Format: Default

Mùa này ở Làng, chỉ cần đi dạo quanh đồi mận, ta sẽ cảm nhận được mùi mận chín ngọt và thơm lừng trong nắng ấm. Cầm trên tay trái mận, ta có thể thấy cả quá trình từ lúc chỉ là hạt mầm ươm mình trong đất, cho đến khi đơm hoa và kết trái. Trong lòng trái mận nhỏ chứa đựng cả vũ trụ bao la, nắng, mưa, đất, nước, không khí, và cả tấm lòng của những em bé ngày xưa đã gây quỹ cho trẻ em đói Việt Nam,…

Mận ở Làng được trồng theo phương pháp hữu cơ. Những cây mận đã quen thuộc với hình ảnh của quý thầy quý sư cô, với những bước chân thiền hành, và lời kinh tiếng kệ sớm hôm. Mận sau khi thu hoạch sẽ được sấy khô hoặc làm mứt để dành. Nếu có dịp tới Làng, bạn sẽ được thưởng thức mứt mận vào mỗi bữa sáng. Đó là một món đặc sản mộc mạc mà thiền sinh nào sau khi tham dự khóa tu cũng muốn mang về  làm quà.

Mời các bạn buông thư, thở nhẹ, mỉm cười và tận hưởng những khoảnh khắc hái mận, làm mứt mận cùng quý thầy quý sư cô.

 (Sư cô Hội Nghiêm chuyển ngữ từ cuốn sách “Being Peace” của Sư Ông Làng Mai )

Đức Bụt dạy chúng ta rằng: “Cái này có vì cái kia có”. Em có thấy không, vì em mỉm cười cho nên tôi hạnh phúc. Nhờ cái này có nên cái kia có, nhờ cái kia có nên cái này có. Đó gọi là duyên sinh. 

Giả sử anh và tôi là hai người bạn. Thì an lạc, hạnh phúc của tôi tùy thuộc rất nhiều vào anh và niềm an lạc, hạnh phúc của anh cũng tùy thuộc rất nhiều vào tôi. Tôi có trách nhiệm đối với anh và anh có trách nhiệm đối với tôi. Bất cứ tôi làm sai điều gì anh cũng khổ đau và bất cứ anh làm sai điều gì tôi cũng khổ đau. Vì vậy để chăm sóc cho anh thì tôi phải chăm sóc cho chính tôi. 

Trong tạng Pali có kể một câu chuyện về hai cha con làm xiếc. Người cha đặt một cây tre dài trên trán, và người con gái leo lên đứng trên cây tre ấy. Hai cha con hành nghề như thế để kiếm tiền mua gạo và thức ăn. Một ngày nọ, người cha nói với người con: “Con ơi, mình phải chăm sóc cho nhau. Con phải chăm sóc cho cha và cha phải chăm sóc cho con để hai cha con mình được an toàn. Tiết mục biểu diễn của mình nguy hiểm quá”. Bởi vì nếu người con rơi xuống thì cả hai sẽ không còn có thể kiếm sống được nữa. Có thể người con sẽ bị gãy chân và họ sẽ không có gì để ăn cả. “Con ơi, mình phải lo cho nhau để tiếp tục sinh sống”.

Đứa con gái rất thông minh. Nó nói: “Cha ơi, cha phải nói như vậy nè, mỗi người chúng ta phải tự chăm sóc cho chính mình, cha phải chăm sóc cho cha, con phải chăm sóc cho con để chúng ta có thể tiếp tục kiếm sống được. Bởi vì trong khi biểu diễn cha phải lo cho cha, cha chỉ cần lo cho mình cha thôi. Cha phải giữ thật vững và phải rất tỉnh táo. Điều đó sẽ giúp cho con. Và khi con leo lên thì con cũng phải tự lo, và bảo hộ cho chính con. Con leo rất cẩn thận, không để bất cứ điều sai lầm nào xảy ra. Cha phải nên nói như vậy, cha ạ. Cha lo cho cha đàng hoàng và con sẽ lo cho con đàng hoàng. Như vậy thì chúng ta mới có thể giữ an toàn cho nhau và tiếp tục kiếm sống được.” Đức Bụt cũng đồng ý là người con gái nói đúng hơn. 

Vì vậy, là anh em, hay bạn bè thì hạnh phúc của chúng ta tùy thuộc vào nhau rất nhiều. Theo như giáo lý này thì tôi phải chăm sóc tôi và bạn phải chăm sóc cho bạn. Bằng cách đó chúng ta sẽ nâng đỡ, và yểm trợ nhau rất nhiều. Đây là cách nhìn hay nhất. Nếu tôi chỉ nói: “Bạn không được làm cái này, bạn phải làm cái kia” mà trong khi ấy tôi không chăm sóc tôi cho đàng hoàng, tôi toàn gây ra những sai sót thì câu đó chẳng giúp ích gì được cả. Tôi phải biết cách chăm sóc tôi, tôi biết là tôi phải có trách nhiệm cho hạnh phúc của bạn. Và nếu bạn cũng làm được như vậy thì mọi chuyện sẽ an ổn. Đó là cách nhận thức dựa trên nguyên lý duyên sinh. Đạo Bụt rất đơn giản, ai cũng có thể học hỏi và thực tập được. 

Làng Mai, 09/ 08/ 2009

Từ phương xa con xin hướng trọn lòng mình về đất thiêng chùa Tổ.

Sư Thúc kính thương!

Đêm qua, trời trở gió và đến giữa khuya thì đổ mưa. Mưa suốt từ đó cho đến chiều nay mới tạnh. Ở Làng bây giờ đang là mùa hè mà lại có một cơn mưa, rất Huế. Mưa tưới mát cho cả núi rừng sau những ngày nóng bức. Mưa làm cho con nhớ về chùa Tổ và nghĩ đến Sư Thúc nhiều hơn.

Chiều hôm qua, các anh chị em chúng con ở các xóm đã tập trung về Thiền đường Chuyển Hóa – xóm Thượng để làm lễ tưởng niệm và thọ tang Sư Thúc. Chúng con đã ngồi thiền, tụng Tâm kinh. Thượng tọa Thích Minh Tuấn dâng hương cúng dường lên Bụt và Sư Thúc. Thường thì sau khi xướng hương xong sẽ có thị giả đem hương dâng Bụt nhưng lần này Thượng Tọa tự mình làm việc ấy. Dáng điệu của Thượng Tọa rất cung kính khi cắm hương vào bát hương trước di ảnh của Sư Thúc. Đại chúng ai cũng cảm được tình huynh đệ của Thượng Tọa gửi tới Sư Thúc. Sau đó, Thầy Trung Hải xướng lên những bài kệ tán thán công hạnh của Sư Thúc trước khi thọ tang. Những bài kệ rất hay. Kế đến, các anh chị em chúng con ai cũng đều  nhận một chiếc tang màu vàng để cài lên áo, đó là biểu tượng nhắc nhở rằng sư thúc đang có mặt trong mỗi người chúng con.

Nhớ đến những ngày tháng sống ở chùa Tổ, có cơ hội gần gũi và được Sư Thúc nâng đỡ dìu dắt, con cảm thấy rất ấm lòng.

Ở chùa Tổ các anh chị em chúng con ai cũng biết Sư Thúc có đức hạnh rất đặc biệt. Người rất thương cây cối. Mỗi năm Sư Thúc đều trồng thêm rất nhiều cây, để bù lại cho những cây đã chết và để làm cho đất Tổ thêm xanh tươi mỗi ngày. Vào năm ấy, bão lớn làm gãy đổ nhiều cây. Sau khi ra thăm vườn, lòng Sư Thúc buồn rười rượi. Tuy thế, Người đã dạy chúng con chỉ chặt bỏ những cây không thể cứu vãn được. Còn những cây chỉ mới nghiêng thôi, chưa ngã đổ thì mình phải chăm sóc, dùng dây mà kéo lên, vun gốc lại cẩn thận. Nhờ vào tình thương của Sư Thúc, những cái cây ấy có thêm cơ hội để sống. Khi nghĩ về tăng thân chùa Tổ, được Sư Thúc bao bọc và chở che, con càng thấy được tấm lòng từ bi độ lượng của Người. Đôi khi, trong tăng thân cũng có một vài sư em còn vụng về, yếu kém, nhiều lúc làm phiền lòng Sư Thúc và đại chúng. Nhưng Sư Thúc vẫn thương, vẫn ôm ấp và dạy dỗ để sư em đó tiếp tục được tu học trong chúng. Có lần, con nhớ có một sư chú đã bỏ chúng mà đi được mấy năm, nay lại trở về xin nương tựa Sư Thúc và đại chúng. Sư chú ấy không được dễ thương lắm nên đại chúng còn đang phân vân thì Sư Thúc dạy chúng con: “Đánh kẻ chạy đi chứ ai mà nỡ đánh người chạy lại”. Lời dạy từ bi ấy đã thấm sâu vào trong tâm khảm con.

