nói bố ơi bố hôn mẹ đi! Và con nói mẹ ơi, mẹ hôn bố đi! Có thể có phép lạ xảy ra đó con ạ. Gia đình con chưa quen làm thế nhưng con phải tập làm cho được. Đó là hạnh phúc của đời con. Con cố gắng nhé. Có chư Bụt, chư Bồ tát phò hộ cho con. Có quý thầy, quý sư cô Làng Mai theo dõi và gửi năng lượng cho con.

Thầy Pháp Trì chia sẻ:

Việc bạn sợ đi tu bạn sẽ không làm được những việc khác, bạn chưa đi tu thì điều đó không đúng.Ở tại Làng Mai, quý thầy và quý sư cô có đủ mọi ngành nghề. Bác sĩ, kĩ sư, thầy giáo, công nhân, nghị sĩ quốc hội, luật sư… Tất cả quý thầy và quý sư cô này đều không thỏa mãn với ước muốn giúp đời  của mình, đều thấy trong mình còn thiếu một cái gì đó, mặc dù sự hiến tặng của mình cho đời là rất nhiều. Khi chúng ta tìm được con đường xuất gia và thấyrằng đây là con đường mình muốn, thì chúng ta rất là hạnh phúc. Và khi xuất gia rồi, chính lí tưởng sống của mình, chúng ta có thể cống hiến rất nhiều cho đời. Sự hiến tặng này là niềm vui và hạnh phúc nuôi dưỡng đời sống xuất gia của chúng ta. Bạn đừng sợ là khi vào chùa rồi thì mình không làm được những điều hữu ích như lúc mình chưa vào chùa. Mà ngược lại, vào chùa rồi, mình sẽ làm được rất nhiều điều mà mình không thể làm nó nếu mình không có lí tưởng người xuất gia. Khi vào chùa, nếu bạn có niềm vui là bạn đã có thể giúp cho không biết bao nhiêu người. Khi bạn giúp một người nào đó hạnh phúc, thì chính bạn là người hạnh phúc trước nhất. Đây là sự thật!

Cuối cùng mình xin nhắc lại là bạn nên ngồi lại, nhìn sâu vào tâm mình xem hạt giống nào mạnh nhất- muốn đi tu nhiều  hơn hay là muốn đi học nhiều hơn. Nếu hạt giống nào mạnh thì mình gieo hạt giống đó xuống. Còn gia đình thì đừng lo, mình cứ đi theo chí nguyện của mình. Sau khi mình tu thành công thì tự  nhiên sẽ chuyển hóa cho cả gia đình. Điều này rất mầu nhiệm. chính khi Bụt đi tu thì vua cha và hoàng hậu cũng không cho Ngài đi. Nhưng với ý chí dũng mãnh ngài quyết định ra đi, sau khi thành đạo, Ngài không những giúp được vua cha, vợ con, dòng họ mà giúp cho cả nhân loại. Ở Làng Mai, có nhiều thầy, sư cô cũng như vậy, lúc đi tu thì gia đình không cho, nhưng khi đi rồi thì giúp cho cả gia đình hạnh phúc và tu tập theo. Có vị còn giúp cho cha mẹ, hay anh chị em cùng đi tu luôn mới hay. Mình dừng ở đây. Chúc bạn thành công.

Hỏi: Con có một người bạn (cùng giới), lúc mới tiếp xúc thì con không hề có gì đề phòng, dè dặt gì cả, con xem bạn ấy như là chị em, đối xử thoải mái, rất nhiều khi tỏ ra thân thiện… Nhưng một ngày đó, bạn con có một chút không vui nên không những đã nguyền rủa mắng nhiếc con, mà những gì con sơ hở, hoặc bạn ấy không đồng ý, bất bình từ lâu bỗng nhiên trở thành những thứ công cụ sắc bén nhất để tấn công, chửi bới con.
Theo tinh thần xây dựng tình anh em huynh đệ như Sư Ông đã giảng, thì con nên tiếp tục qua lại với bạn đó. Nhưng nếu qua lại, con thì sẵn sàng bỏ qua tha thứ, mà bạn ấy thì lại cứ tiếp tục cái thói “bới lông tìm vết”. Nếu như vậy thì con phải làm sao?

Sư cô Chân Không chia sẻ:

Con phải bình tĩnh nhìn kỹ lại xem, trong thời gian qua lại gần đây nhất, con có vụng về nào không? Khi con ngồi yên hồi tưởng lại, con sẽ thấy ‘hình như mình cũng có đụng chạm sơ sơ.’ Không hề gì, có thể con chỉ trách bạn chút xíu thôi. Nhưng… có thể con trách nhẹ bạn ấy trước mặt một người thứ ba, người thứ ba đó có thể là người mà bạn con đã gắn tạo một hình ảnh đẹp để làm cho người kia phục bạn. Không ngờ con nhắc bạn không đúng lúc, không đúng địa điểm, bạn con bị quê trước mặt người kia nên mới giận dữ vậy. Vì con không nói rõ nên đây sư cô chỉ đoán lờ mờ thôi. Còn chuyện “vạch lá tìm sâu”, theo sư cô nghĩ là như vầy: Ban đầu con nói năng hay hành xử gì đó hơi vụng về một lần đầu, hơi chạm tự ái bạn, bạn ấy hơi tổn thương nhưng tình bạn còn vui nên bỏ qua. Lần thứ hai con lại vụng về làm bạn tổn thương, nhẹ thôi, nhưng cũng đau. Bạn lại bỏ qua. Năm sáu lần nho nhỏ thôi, nó chồng chất thành một khối quạu, bực, to như cục lửa. Lần chót con cũng vụng về, nho nhỏ thôi… nhưng đã nhiều lần rồi, bạn chịu hết nổi, bạn lôi ra kể tội một lô thật dài để trách. Trong tình bạn, hay tình yêu, hay tình cha con, tình mẹ con cũng vậy, xa nhau thì nhớ thương nhưng gần nhau thì lờn, không quý lắm. Cái cây tình bạn hay tình yêu sẽ héo mòn và sẽ chia tay thôi. Người có tu học theo Sư Ông Làng Mai dạy là mình ráng tập làm mới tình thương của mình với người mà mình trân quý mỗi tuần một lần. Muốn học về Pháp môn Làm Mới của Làng Mai phải lắng nghe quý thầy hay quý sư cô diễn giải, đề nghị nguyên một buổi trình bày, rất là tỉ mỉ. Hay lắm, nhưng đại cương là :
1/ Tập nói lời trân quý nhau.Trân quý thiệt, khen vì người đó có điểm này, điểm này khiến mình rất cảm kích. Nhưng nhớ: phải là điều trân quý thật, không được nói nịnh, nói lời không chân thật.
2/ Nói lời xin lỗi về vụng về của mình. Nếu trong thời gian qua, mình có vụng về có thể làm cho người kia buồn thì mình xin lỗi. Có thể mình vô tình làm cho người kia buồn mà mình không hề biết, mình xin người kia nói ra và bỏ qua cho mình. Nhưng mình chỉ xin người đó nói ra cái vụng về của mình một cách dễ thương, biết điều và hòa ái chứ đừng “vạch lá tìm sâu một cách cay cú khiến mình quá đau”.
3/Nói thật những gì người kia đã vụng về làm cho mình quá đau nhưng không lên án, phê bình. Chỉ nói rằng mình đau, mình không hiểu vì sao người kia lại hành xử như vậy, nói năng như vậy. Chắc có lý do gì nó nằm phía bên kia của sự việc mà mình chưa rõ. Mình muốn người kia chia sẻ cái lý do đó để mình học thêm.
Con nên nhớ : Phần đông ai cũng thế, khi mà ai vụng về, lỡ nói gì khiến mình đau, mình nhớ hoài. Nhưng khi mình vụng về làm cho người khác đau mình ít khi để ý lắm, lại dễ quên nữa chứ. Có thể con rất bộc trực, sống hết lòng với mọi người nhưng cũng khá vụng về, thỉnh thoảng có làm người nầy đau người kia đau mà họ không nói ra. Sư Cô cũng vậy đó con ạ, không có giỏi hơn con đâu. Chỉ giỏi hơn là khi nhớ lại lỗi mình thì đi xin lỗi liền và không tự ái mặc cảm gì hết.
Sư Cô chỉ bày cho con cách quán chiếu như trên và sau khi nhìn sâu như sư cô đề nghị thì tùy con quyết định nên tiếp tục chơi với bạn đó hay không. Sống kề người đó tại chỗ con biết rõ hơn sư cô. Nếu quán chiếu mà thấy lỗi phần con thì con chơi lại với bạn và nhớ làm mới tình bạn mỗi tuần theo tuần tự 3 giai đoạn như sư cô đề nghị. Nhưng nếu quả thật bạn đó có nhiều tập khí khó khăn quá thì con nên giữ một khoảng cách để che chở cho con không bị hụt hẫng khi cách hành xử của bạn vượt quá tầm tay hiểu biết của con. Chúc con nhiều may mắn!

