Format: Default

Bếp lửa hồng- Bình thơ Phạm Duy

Pháp thoại mùa hè Xóm Trung năm 2012

(Trích từ buổi bình thơ đêm Giao thừa Quý Tỵ – 10.02.2013 tại xóm Mới, Làng Mai)

Kính thưa đại chúng! Hôm nay là ngày ba mươi Tết (thật ra là hăm chín Tết do năm nay không có ba mươi). Bây giờ là 15h30’ chiều (giờ nước Pháp). Chỉ 2h30’ nữa Việt Nam đón giao thừa. Buổi bình thơ này là một buổi thực tập cho chúng ta có cơ hội nhìn trở lại. Có thể là trong năm chúng ta bận rộn. Và chúng ta không có thì giờ để nhìn lại chính chúng ta và cách sống của chúng ta. Giờ cuối năm là giờ linh thiêng. Chúng ta cần phải buông bỏ hết. Ngồi yên để nhìn lại, để chúng ta có một cơ hội sẽ làm hay hơn trong năm tới. Đề tài của chiều hôm nay là Bếp Lửa Hồng.

Bếp lửa hồng tượng trưng cho sự đoàn tụ, cho sự ấm áp, cho tình thương, cho hạnh phúc. Bếp lửa đó nằm ở đâu? Nó nằm ở đây (Pháp) hay ở bên nhà (Việt Nam)? Có những người trong chúng ta thật sự không có một bếp lửa. Nghĩ tới nhà thì chúng ta không có hạnh phúc. Tại vì chúng ta không có một bếp lửa hồng. Chúng ta chưa thật sự có một bếp lửa. Có thể trong gia đình còn có đủ mẹ cha và anh chị. Nhưng mà liệu tối hôm nay mọi người có nhìn mặt nhau được hay không, có nói chuyện với nhau được hay không? Có đủ tình thương không? Có đủ hạnh phúc không?

Bếp lửa là một hình ảnh thân quen. Chúng ta ai nấy đều mong muốn có một bếp lửa hồng, có một tổ ấm. Chính người xuất gia cũng vậy. Chúng ta cũng mong muốn có một chỗ ấm áp, ngồi chung với nhau trong tình huynh đệ. Huống hồ những người ở ngoài đời cuộc sống bận rộn, đi ngang qua bao khổ đau thì họ rất mong ước có một chỗ quay về để có thể cảm thấy ấm áp và hạnh phúc. Chúng ta đã hiểu rằng, chúng ta đã biết rằng nếu không có hiểu nhau thì chúng ta không thể thương nhau, chấp nhận nhau được. Mà trong đạo Bụt, Đức Thế Tôn dạy rất rõ. Nếu mình không hiểu được mình và thương được mình thì mình không thể hiểu được và thương được người khác, dù người đó là bố của mình, mẹ của mình hay là anh chị em của mình hay là người đồng bào của mình. Vì vậy cho nên từ Hiểu và từ Thương rất quan trọng.

Chất lửa phải từ trong trái tim đi ra. Đạo Bụt dạy chúng ta làm ra lửa, làm ra tình thương, làm ra sự hiểu biết. Và khi chúng ta học giáo lý đạo Bụt thì chúng ta có thể chế tác được lửa, ngọn lửa ở trong trái tim của chúng ta. Đó là ngọn lửa của thương yêu, của hạnh phúc. Và nếu chúng ta có ngọn lửa đó rồi thì chúng ta mới châm cho trái tim của những người khác.

Gánh nước đêm ba mươi

Đối với văn hoá Việt Nam, hình ảnh ngọn lửa đi đôi với hình ảnh của gánh nước. Gánh nước đêm ba mươi. Có nhiều địa phương ở Việt Nam, đêm ba mươi gánh nước là một nghi lễ. Dù cho mấy cái chum, cái lu trong nhà đầy rồi thì mình vẫn phải đi gánh nước ở giếng như thường. Và đêm ba mươi người ta gặp nhau ngoài giếng, gánh một gánh cuối cùng và người ta kể chuyện cho nhau nghe. Người ta nói hy vọng của nhau đối với năm mới sắp tới. Do đó gánh nước đêm ba mươi trở thành một đề tài thi ca.