Các điệu rất thích lên thất Sư Thúc để chơi, con cũng vậy. Con rất thích được nghe Sư Thúc kể chuyện. Những câu chuyện hay và thú vị. Chuyện nào mà Sư Thúc kể cũng đem lại cho chúng con một trận cười thiệt đã. Cười xong rồi thì hết buồn, và hết luôn cả lo lắng. Vì vậy, mỗi khi thấy trong người hơi mệt, con lại tìm lên thất và xin được ngồi chơi với Sư Thúc. Các điệu lần nào lên chơi cũng được Sư Thúc đãi bánh kẹo. Đó là những niềm vui rất lớn của các em. Anh chị em chúng con mỗi khi lên thăm thì cũng đều được nghe Người kể chuyện và cho ăn bánh. Sư Thúc mời một lần mà không ăn thì Sư Thúc lại mời lần thứ hai, rồi lần thứ ba nữa. Có những câu chuyện Sư Thúc kể, chúng con nghe đến mấy lần mà vẫn thấy vui vì người kể chuyện rất có duyên. Chúng con vui đã đành, mà Sư Thúc cũng rất vui. Một lần đó, có một người học trò của Sư Thúc đi học ở xa về thăm người. Sư Thúc mở hộp bánh, lấy một cái và đưa cho người học trò của mình. Người học trò mới thưa là “con đã ăn cơm no rồi”. Một lát sau, Sư Thúc lại mời thêm lần nữa. Nhưng người học trò ấy cũng chắp tay xin không nhận. Nói chuyện được một lúc, thì Sư Thúc lại mời thêm một lần nữa: “Kệ, con ăn một cái cho vui”. Nhưng người học trò ấy cũng xin không lấy, lý do cũng như trên. Lúc đó Sư Thúc mới nói: “Thầy mời con đến lần thứ ba rồi, con không ăn thì cầm một cái cho Thầy vui. Nếu người ta có mời con mà con không ăn thì cũng nhận để cho người ta vui, không thì mất lòng. Huống nữa Thầy là Thầy của con”.

Lúc đó con đang đứng sau lưng Sư Thúc để hầu trà và con rất thấm thía, trong những lời mắng yêu ấy chứa đựng cả tấm lòng từ bi và thương học trò vô hạn.

Có một bữa, Sư Thúc nói với con:

“Thầy chỉ thích các con gọi Thầy là Thầy thôi. Gọi “Ôn” là để dành cho quí ôn Hòa thượng, chứ Thầy còn nhỏ lắm”. Nhưng vì kính trọng Sư Thúc cho nên con vẫn thường gọi Sư Thúc là “Ôn”, “Thưa Ôn”. Nghe Sư Thúc dạy mà con cảm nhận được trong đó đức khiêm cung của người. Sư Thúc không còn kẹt vào địa vị và danh từ nữa.

Con nhớ là thầy Từ Đạo cũng có lần nói như vậy với chúng con trong một buổi pháp đàm ở nhà Thủy tạ. Là Thầy cũng thích các anh em gọi Thầy là Thầy thôi. Con cũng thích như vậy. Gọi Thầy thì tự nhiên thấy gần gũi hơn. Con cũng đã tập gọi như vậy nhưng nhiều khi cũng bị lẫn lộn và con đã mỉm cười với thói quen đó của con.

Sư Thúc kính thương!

Bên hông chánh điện chùa Tổ có một câu chữ Hán, nghĩa của nó là:

“Rừng thì không thể thiếu cây to

Tòng lâm không thể vắng bóng bậc trưởng thượng”

Con thấy đức tính đó nơi Sư Thúc. Người ít khi đi ra ngoài mà dành nhiều thời gian ở chùa, Người có mặt đó để sách tấn đại chúng “hạ thủ công phu”. Sư Thúc đã dành rất nhiều thời gian và công sức để dạy dỗ và nâng đỡ chúng con trên con đường tu tập. Vào những đêm sáng trăng, Sư Thúc thường mắc võng bên hông liêu gần tháp tổ khai sơn để ngắm trăng. Chúng con cũng thường xuống đó ngồi chơi và ngắm trăng với Người. Đó là khoảng thời gian rất đẹp mà chúng con được gần gũi bên Người. Có một hôm, Sư Thúc ngồi trên võng, hai chân đặt vững chãi trên đất, Người nói rằng: “ Thầy không muốn làm gì hết. Chỉ muốn sống bên cạnh Tổ để phụng sự Bụt, và phụng sự Tổ thôi.”

Dưới ánh trăng khuya, trong thế ngồi vững chãi, hai bàn chân tiếp xúc với đất Tổ, Sư Thúc đã cất lên những lời nói rất dõng dạc đó. Con thích chiêm ngưỡng hình ảnh ấy của Sư Thúc.

Thượng tọa Thích Thái Hòa, vị giáo thọ lớn đã từng ở chùa Tổ nhiều năm để dẫn dắt các anh em học tăng chúng con tu học cũng đã từng nhiều lần nhắc nhở chúng con rằng: “Ôn trú trì là người mà Bụt, mà Tổ đã bổ xứ, quí thầy coi mà nương tựa không thì lại mang tội!”

Nhờ những lời dạy đó của Thượng Tọa mà niềm tin nơi Sư Thúc trong con càng thêm vững chãi. Tuy tuổi đã cao, lại thêm trong người có bệnh, vậy mà không lúc nào Sư Thúc không để tâm đến đại chúng. Từ việc phơi củi, xay lúa, đi chợ, nấu ăn, quét sân..v.v, cho đến việc sách tấn, tuần liêu để đánh thức chúng con dậy đi công phu. Vì còn trẻ tuổi cho nên trong chúng con ai cũng có những kỷ niệm với Sư Thúc, khi Người thức chúng con dậy đi công phu. Tất cả những việc ấy đã thể hiện tấm lòng phụng sự Tam Bảo hết mực của Sư Thúc.

Có một câu chuyện vui mà con được nghe một sư chú kể lại. Chuyện xảy ra vào một buổi sáng nọ. Ở chùa Tổ, mỗi buổi sáng ai cũng có việc để chấp tác, từ quý Thầy lớn cho đến các điệu nhỏ. Vì chùa thuộc về thiền tông cho nên còn giữ được nếp sinh hoạt đó. Công việc quét lá cần nhiều người hơn hết. Không may, hôm ấy sư chú đã bị ai đó lấy mất cái chổi. Thế là sư chú đi lòng vòng để tìm xem ai mượn chổi của mình. Khi đi ngang qua hồ Bán Nguyệt thì sư chú gặp Sư Thúc. Đó là lần thứ nhất sư chú bị Sư Thúc bắt gặp. Thường thì vào mỗi buổi sáng Sư Thúc hay đi dạo quanh chùa, nếu Sư Thúc gặp sư chú hay điệu nào mà chưa đi làm việc thì đều được người “hỏi thăm”. Cũng thiệt đúng là xui cho sư chú đó, vì đi vòng vòng cố tìm cho ra cái chổi mà sư chú gặp Sư Thúc đến lần thứ ba. Buổi sáng chưa chấp tác mà gặp Sư Thúc đến ba lần thì thật là xui xẻo. Sư chú chia sẻ với con là sư chú rất buồn vì bị thầy rầy và đã rất giận vì bị mất cái chổi. Sau khi quét lá xong, sư chú trở về phòng thì nhìn thấy Sư Thúc từ dưới nhà Báo Đức Đường đưa tay vẫy gọi sư chú. Sư chú cũng không biết là có chuyện gì nữa. Vừa đến nơi thì Sư Thúc đã nắm tay sư chú  và dẫn vào phòng rồi bẻ cho sư chú một trái chuối. Chỉ có thế thôi, mà sư chú không còn buồn Sư Thúc nữa. Con thấy cách Người thực tập làm mới rất là hay.

Có lần Sư Thúc tâm sự: “Mỗi khi đi ra vườn Thầy thấy các anh em làm việc thì Thầy hay đóng góp ý kiến để công việc được tốt hơn. Nhưng nghĩ lại, thấy bệnh của mình còn lo chưa xong mà đi lo đến chuyện khác làm gì. Nghĩ như vậy, cho nên Thầy đã buông bỏ được rất nhiều thứ.”

Đó là vào những ngày tháng cuối đời của Sư Thúc. Con nhớ thời gian ấy, bệnh của Sư Thúc nặng hơn, cơ thể luôn đau đớn, lại không ngủ được nên Sư Thúc thường dậy rất sớm. Sau khi uống trà, Người ra trước Thất Lắng Nghe ngồi thiền. Có hôm Sư Thúc mở kinh Lăng Nghiêm do Ôn Chí Niệm tụng để nghe. Và Người thỉnh mõ đều đều theo tiếng tụng kinh trầm hùng của sư huynh mình. Tụng kinh xong, Người thực tập bái sám. Sư Thúc có nói là mỗi khi xướng lên một danh hiệu Bụt hay Bồ tát thì Sư Thúc lạy xuống trong tư thế năm vóc sát đất, hai bàn tay mở ra và đọc thầm bài kệ sám hối:

“Con đã gây ra bao lầm lỗi

Khi nói, khi làm, khi tư duy

Đam mê, hờn giận và ngu si

Hôm nay con cúi đầu xin sám hối

Một lòng con cầu Bụt chứng tri

Bắt đầu hôm nay nguyện làm mới

Nguyện sống đêm ngày trong chánh niệm

Nguyện không lặp lại lỗi lầm xưa.

