Format: Default

Lỗi

Cookie chưa được bật. Bạn phải bật cookie trước khi bạn có thể đăng nhập.

Thiền đường Hơi Thở Nhẹ, ngày 12.9.2015

Thầy kính thương!

Bên ngoài trời vẫn chưa sáng hẳn, chúng con vừa xong thời ngồi thiền. Đại chúng ở thiền đường Hơi Thở Nhẹ đã bước vào thời khóa tu học mùa thu sau hai tuần “làm biếng”. Sương thu sớm mai còn giăng giăng bên ngoài ô cửa kính. Mùa thu thường là mùa Thầy cùng các sư anh, sư chị lớn đi Mỹ. Các sư con nhỏ của Thầy ở Làng sẽ được đi hái táo, lượm hạt dẻ, nhóm lửa nướng khoai, leo đồi núi, hái mận nấu mứt… đợi Thầy về cho mùa an cư kiết đông. Bây chừ, con ngồi đây viết thư và tự cho phép mình nhớ Thầy, nhớ Làng một chút.

Thầy biết không, có một bạn trẻ hỏi con: “Sư cô ơi, làm biếng là làm gì? Làm biếng ra sao?”. Em thắc mắc là trong hai tuần làm biếng con sẽ làm gì và làm sao được gọi là làm biếng. Con sẽ kể cho Thầy nghe về đợt làm biếng này của con, cũng là để kể cho em nghe chuyện làm biếng của người xuất sĩ. Tuy là làm biếng nhưng căn nhà tâm linh bé nhỏ này vẫn dang rộng cánh tay đón mừng quý sư anh, sư chị của con từ Làng lên làm visa để đi khóa tu. Căn nhà bé nhỏ có 7 sư cô nay lại chia thêm cho 5 vị “khách tăng từ Làng” thành ra chật chội một chút, nhưng mà vui và ấm tình huynh đệ.

Dù được “làm biếng”, con vẫn giữ thời khóa tu học riêng cho mình, mỗi ngày đều nghe pháp thoại. Năm nay con may mắn được nghe 13 bài pháp thoại của thầy Pháp Khâm dạy cho chúng xuất sĩ về con đường của đạo Bụt dấn thân và cách hành trì 14 giới Tiếp Hiện. Con cũng theo dõi pháp thoại của quý thầy, quý sư cô lớn trong khóa tu đang diễn ra tại Bích Nham, Mỹ. Con chảy theo dòng chảy của tăng thân, học hỏi và tiếp nhận sự trao truyền của quý thầy, quý sư cô lớn qua những bài pháp. Hạnh phúc quá, chúng con thật giàu có khi có nhiều quý thầy, quý sư cô lớn vững chãi. Ngọn lửa tu học Thầy trao, chúng con đang được tiếp nhận đầy đủ và mạnh mẽ từ các sư anh, sư chị của mình. Con thấy mình chẳng có gì thiếu thốn, chẳng có gì mất mát, chẳng có gì thiệt thòi, cho dù mình có chậm chân, xuất gia lúc Thầy đã lớn tuổi.

Tăng thân đang vận hành như một đàn ong chăm chỉ, tu – học – chơi và làm việc nhịp nhàng, cùng nhau đi tới. Chúng con hòa điệu cùng hợp sức xây dựng tăng thân bằng tất cả tài năng và sức lực mình có. Người này quét nhà thì người kia cho pháp thoại, sư anh nấu ăn thì sư em dọn bàn, sư chị đi chợ thì sư em lặt rau. Chúng con đã có với nhau nhiều giây phút thật ấm áp và tươi vui.

Sư cô trụ trì Thiền đường Hơi Thở Nhẹ đã để nhiều giờ ra xây đắp một bức tường nhỏ bằng đá trong những ngày làm biếng nhằm giúp ngăn không cho nước mưa chảy xói hết bờ đất. Sư cô tự làm bằng tay, sư cô đi khắp vườn, rinh những hòn đá còn đang nấp trong những bụi cỏ, hòn to, hòn nhỏ về cùng nhau, tay cầm cuốc, tay bới cỏ, tay kê đá cho khớp, cho đẹp, đặt lên những hốc đá mấy bụi hoa dại đầu thu. Sư cô là người Pháp và đã lớn tuổi nhưng tâm hồn của sư cô rất trẻ. Sư cô làm như đang chơi, làm mà không làm, và thành quả của sự “làm biếng” đó là một bức tường đá rất thi vị.

Ngày làm biếng, con có thì giờ ngồi chơi và nghe sư chị kể chuyện. Chuyện ngày xưa vì sao sư chị đi tu, làm sao gặp được Thầy và Tăng thân, những khổ đau và hạnh phúc nào sư chị đã trải qua. Có lúc, chuyện kể vô tình chạm vào vết thương còn chưa chuyển hóa xong, nước mắt sư chị lăn dài. Con trở về nắm lấy hơi thở, cùng thở một nhịp với sư chị, cùng một lúc chúng con chuyển hóa nổi khổ niềm đau cho nhau. Thường ngày bận rộn, mấy khi chúng con ngồi chơi với nhau như vậy nếu không có những ngày làm biếng.

Cũng trong đợt làm biếng này, con được về Làng hai ngày để làm thủ tục gia hạn tiếp visa cho năm mới. Vừa bước đến cửa con đã tận hưởng được mùi mứt mận thơm ngào ngạt rồi. Quý sư chị năm nay làm mứt thật là tài tình, đã bỏ thêm vỏ cam, quế, gừng… vào nồi mứt làm hương vị của mứt mận thêm phong phú. Con về cũng còn kịp phụ giúp các chị em rửa nồi, dọn dẹp. Mứt mận năm nay ngon lắm, tha hồ cho thiền sinh mùa tới về nhâm nhi trong mỗi bữa ăn sáng. Con đảm bảo là thơm ngon đến hũ cuối cùng, hihi!

Vườn rau ở Làng mùa hè năm nào cũng xanh tốt, những trái bầu, dưa leo treo lủng lẳng, nhìn thiệt là ưa mắt. Những cây tía tô cao gần bằng bờ vai của con, cành lá tim tím. Ngoài ra còn rau muống, rau lang, rau mồng tơi, rau quế, rau răm chen chật lối đi. Con xin được hai va-li đầy và nặng toàn rau là rau lên thành thị. Khi kéo va-li con thấy mình đâu có kéo rau, con kéo tình thương từ Làng lên “vùng biên địa”, nếu không có tình thương thì làm sao mà mang nổi. Quý sư chị cười quá chừng khi thấy con ngồi thở hết xí quách ở trạm xe buýt đầu đường hẻm vô nhà với hai cái va-li rau to đùng.

Ngày làm biếng, con để nhiều giờ viết thư về cho gia đình huyết thống. Nỗi đau này của mẹ chưa tháo gỡ, niềm trăn trở kia của cha còn chưa thông suốt, đứa em trai còn cần thêm lời động viên, mấy cháu cần lời nâng đỡ, khuyến khích, vỗ về, thương yêu. Con dành rất nhiều giờ để quán chiếu, để viết thư, để báo hiếu mẹ cha bằng cách của một người tu, nâng đỡ cho tinh thần người thân thương thêm vững mạnh trước mọi thách thức trong cuộc sống. Lá thư nào con cũng thấy con đang là một sự tiếp nối của Thầy trên con đường trao truyền nguồn cảm hứng sống trong hiện tại nhiệm màu và trân quý sự có mặt của nhau. Con còn nhiều nhiều chuyện để kể lắm, nhưng mà trời đang mưa ngoài kia. Con có thể đi ngắm mưa một chút được không ạ?

Con kính thương và biết ơn Thầy!

Sư con của Thầy

Cổ Tự Nguyệt

Vườn rau xóm Mới

Thầy kính thương!

Sáng nay trên bảng thông tin của đại chúng Làng Mai Thái Lan, con thấy hình Thầy đang ngửi đóa hoa sen hồng vào ngày 16-6-2015. Con rất xúc động vì thấy Thầy của chúng con khỏe  và tươi, điều đó giúp chúng con yên tâm tu học và rất hạnh phúc vì Thầy đang dần dần hồi phục. Lâu rồi con không viết thư gởi Thầy, con có rất nhiều chuyện vui muốn kể với Thầy.

Chúng con đang vào mùa an cư kiết hạ, mùa an cư này vui lắm vì bên quý sư cô có đến chín cận sự nữ, bên quý thầy thì chắc là ba cận sự nam, tất cả đều là người Thái đến an cư với mình. Năm nay mình sẽ có “xuất gia gieo duyên” cho các bạn ở Thái lan trong ba tháng an cư vì vậy mà con sắp có thêm nhiều sư em người Thái rồi, đó là ước mơ của Tăng Thân mà cũng là ước mơ của con.

Thưa Thầy mình có cả thảy bảy nữ và ba nam sẽ được quý thầy, quý sư cô lớn dạy dỗ giới luật uy nghi mỗi ngày, nhằm đào tạo và rèn luyện tập khí mới, nên các sư em tương lai bây giờ đẹp lắm, tươi tắn và lúc nào các em gặp chúng con cũng chắp tay chào, rồi tập nói bập bẹ vài chữ tiếng Việt. Có một hôm đi ngang qua phòng các em nữ, các em mời con vào chơi và khoe với con là đang thực tập học các bài thi kệ, rồi bảy em cùng đọc một lúc, và cùng  làm động tác trong mỗi câu thi kệ như là múa vậy.

Mầu nhiệm quá! Học thi kệ như một Tăng Thân và tự sáng tác các động tác để dễ thuộc bài. Đi tu như một Tăng thân nên mỗi lần thấy các em Thái Lan tập đi từng bước chánh niệm trong chiếc áo tràng lam tươi sáng thì ai ai cũng ngước nhìn và thương mến, các em đẹp vì các em đi chung với nhau, các em là nền tảng gieo hạt bồ đề cho đất nước Thái bây giờ và tương lai.

Đi giữa đại dương

Thầy kính thương ơi, mỗi ngày nơi này mỗi đẹp hơn, cốc Nhìn Xa của Thầy đã hoàn tất, cổ kính và trang nghiêm, từ phòng Thầy nhìn ra là thấy rõ núi, mây và cả chim bay, tất cả đều làm bằng kính trong để Thầy có thể nhìn rõ ràng mọi thứ. Phòng thị giả cũng đẹp, phòng nấu ăn cũng đẹp mà phòng ngồi chơi với các con của Thầy cũng đẹp. Có cả chỗ gọi là lan can ngoài trời để Thầy ngồi uống trà hoặc tiếp khách. Mọi thứ vẫn uyên nguyên! Chúng con đợi Thầy về!

Bây giờ Tăng xá đã có thêm các phòng học nhằm đáp ứng nhu yếu dạy và học cho giáo viên và học sinh. Quý thầy  làm con đường rộng ra, rộng mênh mông kéo dài từ Tăng xá đến cốc Ôn Thủ tọa (cũng vừa mới xây xong) rồi đến cốc Thầy và cuối cùng là đến xóm quý sư cô. Con đường được làm bằng sỏi, đất đá, cát trắng… hai bên là những mảnh đá to được múc lên từ lòng đất dựng sang hai bên, vừa chắc chắn vừa đẹp, con đường hạnh phúc đã được mở rộng ra. Trước ni xá chúng con được xây thêm bồn binh, để kéo dài thêm đường đi thiền hành, đi bộ. Chung quanh bồn binh là khoảng đất trống to rộng được trải sỏi. Đi trên con đường ấy gió mát lồng lộng như đi giữa biển, đi giữa đại dương trong không khí trong lành của mảnh đất Pakchong. Mỗi lần đi, con thấy được con đang đi giữa đại dương thưa Thầy, và thật sự như vậy vì ngày xưa nơi đây là biển, bây giờ trở thành đất liền cho chúng con được cư trú. Con thấy mình thật may mắn vì được làm người xuất gia, mình được học tâm hạnh như đại dương, có đủ không gian, đủ rộng lớn, đủ mát mẻ để đi vào con tim mình và mọi người. Tâm hạnh của biển vô bờ và  xin nguyện con cũng được như thế.