Nếu chúng ta sinh ra trong thời đại mới này thì chúng ta nên biết là ở trong nhà ngày xưa có người em gái, người mẹ đi ra giếng gánh cho đầy chum, đầy lu, đầy vại. Đó là chuyện phải làm trong ngày Tết. Cũng như tây phương người ta đổ xăng, đổ dầu cho đầy. Lu nước, chum nước tượng trưng cho những tiện nghi về vật chất. Nếu trong nhà đầy nước thì có nghĩa là chúng ta có nhà ở, có cơm ăn, có áo mặc, chúng ta có lương bổng đàng hoàng. Chúng ta có ruộng vườn, trâu bò, ao cá. Vì vậy tối ba mươi thế nào cũng phải có những chum nước đầy, vại nước đầy. Điều này người nào làm cũng được. Không cần phải là người giàu. Bất cứ người nào dù nghèo cách mấy cũng có thể lấy thùng đi gánh một đôi nước về. Đó là điều bình đẳng. Và giếng trong làng đóng vai một vị Đại Bồ Tát cung cấp nước cho tất cả dân ở trong làng mà không hề kỳ thị. Người giàu cũng nước đó. Người nghèo cũng nước đó. Người già cũng nước đó. Người trẻ cũng nước đó. Người sang cũng nước đó và người hèn cũng nước đó. Vậy nên nhìn vào cái giếng chúng ta có thể thấy đó là một vị Bồ Tát không kỳ thị, không phân biệt, là một nguồn sống, nguồn hạnh phúc cho cả làng.

Thi sĩ Nguyễn Nhã Tiên có viết bài thơ Khúc Quê nói về chuyện đi gánh nước đêm 30. Có thể là chúng ta chưa từng thấy, chưa từng nghe, chưa từng làm. Nhưng chúng ta phải biết được chuyện ngày xưa cha ông của chúng ta ăn Tết như thế nào. Và lệ đi gánh nước đêm ba mươi là một nghi lễ. Dầu cho nước trong nhà đã đầy rồi thì vẫn phải đi gánh như thường. Nó có nghĩa là mối quan tâm hàng đầu của mình là làm thế nào để có được điều kiện vật chất đầy đủ để mà sống. Đó là mối quan tâm đầu tiên của con người.

Khúc quê

 “Thắp tim lên” là cách dùng từ của nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ.

Ai là người sẽ thắp trái tim của mình lên?

Ai là người giúp cho mình hiểu, mình thương để mình có thể hiểu và thương người khác?

Đó là ngôi chùa ở trong làng.

Ngôi chùa, trung tâm thực tập là nơi người ta tinh luyện, tu tập để người ta chế tác ra cái hiểu và cái thương. Những khoá tu của chúng ta ở Làng Mai đã được tổ chức ở khắp Âu châu, Mỹ châu và các châu khác. Những khoá tu đó đem lại rất nhiều niềm tin cho người ta về tương lai. Có nhiều người khi mới tới với khoá tu họ rất là đau khổ. Họ có nhiều tuyệt vọng, chia rẽ, hận thù, kỳ thị. Họ không có đủ chất liệu thương yêu và tin cậy. Nhưng mà sau một khoá tu năm ngày, bảy ngày thì tự nhiên họ thấy có sự chuyển hoá. Và họ mỉm cười được. Mắt họ sáng lên. Như vậy chúng ta – những người tổ chức khoá tu, hướng dẫn tu học – chúng ta đã châm (mồi) lửa vào trong trái tim của họ để cho họ đem về nhà. Vì vậy cho nên trung tâm tu tập là một vị Bồ Tát.

Nếu mình được tham dự vào chuyện giữ bếp lửa hồng đó thì mình là người có hạnh phúc. Mình giữ bếp lửa hồng đó không phải cho chính mình mà thôi. Mình giữ cho dân cả xóm, cả tỉnh, cả nước. Do đó việc có cơ duyên tới với nhau, sống chung trong tình huynh đệ làm nên một bếp lửa hồng để mình có dư lửa cho chính mình, để có dư lửa phân phát cho người chung quanh là hạnh phúc của những người tu.