Nam mô Cầu Sám Hối Bồ tát  (3lần)”

Với cái lạy nào Sư Thúc cũng thực tập như vậy cho nên Người lạy rất đều, lạy nào cũng chừng ấy thời gian. Lạy xong, thì trời vẫn còn chưa sáng nên Người thường đi quanh Thất Lắng Nghe để tập thở. Thở vào và niệm “Nam mô Bụt” và thở ra Người niệm “A Di Đà”. Có khi, Sư Thúc niệm danh hiệu của đức Bổn sư hoặc là Bồ Tát Quán Thế Âm. Khi trời đã gần sáng thì Sư Thúc đi xuống tăng xá đốc thúc các sư chú, các điệu đi ngồi thiền tụng kinh. Đó là những tháng ngày con được gần gũi bên Sư Thúc nên đã được nghe Người chia sẻ về những sự thực tập đó. Thời gian ấy, Thượng Tọa Thích Trí Tựu cũng thường về thăm và chơi với Người. Có những khi Sư Thúc nhức mỏi không ngồi ghế được mà chỉ nằm trên võng thì Thượng tọa cũng xin không ngồi ghế mà ngồi trên sàn gạch thôi. Sư Thúc và Thượng tọa trò chuyện cùng nhau gần gũi và thân mật như người một nhà. Thượng tọa cứ nhắc Sư Thúc hoài: “ khi mô rảnh thì Ôn cho các điệu chùa Tổ lên giao lưu với các điệu trên chùa của em. Các điệu lên chơi, ăn cơm và hát hò với nhau, tiền taxi em sẽ lo”.

Thượng tọa lúc nào cũng xưng là “em”với “Sư Thúc”. Anh em con rất được nuôi dưỡng bởi những hình ảnh dễ thương đó. Chỉ ngồi lắng nghe thôi mà chúng con đã rất hạnh phúc. Mỗi buổi chiều, Sư Thúc thường gọi mấy anh em con lên để ăn cơm cùng. Ngồi ăn đông người thì Sư Thúc vui và dùng cơm được nhiều hơn. Có lần, Người nói:  “May mà Thầy đi tu chứ ở nhà thì làm gì mà mỗi chiều có bảy, tám người con trai lên ngồi chơi với mình”.

Con nghĩ đó là những ngày tháng rất hạnh phúc và bình an của Sư Thúc, mà đó cũng là những ngày tháng đáng nhớ của anh em chúng con. Sư Thúc rất trân quý giá trị cuộc đời tu của mình. Mỗi lần có dịp được lên chơi với Sư Thúc ở thất Lắng Nghe, nếu hôm đó Sư Thúc không mệt, có thể ngồi trên ghế thì Sư Thúc cũng chỉ ghế để cho chúng con ngồi. Nhưng chúng con lại thích ngồi dưới sàn hơn. Sư Thúc thương chúng con như con ruột của mình nên không còn phân biệt địa vị nữa. Tình thầy trò trở nên thân thiết và sâu đậm.

Hôm ấy, trong khi đang xoa bóp cho Sư Thúc, thấy Sư Thúc tuổi đã cao mà bệnh lại nặng, con chợt nghĩ đến một ngày nào đó Sư Thúc sẽ ra đi. Lúc ấy, trong con đi lên ý thức chánh niệm là con cần phải thực tập nhận diện Sư Thúc qua một hình tướng mới. Để con có thể ít đau buồn và nuối tiếc khi Sư Thúc ra đi. Con nghĩ đến các điệu và con thấy rất rõ các điệu là sự tiếp nối của Sư Thúc, là một phần của Sư Thúc. Bên cạnh đó còn có các Thầy và các anh chị em chúng con nữa. Sau đó, con đã xin Sư Thúc cho phép con được chăm sóc cho các điệu. Sư Thúc đã ủng hộ và yểm trợ con, Người đã photo sách Nhật Tụng Thiền Môn bằng chữ Hán để con kèm cho các điệu học. Con cũng có dạy cho các em thực tập Sám Pháp Địa Xúc, theo dõi hơi thở và tập thỉnh chuông nữa. Các điệu rất ngoan và học giỏi. Con thấy các em có khả năng tiếp nhận những pháp môn mới mà Sư Thúc đã dạy cho chúng con thực tập mỗi ngày.

Tuy Sư Thúc đã ra đi, nhưng kỳ thực là Sư Thúc vẫn đang còn ở đó. Sư Thúc đã để lại một tăng thân, đó một món quà rất quý báu cho đất Thần Kinh cố đô. Con nghĩ rằng, đó là gia tài quí giá nhất mà Sư Thúc đã hiến tặng cho cuộc đời. Qua đó, mọi người có thể thấy công hạnh của Người. Sư Thúc mang trong mình chí nguyện của của các thế hệ Tổ sư đi trước. Các Thiền sư vào những năm 30 đã để rất nhiều tâm huyết đến việc phục hưng Phật giáo, mà âm vang vẫn còn tiếp tục và tuôn chảy mãi trong mạch sống của Tăng già Thừa Thiên cho đến ngày hôm nay. Dù Sư Thúc không hề nói một lời nào đến việc đó nhưng Sư Thúc đã tiếp nối và hoàn thành  chí nguyện ấy một cách rất xứng đáng. Mỗi khi nghĩ đến điều ấy, con cảm thấy kính ngưỡng Người hết mực. Thành quả đó cũng là nhờ rất nhiều vào sự ủng hộ của chư tôn đức trong sơn môn.

Con rất biết ơn Sư Thúc. Trong những năm tháng con được sống và nương tựa Sư Thúc, nhờ tình thương và lòng lân mẫn của người mà con đã lớn lên rất nhiều. Đất Tổ linh thiêng đã hun đúc và hiến tặng cho cuộc đời nhiều vị tổ sư xuất chúng. Và hôm nay, thế hệ con cháu chúng con rất hạnh phúc khi nghĩ đến dòng tổ tiên tâm linh lại có thêm Sư Thúc – một bậc Thầy khả kính. Sư Thúc đã tu tập thành công trong kiếp này. Chúng con cũng nguyện nối gót của Người. Tiếp nối và giữ gìn gia tài tâm linh mà các thế hệ Tổ sư và Sư Thúc đã dày công trao truyền.

Đây là những lời mộc mạc mà chân thành nhất, nương vào năng lượng từ bi của Sư Thúc cho nên con mới dám bộc bạch.

Sư Thúc kính thương! Nếu có dịp về chùa Tổ thì con sẽ lại được đi thiền hành trên những con đường đẹp, quanh hồ Sao Hôm,  hồ Sao Mai hay Lăng Viện. Thỉnh thoảng, các điệu làm biếng và không quét sạch lá ở đó, nhưng mà con thì lại thích như vậy. Mỗi khi đi ngang qua, bàn chân con được tiếp xúc với lá khô và con tập nhìn sâu hơn để thấy được sự lưu chuyển của rừng cây và của những những chiếc lá. Ở chùa Tổ, cứ vào cuối hè đầu thu, thì có rất nhiều lá sến rơi mỗi khi gió nhẹ thổi qua. Thỉnh thoảng, cũng có một vài chiếc lá bàng rơi rất ngoạn mục. Sư Thúc cũng là một trong những chiếc lá bàng đẹp trên đất Tổ. Người đã rơi một cách tự tại và an nhiên để rồi lại trở thành chất mùn nuôi dưỡng những mầm non tương lai.

Xin cho con đem hết lòng thành kính và biết ơn hướng về trước di ảnh và kim quan Sư Thúc đảnh lễ tam bái.

-(Chân Minh Hy)-

Vừa qua, vào ngày 24-27 tháng 7 tại Làng Mai đã diễn ra khóa tu trực tuyến” Nghệ Thuật Sống Tỉnh Thức” với sự tham gia trực tuyến của hàng trăm thiền sinh khắp nơi trên thế giới.

Khoản cúng dường sau khi đăng ký tham dự khóa tu sẽ được dùng vào việc gì?

Khoản cúng dường tham gia khóa tu của bạn sẽ được dùng để chi trả các chi phí về thực phẩm, nhà ở và sức khỏe cho khoảng 700 xuất sĩ ở 10 trung tâm tu học của Làng Mai trên thế giới. Đóng góp của bạn cũng sẽ giúp chúng tôi đầu tư cải thiện hệ thống Internet, camera và các thiết bị kỹ thuật để có thể tổ chức các khóa tu trực tuyến trong thời gian tới. Nếu không có sự hỗ trợ của bạn cũng như của các thân hữu gần xa thì chúng tôi khó có thể duy trì được các hoạt động của tăng thân cũng như hiến tặng các khóa tu trực tuyến như hiện nay.