Hỏi: Cách đây 13 năm con đã sống với một người đàn ông mà con tưởng là mình yêu, nhưng chỉ là sự mù quáng. Sau 2 năm chung sống, con đã dứt khoát chia tay. Kết quả là con có 1 đứa con gái với người ấy. Trong những năm đầu, con không cảm thấy yêu thương đứa con này, và coi nó là một món nợ mà con phải gánh chịu. Con đã không dành cho nó sự yêu thương, quan tâm, mặc dù luôn đảm bảo cho nó đầy đủ về ăn, mặc và sức khoẻ (mẹ và chị con là người trực tiếp chăm sóc, con sống chung nhưng ít chăm sóc cho nó, con chỉ lo đi làm và mang tiền về trang trải cuộc sống trong gia đình). Trong suốt thời gian này, chính con cũng mắc chứng trầm cảm nặng nề, cảm thấy căm ghét cuộc sống và gay gắt cố chấp với mọi người, con đã từng quát mắng nó, thỉnh thoảng còn đánh nó (không gây thương tích về thể xác, nhưng có lẽ gây tổn thương nghiêm trọng về tinh thần của nó). Con gái con cũng rất nhạy cảm giống như con, nó trở nên tự ti mặc cảm, xa cách mọi người, thu rút vào bản thân và không thích giao tiếp với ai khác, và cũng bị trầm cảm.
Sau khi con kết hôn lần thứ hai và sinh con, con rất yêu đứa con nhỏ này. Từ lúc ấy, đứa lớn trở nên căm ghét đứa nhỏ, coi như thù hằn, và cảm thấy tự ti hơn bao giờ hết.
Thầy ơi, đứa con lớn 13 tuổi của con hiện có dấu hiệu lệch lạc, nó thường lên mạng Internet, tham gia diễn đàn gì đó mà không cho con biết. Nó trở nên chống đối con, căm ghét em gái nó, lạnh lùng với bố dượng (bố dượng rất tốt và chăm lo cho nó). Nó không bao giờ đến gần con để trò chuyện hay tâm sự gì cả. Nó có những biểu hiện khác thường như hay nói về cái chết, hay bắt bẻ hành vi của người khác, không thích giao kết với mọi người.
Con đã sai rồi, vì con đã không mang đến cho nó tuổi thơ hồn nhiên vô tư và hạnh phúc, bởi lẽ quãng thời gian ấy chính con cũng bị trầm cảm nặng nề, mãi cho đến khi kết hôn gần đây mới cảm thấy hạnh phúc. Với nó, con cảm thấy mình không thể ôm ấp, hôn hít được, không cảm thấy yêu thích nó, chỉ cảm thấy thương và chăm sóc nó thôi. Đây cũng là khó khăn mà con không thể hiểu được tại sao.
Giá mà Thầy có lập một Làng Mai ở Việt Nam thì con được phúc biết mấy. Con rất muốn đưa con gái con đến tiếp xúc, sinh hoạt, gặp mặt với những vị chân tu đầy lòng từ bi, với mong mỏi có thể giải thoát con gái con khỏi những mặc cảm tự ti, để trở nên an lạc, hạnh phúc và tự tin vào bản thân.
Con chờ đợi thư của Thầy từng ngày một, xin Thầy vì lòng từ bi giúp đỡ chúng con.

Sư cô Đoan Nghiêm xin chia sẻ:

