Đá cuội cũng nở hoa

 

 

Bông tuyết trắng

Vương trên cành thông xanh

Nắng vàng buông hơi ấm đôi tay

Chén trà thơm bỗng ngàn năm quý giá

Em đứng hỏi những cành khô trắng xoá

Sao giữa mùa đông đá cuội lại nở hoa?

 

Màu sắc mùa đông tráng lệ lung linh

Nhìn thảm tuyết mênh mông em mới hiểu thế nào là tinh trắng nhất!

Ôi mùa đông tuyệt vời!

Không quạnh hiu như ai kia từng ngần ngại

Xin cho cuộc đời được những lần về tắm gội giữa thanh tao.

 

Anh tôi đùa chơi, bạn tôi đùa chơi

Có lẽ đời ai cũng cần thêm những ngây ngô cùng tuyết trắng

Con mắt kẻ lớn khôn nhìn tuyết rơi đẹp lắm

Không hững hờ, không gì đó hiển nhiên!

 

Sự sống này đây là màu nhiệm có bao nhiêu?

Để tuyết cùng sánh vai với lá vàng rơi hay nắng sớm

Với tinh tú đêm đêm, nụ trà mi vừa chớm

Hay khuôn mặt trẻ thơ đang ngủ với môi cười

Em thả mình vào đường hoa tuyết phủ

Thấy lòng thơm và trắng muốt giữa trần gian.

 

Em nhìn thật lâu,

Những bông tuyết nở kiêu sa lên từng viên đá cuội

Nâng niu nét long lanh

Vì mong manh quá đỗi

Khi ngày kia nắng đượm dần, mùa thay đổi

Hễ nhận được một tấm lòng, thì sẽ hoá thiên thu.
 

Bông tuyết bay lên trời cao không hối tiếc

Em tìm được tình em là kẻ sĩ thích rong chơi.

 

Chân Pháp Khả

Năm mới 2020

 

Chiều ngày 31.12.2019, đại chúng xuất sĩ và cư sĩ Làng Mai đã vân tập về thiền đường Hội Ngàn Sao, xóm Hạ để cùng chào đón năm mới trong không khí gia đình ấm áp.

Tứ chúng đã cùng có mặt cho nhau trong những giờ ngồi thiền, nghe pháp thoại, thực tập đi thiền hành. Sau buổi thiền hành, đại chúng đã quây quần bên đống lửa hồng để cùng đốt lời khấn nguyện cho năm mới và dùng chung bữa cơm cuối năm thật ấm cúng tại thiền đường Hội Ngàn Sao.

Tối đến, một buổi văn nghệ chào mừng năm mới cũng được diễn ra với những tiết mục vui tươi, nhẹ nhàng đem lại rất nhiều niềm hoan hỷ và nuôi dưỡng cho đại chúng.

 

Và dưới đây là một vài hình ảnh trong ngày sinh hoạt này:

 

Sư Ông Làng Mai đã về lại chùa Tổ sau thời gian kiểm tra sức khỏe tại Thái Lan.

Trung tâm Thiền tập Làng Mai Quốc tế
Le Pey, Thénac 24240, Pháp
 
Ngày 4 tháng 1 năm 2020
 
 
Kính thưa Tăng thân khắp chốn,
 
Tăng thân Làng Mai chúng con rất hạnh phúc được thông báo rằng Sư Ông chúng con đã về lại Tổ đình Từ Hiếu ngày hôm nay (4.1.2020) sau năm tuần tịnh dưỡng để kiểm tra sức khỏe định kỳ. Hiện giờ, sức khỏe của Sư Ông chúng con tương đối ổn định và tinh thần vẫn rất sáng suốt, tinh anh. 
 
Trong thời gian ngắn tịnh dưỡng tại Làng Mai Thái Lan tọa lạc bên núi Khao – Yai nên thơ hùng vĩ, Sư Ông đã tận hưởng năng lượng tu học yên vui cùng đại chúng tại Tu viện Vườn Ươm cũng như đã có mặt chào đón sự ra đời của 14 sư con mới trong gia đình xuất gia cây Ngọc Am. 
 