Để tham gia đóng góp (cúng dường), quý đạo hữu có thể chọn tài khoản nào tiện nhất để gửi vào.

Việt Nam
Cao Thị Mỹ Hà 
Vietcombank chi nhánh Hùng Vương – Huế
Bank code (SWIFT / BIC): BFTVVNVX016
Tài khoản số: 0161 001 757 893

United States
Thich Nhat Hanh Foundation tại trang nhà:

https://interland3.donorperfect.net/weblink/weblink.aspx?name=tnh&id=1

Hay gửi check đến: Thich Nhat Hanh Foundation 2499 Melru LaneEscondido, CA 92026
Nếu quý đạo hữu có câu hỏi, xin gửi email đến: info@tnhf.org hay gọi số (760) 291-1003 x104

Australia
UNIFIED BUDDHIST CHURCH AUST _ INC.
221 Marias Lane,Beaufort, Victoria 3373, Australia.
Bendigo Bank, BSB:633000, Acc No: 137099818
Bendigo Bank Swift Code: BENDAU3B
(memo: to support PV monastics)

Europe – xin quý đạo hữu vào trang tiếng Anh, phần dưới.

https://donation.plumvillage.org/general-support/

Tôi cần bao nhiêu thời gian để tham gia khóa tu này?

Đây là khóa tu trong 3 ngày, từ sáng thứ Sáu đến tối Chủ nhật. Nếu bạn có thể sắp xếp công việc của mình để có thể tham gia trọn vẹn các sinh hoạt và tận hưởng năng lượng bình an của tăng thân thì tuyệt vời nhất.

Chương trình mỗi ngày như sau:

• 6:30: Ngồi thiền có hướng dẫn (30 phút) 
• 7:15: Tập thể dục (Khí công/Mười động tác chánh niệm/ Tập gậy)
• 13:00: Thiền buông thư
• 14:45: Tập hát thiền ca
• 15:00: Pháp thoại
• 19:00: Pháp đàm (chia sẻ theo nhóm nhỏ)
• 21:00: Ngồi thiền có hướng dẫn (30 phút) và tụng kinh/đọc kinh

Xin lưu ý là bạn có thể lựa chọn tham dự hoặc không tham dự pháp đàm (chia sẻ theo nhóm) vào mỗi buổi tối (từ 19:00 – 20:45). Nếu lựa chọn tham dự pháp đàm, mong bạn tham dự đúng giờ và đầy đủ ba buổi để yểm trợ năng lượng chung của cả nhóm.

Quý thầy, quý sư cô cũng mong bạn sắp xếp thời gian để xem các đoạn phim và thông tin mà Ban Tổ chức gửi đến để có thể chuẩn bị thân tâm, cũng như chuẩn bị cho mình một góc yên tĩnh trong nhà, có kết nối Internet để có thể tham gia trọn vẹn các sinh hoạt trong khóa tu. Quý thầy, quý sư cô hy vọng khóa tu này sẽ giúp bạn nuôi lớn sự thực tập chánh niệm và được hưởng năng lượng hùng hậu của tăng thân ngay tại nơi ở của mình.

Nếu tôi không thể tham dự một sinh hoạt nào đó trong chương trình, liệu tôi có thể tiếp tục tham dự các sinh hoạt khác?

Quý thầy, quý sư cô khuyến khích bạn tham dự càng đầy đủ các sinh hoạt trong chương trình càng tốt để có thể được hưởng nhiều lợi lạc nhất từ khóa tu. Xin lưu ý là nếu bạn muốn tham dự ba buổi pháp đàm cùng quý thầy, quý sư cô thì bạn cần theo dõi các buổi pháp thoại để có thể tham gia chia sẻ trong pháp đàm.

Nếu tôi không thể tham dự một sinh hoạt (được truyền trực tuyến) trong khóa tu, liệu tôi có thể xem lại nội dung của sinh hoạt đó?

Vâng, bạn có thể xem lại phần hướng dẫn ngồi thiền/ pháp thoại/ thiền buông thư/tập thể dục. Chúng tôi sẽ đăng tải toàn bộ nội dung của các sinh hoạt này để bạn có thể xem lại bất kỳ lúc nào.

Pháp đàm là gì? 

Pháp đàm trong khóa tu này là những buổi chia sẻ theo nhóm nhỏ, có thể từ 20 đến 25 người, do quý thầy, quý sư cô hướng dẫn. Đây là cơ hội để chúng ta thực tập lắng nghe sâu và chia sẻ từ trái tim, cũng như học hỏi từ kinh nghiệm thực tập và tuệ giác của nhiều người khác. Trong buổi pháp đàm, chúng ta có thể chia sẻ kinh nghiệm, niềm vui, những khó khăn, thắc mắc liên quan đến sự thực tập chánh niệm trong đời sống hàng ngày của chúng ta.

Tôi cần chuẩn bị những gì trước khi tham gia khóa tu?

Quý thầy, quý sư cô mong bạn sắp xếp thời gian và công việc để có thể tham gia trọn vẹn khóa tu, từ sáng thứ Sáu đến tối Chủ nhật. Một vài ngày trước khi khóa tu bắt đầu, bạn sẽ nhận được một “gói quà”, gồm những thông tin và chỉ dẫn cách thức chuẩn bị để có thể thực sự tận hưởng khóa tu này. Mong bạn dành 1-2 tiếng trước sáng thứ Sáu để làm quen với những tài liệu này và cài đặt máy tính của bạn cho phù hợp với chương trình được sử dụng.

Bạn nên chuẩn bị một phòng hoặc một góc yên tĩnh trong nhà, nơi mà bạn có thể kết nối Internet mà không bị quấy rầy. Điều quan trọng là bạn không bị gián đoạn khi đang tham dự một sinh hoạt của khóa tu, vì vậy bạn cần chia sẻ với những người thân hoặc những người mà bạn đang sống cùng để có thể được yểm trợ. Nếu bạn tham dự pháp đàm (chia sẻ theo nhóm) thì bạn cần chọn một nơi yên tĩnh để bạn có thể chia sẻ mà không bị ai làm phiền.

Trong thời gian diễn ra khóa tu, nếu có thắc mắc về sự thực tập thì tôi có thể hỏi ai và khi nào thì phù hợp? 

Pháp đàm (chia sẻ theo nhóm) là thời gian lý tưởng để bạn nói ra những thắc mắc trong lòng mình liên quan đến sự thực tập hay những lời dạy mà bạn tiếp nhận trong khóa tu. Bạn cũng có thể viết câu hỏi vào phần “bình luận/comment” dưới video pháp thoại mà bạn có thắc mắc. Các vị giáo thọ sẽ cố gắng giải đáp những thắc mắc của bạn trong các pháp thoại vào thứ Bảy và Chủ nhật.

Tôi có thể liên lạc trực tiếp với quý thầy, quý sư cô? Liệu tôi có thể đặt câu hỏi và nhận được câu trả lời trực tiếp từ một vị xuất sĩ?

Pháp đàm là cơ hội rất quý để bạn được chia sẻ với sự có mặt của quý thầy, quý sư cô. Nếu bạn mong muốn tiếp xúc với các vị xuất sĩ thì bạn nên chọn tham gia ba buổi pháp đàm trong khóa tu này. Sư Ông Làng Mai (Thiền sư Thích Nhất Hạnh) đã từng nói rằng pháp đàm là một trong những cách thức hay nhất để mình học hỏi và lớn lên trong sự thực tập chánh niệm. Xin lưu ý rằng pháp đàm không phải là một buổi vấn đáp, những câu hỏi hoặc thắc mắc của bạn sẽ được đưa ra chia sẻ chung trong cả nhóm mà không phải chỉ các vị xuất sĩ trả lời.

Tôi sống cùng với nhiều người khác trong một căn hộ. Liệu tôi có thể tham dự khóa tu?

Vâng, bạn vẫn có thể tham dự khóa tu. Miễn là bạn có được một góc yên tĩnh để tham dự các sinh hoạt trong khóa tu mà không bị quấy rầy, và không gian đó đủ rộng để bạn có thể tập thể dục với sự hướng dẫn của quý thầy, quý sư cô. Có thể bạn cần đến tai nghe để không ảnh hưởng đến những người xung quanh. Nếu bạn tham dự pháp đàm thì bạn cần một nơi mà bạn có thể chia sẻ những điều riêng tư trong lòng mình.

Bạn có thể giải thích với những người mà bạn đang sống cùng về ý định tham gia khóa tu và xin họ yểm trợ. Mục đích của hành động này không phải là tách biệt mình khỏi những người xung quanh, mà là để giúp bạn dễ dàng chế tác năng lượng chánh niệm, bình an và có mặt trong thời gian diễn ra các sinh hoạt của khóa tu, cũng như duy trì năng lượng này trong khi tiếp xúc với mọi người trong nhà ngoài giờ sinh hoạt. Bạn sẽ có cơ hội áp dụng ngay lập tức những điều mình học hỏi được từ khóa tu vào đời sống của mình, chẳng hạn như sự thực tập lắng nghe sâu, hay thực tập ăn trong chánh niệm, v.v.