Xem thêm >>Pháp thoại bình thơ đêm Giao thừa- Bếp lửa hồng 2013<<

Ngày 27.01.2019, Tăng thân Làng Mai với hơn 80 quý thầy quý sư cô đã đến trung tâm văn hóa và nghệ thuật Bangkok (Bangkok Art and Culture Center – BACC) để làm lễ khai mạc triển lãm thư pháp và sách của Sư Ông Làng Mai. Đây là cuộc triển lãm đầu tiên được phối hợp giữa sách và thư pháp có tầm vóc quy mô quốc tế tại Châu Á. Hơn 600 cuốn sách với nhiều ngôn ngữ khác nhau và 73 tấm thư pháp đã được chọn lọc và trình bày.

Đến tham dự buổi lễ có sự hiện diện của sư cô Chân Không, sư cô Chân Đức (Đức), sư cô Chân Diệu Nghiêm (Pháp), thầy Pháp Khâm… Ngoài ra còn có sự tham dự của thầy phó hiệu trưởng trường Đại Học Mahachulalonkon, Bangkok, cũng như rất nhiều quan khách đến từ nhiều nước. Rất nhiều thiền sinh Việt cũng sắp xếp thời gian đến tham dự chương trình đặc biệt này.

Trước đó, ngày 23.01.2019, buổi triển lãm đã được mở cửa vào chào đón người tham quan, đồng thời có diễn ra buổi phỏng vấn giữa các đài, các tờ báo nổi tiếng của Bangkok, Thái Lan  đối với quý thầy quý sư cô Tăng thân Làng Mai. Sư cô Chân Không, sư cô Bội Nghiêm, thầy Pháp Khâm, thầy Pháp Nguyện cùng với một số sư cô người Thái đại diện Tăng thân trả lời phỏng vấn về đời sống, hạnh phúc Tăng thân và nghệ thuật chánh niệm qua thư pháp. Tờ Nation, một trong hai tờ báo lớn nhất tại Thái Lan cũng đã đưa tin về sự kiện (http://www.nationmultimedia.com/detail/lifestyle/30363232).

Bắt đầu chương trình khai mạc, ban tổ chức chiếu một đoạn phim ngắn nói về cuộc đời và sự cống hiến của Sư Ông Làng Mai đối với Phật giáo, đất nước Việt Nam và ảnh hưởng của Người cũng như Tăng thân Làng Mai trên toàn thế giới. Đoạn phim mang đến rất nhiều cảm xúc cho người xem. Đoạn phim thứ hai là chia sẻ của Sư Ông Làng Mai và thị giả của Sư Ông về nghệ thuật viết thư pháp trong chánh niệm.

Sau những lời chia sẻ và cảm tạ của ban tổ chức do thầy Pháp Nguyện đại diện, đại chúng có cơ hội thưởng thức một chương trình âm nhạc nhỏ do quý thầy quý sư chú xóm Trời Quang hòa nhạc cùng với sinh viên khoa âm nhạc trường đại học Mahidol với những bài hát thiền ca quen thuộc và đậm chất tâm linh của Tăng thân Làng Mai.

Sau buổi hòa nhạc, sư cô Diệu Nghiêm chia sẻ với toàn thính chúng về sự thực tập thiền hành và niềm hạnh phúc, an lạc mà mình có thể đạt được bằng những bước chân của mình. Sau đó, sư cô hướng dẫn đại chúng cùng đi thiền hành đến khu vực triển lãm. Sự có mặt của năng lượng chánh niệm nơi mỗi bước chân trong khuôn viên trung tâm mang lại rất nhiều năng lượng cho những người xung quanh. Buổi khai mạc kết hợp với phần cắt băng khánh thành chính thức sự kiện triển lãm.

Đã từ lâu, tứ chúng Làng Mai vẫn giữ gìn truyền thống dựng nêu, chợ hoa, gói bánh trong những ngày giáp Tết. Và ngày 27.1 vừa qua, tứ chúng Làng Mai đã có một ngày sinh hoạt chung đầy ý nghĩa. Đây cũng là một cơ hội để mọi người được trở về để tiếp xúc với nét đẹp của văn hoá Việt Nam.

Vừa qua, bốn thầy và ba sư cô Làng Mai đã thay mặt Sư Ông và tăng thân đi tham dự một khoá tu nhỏ tại đất nước Uganda. Khoá tu với chủ đề “Thầy giáo cô giáo có hạnh phúc sẽ làm thay đổi thế giới”.