Sư Ông đã bày tỏ ý muốn được thăm quan công trình tu sửa chánh điện chùa Tổ cũng như trở về quê hương để đón Tết Nguyên Đán với đồng bào vào cuối tháng này.
 
 
Kính chúc Tăng thân khắp chốn một năm mới nhiều hạnh phúc và bình an.
 
Tăng thân Làng Mai

 

 

Sư Ông đang xem cuốn sách “Tay con trong tay Thầy” tại thất Nhìn Xa, Làng Mai Thái Lan vào thứ Sáu ngày 3 tháng 1 năm 2020. Sư Ông muốn dành ngày cuối cùng ở Thái Lan để đi thiền hành và tham quan thiền đường, phòng ăn, nhà ở.

 

 

Lời khấn nguyện đầu năm 2020

 
 
Kính lạy Thầy,
Kính lạy chư vị Tổ tiên tâm linh và huyết thống của chúng con,
Kính lạy Đất Mẹ – Bồ Tát Thanh Lương Đại Địa,

Trong giờ phút linh thiêng khởi sự cho Năm Mới, chúng con tập hợp lại đây như một gia đình tâm linh để cùng dâng lên Thầy, dâng lên Đất Mẹ và chư vị tổ tiên lòng biết ơn và nguyện ước sâu sắc của chúng con. Chúng con cũng xin thành tâm sám hối những lầm lỗi mà chúng con đã gây ra trong năm qua.

Chúng con ý thức chư vị tổ tiên đang có mặt trong chúng con và là nơi nương tựa vững chãi cho tất cả chúng con. Chúng con cũng ý thức rằng Thầy đang có mặt với chúng con trong giờ phút này.

Chúng con xin lạy xuống để tiếp xúc với Đất Mẹ. Chúng con và tổ tiên của chúng con đều là con của Mẹ. Mẹ là Bồ Tát Thanh Lương Đại Địa, là hành tinh xanh xinh đẹp và mát lành của chúng con. Chúng con biết rằng dù chúng con và tổ tiên của chúng con đã gây ra bao lầm lỗi, chúng con vẫn được Mẹ tha thứ. Và mỗi lần chúng con trở về với Mẹ là Mẹ lại đưa vòng tay từ mẫu ôm lấy chúng con vào lòng.

Kính lạy Thầy, chúng con xin được sám hối với Thầy: Trong năm qua, chúng con đã để cho sự hoang mang tưới tẩm hạt giống bất an và sợ hãi nơi chúng con. Nhiều khi chúng con đã để cho cảm xúc mạnh và những tri giác sai lầm trấn ngự, khiến chúng con cảm thấy cô đơn, xa cách và tuyệt vọng. Ý thức được điều đó, chúng con xin nguyện trở về nương tựa nơi Thầy, nơi pháp môn tu học và tăng thân yêu quý của chúng con. Chúng con biết rằng chỉ cần trở về với hơi thở và bước chân chánh niệm là chúng con có thể trở về với ngôi nhà đích thực – nơi chúng con có thể tìm thấy sự sáng tỏ và bình an cho chính mình. Chúng con cũng ý thức rằng bằng cách an trú trong tăng thân, chúng con có thể tiếp xúc được với năng lượng vững chãi của tăng thân. Năng lượng đó có thể giúp chúng con nhận diện và ôm ấp những cảm thọ và tri giác sai lầm của mình.

Kính lạy Đất Mẹ, chúng con xin sám hối với Mẹ là loài người chúng con đã để cho tham dục và chủ nghĩa tiêu thụ nhấn chìm. Chúng con đã chạy theo danh vọng, tiền tài, quyền lực và tư dục mà quên rằng những thứ ấy không bao giờ có thể đem lại cho chúng con tự do và hạnh phúc chân thực. Chúng con đã quá bận rộn để tìm cách khỏa lấp cảm giác cô đơn, trống trải trong lòng mà không có thì giờ để nhìn lại và tự hỏi: mình đang làm gì? mình đang đi đâu, về đâu?  Trong quá trình rong ruổi, tìm cầu đó, chúng con đã gây cho Mẹ nhiều khổ đau, đã tàn hoại vẻ đẹp tự nhiên và sự cân bằng của Mẹ.