Khóa tu này có phù hợp cho mọi lứa tuổi? Trẻ em hoặc thiếu niên có thể tham dự khóa tu?

Khóa tu này được tổ chức cho đối tượng là người lớn, tuy nhiên trẻ em hoặc thiếu niên có thể tham dự các buổi ngồi thiền, pháp thoại, thể dục hay thiền buông thư.

Xin lưu ý là trong các buổi pháp đàm, đôi khi nội dung chia sẻ có thể không phù hợp cho thiếu niên hoặc trẻ em, vì vậy xin không đăng ký cho người dưới 18 tuổi tham dự pháp đàm.

Quý thầy, quý sư cô cũng đang tìm kiếm những cách thức để tổ chức các sinh hoạt trực tuyến cho trẻ em và thiếu niên. Xin theo dõi trên trang nhà Làng Mai để có thể nhận được những thông báo về khóa tu dành cho trẻ em và thiếu niên (nếu có) trong thời gian tới.

Tôi chưa từng tham gia một khóa tu nào trước đây. Liệu tôi có thể tham gia khóa tu này?

Nếu bạn là người hoàn toàn chưa biết gì về sự thực tập chánh niệm, bạn vẫn có thể tham gia khóa tu này. Đối với người đã từng có kinh nghiệm thực tập thì khóa tu này sẽ giúp cho sự thực tập của bạn tươi mới và sâu sắc hơn. Đây là một cơ hội rất quý để bạn tiếp xúc trực tiếp với tăng thân – một cộng đồng thực tập tâm linh và có cơ hội gặp gỡ những người có cùng tâm nguyện tu học giống mình.

Ngôn ngữ chính của khóa tu là gì?

Ngôn ngữ chính của khóa tu là tiếng Anh, vì có rất nhiều thiền sinh từ khắp nơi trên thế giới tham gia khóa tu. Tuy nhiên đối với người Việt, các sinh hoạt (ngồi thiền, thiền buông thư, pháp đàm) sẽ được hướng dẫn bằng tiếng Việt. Riêng pháp thoại thì sẽ được dịch trực tuyến từ tiếng Anh sang tiếng Việt.

Những câu hỏi về kỹ thuật

Tôi cần phải làm gì để tham gia khóa tu này? Tôi cần phải cài đặt thiết bị hoặc chương trình gì đặc biệt không ?

Đây là khóa tu qua mạng Internet, vì vậy bạn cần phải vào được Internet và cài đặt chương trình Zoom. Khi tham dự một sinh hoạt trực tuyến, bạn có thể chọn tham gia thông qua Zoom hoặc đường link video (sẽ được gửi cho bạn trước khi sinh hoạt diễn ra).

Nếu bạn chọn tham gia pháp đàm, bạn cần cài đặt phần mềm Zoom và bạn sẽ cần có webcam – thiết bị ghi hình kỹ thuật số được kết nối với máy tính (hay laptop), để người khác có thể nhìn thấy bạn, cũng như để bạn có thể nhìn thấy những người khác trong nhóm. Bạn cũng cần đến tai nghe và lý tưởng nhất là có microphone kèm theo.

Những đoạn phim được truyền trực tuyến thường có chất lượng cao bao nhiêu?

Chúng tôi cố gắng phát những đoạn phim trực tuyến với độ phân giải 720p, tuy nhiên có những xóm ở Làng Mai không có Internet mạnh, vì vậy có thể độ phân giải bị giới hạn xuống 480p. Sau khóa tu, chúng tôi sẽ đưa lên mạng tất cả những nội dung của khóa tu với độ phân giải 1080p để bạn có thể thưởng thức.

Tôi không có đường Internet ổn định. Liệu tôi có thể tham gia khóa tu?

Chất lượng hình ảnh của các sinh hoạt trong khóa tu cũng tương tự như khi bạn xem một chương trình nào đó trên Youtube. Nếu bạn có thể xem hình ảnh rõ nét và ổn định trên Youtube với đường Internet của bạn thì bạn hoàn toàn có thể tham gia khóa tu. Tuy nhiên đối với các buổi pháp đàm, nếu đường truyền Internet không ổn định thì có thể các thành viên trong nhóm không nghe rõ những chia sẻ của bạn. Khi đó bạn hãy xin phép tắt màn hình để những người khác có thể nghe bạn rõ hơn.

Tôi có thể tham gia khóa tu từ điện thoại của mình?

Vâng, khi bạn đăng ký tham gia khóa tu, bạn sẽ nhận được một email hướng dẫn và số điện thoại để bạn kết nối với khóa tu qua Zoom. Tuy nhiên, bạn chỉ có thể tham dự những sinh hoạt được truyền trực tuyến mà không thể tham dự pháp đàm qua điện thoại.

Tôi phải mở tính năng máy quay (camere) hay tôi có thể tham dự qua phần giọng nói (audio)  thôi?

Vâng, bạn có thể tham dự các sinh hoạt thông qua audio mà không cần bật camera. Bạn có chọn xem các đoạn phim thông qua hệ thống trang mạng mà chúng tôi sử dụng. Chỉ khi tham gia pháp đàm thì mọi người được yêu cầu mở camera để tạo một không gian an toàn cho sự chia sẻ.

Tôi có thể lưu giữ những bản ghi âm/ ghi hình các sinh hoạt sau khóa tu?

Tất cả những bản ghi âm/ ghi hình của các buổi sinh hoạt (trừ pháp đàm) sẽ được đưa lên hệ thống trang mạng của khóa tu và bạn có thể truy cập trong vòng 6 tháng. Tuy nhiên bạn không thể tải xuống (download) được những tài liệu này.

Nếu tôi gặp khó khăn trong khi cài đặt chương trình, tôi có thể liên lạc với ai để được trợ giúp?

Bạn có thể liên lạc với chúng tôi qua email: onlineretreats@plumvillage.org

Những câu hỏi về việc ghi danh

Các nhóm pháp đàm được sắp xếp như thế nào? Tôi có thể lựa chọn nhóm pháp đàm không ? 

Các nhóm pháp đàm sẽ được quý thầy, quý sư cô sắp xếp dựa trên kinh nghiệm của mình, để tạo ra những nhóm chia sẻ cân bằng về số lượng, độ tuổi, kinh nghiệm tu học, v.v.

Khoản cúng dường sau khi đăng ký tham dự khóa tu sẽ được dùng vào việc gì?

Khoản cúng dường tham gia khóa tu của bạn sẽ được dùng để chi trả các chi phí về thực phẩm, nhà ở và sức khỏe cho khoảng 700 xuất sĩ ở 10 trung tâm tu học của Làng Mai trên thế giới. Đóng góp của bạn cũng sẽ giúp chúng tôi đầu tư cải thiện hệ thống Internet, camera và các thiết bị kỹ thuật để có thể tổ chức các khóa tu trực tuyến trong thời gian tới. Nếu không có sự hỗ trợ của bạn cũng như của các thân hữu gần xa thì chúng tôi khó có thể duy trì được các hoạt động của tăng thân cũng như hiến tặng các khóa tu online như hiện nay.

Thông tin khoá tu

Thông tin đóng góp (cúng dường)

Ghi danh ở đây

Chủ đề của những bài pháp thoại trong khóa tu

Sư cô Lăng Nghiêm

Thứ Sáu: Can đảm để kết nối

Làm thế nào để trở về và kết nối lại với chính mình, với đất Mẹ, ngay cả những lúc trong ta đầy tủi hờn, và tuyệt vọng? Làm thế nào để thương được những niềm đau, những thương tích nơi mình và nơi đất Mẹ? Làm sao để có thể tiếp xúc được với nguồn năng lượng vững chãi và kiên định của Đất? Chúng ta sẽ cùng khám phá sự màu nhiệm của chánh niệm: làm thế nào mà chánh niệm có thể giúp ta mở ra cánh cửa của hy vọng và trị liệu?

Sư cô Hiến Nghiêm

Thứ Bảy: Tìm một hướng đi

Tổ tiên đã trao truyền cho chúng ta những tuệ giác nào để giúp chúng ta xác định được hành động và hướng đi đúng đắn trong cuộc đời? Làm sao có sức mạnh và tình thương để dung hòa được những khác biệt về quan điểm, trong mối liên hệ với người thân cũng như với mọi người trong xã hội? Chúng ta có thể nương tựa vào đâu? Tuệ giác tương tức và những phương pháp thực tập Làng Mai sẽ giúp chúng ta có được một la bàn định hướng để vượt qua những sóng gió trong cuộc đời.