Và sau đây là một vài hình ảnh, kính mời đại chúng xem qua:

Ngày xưa ở Việt Nam khi hoa đào trong vườn bắt đầu nở thì người ta thường tổ chức một buổi lễ để ăn mừng. Người ta tiên đoán trước ngày nào thì hoa đào sẽ nở rộ đẹp nhất rồi viết thiệp mời bạn bè đến nhà chơi vào ngày hôm đó. Chủ nhà cần phải chuẩn bị hết tất cả để khách mời có được một thời trà tuyệt vời nhất. Trong khi uống trà khách còn được mời thưởng thức vài thức ăn đặc biệt như là kẹo mạch nha chẳng hạn.

Ở Việt Nam chúng tôi chọn ra thứ hạt lúa mới, tốt nhất rồi ngâm chúng trong nước ấm đến khi nẩy mầm. Sau đó hạt mầm được đem đun lên đến khi sệt lại thành một loại hồ gọi là mạch nha. Mạch nha đã có vị ngọt sẵn của hạt mầm trong lúc lên men cho nên chúng tôi không cần cho thêm đường vào. Chúng tôi nấu cho tới khi hỗn hợp mạch nha đó đặc lại. Rồi chúng tôi ra bờ sông nhặt những viên sỏi nhỏ, rửa sạch, phơi dưới mặt trời cho thật khô. Chúng tôi nhúng những viên sỏi vào hỗn hợp mạch nha rồi đem chúng phơi khô một lần nữa. Đó là loại kẹo mà tổ tiên chúng tôi thường dùng khi uống trà. Chúng tôi đã để nhiều năng lượng và tình thương trong khi làm loại kẹo đó. Nó không phải là “kẹo“ thật sự vì nếu cắn vào thì ta sẽ bị gãy răng như chơi.

Trong ngày đặc biệt đó chúng tôi dọn dẹp nhà cửa cho sạch, uống trà, ăn kẹo sỏi mạch nha và ngắm hoa đào nở. Thỉnh thoảng có khi tiết trời bỗng nhiên trở lạnh, hoa đào không nở được đúng kỳ. Người ta đem trống ra dưới gốc đào và vỗ trống để cổ vũ cho hoa mau nở. Ngày xưa là như vậy, có vẻ hơi ngây thơ một chút nhưng quả thật là rất đẹp và rất thi vị.

Chúng ta tiếp đón khách trong vườn hoa, đó là không khí của một ngày lễ hội. Chúng ta mời khách đến nhà. Con cháu chúng ta đều ra tham dự buổi lễ thiêng liêng trong bầu không khí vui vẻ, thoải mái và đầy tình bạn. Chúng ta không cần chỉ dẫn cho con cháu mình cách thức ăn mừng như thế nào. Chúng chỉ tham dự vào một cách thật tự nhiên thôi.

Mình không cần tổ chức một nghi lễ rườm rà để ăn mừng ngày lễ hội hoa đào với bạn bè và tất nhiên là mình cũng không có kẹo sỏi mạch nha. Tuy nhiên chúng ta cũng nên dành ra một ít thì giờ để cùng uống trà hay ăn cơm vui vẻ với nhau. Và ta bắt đầu hướng dẫn con cháu mình đi vào đời sống tâm linh một cách thật đơn giản.

(Trích từ tác phẩm “At home in the world” – Sư Ông Làng Mai)

“… Trời đất hân hoan mừng nắng dậy
Một đàn em nhỏ rộn yêu thương
Quần điều áo lục theo chân mẹ
Hái lộc đầu xuân chật ngả đường.” (Trích Giao Cảm – Thơ: Sư Ông Làng Mai)

Ngày xuân đang về, trước thềm năm mới, bốn chúng Làng Mai xin kính chúc quý thân hữu một năm mới thật nhiều sức khỏe, nhiều niềm vui và bình an trong từng hơi thở và bước chân. Trong dịp chào đón năm mới Kỷ Hợi, tăng thân Làng Mai có hai câu đối  “Một  nhà sum họp, Khắp chốn yên vui” làm món quà gởi đến quý thân hữu để quý vị có thể in lên giấy hồng điều và trang trí trong nhà… cùng vui xuân và thực tập với tăng thân.