Ý thức được điều đó, chúng con xin tập sống đơn giản, dừng lại những rong ruổi, tìm cầu và luôn nhớ rằng chúng con đã có đủ những điều kiện để sống hạnh phúc ngay trong giây phút hiện tại. Với năng lượng chánh niệm và từ bi, chúng con có thể thực sự hạnh phúc và mãn nguyện với những gì mình đang có. Trong năm mới này, chúng con xin nguyện giảm tiêu thụ và nguyện sống như thế nào để có thể nuôi dưỡng sự lành mạnh và bền vững cho chính chúng con và cho Đất Mẹ.

Kính lạy tổ tiên, chúng con xin sám hối vì đã tạo ra sự chia rẽ giữa những người anh em trong gia đình nhân loại do sự sự hãi và thiếu bao dung gây ra. Chúng con đã gây khổ đau cho nhau vì sự phân biệt, kỳ thị dựa trên tôn giáo, sắc tộc và quốc gia. Vì vô minh và sợ hãi, chúng con đã đóng cửa trái tim mình và đóng cửa biên giới đối với những người anh em đến từ các quốc gia khác. Chúng con quên rằng giữa chúng con có mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau. Hạnh phúc và khổ đau của chúng con cũng là hạnh phúc và khổ đau của những người anh em và ngược lại.

Chúng con tin rằng trong tự thân chúng con có hạt giống từ bi và trí tuệ vô phân biệt mà tổ tiên và Đất Mẹ đã trao truyền cho chúng con. Chúng con xin nguyện tiếp tục đi trên con đường tu tập, mở rộng trái tim mình và buông bỏ sự tự hào để cho hiểu biết và thương yêu có cơ hội lớn lên trong chúng con.

Chúng con xin lạy xuống để thể hiện lòng biết ơn của chúng con đối với Thầy, với chư vị tổ tiên và với Đất Mẹ. Chúng con vô cùng biết ơn vì chúng con đã tìm được con đường tu tập và tìm được một gia đình tâm linh để nương tựa. Chúng con đã nếm được niềm vui, sự bình an và chuyển hóa trên con đường tu tập, cũng như nếm được sự tự do khi buông bỏ những ý niệm của mình. Chúng con cũng cảm nhận được sức mạnh và sự ấm áp của tình huynh đệ. Vì vậy, chúng con ý thức rằng cùng với nhau, chúng con có thể đối diện được mọi khó khăn, thử thách và thực hiện được ước nguyện của mình. Trong giờ phút này, chúng con kính cẩn phát nguyện là chúng con sẽ tiếp tục xây dựng tăng thân, mở rộng con đường cho chúng con và cho các thế hệ mai sau.

Chúng con kính dâng lên chư vị hương hoa, quả phẩm cùng lòng hiếu thảo của chúng con. Xin Thầy, xin Đất Mẹ và chư vị tổ tiên tin tưởng ở chúng con.

 

New Year Prayer to Mother Earth and All Our Ancestors

Dear Beloved Thay,
Dear Beloved Ancestors,
Dear Beloved Mother Earth,
 
We have gathered as a fourfold sangha in this solemn moment of the New Year to express our gratitude and aspiration as a spiritual family, and to begin anew. We know that you, our ancestors, are present in every cell of our body, and that you are always there for us to take refuge in. We know that you, Thay, are also present with us in this very moment. As we touch the Earth tonight we feel deeply connected to you, Mother Earth. We, and all our ancestors, are your children. You are our beautiful blue planet, the Great Refreshing Bodhisattva – fragrant and cool, abundant and kind. Despite our many mistakes and shortcomings, every time we come home to you, you are ready to open your arms and embrace us.

Dear Beloved Thay, many times in the past year we have allowed uncertainty to water the seeds of insecurity and fear in our hearts. Our strong emotions and wrong perceptions have overwhelmed us,  giving rise to feelings of helplessness, separation and despair.