Chung quanh vành đai ni xá được trồng rất nhiều hoa, đặt biệt là hoa Mimosa, hoa nhài  kéo dài trên hai đường đi. Hoa Mimosa màu tím hồng năm ngoái chúng con mới trồng mà năm nay đã lớn mạnh, cứ nở rộ hết đợt này đến đợt khác lộng lẫy mà rất thùy mị. Còn hoa nhài thì thơm thoang thoảng, hoa thì trắng xóa mà lá thì tươi xanh, ai đi trên con đường này cũng thích thú cùng hoa, cùng lá. Còn có cả hoa sứ trắng mới được trồng một dãy dài, hoa Ratchaphruek (muồng hoàng yến) – quốc hoa của Thái Lan… Sư cô Chơn Đệ con mỉm cười với các bạn hoa và nói: Em ơi! bây giờ mình có hoa ngắm, năm năm nữa mình sẽ có trái ăn

Hồ tĩnh lặng

Lễ dẫn thỉnh và lễ xuất gia của gia đình Cây Sala tại tu viện Làng Mai Thái Lan

Nãy giờ con mời Thầy thăm quan chung quanh tu viện, bây giờ con kính mời Thầy đi thăm thiền đường. Thiền đường tầng trên được lát gạch trong suốt, như thể mình đang được đứng bên hồ nước trong, phản chiếu hình ảnh của vạn vật. Thật vậy, con thấy có đến hai vị Bụt thay vì một vị Bụt trên bàn thờ, con thấy có hai Tạng Nghiêm đang đứng trong thiền đường. Khi được ngồi thiền vào mỗi buổi sáng tối con rất thích, như thể Tăng thân mình đang ngồi bên bờ hồ trong suốt, soi chiếu mọi tâm tư. Tiếng tụng kinh hùng vĩ của quý Thầy, quý sư cô làm chấn động biết bao loài. Có một buổi sáng trong buổi lễ xuất gia các em cây Sala, đại chúng đắp y, mở mắt nhìn lên con thấy quý Thầy, quý sư cô ngồi yên, phía sau các vị là dãy núi hùng vĩ, trước mặt là hồ (gạch) phản chiếu, y như các vị Bụt đang ngồi tĩnh lặng giữa thiên nhiên núi rừng bất động .

Chúng con biết Thầy vẫn ngồi đó với chúng con trong mỗi hơi thở và nụ cười lắng dịu, khi nhìn cho sâu sắc chúng con thấy Thầy không bao giờ rời khỏi chúng con vì Thầy là Tăng Thân. Tiếp xúc với Tăng thân là thấy Bụt, thấy Thầy.

Mùa này đẹp nhất trong năm, trời mát dịu chúng con tận hưởng hết lòng với không khí trong, mát và lành. Chúng con trân quý lắm vì chúng con vừa trải qua mùa nóng Thái Lan, bây giờ từa tựa mùa thu nên ai ai cũng thích.

Chúng con nhớ Thầy, chúng con đang đi và cùng thở với Thầy. Chúng con xin Bụt Tổ gia hộ để Thầy khỏe lên hơn.

Con của Thầy và Tăng thân,

Chân Tạng Nghiêm.

Để xem thêm hình ảnh, xin bấm vào đây:http://langmai.org/dai-may-tim/vien-anh/xuat-gia-cay-sala

.. ngày…. tháng… năm….

Ba thương, Ba ơi! Ba có đó không? Lâu lắm rồi truyền thông giữa hai cha con mình hoàn toàn không có. Hôm nay, con đang đi thiền hành thì nghe tụng kinh Vu Lan… lần đầu con đi và ý thức là ba đang đi với con. Con cũng thực tập theo những gì Sư Ông chỉ dạy, duy cái này con vẫn cố làm mà không được ba à! Con đã khe khẽ gọi: “Ba ơi! Ba có ở đó không? Ba đi thiền hành với con nhé!” Thế đó mà con phải bập bẹ nói từng tiếng đó trong khó khăn.

Ba à! Giờ này ba làm gì nhỉ? Mình xa nhau chỉ gần 300km mà con cứ ngỡ cha con mình biệt dạng 300 năm rồi vậy. Đã có không dưới chục lần con muốn đến bên ba để được cảm cái tình cha con như thế nào… nhưng rồi lại thôi. Vì sao hở ba? Bức tường vô hình ngày xưa được dựng lên bằng gì mà sao con khó khăn để chấp nhận sự thật này quá ba à. Giờ, con gần đi xa rồi. Con muốn một lần về bên ba để chỉ là nép vào chân ba coi ba trộn cám cho heo ăn, hay cùng ba ra đồng bắt cá, rồi cùng đội những ôm lúa trên đường quê. Ngày đó con bé quá, ì ạch lên bờ xuống ruộng mà vui ba hé! Nhưng đó chỉ là hồi ức. Hồi ức đó ba!… Con đã ôm ba trong chữ hận thấu tận tâm can trong bao nhiêu năm trời. Để hôm nay, con giật mình thấy rằng ba đang trong con mà. Đó là sự thật! Sự thật không thể chối bỏ! Con ý thức được rằng ba cũng đã rất bất hạnh, và vì không biết xử lý những khổ đau của mình, ba đã gieo rắc đau khổ cho những người quanh ba, để giờ tuổi xế chiều ba sống trong cô độc.

Con thương ba, nhưng con không thể về lại nơi xưa. Nơi mà kí ức tuổi bi bô con gắn liền nơi đó. Con không trốn chạy mà là con đã có hướng đi. Hướng đi xoa dịu nỗi đau của mình, của người… Dù mới nhận ra con đường nhưng con đã thực tập và thấy được ba đang trong con rồi đấy ba ạ! Con mừng lắm. Vì từ nay con đã có ba! Con cảm ơn ba đã cho con hình hài này, cho con cái đầu cứng và trái tim đủ nóng để con vượt qua bao thử thách của cuộc đời. Hạt giống yêu thương trong ba bị ẩn tàng thì nay nó đã hiển lộ trong mỗi bước con đi rồi đó ba.

Ba ơi! Sư Ông có dạy “Cuối cuộc hành trình là bắt đầu một sự tiếp nối”, điều này đúng lắm ba à. Con đang chuẩn bị tái sinh trong một con người hoàn toàn mới. Ba sẽ không mất con như bao lâu nay mà ba sẽ có con trong mãi mãi. Con đã chuẩn bị cho hành trình mới, hành trình của “Hiểu và Thương”, và tất nhiên ba luôn luôn được dự phần trên con đường ấy. Chúng ta cùng đi mà ba nhé! Con sẽ đi. Con đi cho ba. Con đi cho mẹ. Con đi cho ông nội. Con đi cho bà nội. Con cũng đi cho ông bà ngoại con nữa. Và con cũng sẽ đi cho những đứa em sau này của con luôn nhé ba! Rồi ngày nào đó con sẽ trở về. Thiệt đó ba!

Ngày ra đi lệ nhòe khóe mắt

Giận cho người và tủi cho tôi

Ôm thù hận nên tôi không lớn

Bao năm trời teo héo thương yêu

Nay nhận diện yêu thương bị lấp

Hiểu mập mờ ngăn cách tình thương

Xin gửi đến ngàn phương gió thổi

“Tân Châu” à, ở đó đợi tôi nha!

Thương ba,

Con gái của ba.

Làng Mai, 12.03.2015

Má và cả nhà rất thương!

Chúng con đang được làm biếng sau khóa tu xuất sĩ. Mấy chị em con rủ nhau qua nhà Hillside ở. Đó là một ngôi nhà xa hơn Xóm Mới một chút, tuy nhỏ nhưng ấm cúng. Mùa làm biếng nào tụi con cũng qua đây để học hành, nghỉ ngơi, làm những điều mình thích và tu thêm. Nơi đây thân thương như nhà của con vậy, xung quanh là bãi cỏ xanh và những chú cừu đang vô tư gặm cỏ. Mấy cây mận trước nhà cũng đang nở hoa hồng cả sân. Ở đây có nhiều phòng nên chị em con mỗi người một phòng, gặp nhau giờ ăn, đi bộ. Giờ còn lại là thực tập cá nhân. Vui lắm ạ!

Con đang có rất nhiều không gian và nhiều thứ để chơi, để học trong thời gian này. Đó là: vẽ, hát, đàn, học thêm ngoại ngữ và đào sâu hơn những điều Sư Ông dạy trong đời sống hàng ngày. Và một việc mà con thích vô cùng là viết thư cho má và cả nhà.

Tối qua con  mơ thấy má và nhà mình rồi tỉnh dậy lúc 4 giờ 45 phút. Trong mấy ngày làm biếng, con thèm được ngủ nướng nhưng cũng hơi tiếc giờ. Mỗi lần dậy con phải mát-xa mặt, tập thể dục hay nghe nhạc… cho đủ tỉnh táo, không thôi con sẽ lại vùi mặt vô đống chăn ấp áp mà ngủ nướng tiếp. Và kỳ lạ chưa, sáng nay khi nghĩ về má và cả nhà, con chẳng cần làm gì cả mà vẫn tỉnh rụi.

Con nghe những bài hát viết về tình mẹ và thật xúc động với những câu hát: “Mẹ thương con có hay chăng, thương từ khi thai nghén trong lòng. Mấy nắng sớm chiều mưa ròng, chín tháng so chín năm, gian khó tính khôn cùng. À ru hời ơi hời ru…” Con không biết phải nói sao, phải làm thế nào để bày tỏ lòng biết ơn và tình thương đối với má – người đã hy sinh cả cuộc đời cho ba, cho đàn con thân yêu. Má vừa là má, vừa là ba, vừa là người bạn lớn của chúng con. Những lời này không văn vẻ mà hoàn toàn là những gì rất thực trong con. Con tự hào khi được làm con của má.

Vào ngày sinh nhật lần thứ 23 của mình vừa qua, con tự đốt nến lên, nhấm nháp một li cà phê sữa. Ngồi tận hưởng những giây phút đầu ngày và nghĩ về má, các anh chị và hai em. Thật tuyệt vời khi mình có đủ thời gian và không gian để nhớ và chăm sóc cho những người mình thương phải không ạ! Tết này con bốc cho má một quẻ Kiều. Quẻ Kiều đó là:

“Gương trong chẳng chút bụi trần

Sen vàng lãng đãng như gần như xa”

Má ơi, con thấy đây là một quẻ rất tốt. Con mừng lắm, không phải là mê tín đâu. Khi mình có cầu, có tha thiết thì nó ứng với tâm mình thôi. “Gương trong chẳng chút bụi trần” – câu này nói về hoàn cảnh của nhà mình và về má. Tấm gương đã không còn dính bụi, đã rất sạch và sáng. “Bụi trần” có nghĩa là những cấu bẩn của thế gian, những ganh tị, hờn giận, tính toán của cuộc đời, cả những lo lắng, muộn phiền… giờ đã được lau sạch. Cảm giác đó sướng lắm má à, giống như mình mới tắm xong vậy, vừa sạch, vừa mát, vừa thơm. Tấm gương đó chính là tấm lòng, là tâm của mình. Khi tâm mình không còn vướng bận bởi những lo toan thường ngày thì thật là thanh thản, mát mẻ và tươi vui.

Hơn 16 năm trời sống dưới mái nhà mình, con chưa bao giờ cảm thấy thiếu thốn. Từ ngày chia tay ba, má đã cố gắng bươn chải, kiếm từng bát cơm, manh áo, cho chúng con ăn học đàng hoàng để không bị thua thiệt với bạn bè. Nhà mình tuy không giàu có gì nhưng con thấy đủ. Vì trong mái ấm của cả nhà, con cảm nhận được bao tình thương của má, sự chở che đùm bọc của các anh chị em. Tụi con đôi lúc cũng cãi nhau, giận nhau nhưng chỉ để cho vui rồi cuối cùng là để hiểu và thương nhau nhiều hơn. Bây giờ khi xa nhà, đó là những giây phút mà con rất nhớ. Má ơi! Trong vô vàn những điều may mắn và hạnh phúc của con, má là điều quý giá và đẹp đẽ nhất.

Con ý thức được rằng con đang lớn lên từng ngày và tuổi má cũng nhiều thêm. Con ao ước một ngày thật gần về thăm má và ở lâu hơn, để con có lại được những cảm giác của ngày xưa, khi còn là bé Ti bé bỏng của má, được giành ăn với chị Li, giành ngủ bên cạnh má với em Thảo, em Thuận, đôi lúc cùng cắn chung một trái ổi hay nạnh nhau chuyện rửa cái chén, quét cái nhà, được giặt những bộ đồ xăng nhớt đầy mùi xe của anh Lít, được có những giây phút mới mẻ bên cạnh anh Xị…  Con nhớ lắm cả nhà ơi!