“Buổi sáng khi thức dậy, ta biết rằng ta có hai mươi bốn giờ trước mặt để sống. Đó là một món quà quý giá. Ta sống như thế nào để có an lạc và hạnh phúc trong suốt hai mươi bốn giờ, mà người khác cũng nhờ đó mà có an lạc và hạnh phúc. An lạc có mặt trong ta ngay tại đây trong giờ phút này, trong mỗi vật và mỗi việc ta làm hay ta thấy. Vấn đề là ta có biết tiếp xúc với nó không. Bầu trời xanh ở ngay trước mắt ta, ta đâu cần phải đi đâu xa để thưởng thức trời xanh. Ta cũng không cần rời thành phố ta ở mới thấy được vẻ đẹp của đôi mắt trẻ thơ. Không khí trong lành ta thở đã có thể cho ta biết bao hạnh phúc rồi.

Ta hãy đi, đứng, thở, mỉm cười và ăn cơm như thế nào để luôn luôn được tiếp xúc với những mầu nhiệm quanh ta. Ta sắp đặt và chuẩn bị đời sống rất giỏi nhưng ta chưa giỏi trong cách sống. Ta có thể hy sinh mười năm trời để dành cho được mảnh bằng kỹ sư hay bác sĩ, ta sẵn sàng làm việc rất cực nhọc để có công ăn việc làm, để mua nhà, mua xe v.v… Nhưng ta quên rằng ta đang sống trong hiện tại và ta chỉ có thể thật sự sống trong giây phút hiện tại mà thôi. Chỉ cần tỉnh thức thì mỗi hơi thở và mỗi bước chân là một nguồn an lạc, chúng cho ta biết bao niềm vui và biết bao sự thanh thản….” – Sư Ông Làng Mai

Chương trình đón xuân Kỷ Hợi  2019 tại Làng Mai

Ngày đầu xuân mồng Một, sau lễ đầu năm là phần Bói Kiều đầu Xuân. Bói Kiều là tham khảo ý kiến cụ Nguyễn Du, ni sư Giác Duyên và đạo cô Tam Hợp về tình trạng hiện tại của mình và để biết tu tập tiếp xử cách nào cho có hạnh phúc và thành công trong năm tới. ‘Thác là thể phách, còn là tinh anh’, tuy hình hài cụ Tiên Điền không còn, nhưng tinh anh của thi hào vẫn còn mãi mãi trong ta, chung quanh ta và trong sức sống của dân tộc.

Đặc biệt hơn nữa quý vị sẽ được viếng thăm phòng của quý thầy quý sư cô (chỉ được thăm trong ngày Tết thôi!), được tận hưởng những nụ cười, bánh mứt, hạt dưa và những câu chuyện vui đầu Xuân trong không khí ấm áp tình đạo hữu.

14 : 45 Bình thơ

17 : 30 Lễ Giao Thừa

• Ngồi thiền 10 phút
• Chuông trống Bát Nhã
• Đọc Lời khấn nguyện đầu năm

Mùng một Tết (nhằm ngày 5/02/2019) – xóm Thượng

10:00 Tập họp tại thiền đường Nước Tĩnh

• Ngồi thiền
• Đốt pháo, múa lân
• Quý thầy và quý sư cô lạy nhau đầu năm mới
• Bói Kiều với quý thầy, quý sư cô
• Ăn trưa
• Thăm phòng
• Ăn chiều
• Đại chúng tiếp tục thăm phòng

Mùng hai Tết (nhằm ngày 6/02/2019) – xóm Hạ

10:00 Tập họp tại thiền đường Hội Ngàn Sao để bói Kiều với quý thầy, quý sư cô

• Ăn trưa
• Thăm phòng
• Ăn chiều
• Đại chúng tiếp tục thăm phòng

Mùng Ba Tết (nhằm ngày 7/02/2019):  Sinh hoạt tại mỗi xóm

Mùng Bốn Tết (nhằm ngày 8/02/2019) – xóm Mới

10:00 Tập họp tại thiền đường Trăng Rằm để bói Kiều với quý thầy, quý sư cô

• Hội chợ ẩm thực đầu Xuân (với các đặc sản như samosa, bánh lọc, chinese dumpling, bánh bao…)
• Thăm phòng.
• Ăn chiều.
• Đại chúng tiếp tục thăm phòng.