Aware of this suffering, we are determined to take refuge in you, Thay, in our practice, and in our Beloved Community. Returning to our mindful breathing and mindful steps, we return to our true home, where we can find peace, clarity and calm. Dwelling in the heart of our community, we can be in touch with the collective energy of stability, helping us recognize and embrace our strong emotions and wrong perceptions.

Dear Mother Earth, as a human family, we have allowed greed and consumerism to prevail. We have been running after status, wealth, power and sensual comforts, forgetting that these things can never bring us true happiness and freedom. We have been so busy trying to cover up the feeling of emptiness inside, that we have not taken  the time or space to stop and ask ourselves what we are doing, or  where we are going. In the process, we have caused great harm to you, dear Mother Earth, destroying your natural richness, beauty and balance.

Aware of this, we are determined to simplify our life, to stop running, and to remember that in the present moment we already have enough conditions to be happy. With the energy of mindfulness and compassion we feel truly fulfilled and content. In the coming year, we are determined to consume less and to live in such a way that is sustainable for ourselves and for you, Mother Earth.

Dear Ancestors, we have allowed our fear and intolerance to divide us as a human family. We have caused suffering to one another, discriminating on the basis of religion, ethnic groups and nations. We have closed our hearts and our borders, out of fear and ignorance. We have forgotten that we are inter-dependent, and that our own happiness and suffering is deeply connected to and dependent on the happiness and suffering of others.

We trust that within us, there is the wisdom of non-discrimination and great compassion, transmitted to us by you, all our spiritual teachers, our ancestors, and by Mother Earth. We are determined to stay on the Path, to keep our hearts open, and to let go of our pride, so that understanding and love can prevail.

As we touch the Earth, we express our gratitude to you, our beloved teacher Thay, to our ancestors, and to Mother Earth. We have found the path of practice and a spiritual family to take refuge in. We have experienced joy, peace and transformation. We have tasted the freedom of letting go of our ideas and notions. We have felt the strength and warmth of brotherhood and sisterhood, and we know that together, we can face our challenges and realise our aspiration. We vow, in this moment, to continue to build our community and to open up the path for ourselves and our descendants.

Dear Thay, Dear Ancestors, Dear Mother Earth, please accept our offerings of incense, flowers, fruit and tea, as a sign of our deep aspiration, respect, gratitude and love.

Sinh hoạt năm 2020

 

Trở về quê hương đích thực

(Trích pháp thoại của Sư Ông Làng Mai ngày 9.12.2012 tại thiền đường Cam Lộ – Xóm Hạ)

Về nhà

Trong văn hóa Tây phương, ngày Noel là ngày đoàn tụ gia đình. Bất kì ai đi đâu cũng phải về nhà, giống như ngày Tết ở Việt Nam vậy. Mình phải trang trí như thế nào để ngôi nhà của mình có vẻ ấm cúng và thoải mái. Tất cả chúng ta, người nào cũng mơ ước có được một mái nhà ấm áp, thân thương, trong đó chúng ta cảm thấy không cần phải đi đâu nữa, không cần phải làm gì nữa, không cần tìm kiếm gì nữa. Cái đó gọi là True Home (ngôi nhà đích thực). Trong chúng ta người nào cũng có khao khát ấy.

Chúa Kitô khi mới sinh ra đã phải chạy tỵ nạn rồi. Ngài sinh ở máng lừa và khi lớn lên, Ngài cũng phải sống lang thang. Có một lần Chúa Kitô đã than thở rằng: “Con chim còn có cái tổ của nó, con thỏ, con chồn cũng có cái hang của nó, vậy mà ta không có chỗ để gối đầu lên”. Chúa Kitô đã than thở như vậy, Chúa không có nhà (homeless) và phải đi tìm kiếm một mái nhà. Siddhatta cũng vậy. Sinh ra trong một gia đình hoàng gia, giàu có, muốn gì cũng được, có vợ đẹp, có con xinh, có tương lai sẽ làm vua,… nhưng Siddhatta không cảm thấy thoải mái ở trong hoàn cảnh đó, không  cảm thấy đây là nhà (at home). Vì vậy cho nên Siddhatta phải bỏ nhà ra đi, đi tìm ngôi nhà đích thực (true home) của mình, tức là sự bình an.