23 tuổi, con tự hỏi mình đã làm gì cho bản thân, cho ba má, cho quê hương? Con mỉm cười và biết câu trả lời đang nằm trên con đường mà con đang đi. Con hạnh phúc lắm khi được là chính mình, làm những điều mình thích, nhận diện và nuôi lớn những gì đẹp trong mình. Con ý thức được rằng phần lớn là con được trao truyền từ ba má, tổ tiên. Đồng thời, con cũng học cách ôm ấp và thay đổi những mặc cảm, yếu kém trong mình. Con thấy mình may là còn rất ham tu. Con là một người rất bình thường, có năng lượng của tuổi trẻ. Thật sự thì con đi tu chẳng phải vì lý tưởng độ đời, độ người gì cả, mà chỉ vì con thích khám phá bản thân để sống vui vẻ, thoải mái với mọi người.

Con biết trong đời ai có ước mơ nào thì hãy dành hết tâm hồn và sức lực cho những ước mơ đó của mình. Con đang làm như vậy và thấy hạnh phúc quá. Má ơi! Có giấc mơ nào mà má chưa thực hiện được không? Tụi con sẽ làm tiếp dùm má. Con thấy má là người hạnh phúc nhất thế gian. Má sinh ra được những người con xinh xắn, dễ thương. Tuy người còn, người mất, tuy không nói ra và cách biểu hiện của mỗi đứa khác nhau nhưng tụi con ai cũng thương má. Đó không phải là bổn phận mà là quyền lợi, là một cái gì đó rất thiêng liêng, rất cần, rất tự nhiên.

Má! Giờ chúng con đã dần khôn lớn. Bé Út bước sang tuổi 18, thành một người trưởng thành. Tụi con sẽ có trách nhiệm với cuộc đời của mình mà không để má lo lắng nhiều nữa. Má đã lo cả một đời rồi còn gì! Con cảm ơn má đã luôn bên cạnh nhắc nhở, động viên và tiếp sức cho con. Những lúc yếu mệt, ốm đau, nghĩ tới má thôi là con có năng lượng để đi tiếp. Sang năm con về, má phải thật khỏe, thật đẹp để dẫn con đi bộ dưỡng sinh nhé.

Câu Kiều của má năm nay con thấy hay lắm. Cuộc sống tảo tần của má đã nhẹ ra. “Sen vàng lãng đãng như gần như xa”, là những điều may mắn và hạnh phúc luôn ở xung quanh mình. Những đóa sen vàng của má luôn ở bên cạnh má. Đó là chúng con. Tuy người ở gần, ở xa, đang sống với ước mơ của mình, thì trong tim chúng con luôn ấm áp hình ảnh của má. Nhà mình như vậy là đủ rồi, không cần giàu thêm. Cái mà mình cần là thời gian dành cho nhau, để hiểu, để thương, để chăm sóc nhau nhiều hơn… Con tự nói với mình rằng: “Hãy sống một cuộc đời có ích cho gia đình và xã hội. Không cần phải khẳng định mình, không cần phải hơn ai. Chỉ cần là chính mình, tự do, bình an, không có gì ràng buộc”. Như câu Kiều đã nói, hạnh phúc sẽ luôn có mặt bên mình khi mình có mặt cho sự sống và tâm mình sáng suốt, thanh thản và bình an. Con cũng muốn gửi vài chữ tới anh Lít.

Anh Lít thương!

Em bốc được câu này cho anh nè, linh ứng không?

“Còn non còn nước còn dài

Non vàng chưa dễ đền bồi tấm thương”

Anh thấy không, ý của câu rất rõ ràng: “Còn non còn nước còn dài” – nghĩa là cuộc đời anh còn đang mở rộng phía trước. Anh còn trẻ, khỏe, đẹp trai, tuy mặt có hơi chút sẹo nhưng vẫn còn phong độ chán!

Câu Kiều nói anh cứ tiến lên phía trước, hãy đem hết những gì mình có để khám phá, để sống cuộc đời này. Và với một cái cầm trong tay thì đi đâu anh cũng không sợ. Đó là tình thương.

“Non vàng chưa dễ đền bồi tấm thương”: nghĩa là tình thương của anh lớn lắm đó, có cho núi vàng cũng không đổi được. Tình thương đó không phải làm bằng tiền bạc, vật chất mà bằng sự sáng suốt, hiểu biết và sự chấp nhận. Và em tin anh có những cái đó rất đầy đủ trong người, chỉ cần biểu hiện ra thôi.

Anh Lít!

Em tự hào về anh lắm đó. Cuộc đời ai mà chẳng có lúc trôi nổi, lênh đênh, thất bại rồi thành công. Em đã 23 tuổi rồi, cũng đủ để nếm bao nhiêu mùi vị của cuộc đời. Tuy sống trong chùa nhưng em vẫn phải tự lo cho chính mình và đang trên đường khám phá ra hạnh phúc đích thực. Em may mắn là có thầy hiền, bạn tốt, có ba má và cả nhà ủng hộ. Em trân quý lắm, quý cả những khó khăn mà mình gặp phải. Thiền sinh tới Làng tu học rất đông. Họ mang theo đủ loại khổ đau ở ngoài đời tới chỉ mong được chia sẻ, cảm thông.

Và em hay những vị xuất gia khác, nếu không đủ tươi mát, vững chãi thì làm sao có thể lắng nghe và giúp được cho những người khác. Bao nhiêu năm qua ở chùa, em chỉ làm mỗi một việc thôi, đó là điều phục tâm của mình. Nhận diện, ôm ấp và thay đổi những gì chưa đẹp trong mình, để sống cuộc đời tự do, thoải mái, hạnh phúc. Em biết anh cũng đang làm những điều đó.

Anh ơi! Có những lúc em cảm thấy phải đứng giữa và đưa ra những quyết định trong những trường hợp rất khó xử, giữa những cái mình thích và không thích. Trong những lúc ấy em phải thở rất sâu để bình tâm, để nhìn rõ vấn đề vì em biết quyết định của mình sẽ ảnh hưởng tới cuộc đời của mình. Và đã không ít lần em thất bại vì không chiến thắng nổi chính mình, không chiến thắng nổi với những ham muốn của mình. Em cũng còn đang tu và đang nỗ lực hết mình.

Anh ơi! Cánh cửa cuộc đời vẫn còn đang mở rộng trước mắt anh em mình. Hãy cùng em bản lĩnh bước vào để đón nhận bao điều mới lạ, thử thách, khó khăn,…. và cả những điều ngọt ngào nhất. Chỉ cần mang theo bên mình tình thương và trái tim rộng mở phải không anh.

Hẹn gặp lại má và cả nhà một ngày thật gần.

Con: Tâm Liên Hương.

Em thương,

Mỗi lần viết được đoạn văn hay bài thơ ngắn nào, anh đều thấy lòng rất biết ơn mẹ. Em biết đó, mẹ được đi học rất ít, tuổi học trò của mẹ thật ngắn ngủi, có thể vì vậy mà mẹ muốn những đứa con của mẹ phải trân trọng sự học hành. Anh thì học chẳng đến đâu, rất làm biếng, từ nhỏ đã ước mơ lớn lên vác ba lô đi du lịch thôi. Vậy mà anh vẫn học được từ mẹ rất nhiều điều, và những điều ấy vẫn là hành trang cho anh mang theo trong cuộc đời.

Anh nhớ, từ những năm học lớp một, lớp hai, những năm anh vừa tập đọc, tập viết, mẹ đã dạy anh viết thư thăm ngoại và các dì. Thời đó, từ miền trung Việt Nam đến miền tây Việt Nam là cả một khoảng cách dài như vô tận, chỉ liên lạc với nhau bằng thư. Mẹ theo ba đưa các con về Huế sau khi sinh anh một thời gian, từ đó mẹ xa gia đình ngoại biền biệt, rất lâu sau mẹ mới có dịp về thăm. Khi anh bắt đầu đi học, anh nhớ, mẹ dạy cho ba đứa con viết thư thăm gia đình ngoại mỗi tuần. Anh hạnh phúc lắm khi được làm điều này. Những buổi chiều sau khi ngủ dậy, nắng rọi trước sân nhà, vài tia nắng xuyên qua mái ngói nằm đâu đó trên nền, anh ngồi viết thư cho gia đình ngoại. Lá thư nào anh cũng viết bằng cả niềm vui, bằng cách dài nhất. Khi nào một trong ba anh em nũng nịu cái chuyện không biết viết gì thì mẹ đều nhắc, chỉ khi nào mình sống không có tình cảm nữa, các con mới không biết viết gì. Các con có cả tuần để kể chuyện nhà, chuyện học, chuyện chơi, chuyện quang cảnh, không thiếu cái để viết. Các con có biết đó là món quà đẹp nhất các con có thể tặng ngoại không, và cũng là lòng hiếu thảo các con dành cho ba mẹ. Những lúc mẹ nói vậy, anh cảm động lắm, và anh viết thật say sưa. Không biết lúc đó em gái anh đang biểu hiện ở đâu nữa.

Mỗi lần viết xong, mẹ ngồi chung và đọc lại, sửa từng lỗi chính tả, từng dấu chấm dấu phẩy. Anh thích viết có lẽ từ những ngày ấy. Có một hôm anh nhận được món quà từ các dì gởi về, là một lá thư và một cuốn sách. Thời đó quê mình sách đọc còn hiếm, ai có quyển gì mới là oai lắm. Anh nhận được tập thơ Góc sân và khoảng trời, bìa màu xanh rất thanh thoát. Đó là viên ngọc tuổi thơ anh. Đi đâu, anh cũng mang theo. Mỗi lần nhớ lại cái cảnh thằng bé năm xưa, mặc cái quần cộc với áo thun ngả màu, giữ tập sách nơi lưng quần là anh mắc cười quá đi. Hễ khi nào thích thì mang ra đọc, thật có dáng một người mê sách. Hôm nay ngồi viết cho em, anh tiếp xúc được với anh, với mẹ, với gia đình mình của hơn hai mươi năm về trước.

Hiện anh đang ngồi ở xóm Thượng để viết cho em. Khung cảnh nơi này hiền lành lắm. Anh qua đây khi những rừng cây đang mùa chín lá, và hiện giờ thì cây cối đã trơ những cành gầy ra giữa mùa đông lạnh. Những ngày băng đóng trắng xóa, những ngày nắng hiền trải khắp, và có ngày tuyết rơi, một khung cảnh đẹp như bức tranh cổ. Hôm trước, quán niệm từ xóm Mới trở về, mưa khá lớn, tuổi thơ với mưa trong anh hiện về thật rõ. Mưa đối với anh là một người bạn rất đẹp, rất hào sảng, rất thủy chung. Anh nhớ, cũng khoảng thời gian lớp hai, lớp ba, anh hay trốn ngủ trưa để đi chơi. Anh tin đứa con nít nào cũng thèm như vậy. Con nít thường không khoái gì cái món ngủ trưa mà người lớn luôn ao ước đó. Chỉ khi nào không thể trốn được, con nít mới nhăn nhó nằm lên giường như một sự chịu đựng quá sức, và sự thật là không lâu sau, đã chìm vào giấc ngủ ngon lành như một thiên thần.

Cuối xóm của mình lúc đó có nhà một bác đạp xích lô, và buổi trưa, chiếc xích lô luôn được để ngay đầu ngõ. Anh đi loanh quanh khắp xóm chơi với mấy đứa bạn trốn ngủ. Hôm nào không có ai, anh tới ngồi trên chiếc xích lô đó. Có một buổi trưa, khi anh ngồi trên chiếc xích lô vẫn để cuối xóm thì từ đâu mây đen kéo đến ùn ùn, nắng bỗng nhiên biến mất, bất ngờ gió thổi từng trận xào xạc cuốn tung lên bao nhiêu lá tre, bao nhiêu bụi đường, những tiếng sấm sét bắt đầu xuất hiện ở phía núi. Thế nào một trận mưa trong mùa hè cũng đến. Những trận mưa bất ngờ này, người nông dân rất ngán, vì sẽ không thể gom kịp lúa đang phơi trước sân, những nhà hàng xóm thấy vậy thế nào cũng chạy qua giúp một tay thì may ra, ai cũng mồ hôi nhễ nhại mà đầy tình người. Những trận mưa như vậy thường kéo dài khoảng hai tiếng đồng hồ. Biết chạy về sẽ không kịp, anh kéo tấm che ngang qua đầu và ngồi nhìn ra bên ngoài. Chỉ một lúc sau là những giọt mưa thật nặng rơi xuống, trong khi gió vẫn đang lùa qua oằn oại những đọt tre, lá tre rơi theo với mưa.