Thầy Pháp Linh

Chủ Nhật: Xây dựng tăng thân để được nuôi dưỡng và bảo hộ

Chúng ta có thể xây dựng một nếp sống lành mạnh và từ bi? Liệu có thể có một con đường tâm linh mà không cần phải tin vào một tôn giáo nào cả? Vai trò và trách nhiệm của chúng ta đối với các thế hệ tương lai, cũng như đối với hành tinh này? Cùng nhìn sâu và tìm hiểu làm thế nào để có thể đưa khía cạnh tâm linh vào trong đời sống hàng ngày, để ta có thể sống sâu sắc và thăng hoa trong đời sống của mình.

Chương trình mỗi ngày như sau:

• 6:30: Ngồi thiền có hướng dẫn (30 phút)
• 7:15: Tập thể dục (Khí công/Mười động tác chánh niệm/ Tập gậy)
• 13:00: Thiền buông thư
• 14:45 – 16:30: Hát thiền ca và Pháp thoại
• 18:00: Pháp đàm (chia sẻ theo nhóm nhỏ)
• 21:00: Ngồi thiền có hướng dẫn (30 phút) và tụng kinh/đọc kinh

Tìm hiểu những câu hỏi thường gặp

Thông tin đóng góp (cúng dường)

Ghi danh khoá tu

Quý cô bác, quý anh chị và các bạn thân mến,

Ở Làng đang vào giữa mùa hè, những cánh đồng hoa hướng dương đang nở vàng rực dưới nắng mai. Mỗi năm vào thời gian này, Làng đều mở cửa để đón thiền sinh từ khắp nơi về tu học, trong đó có đồng bào người Việt. Xóm Trung lúc nào cũng đầy ắp niềm vui và tiếng cười.

Năm nay, dù phải đóng cửa vì Covid-19, nhưng quý thầy, quý sư cô vẫn rất mong được kết nối với thiền sinh khắp nơi, cũng như với đồng bào người Việt, để được thở cùng một nhịp, cùng lắng nghe và sẻ chia với nhau những niềm vui cũng như những khó khăn trong giai đoạn đầy thử thách này.

Với ước mong đó, quý thầy, quý sư cô sẽ tổ chức khóa tu trực tuyến cuối tuần, từ ngày 7.8 đến ngày 9.8, như một món quà thương yêu gửi gắm tới tất cả những người con của đất Mẹ. Đây cũng là niềm mong ước của Sư Ông Làng Mai. Đã từ lâu, Sư Ông đã nghĩ đến việc xây dựng một tu viện trực tuyến, để cho mọi người dù ở bất cứ nơi đâu cũng có thể tiếp xúc và thấy mình đang thực tập ngay tại Làng.

Trong khóa tu trực tuyến với chủ đề: “Con đường thương yêu” chúng ta sẽ có cơ hội dừng lại, nhìn sâu để tìm cho mình một hướng đi bình an và thương yêu trước những biến động và thử thách trong thời đại ngày nay. Cùng với nhau, chúng ta sẽ học cách biến yêu thương thành hành động để giúp cho chính mình, gia đình, cộng đồng và đất Mẹ. Như lời Sư Ông Làng Mai dạy:” Năng lượng của sự tỉnh thức tập thể là niềm hy vọng của tất cả chúng ta cũng như của trái đất. Đó là điều mà tất cả chúng ta có thể làm được”

Các thời khoá trong suốt khoá tu sẽ được quý thầy, quý sư cô hướng dẫn bằng tiếng Việt và được tính theo múi giờ tại Việt Nam. Riêng các bài pháp thoại của quý thầy, quý sư cô giáo thọ sẽ được nói bằng tiếng Anh và được dịch trực tiếp qua tiếng Việt (vì khóa tu này còn có sự tham gia của các thiền sinh từ nhiều nước khác trên thế giới). Chương trình sinh hoạt phong phú với các buổi ngồi thiền có hướng dẫn, thiền buông thư, các bài tập khí công, v.v. Bên cạnh đó là những buổi chia sẻ thân tình trong các nhóm nhỏ (Pháp đàm) với sự có mặt của quý thầy, quý sư cô Làng Mai.

Kính mời quý cô bác, quý anh chị và các bạn tham dự khóa tu trực tuyến này để cùng có mặt và thưởng thức những giây phút bình an với nhau.

Để biết thêm thông tin chi tiết, xin vui lòng truy cập vào đây :

Thông tin khoá tu

Trả lời những câu hỏi thường gặp

Đóng góp cúng dường cho khoá tu

(Chuyển ngữ từ cuốn sách ” At home in the World” của Sư Ông Làng Mai).

Khoảng ba mươi năm về trước, tôi đang nhập thất một mình ở Phương Vân Am (hồi đó gọi là Nông trại Khoai Lang) ở miền Bắc nước Pháp. Am ở trong cánh rừng có tên là Forêt d’Othe. Tôi thường thích ngồi thiền và đi thiền hành trong rừng. Vào một buổi sáng rất đẹp trời, tôi quyết định sẽ tận hưởng cả ngày ở trong rừng nên đã chuẩn bị cơm nắm, muối mè, và một ít nước uống. Cứ nghĩ rằng sẽ được trọn vẹn một ngày, nhưng mới khoảng ba giờ chiều thì mây đen thi nhau kéo tới đầy trời. Sáng sớm hôm đó, trước khi ra khỏi am tôi đã tôi đã mở toàn bộ của sổ và cửa chính của am để đón nắng ấm và không khí trong lành. Ngay khi nghe trời trở gió ầm ầm, thì tôi biết đã đến lúc mình phải quay về và trông nom cái am.

Vừa mới về đến nơi, một khung cảnh hỗn độn, tối tăm và tan tác hiện ngay ra trước mắt. Gió đã thổi những tờ giấy trên bàn bay tứ tung khắp nơi trong am. Tôi lập tức đóng hết cửa ra vào và cửa sổ lại, rồi nhóm lửa trong lò sưởi. Trong khi chờ đợi lò sưởi ấm lên, tôi chậm rãi thu dọn giấy tờ ngổn ngang thành một chồng để trên bàn, đặt lên đó một hòn gạch, và dọn dẹp mọi thứ trong am cho gọn gàng. Chẳng mấy chốc, hơi ấm tỏa ra từ lò sưởi đã mang năng lượng ấm áp và an ổn trở về lại. Ngồi bên lò sưởi, hơ ấm đôi tay và lắng tai nghe tiếng mưa gió bên ngoài.

Có những ngày mà ta cảm thấy đó không phải là ngày của mình, việc gì cũng trái với ý ta, càng cố gắng thì mọi chuyện càng trở nên tồi tệ. Ai cũng đã từng trải qua những ngày như vậy. Đó là thời điểm mà ta nên dừng lại, buông bỏ hết chỉ trở về với hải đảo tự thân. Trước tiên hãy đóng hết những cánh cửa chính và cả những cánh cửa sổ mở ra thế giới bên ngoài như: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý – đó là “sáu căn” tức là sáu cửa sổ của tâm ta. Đóng chúng lại là để phòng hộ, để gìn giữ. Không để cho những ngọn gió từ bên ngoài tiếp tục thổi vào và làm xáo trộn tâm tư ta.

Hãy đóng hết cửa chính và cửa sổ, nhóm lên ngọn lửa của chánh niệm bằng cách trở về với hơi thở ý thức. Làm lắng dịu lại tâm tư đang hỗn loạn của mình bằng cách nhận diện và ôm ấp từng cảm xúc trong ta, giống như cách tôi thu lượm từng trang giấy mà gió đã thổi tan tác kia. Sử dụng năng lượng của chánh niệm và của định lực để nhận diện và ôm ấp những bức xúc, bực bội, bất an, lo lắng trong lòng. Đó là cách để chúng ta thiết lập lại sự bình an.

Nếu chỉ nương tựa vào những điều kiện bên ngoài, ta sẽ mãi mãi lao đao. Cần có một chỗ dựa vững chắc mà ta có thể trở về bất cứ lúc nào, và bất cứ ở đâu. Đó chính là hải đảo tự thân. Trở về và nương tựa sâu sắc nơi hải đảo tự thân, chúng ta sẽ được an lành. Có thể ta cần thời gian để nuôi dưỡng và phục hồi cho  chính mình, để mình trở nên mạnh mẽ hơn trước khi sẵn sàng quay trở lại và hiến tặng cho cuộc đời.

Ngay từ khi còn nhỏ, có thể ta đã nhận ra trong mình có một hải đảo như thế. Mỗi khi gặp chuyện đau khổ và không vừa ý, hãy dừng lại tất cả chỉ trở về an trú trong hải đảo tự thân. Thực tập như vậy năm phút, mười phút, hay nửa tiếng. Ta sẽ cảm thấy thân tâm nhẹ nhàng và thư thái hơn.