Chúa Kitô cũng như Siddhatta đều tìm về một quê hương, một ngôi nhà ấm cúng, trong đó mình không còn phải tìm kiếm gì nữa, mình thoải mái với ngôi nhà của mình. Người Tây phương có câu: “Không nơi nào bằng nhà mình” (There is nothing like home), đi đâu cũng không bằng trở về quê hương của mình. Nhưng có những người trong chúng ta không cảm thấy đang được ở trong ngôi nhà của mình, không cảm thấy là mình đang ở nhà dù là đang ở trong gia đình của mình. Tại vì trong khung cảnh gia đình đó không có sự ấm cúng, không có tình thương, không có sự thoải mái, an lạc.

Có những người trong chúng ta đang ở trong quê hương mình mà cảm thấy muốn bỏ đi, cảm thấy như không có quê hương. Người ta nói chỉ có người Do Thái mới không có quê hương, phải đi tìm một quê hương, đi lang thang trong bao nhiêu ngàn năm để kiếm quê hương. Và tới bây giờ người Do Thái cũng chưa thành lập được một quê hương vững chãi của mình. Nhưng  chúng ta là những người Pháp, những người Anh, những người Mỹ, những người Việt, nhiều người trong chúng ta đang có một quê hương, nhưng ở trong đất nước, quê hương đó chúng ta cũng không cảm thấy thoải mái, chúng ta muốn bỏ nước mà đi, bỏ quê hương mà đi. Tại vì chúng ta không có nhà (home), không có “true home” ở trong lòng.

Dầu chúng ta có mua một cây thông về để trang trí, cũng không hẳn là nhờ đó mà chúng ta có quê hương. Trong quê hương phải có tình thương, phải có sự ấm áp, phải có sự mãn ý.

Hải đảo tự thân

Cuối cùng thì Chúa Kitô đã tìm ra được quê hương và đã thắp lên được ngọn đuốc trong lòng Ngài. Chúa đã dạy các đệ tử: “Các ngươi đã có ánh sáng, phải đưa ánh sáng đó ra cho mọi người thấy”. Còn Đức Thế Tôn đã nói rằng chúng ta có thể tìm thấy quê hương đích thực của mình ngay trong giây phút hiện tại. Ngài đưa ra những phương pháp rất cụ thể để mình đi tìm quê hương. Ngài nói rằng trong mỗi chúng ta có một hải đảo rất an toàn, nếu chúng ta trở về được thì chúng ta sẽ gặp tổ tiên huyết thống và tâm linh, chúng ta sẽ thấy được tất cả những mầu nhiệm của sự sống. Chúng ta sẽ tìm thấy ta. Chỉ trong hải đảo tự thân đó, chúng ta mới cảm thấy an ổn, thoải mái, đầy đủ. Hải đảo đó gọi là hải đảo tự thân (the island within oneself). Siddhatta Gotama đã tìm ra được quê hương và Người cũng muốn cho chúng ta, người nào cũng tìm ra được quê hương đích thực của mình.

Nhớ lại hồi Bụt 80 tuổi và Ngài biết rằng chỉ trong vài tháng nữa là Ngài sẽ đi, Ngài thấy thương các thầy, các sư cô, và bạn bè vì nhiều người trong số đó vẫn chưa tìm được quê hương. Khi nghe tin Thầy mình qua đời, thế nào chúng ta cũng cảm thấy bơ vơ lạc lõng. Đó là thời gian Bụt đang an cư ở ngoại ô thành phố Vaisali, phía Bắc sông Hằng. Ngài bị bệnh nặng trong mùa an cư đó và thầy Ananda làm thị giả. Thầy Ananda nghĩ rằng Thầy mình sắp mất cho nên đi ra ngoài vườn, núp sau một gốc cây mà khóc. Nhưng sau đó đức Thế Tôn đã dùng sức của mình, gượng lại và sống thêm một vài tháng nữa. Đức Thế Tôn có ý muốn trở về quê hương Kapilavatthu để nhập diệt.