Anh ngồi đó, lòng tràn ngập những cảm xúc, thấy trời đất bao la, những bong bóng nước tan biến thật nhanh trước mặt. Đôi mắt anh dán chặt vào khoảng mưa mù mịt. Lòng đứa trẻ lúc đó sao yên ắng quá, lắng dịu lạ kỳ, không chút sợ hãi dù như cả không gian mênh mông ấy chỉ có mình nó hiện hữu. Đứa bé ao ước sao cho mẹ, cho ba, cho những người xung quanh được sống trong sự thanh bình ấy, đừng tranh giành nhau, làm khổ nhau, lớn tiếng la lối nhau bằng những lời không đẹp nữa. Sao ba mình không mua một chiếc xích lô để chở cả nhà đi quanh chơi, hay để dưới bụi tre cho cả gia đình cùng ngồi ngắm mưa, ngắm trăng ngắm sao, để tình thương có thật. Và trời bất ngờ tạnh mưa, gió ngừng thổi, những giọt nước mưa rơi xuống còn tạo ra những chiếc bong bóng trên những dòng nước nhỏ chạy dọc mặt đường đất. Áo quần anh ướt gần hết vì những cơn gió tạt vào. Lá tre còn xanh rụng đầy. Đứa bé khi ấy, anh còn thấy hình ảnh nó bước từng bước chân trần chậm rãi về nhà, cho những giọt nước trên lá tre rớt xuống đầu, xuống cổ giữa nền trời u tối. Đứa bé ấy đã sợ mẹ quở trách nếu chạy về giữa đường gặp mưa ướt, vậy mà nó không còn chút sợ hãi nào dù sau cơn mưa áo quần cũng ướt hết. Những kỷ niệm ấy với anh thật ngọt ngào. Hôm nay kể cho em, đứa bé năm xưa ấy trong anh vẫn hiện về rất rõ.

Vài năm sau anh đi tu, em chuẩn bị vào lớp ba. Được dịp về thăm nhà, hai anh em mình đều dẫn nhau đi quanh chơi trong vườn nội, khu vườn có bao nhiêu là cây ăn trái, như một thiên đường trẻ thơ. Mỗi lần kể chuyện ở chùa, em đều nhìn anh và nói, lên lớp tám em sẽ đi tu như anh. Thường buổi nói chuyện sẽ kết thúc bằng cách hai anh em bàn với nhau hôm nay mình sẽ mua nửa ký me, hay nửa ký cóc, hay nửa ký xoài để hai anh em chấm muối ớt. Mẹ sẽ làm muối ớt cho mình. Anh xin lỗi em nghe, sau đó, anh đã không có cơ hội để tiếp tục tưới những hạt giống tốt trong em thêm lớn. Anh tu học càng ngày càng ít niềm vui, lý tưởng của người trẻ trong anh càng ngày càng chao động với bao nghi ngờ và thắc mắc. Anh làm việc với tâm hành của anh đã mệt rồi, nên thật sự không có mặt đó cho em. Mỗi lần anh ghé vội về nhà là những lần về với một nỗi muộn phiền, cũng chỉ về xin tiền ba mẹ để làm gì đó, rồi thôi. Chắc thời gian đó em giận và buồn anh lắm. Hình ảnh ấy của anh có thể cũng đã làm em nghi ngại về con đường anh đang chọn.

Rất lâu hai anh em đã không nói chuyện. Chắc phải đến lúc em học lớp chín, lớp mười, anh mới bắt đầu nói chuyện nhiều lại với em. Gia đình mình thời gian đó cũng chẳng có mấy khi hạnh phúc em nhỉ. Mỗi lần có mặt cho em, anh nhận ra em lớn lên từng ngày, chững chạc, và đầy tình thương. Anh đã nghe mẹ kể chuyện có ngày em đi học về ướt hết, mẹ hỏi, em chỉ trả lời là lâu lâu tắm mưa cũng vui mà mẹ, cho qua chuyện rồi thôi, vài ngày sau mẹ mới biết là em đã tặng chiếc áo mưa cho một bạn nhà nghèo trong lớp. Mẹ sợ em bệnh mà lại rất vui khi biết em có hạt giống san sẻ ấy của mẹ từ rất sớm. Anh đã nghe em nói suy nghĩ của em về lòng bao dung. Phần thưởng ở lớp em đều san sẻ cho các bạn nghèo. Em đã dành rất nhiều tiền để mua sách thiếu nhi, lập một thư viện nhỏ ở nhà cho các em quanh xóm tới mượn đọc. Anh ấm lòng khi nghe em nói, những đứa bạn nhiều mặc cảm vì học dở và nhà nghèo cần bạn lắm, em hứa với lòng em là sẽ đến chơi với những bạn đó, họ thật sự cần sự có mặt của bạn bè. Các bạn nghèo, học dở không phải là một cái tội, vậy mà hay bị quở trách và đối xử không đẹp, tình thương là gì nếu không phải là hướng về những hoàn cảnh ấy.  Đến bây giờ, khi em là một sinh viên, em vẫn sống được với ý thức đó phải không em.

Những năm sau này, anh em mình đã có những buổi nói chuyện với nhau thật đẹp. Mẹ thường hay để không gian cho hai anh em nói chuyện, thường khi nào anh gọi thì mẹ mới tới ngồi chơi chung. Tình thương của mẹ âm thầm mà vô tận trong anh. Chiếc cửa sổ trên gác, nơi anh em mình thường ngồi chơi, nhìn ra thấy cồn cát thật xa, rồi cánh đồng trải dài, rồi nghĩa trang với bao nhiêu nấm mộ. Chính nơi khung cửa ấy, ý thức về vô thường, về thân phận những nấm mộ đã lóe sáng trong anh mà anh phát tâm xuất gia. Và cũng chính nơi ấy, em đã nói cho anh nghe những suy tư của tuổi trẻ về quê hương, về tương lai, về giáo dục, về những ước mơ, về lý tưởng muốn phụng sự cho đời.

Em thương,

Tuổi trẻ là tuổi nhiều khát vọng, muốn sống, muốn phụng sự, muốn mang cả bầu nhiệt huyết  ra mà làm đẹp cho đời, chỉ muốn tìm ra cái đẹp làm đẹp thêm cho đời. Cũng như anh, cũng như em, có khi mình thấy lòng cạn khô lý tưởng. Thao thức vẫn còn đó, nhưng chúng ta làm được gì trên quê hương chúng ta? Không phải chỉ đến thế hệ anh em mình mới đặt lên những câu hỏi, thế hệ cha anh mình cũng từng có những lúc chết lặng trước lý tưởng thanh cao mà không thực hiện được. Anh thương lắm khi đọc những dòng chữ của Trịnh Công Sơn đã viết từ năm 1972, những năm chiến tranh của ý thức hệ, của nghi kỵ, hận thù, của huynh đệ không tin nhau trên khắp quê hương ta: “Nhân loại đã biết rõ, tuổi trẻ Việt Nam không thiếu lòng dũng cảm. Một tuổi trẻ chịu quá nhiều thiệt thòi nhưng rất ít những lời thở than.

Hôm nay, tôi thấy thấp thoáng dưới những trũng mắt sâu của tuổi trẻ chiến trường chập chờn những mối tư nghị. Có điều gì bất tường đang chớm trong lịch sử… Không phải chúng ta thiếu lòng tin, nhưng tôi tự hỏi, chúng ta sẽ thấy gì trong những ngày sắp tới?”

Tuổi trẻ đã vì lý tưởng đi vào rừng sâu, đi vào chiến trường, muốn có hòa bình, muốn có tiếng cười, muốn mẹ hiền không còn những giây phút tủi thân, muốn cha mình không còn co ro tăm tối, rồi họ thấy, đây là một trận chiến không vì chính nghĩa, không vì tình thương, chỉ là sự giả dối nhân danh cơm áo, nhân danh hòa bình trên xác anh em. Nhận ra điều đó, tâm hồn và niềm tin trong người trẻ bị tổn thương nặng nề, tội nghiệp quá phải không em. Mình đã sống cho cái gì và đã nhận được cái gì? Thời nhỏ, anh tự hỏi, sao học lịch sử mà chỉ nghe quân địch chết hàng chục ngàn người, quân ta thì không thấy nhắc tới số lượng thương vong, sao đi đâu cũng thấy nghĩa trang liệt sĩ nằm quạnh hiu rêu phủ. Có cái gì đó không rõ ràng, không thật. Thỉnh thoảng anh đã nghi ngờ những lời người lớn nói và sách vở nói. Đi tu rồi, anh có cơ hội tìm hiểu về nhiều vấn đề hơn nên mọi thứ sáng tỏ hơn, anh càng thương em, thương tuổi trẻ chúng ta.

Em ơi, chính mỗi chúng ta phải có con đường. Có con đường cho mình thì chúng ta mới san sẻ con đường đó cho những người ta nguyện thương yêu được. Anh em chúng ta cần một ước mơ sống thật đẹp. Bụt có dạy về một trong bốn loại thức ăn để nuôi thân tâm là Tư niệm thực, tức là cái lý tưởng của mình, cái ước mơ sâu sắc nhất của cuộc đời mình. Mình chưa làm được gì, nhưng mình phải có lý tưởng. Và lý tưởng ấy phải được đặt trên căn bản của tình thương, của sự hiểu biết đúng đắn, có ích cho mình và cho đời. Có lý tưởng là mình có ánh sáng, và chúng ta sẽ xây dựng công trình ấy dần dần, không cần nóng vội. Nếu chúng ta không làm được, con cháu chúng ta sẽ làm, những thế hệ tiếp nối chúng ta sẽ làm. Cái nghĩa luân hồi là như vậy đó em à.

Có nhiều lần em than thở với anh về những đứa bạn trong lớp đang học để tranh giành nhau một chỗ đứng, thầy cô giáo đang dạy cho tuổi trẻ cách kiếm tiền, cách tham nhũng bằng chính những việc làm của họ. Anh ngồi nghe mà cảm được năng lượng ấm ức trong em thoát ra qua ngôn ngữ. Anh thương quá. Lâu rồi anh không đi học bên ngoài, nhưng anh biết được những chuyện đó. Anh thích mở những buổi nói chuyện, những khóa tu cho người trẻ cũng lấy cảm hứng từ những chia sẻ của em. Mình phải tìm thấy sự lắng dịu trước tiên đã em nhỉ. Khi những bất công còn có đó mà mình chưa biết phải làm gì, thì người thông minh là người phải biết dừng lại, đừng để cho những bất công ấy làm mình bị thương thêm. Thương mình thì đừng để mình thành nạn nhân. Chúng ta phải biết giữ lửa. Chúng ta đừng biến mình thành những lời than thở, thành nỗi tuyệt vọng. Chúng ta cần tĩnh lặng. Tĩnh lặng để thấy rõ, và để trị liệu những tổn thương trong mình. Tĩnh lặng sẽ mở ra con đường cho chúng ta. Anh em mình, ai cũng có nhiều hạt giống muốn chống lại sự bất công. Và cả anh, và em, đều cần thực tập thêm sự dừng lại, sự tĩnh lặng nơi mỗi bước chân, nơi mỗi hơi thở, nơi mỗi lời nhận xét. Anh biết, có khi một hạt sạn nhỏ xuyên qua da vào lòng bàn chân, nếu mình không biết, mình sẽ có cảm giác khắp cơ thể mình nơi nào cũng bị thương và đau nhức hết. Thông minh, lấy hạt sỏi ra, mình sẽ thoải mái liền. Có những tư tưởng, như hạt sỏi nhỏ ấy, nếu mình không cẩn thận, nó cũng khiến mình đau nhức khôn nguôi.