Nếu thật sự chị muốn giúp cháu, đây là lời khuyên: chị nên đến với cháu, nói lời xin lỗi cháu, và làm mới liên hệ với cháu qua cách thay đổi lối hành xử, suy nghĩ và lời nói của chị đối với cháu.Và chị nên cho cháu có cảm nhận rằng cháu cũng có một mái ấm gia đình, trong đó cháu được mẹ hiền thương yêu, ôm ấp, được cha dắt đi chơi, có em để cùng chơi đùa. Chị phải thay đổi thì cháu mới thay đổi.
Tình thương chị đang dành cho cháu là thứ tình thương hại mà không phải là tình thương của một người mẹ. Chị nói chị không hiểu đưọc tại sao. Tại vì trong tận chiều sâu tâm thức, chị chưa chấp nhận được cháu là con của chị. Chị từ chối cháu chỉ vì cháu là hiện thân của sự yếu đuối của chị trong quá khứ. Chị chối bỏ cháu vì chị muốn chối bỏ mối liên hệ trước kia, chối bỏ quãng đời trước kia. Lúc nào chị còn thương hại cháu, trốn tránh mối liên hệ gần gủi thân mật mẹ con với cháu, lúc đó chị khó có hạnh phúc hoàn toàn. Bây giờ cháu chống đối chị, lạnh lùng với bố dưọng chỉ vì trong suy nghĩ của cháu chị đã chối bỏ cháu, chị ghét bỏ cha cháu; nếu cháu chưa thương được em của mình, chỉ vì cháu chưa cảm nhận được cháu là con của chị, là chị của em mình. Tuy chị đã sinh ra cháu, nhưng chị đã bao giờ cho cháu biết bài học thương yêu đâu mà cháu biết để đem chia sẻ với em của cháu, với bố dượng của cháu và ngay cả với chị nữa. Cháu tủi và cô đơn lắm, chị có biết không? Và sự đè nén những nỗi đau và buồn tủi đó chồng chất ngày một lớn trong suốt 13 năm, mãi đến bây giờ, tuổi bắt đầu lớn, ngọn núi lửa hận thù trong cháu mới phun ra những bực bội, căm hờn là như vậy đó. Chứ cháu bình thường thôi chị ạ.
Quả thật chị đã sai. Chị không những sai vì đã không ban cho cháu sự hồn nhiên, tính vô tư, mà hơn nữa chị còn đè nặng lên cháu những nỗi đau khổ, chán chường, căm ghét, chối bỏ tất cả, kể cả đứa con của mình. Tuổi thơ của cháu đã tiếp nhận những cay đắng của cuộc đời từ chị. Tuổi thơ của cháu rất mong manh. Tờ giấy trắng của cháu chị đã vô tình tô đầy lên những màu sắc đen tối của cuộc đời. Đó là hậu quả cho những hành vi của cháu bây giờ. Chỉ có chị là có thể lau sạch những vết đen đó trên tờ giấy trắng của cháu. Chị phải có cách hành xử dễ thương với cháu, ngọt ngào với cháu hơn. Chị phải có khả năng thương cháu như thương em của cháu. Chị đừng phân biệt. Chị còn phân biệt thì cháu làm sao xóa được lằn ranh khác biệt giữa cháu và em cháu, giữa cháu và bố dượng cháu. Chị phải ngồi thật yên để nhìn lại cách cư xử của mình đối với cháu và đặt mình vào trường hợp của cháu để hiểu cháu rõ hơn. Chị cần một người thương yêu, cháu cũng cần một người thương yêu. Chị cần một mái ấm gia đình, cháu cũng vậy. Chị hãy cho cháu tình mẫu tử thiêng liêng hơn là cái ăn cái mặc. Trong tình yêu, chuyện ăn chuyện mặc là chuyện thứ yếu, quan trọng là hiểu, là thương, là tha thứ, là chấp nhận. Ngày nào chị còn chưa ôm được cháu vào trong hai vòng tay của chị, ngày đó cháu còn xa cách với chị, với chồng chị và em của nó. Cái gốc rễ khổ đau của cháu phải do chị nhỗ đi. Chị chưa ôm ấp được cháu, thì liên hệ giữa cháu và gia đình vẫn sẽ không thay đổi gì đâu, và cá tính của cháu chỉ tệ hơn mà thôi. Quý thầy cô có thể ôm ấp cháu, che chở cho cháu, nhưng cháu vẫn sẽ cảm thấy mình mồ côi cha, mồ côi mẹ như thường, vì cháu chưa từng thật sự nếm được mối tình thiêng liêng đó. Cháu thiếu vòng tay thương yêu của mẹ, cháu thiếu lời nói ngọt ngào của mẹ, cháu thiếu ánh mắt bao dung của mẹ… Chị có thương cháu thật không? Chị hãy hiến tặng món quà thiêng liêng nhất của tình mẹ cho cháu đi!
Mong rằng chị thấy rõ vấn đề hạnh phúc của cháu chính là hạnh phúc của chị và gia đình, thì chị sẽ giúp cháu hiệu quả hơn. Xin chào chị.

Hỏi: Con có chồng năm 30 tuổi, năm nay là 32 tuổi, vợ chồng con chưa có con.  Ngày con về gia  đình chồng ra mắt ba chồng, ông ấy nhìn con rất lạnh lùng và không tỏ thái độ đón nhận con, dù con cố gắng hết sức để hỏi han ông. Sau này khi đã về sống chung rồi con mới hiểu, ngày xưa chồng con rất được Má yêu thương, nhưng Bố thì không. Hai cô em chồng, một cô 25 tuổi, một cô 30 tuổi chưa chồng thì luôn tỏ thái độ như là chị của chồng con. Và 2 cô này thì rất được lòng Bố.

Con làm dâu cũng đắng cay lắm, con đang học dỡ dang trường Đại học Ngoại Ngữ (bằng đại học thứ 2). Lấy chồng, cô út nói rằng : “Chị nghỉ học đi, để mỗi chiều đi làm về tranh thủ về nấu cơm cho Bố”. Con chịu đựng và gát lại việc học của mình để gia đình yên ấm. Và con tự bày ra nấu ăn, ăn xong con lủi thủi thu dọn một mình. Hai cô em chồng ăn xong, hoặc đi chơi hoặc vào phòng riêng nghỉ ngơi. Khi nhiều lần lặp lại như thế, con lên tiếng thì cô em 30 tuổi nói rằng : ” Để chị làm cho quen” (mặc dù 2 cô chẳng biết nấu ăn, nhà cửa, ly tách bề bộn, chén ăn xong kg biết rửa, dù gia đình không thuộc hàng giàu có. Riêng con thì đã được Mẹ dạy nấu ăn từ khi 15 tuổi. Nhà con không phải gia đình nghèo khó, nhưng con không có kiểu sống vương giả như thế). 2 cô em chồng chưa có chồng nhưng ngày nào cũng đi đến 12g khuya mới về. Cô kia có người yêu thì ở bên nhà người yêu nhiều hơn nhà mình. Vậy đấy, nhưng lại luôn bới móc tìm khuyết điểm chị dâu.

Con lại tiếp tục nín nhịn…. Và mọi việc không chỉ như thế, còn những việc mệt mỏi và quá quắc khác, nhưng con cũng nhịn.  Mà hình như càng nhịn người ta càng lấn lướt mình phải không Sư Ông. Trong nhà bất cứ ai cần tiền bạc hay sự trợ giúp gì cũng gọi vợ chồng con có trách nhiệm. Rồi bà con dòng họ, người thì gửi con cháu cho tụi con nuôi ăn học dùm, người thì mượn tiền không thấy trả….

Bố chồng tuy có con trai duy nhất là chồng con, nhưng những chuyện lớn nhỏ trong nhà không nói năng hay bàn luận gì đến chồng con cả, chỉ bàn luận với con gái, nhưng nếu có liên quan đến việc phải chi trả bằng tiền thì gọi chồng con chi.

Vợ chồng con không có nhiều tiền, phải vay mượn bên ngoài trả lãi để làm ăn, nhưng vì thấy tụi con mở công ty để làm ăn nên nghĩ tụi con nhiều tiền….