“Này quý vị, mình có một nơi nương tựa và chỉ nên trở về nương tựa nơi đó mà đừng nương tựa nơi một cái gì khác.”. Chỗ nương tựa đó chính là hải đảo tự thân, đó là Pháp, nơi đó có an toàn, có hạnh phúc, có sự ấm áp, có tổ tiên, có gốc rễ, gọi là hải đảo tự thân. Tiếng Pali là Attadipa. Atta tức là tự thân, ‘self’, ‘oneself’. Dipa là hải đảo.

Đây là quê hương đích thực của mình, là hải đảo tự thân. Ở đó có ánh sáng của chánh pháp, nơi đó không có sự tăm tối. Trở về thì có ánh sáng, trở về thì có sự bình an, có an ninh. Tại vì hải đảo là nơi an toàn,  không bị những đợt sóng của đại dương cuốn đi. Hình ảnh hải đảo là một hình ảnh rất quan trọng. Trong những bài pháp thoại nho nhỏ mà Đức Thế Tôn đã nói trong những ngày đó, luôn luôn có đề tài “quay về nương tựa hải đảo tự thân”. Chúng ta có một bài hát Attadipasarana, “sarana”  là quay về nương tựa. “Quay về nương tựa hải đảo tự thân”, đó là pháp môn. Nếu ai trong chúng ta cảm thấy chưa có quê hương, chưa có nhà, chưa về tới nơi, vẫn thao thức, vẫn đi tìm, vẫn còn cảm thấy cô đơn,…thì đây chính là phương pháp thực tập. Hãy trở về nương tựa nơi hải đảo tự thân.

Hồi thế kỷ thứ IV hay thứ V gì đó, các thầy đã dịch kinh này ra chữ Hán, các thầy dịch hải đảo tự thân là “tự châu”, “tự” là atta, “châu” là hòn đảo”.“Nhữ đẳng tỳ khưu đương tự châu” (Này các thầy ơi! Hãy trở về nơi hải đảo của chính mình). Đó là lời mà Bụt đã dạy khoảng một tháng trước khi Ngài nhập Niết Bàn.

Quê hương đích thực

Là những học trò của Bụt, những tri kỷ của Bụt, chúng ta nghe lời Bụt. Đừng đi tìm quê hương đó trong không gian và thời gian. Chúng ta phải đi tìm quê hương ngay chính trong trái tim của chúng ta, trong chính hải đảo tự thân của chúng ta.

Chúng ta sẽ gặp được tổ tiên tâm linh và huyết thống, chúng ta sẽ gặp được suối nguồn gốc rễ của chúng ta, chúng ta sẽ có bình an, có sự an ổn, có ánh sáng. “Hãy nương tựa nơi hải đảo tự thân, hãy nương tựa vào pháp mà đừng nương tự vào một ai khác”. Bụt có tình thương rất lớn, Ngài biết rằng số đệ tử sẽ cảm thấy bơ vơ rất đông, cho nên Ngài dạy như vậy.

Hình hài của tôi không phải là một cái gì vĩnh cửu. Cái đáng cho quý vị nương tựa chính là hải đảo tự thân của quý vị, nó luôn có đó cho quý vị, quý vị không cần phải đi máy bay hay đi xe bus mà vẫn tới được hải đảo tự thân bằng hơi thở và bằng bước chân. Noel này nếu quý vị có mua một cây “sapin” về để trang trí, quý vị nên biết rằng quê hương không nằm ở ngoài. Nó nằm trong lòng mình!

Và quê hương đó không phải nhiều năm mình mới về được, phải đi xa mới về tới được. Nếu mình biết cách, nếu mình biết sử dụng Niệm và Định thì mình có thể về được trong một hơi thở, trong một bước chân. Quê hương không phải là một nơi chốn xa cách bởi không gian và thời gian. Quê hương có thể có mặt trong giờ phút hiện tại nếu mình biết trở về.