Anh thực tập lấy những hạt sỏi ấy ra cho khỏi đau nhức bằng cách dừng lại. Đi thiền và thở là những cách dừng lại. Có một hôm đứng trước một mặt hồ đóng băng, và tuyết rơi phủ một lớp trắng rất đẹp trên đó, anh đã đứng chơi và thấy được rằng, có khi bên ngoài mình tĩnh lặng như mặt hồ hôm ấy, nhưng trong sâu thẳm, mọi thứ vẫn đang hoạt động, đang cuồn cuộn, đang va chạm thống thiết. Mình phải thật sự dừng lại mới có thể kéo mình ra khỏi những nghi ngờ, buồn phiền hay tức giận, cả nỗi tuyệt vọng nữa. Từng bước chân yên trong hơi thở ý thức, từ từ anh lắng dịu những lao xao, thiết lập được lãnh thổ bình an cho thân và cho tâm. Khi thực tập, anh khám phá ra, chỉ lúc nào lòng mình thật sự yên, mình mới thấy viên sỏi nhỏ ấy đang nằm ở đâu trong những chiếc hộp của tâm, nó có tên gọi là gì, màu sắc thế nào. Ví dụ, viên sỏi đang thật sự nằm trong chiếc hộp của tâm anh là viên sỏi có tên tuyệt vọng, màu sắc của nó cũng long lanh lắm nhưng nó có công năng khiến anh bế tắc khi cứ chiêm ngưỡng và tôn thờ nó, rồi nó kéo theo bao nhiêu là viên sỏi có tên khác nhau, như nghi ngờ, buông xuôi, tự vẫn, hờn dỗi. Người không thực tập giỏi cũng rất thích chiêm ngưỡng viên sỏi ấy, đó là một cái thú, thú đau thương. Một nhà thơ có viết một bài thơ tựa đề tên là Thú đau thương, nghe tội nghiệp lắm, em đã đọc chưa?

Khi anh gọi tên đúng tên viên sỏi là tuyệt vọng, anh ôm ấp viên sỏi đó. Nó như da thịt của đứa bé mới chào đời, rất dễ tổn thương. Chúng ta không thể trừng trị nó bằng bạo động. Nó cần được ôm ấp, che chở như đứa bé được mẹ che chở bằng tình thương và những câu ca dao ru ngủ. Làm được vậy, anh nhận biết rằng nỗi tuyệt ấy đến từ nguyên nhân nào, từ bên trong mình hay từ yếu tố bên ngoài, bên nào nhiều hơn. Bắt đầu anh đủ định tĩnh để thấy cái cần thấy đó, để kéo mình đi về hướng tích cực, khoáng đạt hơn. Nó là một quá trình là việc em à, và là một quá trình huấn luyện tâm, không phải dễ dàng đâu. Không dễ dàng, nhưng mình thực tập là sẽ được. Đó là niềm tin anh có. Bụt đã khám phá ra điều này và dạy bài pháp đầu tiên là Tứ diệu đế, tức Bốn sự thật vi diệu, em đã học kỹ chưa? Một người bạn của anh, cũng đứng lại nơi mặt hồ hôm ấy, một lúc sau, đi tìm một thanh củi dài đưa ra giữa hồ và vẽ hình một trái tim nơi lớp tuyết, phía dưới đề dòng chữ: “When my heart is open, I am free”…

Chỉ đi cho yên và thở cho yên, thật sự đi và thật sự thở, thật sự chạm chân vào được mặt đất, vào đá sỏi, vào những chiếc lá vàng, anh thấy đất mẹ đủ bao dung để cùng anh ôm lấy những tâm hành khổ đau mà chuyển hóa. Anh em mình đã chia sẻ cái này nhiều lần rồi phải không, và những tập sách Sư Ông cũng dạy rất rõ. Nhiều lần ở đồi thông Kim Sơn với rất nhiều hoa chổi thoảng dịu, anh cũng đã thực tập nằm xuống trên thảm hoa ấy, theo dõi hơi thở, lắng dịu nỗi tuyệt vọng hay những tâm hành khác, thấy mình tan vào đất, cùng đất là một, tan biến cái tự ngã một cách rõ rệt. Thực tập khoảng mười lăm phút thì lòng anh êm dịu lắm, cảm giác mình như đã tái sinh trở lại rồi. Chỉ có niềm vui thực tập, mình phải làm việc cho chính mình, có trách nhiệm và tình thương với thân tâm mình, mình mới nuôi mình bằng tư niệm thực đẹp được em nhỉ. Báo cho em vui, anh vẫn còn nuôi cuộc đời anh đẹp lên bằng những sự thực tập căn bản ấy.

Mẹ dạy cho anh viết thư thăm ngoại, những trận mưa tuổi thơ dạy cho anh yên lắng, mong mọi người yên lắng, những thứ ấy, âm thầm mà trở thành lý tưởng trong anh tự lúc nào. Rồi em, san sẻ cho bạn nghèo từng cái nhỏ nhất, nói lên được cái mình ưu tư, anh tin chúng ta sẽ đẹp lên từng ngày. Có hôm anh về thăm nhà và thấy em đang dạy cho những em nhỏ quanh xóm làm toán làm văn, anh vui quá, vui hơn nữa khi nghe mẹ kể rằng có những đứa nhỏ bây giờ bắt đầu ham học, và đã trở thành những học sinh giỏi trong lớp. Em từng biến lý tưởng của em thành sự thật rồi đó, phải không? Mỗi người một bàn tay, tình thương sẽ thức dậy trong đời.

Khi anh ngồi viết thư cho em đây, anh ý thức rất rõ, thế giới vẫn còn bao nhiêu người trẻ đang hướng về cái đẹp. Chỗ anh ở hiện tại, có rất nhiều quý thầy quý sư cô còn trẻ, có tương lai, có học thức, có cơ hội làm giàu vật chất, đã bỏ lại tất cả để sống đời sống khiêm nhượng, thanh thản, buông bỏ, thanh bần và an lạc. Họ đi tìm cái gì đẹp và lành để thưởng thức, để thật sự được sống, để thật sự được bơi lội trong lý tưởng phụng sự cuộc đời của người trẻ. Đó là một tin vui em nhỉ.

Anh muốn viết cho em về những kỷ niệm êm đềm. Còn bao nhiêu thứ để viết cho em, cho người trẻ, cho bạn bè, anh vui quá khi làm những điều như vậy. Tượng đài tuổi thơ ấy sẽ theo anh em mình lớn mãi, em thương, như những lời thơ Sư Ông:

Thương yêu và tin cậy,

Viết cho em và cho những người bạn,

Làng Mai, 02.02.2015

Thầy kính thương!

Con viết thư này cho Thầy khi năm mới 2015 đã bước sang được tròn một tuần rồi. Con vừa đọc lại bài pháp thoại Tết Dương lịch 2014 của Thầy trên trang nhà Làng Mai. Con tự hỏi mình: “Năm 2014 vừa qua con đã biết cách tự làm mới mình chưa? Con đã biết học cách buông bỏ những tập khí cũ để đón năm 2015 một cách tươi mới chưa?”.

Con vừa đi Làng Mai Thái Lan dự Khóa tu Asia Core Sangha về. Con sang Thái Lan cùng với 10 anh chị em trong tăng thân Singapore. Từ trước đến nay, con toàn đi dự các khoá tu một mình nên đây là lần đầu tiên con được chứng nghiệm “đi như một dòng sông” là như thế nào. Thêm một niềm vui nữa là trong khóa tu này có tất cả sáu anh chị em trong tăng thân chúng con vừa được thọ Giới Tiếp Hiện. Con còn nhớ một cuộc hội thoại rất ngắn ngủi nhưng rất thú vị khi con hỏi thầy Pháp Khâm trước khi điền vào phiếu đăng ký thọ 14 giới.

Con: Thưa thầy, con nên viết bao nhiêu là đủ ạ?
Thầy Pháp Khâm: Con viết thế nào để giúp thầy hiểu con để có thể chọn tên cho con.
Con: Nhưng con rất thích pháp danh của con khi thọ 5 giới thầy ạ. Con nghĩ là con “vướng mắc” với pháp danh này rồi.
Thầy Pháp Khâm: Thế thì thầy sẽ đặt cho con tên Chân Buông Xả!

Trong buổi thọ giới Tiếp Hiện (30/12), con đã rất hồi hộp không biết quý thầy quý sư cô sẽ cho con pháp danh gì. Con rất vui khi thầy Pháp Khâm đã đặt cho con tên Chân Nguyện Lâm, chứ không phải Chân Buông Xả như câu nói đùa ở trên. Nhưng ngẫm lại, có lẽ hai từ “buông xả” và “tâm nguyện” là hai từ tốt nhất để miêu tả việc thực tập của con trong năm 2014.

Trong buổi pháp đàm cuối cùng của khóa tu Châu Á, con đã chia sẻ với gia đình pháp đàm hoa hướng dương (sunflower) về việc con đã thực tập buông xả như thế nào trong suốt năm 2014 vừa rồi, và lý do vì sao mà thầy Pháp Khâm có câu nói đùa như vậy. Câu chuyện của con là thế này ạ.

Lần đầu tiên con được gặp và nghe Thầy Làng Mai giảng pháp thoại là vào tháng 4/2007. Từ đó con đã luôn mong muốn được tới Làng Mai và được tu tập cùng Thầy và đại chúng bên Pháp. Ngày đầu tiên gặp Thầy là ngày bao hạt giống tốt lành trong con được tưới tẩm. Con đã bắt đầu học hỏi và chuyển hóa, nhờ thế mà cuộc sống của con dần tốt đẹp hơn. Sau ba năm liên tiếp được qua Làng Mai dự khóa tu và được tiếp xúc trực tiếp với Thầy và Tăng thân, con nhận ra rằng vì được ngụp lặn trong bầu trời thương yêu và trong dòng sông của hiểu biết và từ bi của đại chúng nên con bắt đầu có “vướng mắc” đối với Thầy và tăng thân Làng Mai.

Con tự bảo mình là năm nào cũng phải qua Làng Mai để được gặp Thầy. Với con lúc đó thì học pháp môn là phải học trực tiếp từ Thầy, muốn tu thì phải tu ở Làng Mai nước Pháp. Đến thời điểm giữa năm 2014 thì con chỉ nghe pháp thoại của Thầy, đọc sách của Thầy viết và đi tu ở Làng Mai thôi. Con chỉ hài lòng khi mỗi năm được qua Pháp ít nhất một lần. Con đang vướng mắc vào tham đắm mà con không biết.

Sau khi đọc bài “Ước mơ của Wake Up” trên Lá Thư Làng Mai, con khao khát được đi dự khóa tu Wake Up để kết nối với các bạn trẻ đến từ nhiều nước khác nhau của châu Á. Khi tham dự khóa tu đó cũng là lần đầu tiên con đặt chân tới Làng Mai Thái Lan, và lần đầu tiên nhận ra được sự tiếp nối của Thầy nơi quý thầy, quý sư cô ở Pakchong. Con tưởng con đã có một bước tiến bộ dài trong sự tu tập khi con viết bài “Con đã thấy sự tiếp nối của Thầy”.

Không ngờ con đã lầm. Có một người Phật tử trong tăng thân Hà Nội sau khi đọc bài của con trên trang Trang nhà Làng Mai đã gửi thư cho con và viết: “Hãy tự hỏi mình liên tục rằng, giờ phút này em ở đây, hơi thở này có đích thị là hơi thở của Thầy không, của Bụt không? Nếu chưa đích thị thì làm như thế nào để điều đó biểu hiện đích thị được thì mới thôi… Phải thực tập như thế nào để đích thị là bước chân của Bụt, của Thầy thì mới thôi… chứ không phải Thầy và Bụt chỉ có ở Làng Mai, ở PakChong, hay chỉ là quý thầy tiếp nối”.

Thú thật là con đã hơi choáng khi nhận được thư của một người mà con chưa bao giờ gặp mặt mà lại thẳng thắn chỉ ra những điểm yếu trong việc tu tập của con. Con tưởng là sau mấy năm tu tập con đã có nhiều tiến bộ. Không ngờ rằng con vẫn rất  vướng mắc với hình ảnh của Thầy, chỉ trông đợi và tìm kiếm sự tiếp nối của Thầy ở bên ngoài. Một thời gian không lâu sau, trong một buổi chuyện trò tâm sự sau buổi thiền tập với các em trong tăng thân Singapore, các em ấy cũng soi sáng cho con rằng: “Lúc nào chị cũng thích nói về Thầy cả”. Những lời nhận xét thẳng thắn đó đã làm con suy ngẫm về con đường tu tập của mình. Con đã mong muốn thay đổi nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu.