Con không hẹp hòi ích kỷ, con không keo kiệt và không phải không muốn giúp đỡ hay chia sẻ khi cần thiết cho mọi người, nhưng con khó chịu và mệt mỏi vì xung quanh con toàn là những người không biết điều. Mỗi lần sân si nổi lên, con lại niệm Phật để lướt qua tất cả nhưng hình như sau đó mọi việc đâu lại vào đấy.

Có lẻ cái nghiệp của con còn dày lắm phải không Sư Ông? Thưa Sư Ông, con phải làm sao cho đúng đây?

Sư cô Đoan Nghiêm xin chia sẻ:

Thưa chị,
Chị mệt mỏi lắm rồi phải không? Mệt mỏi không phải vì làm việc mà là trong sự chờ đợi bố và các cô em chồng thay đổi cái nhìn của họ đối với chị, nâng đỡ chị như một người con, và một người chị. Đọc thư chị, không thấy chị nói gì đến chồng chị cả. Anh ấy có biết những gì chị suy nghĩ và trải qua hay không? Chị đã từng chia sẻ cho anh biết chưa?
Sức chịu đựng của con người không khác gì lượng dung tích của một bình hay một chai đựng nước. Nếu quá số lượng nước đựng trong bình hay cái chai đó thì nó sẽ tràn ra ngoài. Cũng vậy. Nếu quá sức chịu đựng của chị thì chị sẽ bùng lên những cơn giận, bởi vì chị không thể kềm chế được nữa, vì vậy mà nhịn nhục không phải là biện pháp giải quyết vấn đề.  Tất cả những gì chị đang làm cho gia đình chồng nếu đó không phải là động cơ của thương yêu và đùm bọc lẫn nhau thì càng làm chị càng mệt mỏi và dễ đưa đến sự bực bội, nóng giận.

Nếu chị thương chồng, yêu chồng, chị phải học thương gia đình chồng như gia đình mình. Mình rất dễ tha thứ cho người mình yêu, mình thương phải không chị? Có ai hoàn toàn là hoàn mỹ đâu kể cả những người đang yêu nhau, kết hôn với nhau, nhưng người ta vẫn yêu nhau, vẫn lấy nhau để cùng sống dưới một mái nhà, cơ bản là vì thương vì yêu mà người ta chấp nhận nhau, học hỏi nhau để xây dựng mái nhà hạnh phúc. Muốn sống hạnh phúc với nhau là cả một nghệ thuật xây dựng hạnh phúc gia đình. Tình yêu chưa đủ để đóng góp vào việc xây dựng một mái nhà hạnh phúc. Mình cần rất nhiều yếu tố như là học lắng nghe nhau, học hiểu nhau, học cho nhau thời gian để cho người kia có cơ hội làm mới lại con người họ, v.v… nhiều thứ để mình học và mài giũa lắm. Phần đông người ta thường nhịn nhục cho êm chuyện nhưng nhịn nhục như vậy có tính cách tiêu cực lắm, hơn nữa theo thời gian nó sẽ chồng chất mỗi ngày mỗi nhiều thêm lên, đến một lúc nào đó thì hạnh phúc gia đình sẽ hoàn toàn tan vỡ. Nhiều khi vì chuyện em chồng, con dâu mà hạnh phúc giữa hai vợ chồng cũng khó hòa thuận, ảnh hưởng rất nhiều đến tình cảm giữa hai vợ chồng.
Vì vậy cho nên chị cần phải học phương pháp san sẻ những khó khăn với chồng. Nói như thế nào để nhận được sự cảm thông của chồng mà không phải là gây thêm áp lực cho chồng để tránh gây ảnh hưởng tai hại đến đời sống hạnh phúc vợ chồng, gia đình chồng. Chị cũng cần phải học cho mình thời gian và cho người khác thời gian để có thể thay đổi theo chiều hướng tốt hơn. Muốn thay đổi một lối nhìn, một cách sống rất là khó. Không phải chỉ có 5, 3 ngày mà có thể làm được. Hơn nữa, nếu liên hệ giữa đôi bên không được gắn bó thì động cơ khiến người kia thay đổi cách cư xử với mình cho tốt hơn cũng là một vấn đề. Như Đoan Nghiêm đã nói ở trên, chỉ có thương nhau, yêu nhau người ta mới có đủ kiên nhẫn để chấp nhận nhau và cho nhau cơ hội để tìm hiểu nhau nhiều hơn để cùng xây hạnh phúc với nhau. Chị phải học thương gia đình chồng như đã thương chồng vậy.
Con người là một động vật biết suy nghĩ, có lương tâm. Chị hãy học sống như thế nào để có thể thay đổi cách suy nghĩ và đánh động đến lương tâm của những người trong gia đình chồng, đó mới là biện pháp sống dài lâu với người chồng chị thương yêu và cam kết sống dài lâu với người đó. Trong giai đoạn này, chị rất cần tình thương của chồng và sự nâng đỡ của chồng để giúp chị có thêm sức mạnh. Hai anh chị nên có nhiều thời gian cho nhau hơn để vun bồi tình thương và sự cảm thông của nhau để cùng nhau đi trên con đường này. Đừng để bất cứ chuyện nhỏ nhặt từ bên ngoài ảnh hưởng tới hạnh phúc hai vợ chồng. Hãy cùng lắng nghe nhau, tìm hiểu nhau nhiều hơn để nâng đỡ nhau, chỉ có như vậy thì tình cảm vợ chồng mới bền bỉ, keo sơn theo thời gian. Chị có đồng ý không?
Hy vọng chị sẽ có nhiều sức mạnh để đi tiếp trên con đường xây dựng hạnh phúc gia đình. Thỉnh thoảng, chị nên cùng chồng đi du ngoạn để hít thở thêm khí trời, để thư giãn những căng thẳng trong người. Chúc anh chị và gia đình hưởng đêm giáng sinh vui vẻ.
Chào chị.

Con đang rất đau khổ, gia đình vốn rất hạnh phúc của con đang đứng bên bờ vực thẳm.
Hồi còn học phổ thông con có một tình yêu học trò, mối tình này nhanh chóng kết thúc vì người ấy đi nước ngoài. Và để được định cư người ấy đã thuê một người làm lễ kết hôn giả, biết chuyện đó, con đã chủ động chia tay và từ đó không liên lạc lại nữa.

Sau đó con có yêu một người cùng quê. Chồng con là một người rất tốt, sống chân thành và hết lòng nên được gia đình con rất qu‎ý.
Trước khi chúng con cưới, có một lần con nhận được điện thoại của chị gái người bạn trai cũ nói rằng chị ấy mới ở nước ngoài về chơi, chị muốn mời con đi uống nước. Con đồng ý, và đến quán nước thì gặp cả bạn trai cũ cũng về nước. Qua đó con được biết bạn ấy đã cưới vợ thật sau một thời gian cưới vợ giả. Con  cũng vui vẻ chúc mừng và thông báo cho bạn biết tình hình hiện tại của bản thân.