Thầy kính thương,

Những năm còn có cơ hội gần gũi, thầy trò mình đã nói với nhau rất nhiều chuyện, chia sẻ với nhau rất nhiều tháng ngày hạnh phúc. Vậy mà có những chuyện con vẫn chưa kể Thầy nghe. Đó là những gì con học được từ Thầy, những kỷ niệm đã và đang làm cho tháng ngày của con đi qua đẹp như một giấc mơ. Ngày ấy Thầy thường nhắc: “Hiện tại đẹp quá, sự thật mà mình cứ tưởng là một giấc mơ”. Ngày nào mình cũng sống tỉnh thức trong giấc mơ đẹp ấy Thầy nhỉ!

Ngày đầu khi bước chân tới Làng, còn bỡ ngỡ, con chưa cảm nhận được tình Thầy. Con còn nhớ lần đầu tới chào Thầy ở thất Ngồi Yên vào ngày quán niệm ở xóm Thượng, các chị em qua cùng lúc với con cảm động và khóc khi được Thầy ôm. Con lúc đó vẫn đứng ngẩn người ra với thắc mắc: “Tại sao các sư chị lại khóc nhỉ?”. Xuất gia và sống ở Việt Nam, chúng con không được gần Thầy. Với những đứa khờ dại như con thì không thể nào cảm nhận một cách trực tiếp tình thương của Thầy, chỉ biết Thầy qua băng giảng và những câu chuyện của quý thầy, quý sư cô kể thôi. Đến đây ở một thời gian với sự hiện diện của Thầy, con mới thấy quý và ấm áp trong lòng. Con kính phục Thầy từ cách sống đơn giản, gần gũi đến sự lân mẫn của Thầy với tất cả mọi người, đặc biệt Thầy rất kiên nhẫn với các sư con dại dột và nhút nhát của Thầy.

Tình thương từ Thầy thì luôn có đó từ lúc ban đầu, sự tiếp nhận của con thì chỉ đến từ từ. Ban đầu, khoảng cách giữa thầy và trò dừng ở mức kính trọng và ngưỡng mộ mà không thể nào có sự thoải mái. Con vẫn sợ và ngại đến chơi. Những lúc ngồi gần Thầy thì run lắm, cảm giác không biết phải làm gì, nói gì. Thầy biết điều đó. Thầy thường kể bao nhiêu là chuyện, hỏi thăm để con có thể thấy thoải mái hơn… Con chỉ thích mỗi một việc dễ nhất là im lặng ngồi đưa võng cho Thầy thôi mà chẳng cần phải làm gì. Nói chuyện với người lớn mình biết nói gì bây giờ, lỡ nói điều gì không phải, không nên nói thì sao. Mà không nói gì thì cứ thấy sợ, không khí xung quanh bỗng trở nên ngột ngạt. Có lần Thầy hỏi con: “Sao, ngồi với Thầy con có thấy thoải mái không?”. Con trả lời: “Dạ được ạ, chỉ cần đừng nói gì là được, vì con không biết nói gì đâu”. Thầy chỉ cười và động viên: “Không cần nói gì đâu con, chỉ cần ngồi chơi, thở, cảm thấy thoải mái là đủ rồi”. Những buổi ngồi chơi với Thầy bỗng trở nên dễ chịu và sâu lắng, vì con chỉ cần đưa võng và cùng ngắm cảnh vật xung quanh thôi. Tình thầy trò bắt đầu từ đó một cách êm đềm, thầm lặng. Lời nói và những câu chuyện xuất hiện một cách tự nhiên sau đó không lâu, khi sự thoải mái đến một cách lặng 57 lẽ và thầy trò cảm thấy có sự thông thương. Giữa những buổi ngồi chơi có sự yên lặng và có cả tiếng cười. Sau này, con có thể kể rất nhiều chuyện cho Thầy nghe và nhiều khi thầy trò bàn với nhau về rất nhiều đề tài, chuyện tu học, chuyện trong tăng thân, trong sách vở,… Đôi khi thấy Thầy tự lấy tay đẩy võng, con mới nhận ra là mình bận nói mà tay quên đưa võng mất rồi.

Con thích được giúp Thầy.

Sơn Cốc rất gần xóm Mới nên chị em con có cơ hội được đưa cơm và qua thăm Thầy dường như mỗi ngày. Thời ấy sao con hay trốn thế, tự tìm đủ mọi lý do, như là nghĩ mình đã nấu ăn rồi, thường gặp Thầy hơn, mình nên để cơ hội cho các chị em khác. Bây giờ nghĩ lại, những ngày con đưa cơm cho Thầy cũng chẳng được bao nhiêu, nhưng lần nào cũng thật đáng nhớ. Con thích qua Sơn Cốc những ngày mùa xuân và những ngày đầu hè, tiết trời còn ấm. Ít khi chúng con gặp Thầy ở trong nhà mà phải tìm Thầy tuốt ngoài vườn. Thầy thích đi thiền hành, nằm đưa võng chơi hưởng không khí ấm áp, trong lành và sinh động của mùa xuân. Lúc nào gặp Thầy ngoài trời chúng con cũng được Thầy mời ngồi chơi, ngắm cảnh với Thầy một lúc thì thầy trò mới nhớ tới bữa cơm.

Thầy thích nhất là mùa măng ở Sơn Cốc, thường là vào cuối xuân, khoảng tháng Tư đến tháng Năm. Nếu Thầy đi vắng trúng vào mùa đó là Thầy tiếc lắm và luôn dặn các con ở nhà nhớ hái măng cho Thầy. May mắn lắm mới được một năm Thầy ở nhà vào mùa măng. Vậy là tha hồ mà tận hưởng những phút giây bẻ măng, lột măng, luộc măng cất tủ lạnh và thế nào Thầy cũng kho sẵn một nồi với đậu hũ để đãi các sư con đến ăn cơm chung. Măng Thầy kho chín mềm, có vị cay cay của tiêu, ngon tuyệt! Các anh chị em chúng con đứa nào đến Làng cũng mơ ước được thưởng thức món măng kho của Thầy, ăn với cơm trắng, nhất là vào những ngày đông lạnh.

Con thích sự giản dị, mộc mạc của Thầy. Có lần sau khi dạy các chị em bẻ măng xong, Thầy dạy con ra vườn rau với Thầy để hái xà lách thêm cho bữa cơm chiều. Rau ở vườn Thầy mùa xuân tươi tốt lắm. Tiết trời thuận lợi nên xà lách lên xanh non mơn mởn. Con chỉ đi theo giúp mà không biết mình sẽ giúp gì. Tới nơi, Thầy cầm kéo cắt rau rồi xoay qua con thì con không có rổ để đựng. Vậy là Thầy bày cho con túm tà áo nhật bình phía trước lên tạo thành cái rổ để đựng rau. Con thấy vui vui làm theo. Thầy trò cứ thong thả hái rau. Thầy hái được lá nào thì bỏ vào cái rổ áo của con. Con chỉ việc tòn ten theo Thầy. Sau đó thầy trò vào nhà và chúng con được đãi thêm món rau trộn tươi ngon nữa.

Một buổi chiều qua Sơn Cốc vào lúc trời sắp chuyển mưa, Thầy nhờ con: “Con giúp Thầy chạy ra vườn lấy cái võng hồi chiều Thầy nằm vào, không thì trời mưa ướt, phải ‘chạy’ mới kịp nhưng phải chạy trong chánh niệm”. Thực ra thì con thường lén chạy những lúc gấp gáp cho chuyện gì đó, dù biết như vậy là không được phép và đánh mất bước chân của mình. Nhưng được Thầy nhờ chạy và chạy trong chánh niệm thì khác! Cảm giác vui và ý thức là mình đang chạy làm con có mặt trọn vẹn cho những gì con đang làm và vừa kịp trước lúc mưa xuống. Con giỏi quá Thầy ha!

Lúc còn nhỏ tuổi đôi khi có gì lo lắng, thắc mắc con thường hỏi Thầy để được chỉ dạy. Khi chuẩn bị bước tới năm tuổi của mình, con có một sự lo lắng nhỏ là lo bị xui xẻo. Thông thường mình hay lo lắng cho những gì thường xảy ra nhất, rồi ai ai cũng tin như vậy thành ra nó trở thành một sự thật và là chuyện đương nhiên nếu nó có xảy ra. Dần dần con cũng tin vào những gì phần đông mọi người đều tin và thay vì chỉ cần cẩn thận thôi, trong con có thêm một nỗi lo lắng. Trong một lần gặp Thầy, con đã chia sẻ với Thầy sự ngại ngần của con khi phải bước tới một năm phía trước. Con lo rằng có thể năm đó sẽ có nhiều thử thách chông gai. Thầy chỉ mỉm cười, xoa đầu con và khuyến khích: “Con đừng lo, thử thách là một chuyện bình thường ai ai cũng gặp, miễn là con giữ được cho tâm mình thật mạnh mẽ và trong sáng, thế nào mọi chuyện cũng đi qua một cách dễ dàng và ý nghĩa”. Nhờ đó mà con có thể bỏ đi những lo nghĩ trong lòng và bước tới một cách mạnh mẽ, không những một năm mà cả những năm sau đó.