Từ tháng 9/2014, con làm việc cho một chương trình quốc tế của Đại học Quốc gia Singapore có tên là “Phật giáo ở Châu Á”. Vào tháng 12, con dẫn đoàn sinh viên quốc tế qua Việt Nam để học về Phật giáo Việt Nam. Làm việc cho chương trình này đã cho con động lực để tu tập tinh tấn, để có thể tiếp xúc sâu sắc với Bụt, với Thầy, với tổ tiên. Con nguyện tiếp xúc được với tổ tiên huyết thống và tâm linh của con để có thể giới thiệu với các em sinh viên quốc tế về văn hóa và Phật giáo Việt Nam. Và thế là con bắt đầu tu tập tinh tấn hơn, chú ý theo dõi hơi thở và mỗi bước chân mình. Mỗi buổi sáng thức dậy con đều mỉm cười và thở vào, thở ra theo bài kệ:

“Thức dậy miệng mỉm cười
Hăm bốn giờ tinh khôi
Xin nguyện sống trọn vẹn
Mắt thương nhìn cuộc đời”.

Từ khóa tu 21 ngày, con đã phát nguyện đưa chánh niệm vào trường học nên khi năm học mới bắt đầu, con đã giới thiệu việc thực tập chánh niệm tới các sinh viên và đồng nghiệp của con. Mỗi tuần giới thiệu thực tập như thế giúp con ý thức rõ hơn về bước chân và hơi thở của con. Con đã mong muốn được là sự tiếp nối đích thực của Thầy.

Mỗi tuần, con giới thiệu với các em sinh viên trong đoàn đại học Quốc gia Singapore – những em đang chuẩn bị về Việt Nam để tìm hiểu về Phật Giáo – những pháp môn khác nhau: thiền toạ, thiền hành, nghe chuông, ăn trong chánh niệm, lắng nghe và ái ngữ, thiền buông thư… Các em sinh viên đã chia sẻ là chánh niệm đã giúp các em chăm sóc thân tâm mình tốt hơn trong một học kỳ bận rộn và căng thẳng.

Thời gian thấm thoát trôi qua và ngày chúng con chờ đợi cũng đến: cả đoàn lên đường đi Việt Nam. Chúng con đã đi từ miền Nam ra miền Bắc, đi thăm nhiều chùa và nói chuyện với nhiều người Việt Nam để tìm hiểu về Phật giáo trong đời sống người dân ở ba miền. Đi đến đâu chúng con cũng được đón tiếp nồng hậu và giúp đỡ tận tình. Nhờ có các anh chị em Phật tử tốt bụng và nhiệt tình mà chúng con đã được thiền trà với tăng thân cả ba miền (thiền trà với tăng thân Trăng Rằm tại Sài Gòn; với quý thầy chùa Từ Hiếu và quý sư cô tại chùa Diệu Trạm; với tăng thân Sao Mai tại Hà Nội). Lần đầu tiên con chứng nghiệm được câu: “Tăng thân khắp chốn. Quê hương nơi này”.

Có một hôm chúng con đi thăm chùa Thiên Mụ, khi con đang phiên dịch giúp các em sinh viên thì có một thầy hỏi con: “Con là học trò của thiền sư Nhất Hạnh phải không?”. Con trả lời: “Dạ phải. Sao thầy biết ạ?”. Thầy đã  trả lời con: “Nhìn thì biết liền”. Con rất bất ngờ và vui sướng khi nghe nhận xét đó của quý thầy chùa Thiên Mụ. Từ trước đến nay, hễ chia sẻ về Phật pháp là con lại nhắc tới tên Thầy nhưng chưa có ai nói con là học trò của Thầy cả. Nhưng kỳ lạ là khi ở chùa Thiên Mụ, con không hề nhắc tới tên Thầy hay Làng Mai mà con chỉ dừng lại mỉm cười thở vào thở ra khi nghe tiếng chuông chùa, thế cũng đủ làm quý thầy ở đó nhận ra con. Thấy con ngưng phiên dịch mỗi khi nghe tiếng chuông nên quý thầy đã đọc bài kệ nghe chuông của Làng Mai vào cuối buổi phỏng vấn:

“Nghe chuông phiền não tan mây khói
Ý lặng, thân an, miệng mỉm cười
Hơi thở nương chuông về chánh niệm
Vườn tâm hoa tuệ nở muôn nơi”.

Khi nghe chuông và theo dõi hơi thở, con có cảm giác mình được kết nối thực sự với Thầy và với tổ tiên tâm linh của con. Trong suốt chuyến đi 15 ngày xuyên Việt, con đã dùng tiếng chuông để giúp các em thực tập chánh niệm: thiền xe buýt, thiền hành và ăn cơm chánh niệm. Các em quen như thế rồi nên nếu lúc nào cô giáo chậm trễ chưa thỉnh chuông là các em sinh viên lại nhắc: “Cô ơi, chuông, chuông, chuông”. Có một hôm, đoàn đi nhiều nơi trong một ngày nên đến tối có một em sinh viên hơi mệt, không được tập trung lắm cho nên có một em sinh viên đã nói: “Cô ơi, chắc là bạn ấy cần một tiếng chuông”.

Gần chặng cuối của hành trình xuyên Việt, con đã dẫn đoàn sinh viên lên núi Yên Tử. Con nhớ câu chuyện Thầy đã kể với đại chúng tại đại học Brock Canada về vua Trần Nhân Tông đi tu trên núi Yên Tử và giấc mơ làm mới đạo Bụt của Thầy. Hôm đó, mỗi bước chân đi lên núi Yên Tử, con có cảm giác như Thầy đang bước đi cùng con. Khi đoàn chúng con leo được nửa đường, ở độ cao khoảng hơn 500 mét so với mực nước biển thì có một em sinh viên bị khó thở không leo tiếp được. Con đã bảo cả đoàn dừng lại, thỉnh ba tiếng chuông và hướng dẫn các em thiền tập theo bài: “Vào/ Ra/ Sâu/ Chậm”.

Khi chúng con đến được đỉnh núi, nhiều em sinh viên chia sẻ với con là lên đó thấy khỏe nhẹ và tươi mát cứ như là chưa phải leo núi vậy. Bí quyết của các em là thở vào bước hai bước; thở ra bước hai bước nữa. Khi nghe các em chia sẻ như vậy làm con nhớ đến câu chuyện Thầy kể với đại chúng trong khóa tu 21 ngày. Trong câu chuyện Thầy kể, con nhớ nhất câu nói của cô hướng dẫn viên người Trung Quốc nhận xét về Thầy khi Thầy cùng tăng thân đi thăm Vạn lý trường thành: Ông thầy này lợi hại lắm!

Khi xuống núi, con đã thay mặt cả đoàn vào lạy Bụt trong Phật đường. Giờ phút quỳ xuống lạy Bụt, con có cảm giác như mình được kết nối với Bụt, với Chư Tổ và với Thầy. Ở chốn linh thiêng đó, con cũng thấy mình đã hòa làm một với vạn vật, tiếp xúc được với Pháp thân và Tăng thân. Con cũng nhận ra rằng khi con buông bỏ được ý niệm về bản ngã của mình, buông bỏ ý niệm mình là một cá thể riêng biệt, buông bỏ việc tìm kiếm ở bên ngoài thì con đã tiếp xúc được với cả vũ trụ. Giây phút đó tuy ngắn ngủi nhưng giúp con nhận ra rằng con đã tiến thêm được một bước trong việc tu tập khi đã có một lần thở được hơi thở của Thầy và bước được bước chân của Thầy.

Sau chuyến đi xuyên Việt và khóa tu Châu Á, con nguyện tiếp tục tu tập thật tinh tấn để có thể tiếp xúc với Bụt, với Thầy được sâu sắc hơn. Con nguyện sẽ là một sự tiếp nối đẹp đẽ của Thầy và tiếp tục giấc mơ làm mới đạo Bụt của Thầy.

Kính thư,
Con – Chân Nguyện Lâm.

Quý thầy, quý sư cô thương kính!

Giờ đây con không biết dùng ngôn từ nào để diễn tả những cảm xúc trong con, chỉ qua vài ngày trở về Việt Nam.

Mọi thứ xung quanh con dường như chậm lại, con nghĩ khác đi và cảm nhận được rõ hơn bao giờ hết những điều đang tồn tại quanh mình. Con tự hỏi: “bây giờ có kịp chăng?” Rồi con nhận ra rằng kịp hay không là ở cách nhìn và cái tâm của mình có muốn hay không. Theo như lời Thầy nói: “con cứ muốn sẽ đi được thôi”, thật đơn giản. Điều đó làm con liên tưởng đến hình ảnh cái cây, cây hướng về bên nào càng nhiều thì khi ngã, nó sẽ ngã về bên đó. Tâm người cũng như vậy phải không ạ?

Dẫu biết rằng thân người này là giả tạm và được hợp thành từ tứ đại, rồi theo quy luật vô thường sẽ trở về đất Mẹ thân thương. Đất Mẹ là mạch sống của bao loài, nhưng thiết nghĩ cái thân người trở về thì lúc đó tâm người sẽ đi đâu và về đâu. Phải chăng nó sẽ trở về chính cái chân thật nhất, cái cơ bản nhất và trở thành những hạt giống ẩn mình đâu đó, chờ ngày nảy nở.

Chúng con đã rất may mắn khi được các thầy, các sư cô tưới tẩm để đánh thức những hạt giống lành này.  Đó chính là những hạt giống chân thực trong ta mà có lẽ không ít người đã từ lâu quên lãng?

Làm sao để thức tỉnh và nuôi lớn những hạt giống của thương yêu, hiểu biết, và chăm sóc những hạt giống sân hận trong ta? Chính những lời chia sẻ, chỉ dạy của các thầy, các sư cô về phương pháp thực tập chánh niệm – một yếu tố thật quý báu để giúp chúng con thấy rõ vườn tâm của mình.

Con về nương tựa Bụt

Con thấy Bụt trong con.

Con mỉm cười nhìn Bụt,

Bụt nhìn con mỉm cười.

Phong trào Wake Up đã thức tỉnh bao bạn trẻ khắp mọi nơi bằng tiếng chuông chánh niệm và tình thương của các thầy, các sư cô. Tiếng chuông ấy sao mà vi diệu đến vậy. Nó giúp chúng con nhận diện chính thực trạng của bản thân trong giây phút hiện tại. Ngay trong hơi thở, ngay trong bước chân mình, chúng con đã thấy dáng dấp hình ảnh yêu thương của vạn vật. Chúng con đã được đánh thức và hạt giống bồ đề trong chúng con hiện lên, sáng hơn và đẹp hơn bao giờ hết.  Nó như thể vừa được gột rửa sau những tháng ngày bị lấp vùi và bị bụi đời vây bám. Chính Wake Up đã làm mới chúng con.

“You are therefore I am” (Vì bạn có đó nên tôi có đây) – đơn giản chỉ là vậy nhưng nó ẩn chứa một bài học tuyệt vời  và đó cũng chính là lời nhắc nhở: chúng con chính là sự tiếp nối của bao người.  Trong từng thân tướng của vạn vật, cỏ cây hay chính trong thân tướng của bao người, từng hơi thở của chúng con chính cũng chính là sự tiếp nối của nhau. “Ngộ – cảm – thụ” . Hạnh phúc thay!

Chỉ là một lời tựa, chỉ là một câu nói nhưng các thầy, các sư cô đã truyền dạy những bài học “càng đi – càng ngộ – càng cảm – càng thụ”

Quý thầy, quý sư cô thương kính! Những tiếng thân thương có lẽ đã khép lại tại Chiang Dao nhưng đó chính là chiếc chìa khóa mở đường cho chúng con khi trở về Việt Nam. Chúng con sẽ dùng nó để tiếp tục mở ra những nẻo đường mới …

“Con đang bước những bước chân huyền thoại

Con đang thở những những hơi thở truyền kỳ

Con đang sống những phút giây kỳ diệu

Con đang có hạnh phúc trên nẻo đường con đi”

Ở mỗi bước chân chúng con đi sau ngày trở về, từng đóa hoa lành sẽ nảy nở từ vườn tâm. Đó là những đóa hoa chúng con xin dành trọn để gửi tặng các thầy, các sư cô – những người tu sĩ xa quê hương nhưng có “trái tim của Bụt”.