Tối hôm đó, sau khi về bạn trai con nhắn tin gì đó con không rõ vì chồng con đã nhận được. Anh ấy cho rằng con vẫn liên lạc với người cũ và chửi con, tát con, đập cả di động của con… Sau hôm đó con buồn quá, đến nhà bạn gái ở. Được mấy hôm anh ấy đến, nói chuyện, làm lành và con tin anh ấy đã hiểu nên quay lại. Sau lần đó con cũng không gặp lại bạn trai cũ nữa. Cuộc sống bình lặng trôi đi, bạn bè ai cũng thầm khen con hạnh phúc đủ đầy sau khi cưới.

Khoảng ba năm sau, một hôm chồng con lại nhận được một tin nhắn hỏi thăm con. Chồng con đã giả vờ là con để nhắn lại rằng chồng con về quê rồi, con đang buồn chán cuộc sống hiện tại bên chồng con. Ngay lập tức, bên kia nhắn lại với lời cảm thông, và nói thương tiếc cho tình cảm cũ không thành. Chồng con lại nhắn tin gì đó nữa … sau đó anh ấy bỏ đi đến nhà bạn qua đêm không về.

Con đau lòng không biết chuyện gì xảy ra. Con cầu cứu một người bạn gái thân thiết của mình thì mới hay mọi chuyện chồng con đã kể với cô ấy. Con điện thoại lại số đã nhắn tin vào máy con thì không được. Hôm sau chồng con một mực cho rằng con vẫn liên hệ với người cũ và xúc phạm con ngay trước mặt bạn gái con.
Anh ấy lấy sim điện thoại của con, con nói anh đã cầm sim rồi thì cứ thử vào mạng tra lịch sử cuộc gọi sẽ thấy con đã từng liên lạc với người đó hay không.
Nhưng anh ấy vẫn không tin và moi móc lại chuyện mấy năm trước bạn con về nước. Con đau đớn viết đơn ly dị, anh ấy không ký. Anh nói ý rằng cứ để đó cho đến bao giờ thật sự thấy con ngoại tình với người cũ thì ly dị cũng không muộn. Con nói anh không nên và không cần phải hy sinh cuộc đời mình để tìm sự chung thủy ở một người vợ mà anh không hề tin tưởng. Cuộc sống như thế cũng hóa địa ngục và con cũng sẽ kiệt sức trong cái cuộc sống nghiệt ngã ấy…

Cuối cùng rồi mọi chuyện cũng qua, chúng con lại có thêm một bé gái nữa. Anh vẫn là một người chồng tốt thương yêu con cái hết mực và con vẫn tin hạnh phúc đang mỉm cười với mình. Chỉ có điều anh rất hay thích tụ tập bạn bè bia rượu. Đôi khi con có cảm giác anh hời hợt với riêng con, nhưng con lại gạt phắt những suy nghĩ ấy đi…
Cho đến hôm nay, nỗi đau lại cào xé con. Anh đi uống rượu với bạn, hứa là sẽ về sớm, nhưng rồi không giữ lời hứa. Con biết chuyện vui bạn vui bè thì khó mà dứt ra giữa chừng để về được, nhưng trong lòng con vẫn uất ức vì 2 con còn nhỏ. Bản thân con cũng đi làm về mệt, ông bà nội ngoại lại ở xa, con vẫn cần sự sẻ chia cảm thông của chồng, nhưng anh ấy đi về cứ coi như không…

Vì chuyện đó cộng với một số chuyện bức xúc đang dồn nén con nói anh ấy mấy câu, và hỏi rằng anh muốn cuộc sống gia đình bây giờ sẽ như thế nào? Anh không thèm trả lời. Nhưng đến khi anh nói thì tuôn ra những lời nghiệt ngã rằng con là loại lừa lọc, đã lừa anh suốt bao nhiêu năm qua, rằng anh biết từ lâu rồi, nhưng không thèm nói để xem con lừa anh đến bao giờ, vậy mà con vẫn cố tình lừa anh, rằng bây giờ anh chỉ cần con thú nhận ra. Con bàng hoàng không thể tin anh có thể phỉ báng con những lời như thế. Con muốn khóc mà không tài nào khóc được, con không thể tin người chồng đã gắn bó từng ấy năm trời đến giờ lại nói những lời mỉa mai cay độc với con… Mà anh không hề mượn rượu để nói, anh nói một cách bình tĩnh và thản nhiên. Rồi anh nhổ bọt vào không khí.

Con như cảm thấy đất sụt dưới chân, không thể tin vào mắt mình, vào tai mình được nữa. Đến lúc ấy thì tôi khóc và nhanh chóng hiểu rằng hạnh phúc của mình đang vỡ tan. Tự ái và đau đớn, không cần thanh minh, con hỏi vậy bây giờ anh muốn giải quyết như thế nào, anh không còn tin tưởng tôi thì tôi sẽ để anh tự giải quyết.
Nhưng anh vẫn tiếp tục mỉa mai con rằng con vẫn khôn ngoan để đặt những câu hỏi như thế, rằng tại sao lại có thể vừa khóc vừa nói “may mắn sao hai đứa con tôi vẫn giống bên nội…”. Trời ơi, con không thể tin được, cảm thấy khốn nạn thay cho mình sao phải rơi nước mắt trước con người ấy.

Con đã nói rằng: “Vậy thì tôi sẽ quyết định thay anh, ngày mai tôi sẽ làm các thủ tục ly hôn để giải thoát cho anh khỏi người vợ mà anh cho rằng không đoan trang, đức hạnh. Còn hai đứa con do tôi đẻ ra thì nó là con của riêng tôi thôi, không phải của anh đâu. Tôi sẽ nuôi con tôi cho đến khi nào tôi không thể nuôi được nữa thì tôi sẽ trả nó về cho người bố thật sự của nó”. Anh vẫn không buông tha, cười khẩy và nói rằng: “sao không dũng cảm nói thật ra nó là con của ai nữa đi”…

Chẳng có gì để mà nói nữa, con đau đớn chỉ muốn chết đi để không còn vướng bận gì trên cõi đời này. Con cảm thấy mình sức cùng lực kiệt, cả đêm con ngồi đó bần thần, khóc hết nước mắt, thương cho bản thân, thương cho bố mẹ già, thương cho hai đứa con thơ dại .Rồi con lại nghĩ sẽ gắng gượng sống dù chuyện gì xảy ra cho đến khi nào con tôi lớn hơn hoặc không thể gắng gượng được nữa thì sẽ ra đi… Nghĩ là như thế nhưng lòng con đau đớn rối bời. Con phải làm gì bây giờ đây? Liệu giải pháp ly hôn có phải là hợp lý không? Nếu đã không còn tin tưởng nhau nữa thì sống với nhau sẽ như thế nào? Bản thân con lúc này không còn niềm tin vào cuộc sống nữa.