Quý thầy, quý sư cô Làng Mai thương kính chúc quý cô bác, anh chị cùng đại chúng một năm mới an lành và hạnh phúc.

Lần đầu tiên tôi đặt chân tới một tu viện là vào mùa thu năm 2011. Đó là tu viện Lộc Uyển tại California. Tôi đến vào một buổi chiều tháng chín nắng đẹp. Vốn hoạt bát, tôi nhớ ngay là phải xem thời khoá của khoá tu được thông báo trên bảng thông tin và thấy rằng có nhiều thực tập mà tôi đã quen thuộc như: thiền toạ, thiền hành, thiền ăn. Nhưng khi nhìn thấy Thiền làm việc thì tôi dừng lại và tự hỏi: “Làm sao có thể thực tập thiền khi làm việc được?”

Khi ấy tôi đang đi nghỉ phép với tư cách một nhà tư vấn quản lý và cho đến thời điểm đó thì tôi luôn đặt công việc của mình lên trên hết thảy mọi thứ. Sự thực tập chánh niệm của tôi cũng chỉ như là một nơi ẩn trốn, một nơi nương tựa mà tôi hướng tới khi muốn tạm dừng làm việc. Lý do chính để tôi đến khoá tu là chạy trốn những công việc mà tôi đang làm, vậy mà giờ đây người ta lại muốn đem tôi trở lại với công việc sao? Tôi cố gắng giữ đầu óc cởi mở để không bị cuốn theo cái ý tưởng đó.

Tuy nhiên khi khoá tu diễn ra thì có gì đó bắt đầu thay đổi. Nhóm pháp đàm mà tôi tham dự là một nhóm của những doanh nhân. Khi chúng tôi chia sẻ những kinh nghiệm của mình và nhìn sâu vào những lời dạy của Thầy thì tôi chợt thấy rõ ràng rằng công việc là một trong những mảnh đất phì nhiêu cho tôi khám phá sự thực tập chánh niệm. Phần lớn chúng ta đã dành không biết bao nhiêu thời gian trong suốt cuộc đời để làm việc trong hình thức này hay hình thức khác, nhiều hơn gấp bội thời gian dành cho ngồi thiền, đi dạo hay ăn uống. Và nếu đã dành mức thời gian tối đa mà cũng không đủ thì khái niệm công việc đối với phần lớn mọi người, trong đó có tôi, sẽ mang lại đủ loại liên tưởng, tri giác, những tầng lớp thói quen, những hy vọng và sợ hãi.

Trong tuần lễ đó, khi tôi quan sát quý thầy, quý sư cô ở xung quanh, tôi có thể tưởng tượng bao nhiêu công việc phải làm để có được một khoá tu như vậy. Thật dễ dàng cho tôi khi hát bài “Hạnh phúc là bây giờ và ở đây” trước mỗi buổi thiền hành đầy an lạc trong khung cảnh thiên nhiên, nhưng tôi rất tò mò muốn biết hạnh phúc ấy là như thế nào đối với quý thầy, quý sư cô khi phải chuẩn bị phòng ốc, nấu ăn, giảng dạy và chăm sóc cho cả hơn ngàn người như thế này. Cái logic ở đây là gì?

Đến cuối tuần, tôi hỏi vị hướng dẫn pháp đàm trong nhóm của tôi xem tôi có thể làm gì để giúp cho cộng đồng được không. Đề nghị của tôi được xem xét và tôi đã tới Làng Mai trong khoá tu mùa đông. Tôi bắt đầu tham gia sâu hơn vào những hoạt động Wake Up, giúp gây dựng những tăng thân người trẻ thực tập chánh niệm trên thế giới. Tôi làm việc cùng rất nhiều người khác mà tôi đều thấy thú vị và đầy thử thách,  cả các vị cư sĩ và xuất sĩ, tại địa phương cũng như từ các nước khác.