“Hương của loài hoa thơm, không thể bay ngược gió

Hương người đức hạnh đó, ngược gió bay muôn phương”.

Thở và cười,

Tâm Thương Yêu.

Xem thêm hình của khóa tu:

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.828415097220602.1073741865.164494073612711&type=1

Thầy ơi, cuối cùng thì con cũng có cơ hội tham dự ngày quán niệm ở Làng Mai, được sinh hoạt cùng Tăng thân và được tiếp xúc với các thầy, các sư cô ở Làng Mai rồi. Những điều ấy con đã từng mơ ước biết bao lần và cuối cùng đã thành hiện thực. Ban đầu con có chút tủi thân vì ở đây, ai cũng từng gặp Thầy ít nhất một lần, được qua Thái, được tham dự khóa tu và quen biết nhiều quý thầy, quý sư cô ở Làng nữa. Mặc dù các anh chị trong tăng thân rất dễ thương và chân thành khi chia sẻ những kỉ niệm đẹp về Thầy nhưng một đứa nhạy cảm như con không tủi thân mới là lạ đó. Con chỉ được gặp Thầy qua những cuốn sách và các bài pháp thoại mà thôi.

Những ngày Thầy bị bệnh, con thấy pháp thân của Thầy tỏa sáng hơn bao giờ hết. Đi đâu, làm gì, con cũng thấy hình ảnh của Thầy bên mình. Sáng nào con cũng ngồi thiền cho Thầy, thở cho Thầy, con nghe lời dạy của Thầy,  ráng thực tập để pháp thân của con và cũng là của Thầy được tỏa sáng vào buổi ban mai.

Thầy có thấy những hạt sương li ti đọng trên mấy bông cúc dại màu vàng bé xíu trên con đường đến trường cùng con không? Con nhìn đâu cũng thấy hình ảnh của Thầy hết và con đã hạnh phúc đến rơi nước mắt. Nhìn lên bầu trời bao la, con thấy ấm áp lạ thường vì biết là Thầy luôn che chở cho con. Nhìn vào chén cơm trong tay, con hạnh phúc biết bao vì mỗi khi ăn cơm, con lại thấy như đang được ngồi trong thiền đường ăn cơm cùng Thầy và tăng thân. Nhìn vào con trong gương, con bắt gặp Thầy trong nụ cười của con, Thầy của con có lúc nào mà không tươi mát kia chứ. Bây giờ con không còn thấy hoang mang hay lo sợ như những ngày qua nữa bởi Pháp thân của Thầy có mặt muôn nơi, và con đã thực sự là một sự tiếp nối, dù là nhỏ bé của Thầy rồi.

Giờ đây, khi ai hỏi con muốn xuất gia làm gì, con sẽ không ngần ngại mà trả lời, con muốn là một sự tiếp nối xứng đáng của Thầy, con muốn cùng Thầy làm mới đạo Bụt, cùng Thầy viết nên một trang sử thật đẹp cho đạo Bụt, đặc biệt là ở Việt Nam. Con mong sao mỗi khi nhìn vào thầy trò ta, mọi người sẽ cảm nhận được phần nào hình ảnh thật đẹp của Tăng đoàn thời đức Thế Tôn còn tại thế, con khao khát được thay đổi suy nghĩ của mọi người rằng đạo Bụt không phải là một tôn giáo mê tín, mà là một con đường rất đẹp, rất thực tế và khoa học nữa. Con có niềm tin rất lớn vào con đường mà thầy trò ta đang cùng nhau đi và con tin là Thầy cũng thế, chỉ cần chúng ta đi cùng nhau như một dòng sông thì không điều gì là không thể.

Tăng thân khắp nơi trên thế giới đang hướng về Thầy để cầu nguyện và gửi năng lượng bình an nhất đến Người. Bức thư này con viết với tất cả tâm bình an, xin được kính dâng lên Thầy. Con tin là Thầy sẽ sớm khỏe lại để tiếp tục dẫn dắt chúng con, Thầy trò ta lại cùng nhau thỉnh lên tiếng chuông đại đồng, vang đi mọi nơi, thức tỉnh muôn loài còn đang chìm đắm. Riêng con, con vẫn luôn mơ về một ngày không xa được quỳ trước hình dáng thân thương của Thầy và được chính tay Người làm lễ thế phát.

(Trích: Bên mé rừng đã nở rộ hoa mai – thơ Thầy)

“… Nguyên Hưng cho cái này là xấu, cái kia là tốt, cái này là thiện, cái kia là bất thiện, cái này là chân, cái kia là ngụy. Nhưng mà những tiêu chuẩn để đoán định ấy vốn không phải là của Nguyên Hưng. Nguyên Hưng đi mượn thước đo. Những cái thước đi mượn không bao giờ có thể gọi là chân lý cả. Chân lý không thể đi mượn, chân lý chỉ có thể thực chứng. Chân lý là trái của thực nghiệm tâm linh, của khổ đau, của sự xúc tiếp giữa tâm linh và thực tại, thực tại hôm nay cũng như thực tại muôn đời. May mắn lắm, hoặc rủi ro lắm con người mới bắt được nó”. (Trích từ tác phẩm “Nẻo về của ý” – Nhất Hạnh)

Bạn hiền ơi,

Chủ nhật, quán niệm ở xóm Hạ về, tôi đi một mình lên xóm Thượng. Con đường một ngày cuối thu rất đẹp, đầy lá vàng trong những khu rừng rậm. Đi đến xóm Trung thì cơn mưa bắt đầu kéo đến. Xóm Trung nằm giữa xóm Thượng và xóm Hạ, cũng rất đẹp với những vách tường nhà cổ kính và đạm bạc. Tôi không có dù, không có áo mưa, chỉ có cái áo ấm không thấm mưa. Cơn mưa không lớn lắm. Tôi đi giữa mưa và giữa những cơn gió. Trời mưa thì không khí lại không lạnh lắm. Con đường thật vắng, chỉ còn bao nhiêu cây cối. Những cây bạch dương đã rụng hết lá, đứng trơ mình khổ hạnh với gió mưa. Chúng rụng lá để chờ đợi mùa đông sắp đến.

Sáng nay trên con đường thiền hành, đi dưới những hàng bạch dương ấy, tự nhiên tôi thấy một nỗi xúc động trải ngập cả tâm hồn. Những hàng cây trơ trụi, lặng yên, ốm khẳng khiu đầy chịu đựng. Những chiếc lá hình trái tim đã rụng, rụng sạch rồi, trải khắp cả mặt đất, và cành cây ốm gầy ấy vươn lên, cứ vươn lên chứ không có cành nào đưa ngang ra cả, trông không có chút cúi đầu an phận.

Đi một đoạn, đến khoảng rừng hai bên đường đi, cơn gió kéo tới, những chiếc lá phe phẩy như những bàn tay bé bỏng màu vàng. Tôi dừng lại, ngước nhìn, ghi vào trong mắt, trong lòng cảnh tượng ấy. Những bước chân đi, tôi tri ân Sư Ông, tri ân Tăng thân, tri ân những người đã tạo cho tôi cơ hội để đến được nơi này. Tôi đi bằng những đôi chân trong suốt tháng ngày Sư Ông mới bị vô hiệu hóa chiếu khán không được về quê hương. Đi như vậy, tôi thấy lòng tràn ngập niềm biết ơn. Để có hôm nay cho chúng ta bước những bước tưởng như đơn giản thế này, biết bao người đã phải trải qua những tháng ngày gian khó trong thầm lặng.

Buổi trưa ăn cơm trong chánh niệm thật đông người xuất sĩ, những cư sĩ Việt Nam và phương Tây. Họ thực tập giỏi lắm bạn hiền à. Xóm Hạ đang sửa, không có chỗ trú mưa, vậy mà họ tới thực tập chánh niệm rất đông, đứng uống nước ngoài gió lạnh, đi thiền hành trong mưa, khất thực giữa mưa. Họ nghiêm túc lắm, im lặng được tuyệt đối tôn trọng. Họ dắt những đứa con nhỏ tới, bọn trẻ cũng giỏi lắm, biết dừng lại khi nghe chuông, im lặng, và mặc những bộ áo quần rất đẹp, nhìn là thấy lòng bình an liền. Trong lúc thiền hành trên con đường nhựa, có những chiếc xe hơi chạy tới, thấy đoàn người, họ dừng lại, chạy xe lui, qua hướng khác nhường đường, cử chỉ ấy đẹp quá. Họ đâu phải là Phật tử, mà hành xử rất lịch sự.

Tôi đi về, trong mưa gió, lòng rất nhẹ nhàng, rất thanh thản, rất yên, thưởng thức từng góc rừng, từng bước chân, từng khóm lá, từng cụm hoa bên đường. Tôi nhớ những người bạn ở Huế. Cái nhớ đó khiến tôi mỉm cười, và nghĩ rằng, có các bạn ở đây, chắc là vui lắm.

Hiện tôi đang ngồi ở xóm Thượng để viết cho bạn, cảm giác của buổi chiều cuối thu ấy vẫn ngập đầy trong tôi. Một đạo Phật đang lan tỏa rất xa, đầy tin tưởng, đầy hy vọng. Sư Ông đã rót một sức sống hiểu biết và thương yêu lên sự tuyệt vọng, bạo động, khủng hoảng tâm thức và sinh môi, để đời sống của người thực tập có nhiều bình yên hơn, lắng dịu hơn. Ngồi đây, tôi nhớ lại những kỷ niệm sinh động bên Sư Ông, thật may mắn cho tôi biết chừng nào. Qua xóm Thượng, tôi chưa được trực tiếp gặp Sư Ông, nhưng trong lòng tôi, Sư Ông là một thực tại rất tự nhiên, tôi có thể nhìn thấy Sư Ông rõ ràng như nhìn thấy lá vàng mùa thu, nhìn thấy cội tùng cổ thụ, nhìn thấy những bước chân thiền hành của các thế hệ học trò đang tiếp nối.

Cuối năm 2012 đầu năm 2013 là tháng ngày rất đáng nhớ trong cuộc đời tôi. Tôi thấy rõ mình được tái sinh, được pháp sinh ra rất thật. Sau một thời gian xin qua tu học tại Làng Mai Thái Lan, tôi đã được duyên gặp Sư Ông. Kỷ niệm lần đầu tiên gặp Sư Ông vừa buồn cười vừa thú vị. Hôm đó có buổi pháp thoại công cộng, chúng tôi được lên Bangkok tham dự. Chúng tôi được mời vào một phòng nghỉ rất rộng ở tầng 2. Quanh phòng là những cửa kính. Tôi thích quá, tới bên một cửa kính để được nhìn thấy bao nhiêu đám mây trắng giữa nền trời rất xanh đầy nắng bên ngoài, đang mơ mộng và ngước mắt qua trái, thì, trời ơi, Sư Ông đang ở phòng bên cạnh, đang ngồi gần cửa sổ bằng kính, đang nhìn tôi bên này, rồi đưa tay lên vẫy chào với ánh mắt rất thân thiện. Giây phút bất ngờ quá, tôi hơi luýnh quýnh, nhưng cũng giữ chánh niệm và chấp tay cúi đầu chào, rồi êm êm tôi rút lui luôn. Một lúc sau, thị giả đi qua, nhìn tôi cười và nói, thầy Nguyên Tịnh bị Sư Ông bắt quả tang đang mơ mộng, Sư Ông biết thầy rồi đó. Tôi thú thật hơi quê, nhưng trong lòng rất vui, rất ấm.