Sư cô Thuận Nghiêm xin chia sẻ:

Chào chị

Cảm ơn chị đã gởi thơ tới ban biên tập Làng Mai về tình trạng gia đình của chị. Theo như lời chị, ly hôn có hợp lý không và chết là hết khổ. Chúng tôi cố gắng cung cấp các phương pháp thực tập để có thể giúp hòa giải và tạo sự truyền thông trong gia đình chị chứ chúng tôi không cho lời khuyên ly hôn hay không.

Theo lời Bụt dạy, bất cứ thứ gì cũng cần thức ăn để có thể tồn tại. Tình yêu lại càng cần được nuôi dưỡng và vun bồi mỗi ngày để có thể thăng hoa và làm đẹp cuộc sống. Chị còn nhớ trước khi cưới nhau, anh chị quấn quít bên nhau không rời như lời chị viết? ? Đó là vì anh chị đang nuôi tình yêu trong lòng mỗi người và nuôi lớn ý muốn kết hợp hai cuộc đời thành một. Nhưng vì thiếu sự giữ gìn và vun bồi tình yêu ban đầu, cộng thêm hiểu lầm, nên đã dẫn đến đổ vỡ của ngày hôm nay? Đã hai lần anh chị vượt qua được sóng gió của cuộc đời. Anh chị cũng đã bước qua được những rào chắn trong lòng mỗi người để có thể tiếp tục đi với nhau như một gia đình.

Chị có khả năng nhận diện những đức tính tốt và đẹp của chồng. Chị  nên thực tập nói ra những lời tích cực và khen ngợi anh để anh cũng có thể thấy được những điểm tích cực của mình. Khi mình quyết định kết hôn một người, mình thấy nơi người ấy nhiều tính tốt và lành. Điều quan trọng là tiếp tục tưới tẩm những hạt giống tốt đó nơi người mình thương khi chung sống với nhau. Vì nếu chỉ thấy và tưới tẩm toàn là sự tiêu cực thì làm sao anh chị có thể sống với nhau cho đến hết đời.

Phương pháp thực tập thứ hai là nhận diện cảm xúc trong lòng bằng phương pháp thở chánh niệm. Trở về với hơi thở để tiếp xúc với thân thể và cảm thọ của mình là phương pháp thực tập căn bản và cốt tủy của mọi vấn đề. Khi mình không biết chăm sóc thân tâm  thì mình là nạn nhân của các cảm xúc mạnh, và ý muốn kết thúc cuộc đời là chuyện tất yếu. Phương pháp thở ở đây là mình ngồi thật yên mười hay mười lăm phút mỗi ngày để nhận diện những gì đang xảy ra trong thân và tâm của mình. Thân có thể có những căng  thẳng, đau nhức, mệt mỏi dồn chứa nhiều ngày mà mình không biết làm an dịu thân thì sẽ dẫn đến tình trạng căng thẳng, thiếu kiên nhẫn, bực bội, khó chịu trong tâm. Thở và chỉ chú ý đến hơi thở để cơ thể có thể an tịnh và buông thư những cơ bắp căng gồng lâu ngày. Khi thân đã lắng và yên thì tâm cũng từ từ lắng xuống. Những chao đảo, buồn giận, tủi hờn, hiểu lầm sẽ lần lượt hiển ra với nguồn gốc và nguyên nhân của chúng. Ánh sáng trí tuệ từ từ hiển lộ, mình sẽ biết là nên làm gì, không nên nói gì trong hoàn cảnh hiện tại.

Ai cũng có hạt giống của trí tuệ, hiểu thương, tha thứ, bao dung, chấp nhận và cảm thông trong tâm, nhưng vì cứ để lo âu, phiền giận che lấp nên lẩn quẩn trong vòng khổ đau không thoát ra được.

Nếu chị thực tập được hai bước trên đây là chị đã có thể thấy được ánh sáng cuối đường hầm. Chị có thể viết thơ tiếp để tham vấn thêm. Chúng tôi không đưa ra quá nhiều thứ để chị thêm bối rối mà nản lòng. Ông bà mình có câu: còn nước là còn tát. Mình đã cố gắng hết khả năng của mình chưa? Hay mình sẳn sàng buông trôi cho số phận an bày và hối tiếc sau này.

Chúc chị tìm lại được sự bình an trong mỗi việc làm hàng ngày, tìm thấy niềm vui gia đình bên hai con nhỏ, người chồng tốt và cũng là cha của hai con chị.

_________________________________________________

Sư cô Lĩnh Nghiêm xin chia sẻ:

Bạn thân mến!

Cho tôi xin chia sẻ với bạn nỗi khổ tâm, nỗi oan ức mà bạn đang gánh chịu. Tôi biết rằng bạn đang đau khổ lắm. Bây giờ trước hết xin bạn hãy cùng tôi, chúng ta sẽ trở về với hơi thở, thở vào thật sâu, thở ra thật nhẹ. Thở vào chúng ta cùng theo dõi hơi thở vào từ đầu cho tới cuối, thở ra chúng ta cùng theo dõi hơi thở ra từ đầu cho tới cuối. Thở vào buông rơi hết mọi căng thẳng, giận hờn. Thở ra cảm thấy lòng mình nhẹ nhàng hơn. Chúng ta sẽ cùng nhau thở mười hơn, sau đó chúng ta sẽ bắt đầu trò chuyện.

Trước hết, chúng ta đều biết rằng trong tình yêu nam nữ vốn chất chứa lòng ích kỷ rất lớn. Người ta càng yêu thì người ta càng trở nên nắm giữ, càng siết chặt người kia trong tay mình, siết chặt người kia trong tâm của mình. Chồng bạn ghen bóng ghen gió như vậy chỉ chứng tỏ rằng chồng bạn quá yêu bạn thôi. Và vì quá yêu nhưng không biết cách tu tập nên tình yêu ấy trở thành nỗi si mê, và nỗi si mê này sẽ làm cho cái thấy của người ấy trở nên mù quáng, sai lệch. Sự thật là chồng bạn bao nhiêu năm qua đã sống trong đau khổ vì nỗi ghen tuông của mình. Bạn sẽ hỏi lại, bạn đâu có làm gì nên tội? Bạn trong sáng từ thể chất tới tinh thần, điều đó ai cũng biết, chính anh ta cũng thừa biết. Vậy thì ghen tuông cái nỗi gì?

Ghen ở đây là ghen với quá khứ của bạn. Anh ấy cứ hồi tưởng rằng ngày xưa bạn và người kia từng yêu nhau rồi tự đau khổ một mình, dù cho đó là mối tình học trò, mối tình chẳng khác gì nhiều so với một tình bạn. Và như vậy anh ấy tự làm khổ mình. Khi phải nói ra những lời chua chát với bạn tức là cái mức độ bị dồn nén đã rất lớn nên nó mới bung ra như vậy. Thật tình anh ấy là một người rất đáng thương xin bạn đừng nên oán hận mà tội nghiệp. Hãy hiểu rằng anh ấy đau khổ lắm nên mới làm cho bạn đau khổ.