Quả thật năm đó con có gặp chuyện gì to tát lắm đâu, chỉ một vài chuyện rắc rối vụn vặt mà vì đã chuẩn bị tâm lý sẵn sàng rồi nên con đã đi qua một cách an ổn. Sau này, mỗi khi có cảm tưởng mình sắp phải đối diện với chuyện gì đó có thể khó khăn, con biết mình phải chuẩn bị đầy đủ hành trang. Đó là sự bình an, niềm tin và trái tim thật trong sáng. Để có được sự bình an, con luôn nhắc mình nương theo thời khóa của đại chúng để tu tập và để tâm tới những gì đang có mặt trong thân tâm của mình, cũng như những gì diễn ra xung quanh với các chị em. Con chú tâm vào sự tu tập để tìm lại sự quân bình cho mình. Chánh niệm từ những điều nhỏ nhặt nhất giúp con gom góp được năng lượng và niềm vui để con có thể giữ gìn được những năng lượng quý giá đó cho những ngày hơi thiếu nắng, như cất củi cho mùa đông vậy. Và lỡ có gì “xui” thì nó cũng đã xui rồi, làm sao để xử lý cho tốt thì hay hơn là lo sợ về điều đó thêm nữa.

Thầy quen tự làm mọi việc cho mình, ít khi nhờ ai giúp đỡ. Thực ra lúc Thầy còn khỏe, làm thị giả cho Thầy con chỉ chơi và “hưởng thụ” tình thương nơi Thầy thôi mà không được Thầy nhờ làm gì nhiều. Mãi đến thời gian Thầy bị bệnh, Thầy mới nhờ đến sự trợ giúp của các thị giả. Đến lúc đó con mới có cảm giác mình đang làm thị giả cho Thầy. Mỗi lúc cần nhờ gì, Thầy thường dạy: “Con làm đôi chân cho Thầy, đi tới lấy dùm cuốn sách cho Thầy; con làm đôi mắt cho Thầy, đọc hộ Thầy cái này; con làm đôi tay cho Thầy, viết hộ Thầy đoạn này,…” Con rất hạnh phúc được giúp Thầy và những lần làm việc đó con tập làm với tay của Thầy, đi với đôi chân của Thầy và nhìn bằng cặp mắt trẻ của Thầy. Những lúc đó, Thầy và con là một, làm cho Thầy là làm cho con. Và khi con cần làm gì con đều tâm niệm làm như Thầy đang làm. Những thời gian sau này mỗi lần con đánh mất mình hoặc có những lần thiếu đi năng lượng vững chãi trong mình, con thường mời Thầy ở lại với hơi thở, bước chân và cả con người của con để những gì con làm có thể có được sự bình an và thảnh thơi hơn như những gì Thầy đã từng làm.

Thời gian khó nhất mà con phải đối diện và trải qua là thời gian Thầy bệnh. Chuỗi ngày đó là những ngày đáng nhớ, đầy thử thách chông gai nhưng cũng đầy những kỷ niệm và bài học cho mỗi thành viên trong đại chúng, cũng như cho mỗi anh chị em đang bên Thầy và đang giữ cùng một nhịp điệu với Thầy: Giữ niềm tin. Những tháng ngày đó, con rất kính phục sự đều đặn và mạnh mẽ của Thầy. Sức mạnh và niềm tin đó truyền qua chúng con một cách rõ ràng và đều đặn. Vì vậy tất cả các anh chị em thị giả đều một lòng liên tục có mặt, hoạt động, đi tới và chỉ cần theo chỉ dẫn của Thầy thôi mà đã không xuể rồi. Tuy bị bệnh, Thầy vẫn duy trì những công tác hàng ngày Thầy thường làm như: dịch kinh, tìm cách để giải thích và dạy những giáo pháp làm sao cho các con dễ hiểu, có thể áp dụng thực tập trong những sinh hoạt hằng ngày và quán chiếu về những gì đang xảy ra để công phu thêm vững chãi. Bất cứ lúc nào Thầy của chúng con cũng đầy nhiệt huyết và đầy năng lượng trẻ trung trong lòng. Nếu có một ước mong cho Thầy nghỉ ngơi để Thầy khỏe, con hay gọi đó là enjoy tuổi già, thì đó là mong ước và suy nghĩ của riêng con thôi. Nó đâu ăn khớp gì với chí nguyện và trái tim luôn trẻ của Thầy.

Trong khoảng thời gian sau này Thầy đau nhiều, chân bắt đầu nặng và yếu. Vì đã quen với việc tự chăm sóc bản thân mình, Thầy phải tập làm quen và cố gắng chấp nhận từ từ sự giúp đỡ của các sư con. Mỗi khi sắp phải đứng dậy từ ghế hay từ giường của mình Thầy luôn muốn thử sức, cố gắng tự làm. Anh chị em con luôn đứng đằng sau Thầy để quan sát và sẵn sàng giúp đỡ nếu Thầy cần. Câu mà Thầy thường dùng để tự cổ vũ mình đó là “I can do it” (Thầy có thể làm được). Cùng lúc đó, anh chị em đồng thời làm một dàn cổ vũ chung cùng ngân nga “You can do it, you can do it”. Cho dù có thành công hay không, cả thầy và trò đều giữ vững tinh thần và có niềm vui trong những phút giây đó. Những lúc chưa thành công, Thầy chỉ nói “chưa được” và tất nhiên là vẫn tiếp tục cho những lần sau.

Những năm qua con chỉ làm một chuyện thôi, đó là phải tập làm một người lớn. Đã biết không còn một chọn lựa nào khác ngoài sự cố gắng để tự chăm sóc chính mình đồng thời giúp Thầy, giúp các sư chị chăm sóc các sư em và xây dựng tăng thân, nên con không thể trì hoãn và không có lý do gì khác để trốn tránh trách nhiệm. Con có chịu làm sư chị lớn và để tâm học hỏi thêm nhưng lắm lúc tự cảm thấy mình còn non dại quá, nhất là những khi mình không biết giải quyết những vấn đề trong tâm và làm sao để nâng đỡ thêm cho các sư em của mình. Có khi con thấy tủi thân và chùn bước vì… khó quá.

Những lúc như vậy con nhớ tới hình ảnh Thầy đã cố gắng như thế nào và tự động viên mình nên con cũng thường nói với bản thân “I can do it”, đồng thời con cũng nghe Thầy trong con khích lệ “con làm được mà” nên con có thêm động lực, ngẩng đầu lên mà bước tới. Và nếu không thành công con sẵn sàng thử lại lần nữa và thử cách khác. Thế nào cũng có cách nào đó tốt hơn cho một vấn đề và không bao giờ có cách hay nhất cố định cho mãi mãi. Có một điều rất rõ mà những năm qua Thầy và chúng con đều thấy, đó là các con của Thầy người nào cũng đang lớn lên, cứng cáp hơn nhiều. Tất cả đang cùng nhau tiếp tục công trình xây dựng tăng thân và giúp đời như Thầy đã mở đường. Khi nào chúng con có sự hòa hợp và thương yêu nhau là con biết chúng con đang tặng Thầy món quà quý nhất.

Thầy kính thương, có những ngày nghe tin Thầy không khỏe thì con hơi hướng tâm về bên ấy và nhận diện mình đang lo lắng. Đôi lúc mong sao khoảng cách địa lý không xa vời như vậy để tất cả chúng con được gặp Thầy, thấy Thầy và có sự an tâm trong lòng. Đã bao lần nắm tay Thầy và thầy trò cùng hòa một nhịp thở, ấm áp nhất là cảm giác thật sự có mặt cho nhau. Còn nhớ hôm nghe chuông Thầy gọi, con hơi vội vàng chạy vào để xem Thầy cần gì, bước vào thấy Thầy nằm trên giường, con rón rén hỏi: “Bạch Thầy, con có thể giúp gì được ạ?”. Thầy đưa tay ra và nói: “Thầy mệt, Thầy cần con ngồi chơi với Thầy”. Ngay lập tức con biết mình phải làm gì, đó là tức khắc trở về với chánh niệm và thiết lập sự bình an. Vì Thầy cần năng lượng lành cho đỡ mệt (lúc đó con không khóc, khóc thì không thể nào giấu được nước mắt. Những ngày đó con mạnh mẽ lắm vì mình đang trong vai trò trợ giúp mà, bây giờ kể lại mới thấy bùi ngùi).

Xa Thầy con nhớ Thầy nhiều, mỗi lần nghe Thầy mệt, tuy từ xa nhưng con cũng làm như những gì con từng làm là ngồi yên và thở với Thầy, tìm lại sự bình an cho con và cho các chị em xung quanh nữa. Thầy có mặt trọn vẹn nơi đây và nơi tất cả mọi người, chăm sóc sự tu học là đang chăm sóc Thầy rồi. Con kính chúc Thầy dùng cơm được mỗi ngày, thở ngon, ngủ ngon và chơi vui với các con ở bên.

Thương Thầy nhất thế giới,

Ôm Thầy một cái.

Con – Chân Thao Nghiêm