Tôi học được một trong những bài học quan trọng về làm việc chánh niệm từ thầy Pháp Dung vào mùa đông năm đó. Chúng tôi làm việc cùng nhau trong một vài dự án và một ngày nọ tôi chia sẻ với thầy về những trắc trở của tôi trong một dự án riêng không có trong kế hoạch. Tôi phàn nàn về chuyện những người khác làm việc không có hiệu quả, không hoàn thành đúng thời hạn. Thầy Pháp Dung gật đầu và lắng nghe rất kiên nhẫn. Sau đó thầy chia sẻ về những điều mà tôi đã bị tắc trong đó từ bao lâu nay: “Brandon, khi chúng ta làm việc trong một dự án, luôn luôn có hai mục đích. Thứ nhất là hoàn thành dự án. Thứ hai là ý thức về những gì xảy ra trong mối liên hệ với dự án đó, quan sát những năng lượng tập khí trong lúc chúng biểu hiện, và nuôi dưỡng lòng từ bi. Mục đích thứ hai luôn luôn là mục đích quan trọng hơn.”

Tôi sững sờ. Đó là một tiếng sấm của tuệ giác đạo Bụt, và tôi cảm nhận được những rung chấn của nó. Thầy Pháp Dung khuyến khích tôi nhìn sâu hơn để thấy được những năng lượng tập khí của tôi quanh cái mong muốn mọi sự đều được hoàn hảo, và thấy được khi nào và làm sao mà tôi không có lòng từ bi đối với người khác. Có lẽ người mà tôi làm việc cùng đã có một việc khẩn cấp nào đó, hoặc họ bị lúng túng trong cách điều phối, hoặc đơn giản là họ bị quá tải.

Tôi sớm nhận ra là khi mọi việc không theo đúng như dự kiến thì  khả năng mở lòng từ bi với người khác  có liên hệ trực tiếp tới khả năng mở lòng từ bi với chính bản thân của tôi. Tôi thấy được tông giọng mà tôi dùng cho chính mình khi không đạt được những tiêu chí mình đề ra. Đôi khi đó là cái tiếng nói chê trách bên trong: “Ngươi thật kém cỏi!” cùng cái cảm giác về sự trì trệ không thể vượt qua được.

Những lúc khác tâm trí tôi lại dự báo những viễn cảnh đen tối: “Ngươi sẽ làm họ thất vọng, rồi thì họ sẽ không muốn có ngươi nữa. Ngươi sẽ bị đuổi khỏi tu viện. Thử tưởng tượng xem ngươi sẽ giải thích với ba mẹ như thế nào khi ngươi đã từ bỏ vị trí tư vấn với đồng lương ưu đãi của ngươi.” Cùng với những tiếng nói bên trong này là sự lo ngại ập đến. Nếu là trước kia thì tôi đã dùng nỗi lo ngại này làm nhiên liệu thúc đẩy tôi làm việc nhiều hơn nữa, nhưng chẳng có lời dạy nào của Thầy cho phép hiểu rằng làm việc nhiều hơn là một phương cách hiệu quả.

Vậy thì tôi phải làm sao đây? Dừng lại nhiều hơn. Theo dõi hơi thở chuyên chú hơn. Kiên nhẫn quan sát những hoạt động của tâm ý. Nhiều lần phải đặt tay lên trái tim và tự hứa với mình rằng dầu cho chuyện gì xảy ra đi nữa, tôi vẫn cam kết không từ bỏ tình thương.

Bởi vì tôi đã bắt đầu chăm sóc được mối liên hệ của bản thân với công việc nên tôi chia sẻ với người khác được nhiều hơn, cởi mở hơn, trở nên thành thực hơn về những hy vọng và sợ hãi của mình. Trước tiên tôi thực tập điều này với những người bạn đáng tin cậy, những người không bao giờ can thiệp vào công việc của tôi, và sau đó từ từ tôi chia sẻ cả với những người mà tôi đang cùng làm việc. Tôi thấy ra rằng tới mức độ truyền thông này, khi những thành viên trong nhóm có thể chia sẻ chân thành cả về khả năng cũng như những khó khăn của mình, thì chúng tôi có được thật nhiều sự tin cậy và đôi khi làm cho tiến trình công việc được nhanh hơn.