Đứng trước khó khăn, khuynh hướng của con người là sự trốn chạy. Nhưng bạn thử nghĩ xem nếu chia tay thì con cái của bạn sẽ ra sao? Cuộc sống, tư duy, lối hành xử của chúng sau này sẽ mất cân bằng khi thiếu cha hoặc mẹ. Chúng sẽ trở nên cô đơn, tủi thân, mặc cảm và mất niềm tin vào cuộc đời. Có những đứa trẻ khi bố mẹ chúng chia tay, buổi tối đi học về thấy căn nhà lạnh ngắt chúng chạy ra ngoài hiên đứng ôm mặt khóc nức khóc nở, mấy năm trời mà bé vẫn chưa quen được, chiều chiều bé vẫn đứng ra đường để ngóng bố hoặc ngóng mẹ đi làm về nhưng cứ ngóng mãi, ngóng mãi mà chỉ thấy đêm tối ngày càng dày hơn. Chúng ta làm gì thì cũng phải nghĩ tới con cái, nghĩ tới bố mẹ của hai bên. Quyết định của chúng ta ảnh hưởng trực tiếp tới chúng ta mà cũng ảnh hưởng trực tiếp tới những người thân xung quanh chúng ta, ảnh hưởng tới cả cộng đồng nữa.

Ngoài sự ghen tuông ấy ra chồng bạn vốn là một người chồng, người cha, người con rất tốt. Chỉ cần lấy sự ghen tuông ra khỏi anh ấy thôi thì mọi chuyện sẽ ổn. Trong trường hợp này, để xóa bỏ những suy nghĩ tiêu cực trong chồng bạn thì không thể sử dụng lời giải thích mà được, bởi vì mọi việc rõ ràng như vậy có gì đâu mà giải thích?. Bạn phải giúp làm cho tâm anh ấy rộng lớn ra để anh ấy có thể xóa đi cái quá khứ của bạn trong tâm anh ấy. Đó chính là con đường tâm linh.

Bạn hãy cùng anh ấy thực tập quán niệm hơi thở, mỗi ngày ngồi thiền khoảng mười phút, thực tập thiền buông thư mỗi khi trong thân và tâm có sự căng thẳng, lo lắng, hay có những cảm xúc tiêu cực khởi lên. Tìm đọc các cuốn sách về tâm linh, tiếp xúc với thiên nhiên, với âm nhạc, thi ca. Khi đời sống tâm linh được nâng cao thì tâm sẽ khoáng đạt hơn. Thực tập hơi thở chánh niệm đưa chúng ta đi rất xa, nó giúp chúng ta bình tâm được trong những cơn bão của cảm xúc, làm chủ được thân tâm. Khi đã làm chủ được thân tâm, có sự bình an rồi thì cái thấy của mình sẽ sáng suốt hơn. Nếu hai vợ chồng cùng thực tập như vậy một thời gian thì sự bao dung sẽ lớn lên, khi đó tâm anh ấy tự nhiên sẽ rộng ra và các chuyện quá khứ sẽ trở nên mờ nhạt. Bạn nên tìm mua cuốn “Con đường chuyển hóa” của Sư Ông Làng Mai sẽ có những hướng dẫn rất cụ thể về phương pháp thực tập

Cái gì cũng có giá của nó. Muốn có một mảnh bằng thì bạn phải bỏ công sức ra học hành bao nhiêu năm trời, muốn có tiền sinh sống thì bạn phải đi làm mỗi ngày vài tiếng. Để giữ gìn hạnh phúc của một gia đình thì bạn phải dày công vun bón. Đừng nghĩ rằng trong vài ngày hay vài tuần mà giả quyết được tận gốc vấn đề. Phải giành cho nó thời gian, phải có mong muốn tu tập. Hãy thương lấy các con của bạn, thương lấy bố mẹ hai bên, thương lấy chính mình, thương lấy chồng mà quyết tâm tu tập tự chuyển hóa mình và giúp chồng chuyển hóa.

Tôi có rất nhiều niềm tin nơi bạn. Tôi cầu nguyện Tam Bảo gia hộ cho gia đình bạn được an lành hạnh phúc.

Năm học cấp ba con đã có một tình yêu kéo dài hai năm, khi người ấy rời xa con không một lý do con đã đau khổ tưởng chừng chết đi. Sau đó vào đại học con lại yêu một người khác, chúng con đã yêu nhau 9 năm nay. Người ấy rất yêu con nhưng khi con đề cập tới vấn đề hôn nhân thì người ấy lại không muốn và cũng không có một lý do gì. Con đau khổ quá. Con chỉ muốn chết thôi, nhưng trong đạo Bụt có nói: Chết không phải là hết mà vẫn còn có những kiếp sống khác. Nếu tự tử thì sẽ bị đọa vào con đường ngạ quỷ súc sanh và phải mất vô lượng kiếp sau mới có cơ duyên được trở lại làm người. Vì vậy con muốn xuất gia để quên đi tất cả, vì nếu ở nhà có lẽ con sẽ tự tử mất thôi. Nhưng con thấy có nhiều người xuất gia cũng không được hạnh phúc, họ vẫn cảm thấy chán nản cuộc đời xuất gia. Điều này làm cho con thấy rất hoang mang và mất niềm tin. Con không biết phải làm gì bây giờ, xin hãy giúp con

Ban Biên Tập xin chia sẻ:

Chào bạn, bây giờ minh hãy cùng ngồi xuống và thở chung với nhau ba hơi thở cho thật sâu và nhẹ đã nhé!

Đọc thư của bạn tôi thấy có những vấn đề mà bạn đang gặp phải là điều mà tôi cũng đã từng đi qua. Tôi cũng từng có một người cha say xỉn, tôi cũng đã từng chứng kiến những thảm cảnh mà ba tôi gây ra, người say mà, tôi đón nhận điều đó từ khi tôi còn là một em bé nhỏ xíu. Ngày nào cũng phải thấy, ngày nào cũng phải nghe, cho đến một ngày tôi không chịu nổi, trong lòng tôi đi lên sự giận giữ tột cùng, tôi hận ba tôi, hận thôi mà không biết làm sao cả. Nhìn mẹ thê thảm bao nhiêu thì giận ba bấy nhiêu. Và tôi dặn lòng đời này quyết đi tu, không lấy chồng, vì tôi không muốn dẫm lên vết xe đổ của ba mẹ tôi.