Vài ngày sau, tôi lại có cơ hội cùng với vài ba anh em lên Bangkok trang trí cho phòng triển lãm thư pháp. Đây là lần đầu tiên ở Thái Lan tổ chức triển lãm những bức thư pháp của Sư Ông. Huynh đệ làm việc với nhau rất vui. Tối đến, chúng tôi ở lại tại một khách sạn. Tôi được tin là Sư Ông cũng đang ở phòng bên cạnh. Sáng hôm sau, thị giả thông báo là sẽ được đi bộ chơi trên phố với Sư Ông. Chỉ vài người thôi nên đi rất yên. Tôi gặp Sư Ông trong phòng và chấp tay chào, Sư Ông ôm đầu tôi, hỏi vài câu, rồi đi bộ qua các con đường. Bước chân Người thanh thản lạ kỳ giữa sự tấp nập của phố thị. Về phòng, tôi được gọi qua ăn sáng chung với Sư Ông và quý thầy quý sư cô thị giả. Buổi ăn rất ấm áp. Khi biết tôi xuất gia ở Kim Sơn, nơi có thầy Trí Thuyên từng là bạn thân của Sư Ông mà Sư Ông hay nhắc tên trong sách, tôi thấy Sư Ông rất vui. Hỏi thêm một chút chuyện về Huế, tôi có dịp thưa với Sư Ông, Sư Ông dạy, con nên viết những thứ đó thành bài, rất cần cho người tu trẻ. Về tu viện, tôi lại có dịp vào phòng Sư Ông chụp hình, được thiền ôm, được ngồi nghe Sư Ông dạy bên chiếc võng rất quê hương. Sư Ông nhìn tôi, nói, Thầy chưa bao giờ mất niềm tin nơi người trẻ. Huế còn nhiều cơ hội, và các con phải tiếp nối Thầy để làm. Tôi cảm động lắm. Những lời dạy ngắn ngủi ấy cứ theo chúng tôi, trở thành tư niệm thực rất vững chãi để chúng tôi làm hành trang trên con đường đang chọn.

 Bạn hiền ơi, những ngày mới qua đây, tôi thấy nhớ Kim Sơn, và nhớ núi rừng Phương Bối quá. Bạn hiền đừng cười. Tôi chưa một lần đặt chân đến Phương Bối thì nhớ cái gì, nhớ làm gì? Với tôi, Phương Bối là một thực tại, một nơi tôi đã đặt chân rong chơi đến hàng mấy mươi lần khi đọc cuốn Nẻo Về Của Ý. Cuốn sách ấy, tôi đã học hỏi được rất nhiều thứ, văn chương, giáo lý, xã hội, nhận thức và tình huynh đệ. Sư Ông đã viết tác phẩm ấy rất đơn giản, cái đơn giản ấy tạo nên một sức cuốn hút lạ kỳ. Từ từ, mỗi lần đọc, tâm hồn tôi lại có một sự xúc cảm mới. Những Nguyên Hưng, Thanh Tuệ, Châu Toàn, Lý, Diệu Âm,…, và nhân vật “Tôi” có mặt với nhau đầy tình thương quý, tình huynh đệ. Họ đã đi qua với nhau những ngày khốn khó, từ lúc tờ báo Phật giáo Việt Nam đóng cửa, cho đến khi tạo dựng Phương Bối, rồi Phương Bối bất an, nguy hiểm, nhân vật “Tôi” lên đường vận động chấm dứt cuộc chiến huynh đệ ở Việt Nam… Cả chặng đường ấy là những chuyển biến tư tưởng, tâm thức, những hoa trái của sự thực tập được truyền tải rõ nét trên con chữ. Nhân vật “Tôi” ấy chính là Sư Ông Làng Mai. Những câu văn trong ấy chấn động tôi rất nhiều, gây cho tôi bao xúc cảm, tạo cho tôi nhiều động lực trên con đường tu tập. Tôi bắt đầu có nhiều cái thấy khi trầm tư những đoạn văn như sau:

“… Nguyên Hưng, khi bão tố đã gây xong tan nát, khi những lớp vôi hồ rã xuống thì quang cảnh cũ cũng vừa tàn. Trong hoang vắng có một vài tia nắng xuất hiện từ chân trời xa rọi tới. Những tia nắng đó đã không sưởi ấm được cảnh tượng chút nào mà còn làm tăng thêm tính chất cô đơn và hoang tàn của mặt đất. Tôi xuất hiện trầm lặng, mình mang đầy thương tích và rất cô đơn, một thứ cô đơn tuy có sức mạnh nhưng vẫn là cô đơn. Trong hình thể mới, tôi biết Nguyên Hưng không nhìn ra được tôi. Và những người tôi nghĩ là thân yêu cũng không nhìn ra được tôi. Mọi người muốn tôi nguyên vẹn như chú bé ngày xưa. Làm sao mà có thể như thế được? Tôi không thể vừa sống cuộc sống của con người vừa làm một đối tượng bất biến cho sự thương yêu, cho sự ghét bỏ, cho sự nhàm chán, cho sự chiêm ngưỡng. Tôi phải lớn, và vì vậy những chiếc áo mẹ tôi may cho tôi ngày trước đã phải rách ở những đường chỉ. Tôi có thể cất kỹ vào rương kỷ niệm những chiếc áo còn thơm mùi trẻ thơ và phảng phất tình thương của mẹ, nhưng tôi phải có áo khác để mặc cho vừa kích thước. Áo của tôi, tôi muốn tôi được tự may lấy. Tôi không tìm ra được thứ áo mà xã hội may sẵn. Chiếc áo tôi, trước mắt xã hội, sẽ có vẻ dị kỳ, sẽ không được chấp nhận. Tôi biết điều đó. Mà đây không phải chỉ là vấn đề một chiếc áo – đây là vấn đề của cả con người của tôi. Tôi từ chối tất cả những thứ thước đo người ta bắt buộc chúng ta phải dùng. Tôi nghĩ rằng tôi có một thước đo riêng của rôi, do tôi tìm ra. Và như vậy là tôi phải khai chiến với thiên hạ rồi, phải không Nguyên Hưng. Tôi khai chiến với xã hội, tôi khai chiến với tất cả những ai xâm phạm nhận thức độc lập của tôi. Nhưng mà còn Nguyên Hưng, còn những người thân yêu thì sao? Tôi bắt buộc phải khai chiến với em, với tất cả mọi người – bởi vì tôi không thể không là tôi, bởi vì tôi không thể lại chui vào trong cái vỏ cứng mà tôi vừa phá vỡ để thoát ra. Đó là nguyên do của sự cô đơn”.

Những dòng chữ ấy bắt đầu quyết định một hướng đi triệt để và mới lạ trong tâm thức Sư Ông. Quả trứng gà đã bắt đầu nở trong những tháng ngày ấy của Người.

“… Tuổi trẻ là tuổi đi tìm chân lý. Ngày xưa tôi viết trong nhật ký rằng, dù sự thực có thiêu hủy anh, anh cũng phải bám víu vào sự thực. Như thế là tôi đã biết rất sớm rằng, tìm thấy sự thực không phải là tìm thấy hạnh phúc. Anh ao ước trông thấy nó, nhưng hễ trông thấy nó rồi là anh không thể không khổ đau”.

 “… Xã hội sẽ trả thù Nguyên Hưng một cách đích đáng vì Nguyên Hưng đã dám cãi lại trật tự của nó. Lịch sử nhân loại đã chứng kiến những cuộc trả thù ấy. Bao nhiêu thảm kịch xảy ra, thầm lặng, bi thiết. Lịch sử nói ‘mi sẽ chết nếu mi cãi lại’. Vậy mà bao nhiêu người dám, tuy nhận thức sự yếu đuối của mình, cãi lại bóng tối. Bất cứ ai lỡ trông thấy sự thực, lỡ chia sẻ nhận thức về sự thực ấy với những bậc vĩ nhân thì dù ít dù nhiều phải chịu chung số phận của họ. Chịu chung số phận mà không chịu chung danh vọng”.

 “… Nhưng mà không lẽ chúng ta không đứng dậy? Không lẽ chúng ta để cho rêu phủ chúng ta như phủ một ngôi tháp cổ? Không lẽ chúng ta bơi theo một bản ngã giả tạo không là ta?”.

Những câu văn ấy khiến tình thương Sư Ông trong tôi có mặt từ rất sớm. Và đó mới là kỷ niệm đầu tiên đẹp nhất. Tôi nhớ bao lần đã được nghe Sư Ông kể những ngày đầu ra nước ngoài để vận động hòa bình cho Việt Nam. Tưởng đâu chỉ đi ít tháng thôi, ai ngờ nghe tin chiếu khán mình bị vô hiệu hóa, sẽ không được trở về nơi nhau rốn quê hương nữa. Sư Ông kể, đêm đêm thường nằm mơ thấy mình đi chơi trên những ngọn đồi ở Dương Xuân chùa Từ Hiếu, hay ở Phương Bối. Nhưng cứ leo nửa lưng chừng đồi là thức giấc, vì thế mà chưa có lần nào về đến nơi cả. Và luôn luôn thức dậy trong nỗi nhớ thương suốt mấy tháng trường như vậy. Hôm nay, tôi và Tăng thân được bước chân đi trên những ngọn đồi thật xanh, đầy hoa thơm cỏ dại, đầy tình thương và chánh niệm ở khắp nơi trên thế giới với tất cả sự tự do, bình an, thanh thản, tôi cảm nhận rõ ràng rằng chúng tôi đang đón nhận những phước đức từ Sư Ông để lại. Sự lên đường đầy bão tố chông gai của Người là hoa trái thơm ngọt hôm nay chúng tôi được thừa hưởng. Dù đi qua bao biến cố, Sư Ông vẫn luôn đủ bình yên để hiến tặng cho cuộc đời. Sư Ông làm tất cả những gì có thể để tạo môi trường cho chúng tôi tu tập.

Sư Ông có một giấc mơ bình dị mà đẹp lạ kỳ bạn hiền à, đó là mong học trò mình thực tập và đạt tới tự do, sống chung với nhau hạnh phúc, có thời giờ để đi những bước chân thảnh thơi, ngồi với nhau vẹn tròn nghĩa đệ huynh, nuôi dưỡng nhau bằng sự thực tập mà làm vốn liếng độ đời hiện tại và tương lai, chứ không phải là xây những ngôi chùa thật to mà ngắm nghía như một công trình thành công của đời mình. Làm được điều đó là chúng ta đã gởi đến Sư Ông món quà và lời tri ân chân thành nhất.

Nhìn lại, suốt cuộc đời, Sư Ông luôn rong chơi được trong hơi thở chánh niệm và bước chân ý thức. Những gì Sư Ông chỉ dạy lại, kho tàng dù đồ sộ đến đâu, cũng chỉ để đưa nhân loại an trú trong bước chân chánh niệm và hơi thở ý thức, an trú được trong lãnh thổ bình yên và chuyển hóa những hận thù, bạo động, nghi ngờ, tiêu cực, làm xấu sự sống nhiệm mầu. Chúng ta kiếm tiền để làm gì? Câu trả lời là để có hạnh phúc? Chức vụ để làm gì? – Hạnh phúc. Học để làm gì? – Hạnh phúc. Xây dựng gia đình để làm gì? – Hạnh phúc… Nhưng mấy ai có được sự hạnh phúc thật sự. Và chúng ta tiếp tục rơi vào cuộc khủng hoảng nội tâm. Bước chân và hơi thở, nếu chúng ta thực tập có phẩm chất, thì hạnh phúc không còn là trò trốn tìm viễn vông nữa. Sư Ông đã chỉ cho chúng ta thấy điều đó rất rõ phải không bạn hiền.

Hôm nay, chúng ta bước đi trong cuộc đời này, là đang tiếp nối Sư Ông. Sư Ông thích đi bộ, thích hoa cúc như tổ Huyền Quang, thích thở những hơi thở ý thức, thích thưởng thức mặt trời mọc và lặn mỗi ngày, thắp sáng ý thức trong từng hành động để biến mỗi hành động dù nhỏ nhặt cũng thành một lễ nghi đẹp, chúng ta có thể tiếp nối được những công vệc ấy từ bậc Thầy kính mến và để Thầy được biểu hiện dưới rất nhiều hình thức.

Tôi viết vài dòng cho bạn, cũng như lời tri ân tôi gởi đến với cuộc đời này. Tôi thấy mình bắt đầu được sống nhiều hơn trong những hơi thở yên lành. Có phải chăng, đó là điều Sư Ông đã truyền trao cho tôi, như bức thư pháp đầu tiên tôi nhận từ Người: “Nước mắt ngày xưa nay đã thành mưa”.

Xóm Thượng, 20.11.2014