Sau mùa đông năm đó, tôi dành vài năm tiếp theo để sống, thực tập và làm việc trong tăng thân ở Làng Mai và tiếp tục khám phá ý nghĩa của việc áp dụng chánh niệm trong công việc. Một trong những khám phá chính từ giai đoạn này là: khi tôi chăm sóc được bản thân thì tôi có nhiều năng lượng và nhiệt tình hơn, có nhiều không gian cho người khác và trên hết là hiểu rõ hơn cái gì là thực sự quan trọng.

Có rất nhiều cách để thực tập chánh niệm trong công việc. Một người bạn thân của tôi thỉnh thoảng liên tưởng chánh niệm như là “chọn cuộc khám phá của riêng mình”. Theo kinh nghiệm của tôi, đặc biệt là trong công việc thì tôi thấy điều đó rất đúng.

Ba lời khuyên khi thực tập thiền làm việc

Tạm dừng máy tính trong chánh niệm: Tôi phải làm việc với máy tính liên tục và thấy rằng đây vẫn là một thử thách cho việc thực tập chánh niệm của tôi. Thực tập cơ bản đầu tiên là chánh niệm về thân thể, nhưng ý thức này rất dễ bị lãng quên khi tôi làm việc với máy tính. Vì vậy tôi thấy rằng điều cơ bản là có được những quãng tạm dừng nhất định, ít nhất là mỗi 60-90 phút, là thời gian nghỉ để tôi tỉnh táo trở lại, duỗi chân tay và nạp lại năng lượng.

Nhìn lại và sửa lỗi trong những tình huống của mình: Phần lớn công việc của tôi có can hệ đến việc truyền thông với người khác và thỉnh thoảng việc truyền thông không đi theo hướng mà tôi muốn; đó lại là một cơ hội khác để thực tập! Tôi thấy việc nhìn lại những gì tôi tự nói với mình về người khác là rất hữu ích. Thường thì nếu đó là một cuộc tranh cãi, tôi sẽ bị cuốn vào một câu chuyện trong đó “họ không quan tâm đến tôi” hoặc “họ cố tình làm vậy để chống lại tôi”. Nếu có ai đó không trả lời email của tôi thì sẽ là: họ không để ý gì đến những điều tôi nói, hoặc hòm thư của họ bị đầy phải không? Trong những khoảnh khắc như vậy thì tốt nhất là nghĩ về những lần chính tôi bị quá tải hoặc phải vật lộn với công việc, nhờ đó tôi có được tình thương và mong muốn được giúp đỡ người khác.

Làm lắng dịu tâm ý sắp đặt: Tôi dành thật nhiều thời gian để lên kế hoạch cho một dự án, dù đó là một dự án, một khoá giảng dạy hay chỉ là tôi sẽ ăn gì trong bữa tối. Từ lâu tôi đã học được rằng cố gắng lưu giữ mọi thứ trong đầu không phải là một ý hay. Sau rất nhiều thử nghiệm, tôi dùng câu chỉ nam “Thấy mọi việc đã làm xong” của David Allen làm hình thức thực tập cho mình.

Nhưng dù đã có một câu chỉ nam kiên quyết, thỉnh thoảng việc lên kế hoạch vẫn đi kèm với cảm giác bất ổn, những lúc đó tôi thấy tốt nhất là theo dõi sự căng thẳng để thấy được điều gì xảy ra ở bên dưới. Tôi thường nhận ra sự căng thẳng bị hướng dẫn bởi lòng mong muốn kiểm soát được mọi thứ. Lại có những lần tôi bị căng thẳng bởi sợ hãi lỡ chuyện gì đó có thể xảy ra mà tôi không kiểm soát được, nỗi sợ hãi một tương lai không thể nào tránh thoát. Những khi thấy rõ được nỗi sợ hãi đó đi lên, tôi thấy cách hay nhất là đón nhận nó với lòng từ bi; ghi nhận nỗi sợ hãi đó biểu hiện ở nơi nào trong cơ thể, quan sát xem có những ý nghĩ đặc biệt nào đi lên không, cho phép những cảm xúc và suy nghĩ có đó mà không xua đuổi chúng, và sau nữa là hiến tặng tình thương cho chính mình.

Brandon Rennels

(BBT chuyển ngữ từ nguyên bản tiếng Anh “Working Meditation” –  https://wkup.org/working-meditation/)