Bạn biết không, sự việc xuất gia của tôi, sau đó là em gái tôi đã làm thay đổi cuộc sống tâm linh của gia đình tôi. Ba tôi nhận được những lá thư mà hai chị em tôi gởi về chia sẻ, thăm hỏi, hướng dẫn sự thực tập (chỉ chút chút thôi), ba tôi cũng cố gắng thực tập để yểm trợ cho đường tu của hai con. Tình trạng thay đổi rõ rệt, mẹ tôi vui mừng và hạnh phúc lắm. Ba tôi bỏ rượu chè, cờ bạc từ từ, cho đến những ngày tết ba tôi cũng chỉ uống trà thay rượu. Tôi thường viết thư kể cho ba tôi nghe những kỷ niệm đẹp mà tôi có khi còn ở nhà với ba, những hình ảnh đẹp mà lúc không say ba tôi đã làm, những công việc mà ba tôi đã gánh vác chăm lo cho con cái, những cử chỉ chăm sóc tuy nho nhỏ nhưng ba tôi đã từng biểu hiện một cách nhẹ nhàng và kín đáo. Đi làm mang về cho con nải chuối chín, cho vợ bó rau rừng, cho hàng xóm bắp chuối non vừa hái… tôi tưới tẩm lại cho ba tôi nhưng đồng thời cũng tưới tẩm những hình ảnh đẹp đó trong tôi, rồi dần dần tôi thương ba tôi. Tôi nhận ra rằng ba tôi cũng chỉ là nạn nhân của “ma men”, của trào lưu xã hội, những khó khăn mà ba tôi đi qua làm cho ba phải tìm đến rượu chè. Ba tôi cũng cần tình thương và sự quan tâm của vợ, của các con.

Tôi không nghĩ rằng lúc đó tôi đang cho ba cơ hội để chuyển hóa mà chính là tôi đang cho tôi cơ hội để thương ba, để hiểu ba hơn. Sự chuyển hóa trong tôi là cái chính để tôi tới được với ba tôi, nói chuyện, viết thư cho nhau, chia sẻ sự thực tập, có những lúc chỉ thăm hỏi và kể chuyện vui nhưng cảm ứng từ tâm, nếu mình có tình thương thật sự thì người kia đón nhận được liền. Bạn đừng nghĩ rằng viết thư nói chuyện với ba (mặc dù ở gần nhau) là một chuyện buồn cười và hơi film, đừng nghĩ như vậy, bạn hãy thử làm đi, làm như một đứa con, chia sẻ như một đứa con. Tôi biết khi bạn viết cho ba bạn sẽ có cảm xúc đi lên, nếu là cảm xúc thương yêu thì bạn biết là bạn vẫn còn thương ba, nếu là cảm xúc giận hờn thì bạn hãy dừng bút, thở đều, mỉm cười và khoan viết đã, vì lúc giận lời văn của mình sẽ khác, ba bạn sẽ cảm nhận được liền, để cho cảm xúc lắng yên rồi bạn hẵng viết tiếp. Nhưng chỉ viết thư cho ba thôi, bạn đừng đòi hỏi ba bạn phải thay đổi, chuyển hóa ngay lập tức, chỉ cần bạn viết thư trong tình thương, biết rằng ba bạn đã nhận được và đã đọc như vậy là vui rồi. Cái gì cũng cần thời gian, sự kiên nhẫn bạn ạ. Tôi tin chắc bạn là một người con thảo, một người con với đầy tình thương cho gia đình nên bạn mới viết nên những dòng tâm sự như vậy. Mình sống để làm cho cuộc sống đẹp lên mà.

Còn về ý định xuất gia của bạn, nếu xuất gia để chạy trốn cuộc đời, chạy trốn những khổ đau thì mình sẽ bị thất bại, bạn có biết không? Cuộc sống của người xuất gia đâu phải ai cũng như ai đâu hở bạn. Có những người tu gặp được môi trường tốt, gặp được minh sư, gặp bạn lành, có pháp môn tu tạp thì đó là một người xuất gia có may mắn và hạnh phúc. Nếu tôi hay các thầy các sư cô có những buồn phiền, chán nản, ganh ghét, tranh đua… thì làm sao trong tâm tư có đủ không gian và tình thương để ngồi viết những dòng chia sẻ, trò chuyện với bạn. Nói như vậy không phải là các thầy các sư cô không có một tẻo buồn phiền nào, bởi mình vẫn còn là con người mà, nhưng vì trong mình có Bồ Đề Tâm, có tình thương, có thầy, có sư anh, sư chị, sư em có pháp môn tu, có sự thực tập nên mình sẵn sàng đối diện và có khả năng chuyển hóa những buồn phiền, bực bội, khó chịu khi nó đi lên. Có phương pháp thực tập mình sẽ biết trở về với chính mình, chăm sóc chính mình, chơi với những buồn phiền của mình…, biết thở, biết cười, biết là mình đang có hạnh phúc nhiều nhiều, và mình lại tiếp tục tu, tiếp tục sống bên thầy, bên huynh đệ, sống để phụng sự, để thương yêu. Mình ý thức rằng mình vẫn còn có nhiều hạnh phúc, nhiều may mắn, và do đó mình phải sống cho trọn vẹn, cho xứng đáng. Có những người không có nhà để trở về, không đủ ngày ba bữa cơm, không thấy được nụ cười, không có được manh áo lành lặn để che thân, có những em bé không có đủ ba và mẹ,… chỉ cần ý thức về những mảnh đời như vậy thôi là trong lòng mình phát khởi tình thương rồi, và mình thấy rõ mình cần phải sống, và càng biết rõ hơn là sống để làm gì nữa. Khi mình nghĩ về nhiều người thì trong lòng mình rộng rãi, thênh thang lắm, nhẹ nhàng và đầy thương yêu lắm, mình không còn nghĩ riêng cho bản thân mình nhiều, mình luôn hướng đến niềm vui và hạnh phúc của chung, của mọi người. Lúc đó mình sẽ không nghĩ nhiều đến hạnh phúc cá nhân, không đau khổ vì hạnh phúc cá nhân, không nghĩ rằng cuộc sống bất công với mình, và mình sẽ không còn muốn tự tử nữa, mà ngược lại mình sẽ thấy có rất nhiều niềm vui từ niềm vui của mọi người. Tôi tặng bạn bài hát này nhé, bài hát mà tôi học được, lúc nào rảnh bạn lên Bát Nhã nhờ quý thầy quý sư cô hát cho bạn nghe nhé.

“Em chưa từng thấy biển, em chỉ thấy dòng sông
Nhưng có nghe cô kể, biển thì rộng hơn sông
Biển thì rộng hơn sông, bao la biển xanh mặn nồng
Một đời người như sông, nếu ai sống cho riêng mình thì lòng hẹp như sông
Nếu ai sống cho muôn người thì lòng rộng hơn sông
Nếu ai sống cho muôn người thì lòng rộng mênh mông
Em chưa từng thấy biển, em chỉ thấy dòng sông
Nhưng có nghe cô dạy, đừng để lòng hẹp như sông
Hãy để lòng rộng hơn sông, hãy để lòng rộng mênh mông”

Nếu bạn có ý định xuất gia bạn hãy thử những môi trường tốt để tu tập, có thầy, có pháp, có huynh đệ. Chúc bạn có nhiều bình an và tình thương, làm lớn lên Bồ Đề Tâm bằng chính tình thương của mình. Chúc bạn thành công.