Thông điệp thương yêu

Ngày hôm qua, Thầy nghĩ rằng thông điệp mà mình muốn gửi đến các bạn trong mùa Giáng Sinh này phải là một thông điệp có thể giúp các bạn tu tập, giúp các bạn có thể làm được như chúa Kitô, như Bụt Sakya. Thầy đã nghĩ ra và Thầy viết thư pháp như thế này: “There is no way home”, nghĩa là không có con đường nào đưa về quê hương hết và thầy viết thêm: “Home is the way”, tức quê hương chính là con đường. Cứu cánh và phương tiện không phải là hai cái. Không có con đường đưa về quê hương mà quê hương chính là con đường. Khi mình bước một bước trên con đường đó là mình về quê hương liền.

Điều đó rất trung thực với giáo pháp của Làng Mai: “There is no way to happiness, happiness is the way” (Không có con đường đưa đến hạnh phúc, hạnh phúc chính là con đường). Tuần trước mình đã có câu:“There is no way to Nirvana, Nirvana is the way” (Không có con đường đưa đến Niết Bàn, Niết Bàn chính là con đường). Mỗi bước chân, mỗi hơi thở của mình đều có khả năng đưa mình trở về quê hương liền lập tức, bây giờ và ở đây. Đó là pháp môn của Làng Mai. Đó là thông điệp của Thầy gửi cho các thân hữu vào dịp Giáng Sinh năm nay. Nếu cần chúc Giáng Sinh hay chúc Tết, quý vị có thể gửi câu này. Nhưng nếu quý vị có thực tập thành công thì gửi mới có giá trị, còn nếu gửi không thì không có giá trị bao nhiêu.

Sư cô Giải Nghiêm có viết một bài hát bắt đầu bằng câu: “Quê hương đi về trên mỗi bàn chân”. Hễ mình đi mà có chánh niệm thì đó là quê hương, vượt ngàn trùng xa cách đi về tới quê hương bằng từng bước chân. Có biết bao nhiêu con đường đẹp để cho mình đi như vậy, như những con đường ở Xóm Mới, Xóm Thượng, Sơn Hạ, Xóm Hạ. “Bao nhiêu con đường mở ra độ lượng”, mỗi bước chân đều đưa về quê hương. Hạnh phúc như vậy mà không biết hưởng thụ thì rất uổng.

Tại vì “an vui nơi này” là “an khắp mọi phương”, đừng  lo cho gia đình, đừng  lo cho đất nước. Mình phải có an, có vui trước thì gia đình, đất nước mới có một cơ hội. Sư cô Giải Nghiêm cũng như chúng ta, chỉ cần làm theo mấy câu hát đó là đã thành công rồi, không cần phải học thiên kinh vạn quyển mới được. Thành ra khi mình hỏi: “Quê hương của tôi ở đâu?”, thì quê hương của anh nó nằm trong mỗi bước chân, trong mỗi hơi thở của anh. Nếu anh có một ít niệm, một ít định và tuệ thì mỗi bước chân của anh là quê hương, mỗi hơi thở của anh là quê hương. Chúng ta phải thực tập và thực tập ngay bây giờ. Quê hương rất mầu nhiệm.

Lịch sinh hoạt của Tăng thân Làng Mai năm 2020

 

Tại Làng Mai

 

24.01 – 29.01                            : Đón tết Nguyên đán Canh Tý

15.02 – 24.02                            : Khoá tu xuất sĩ Làng Mai tổ chức tại Đức

08.05 – 15.05                            : Tuần lễ “Nông trại hạnh phúc” tại xóm Thượng và xóm Hạ

07.08 – 14.08                            : Khoá tu quốc tế dành cho người trẻ tại xóm Thượng và xóm Hạ

17.09 – 15.12                            : Khoá tu 3 tháng An cư kiết Thu

Xin vào trang nhà của Tu viện để xem chi tiết: www.langmai.org hoặc www.plumvillage.org

 

Tại Pháp và các nước khác

 

10.03 – 07.04                            : Khoá tu tại Đài Loan

11.03 – 15.03                            : Khoá tu dành cho các bạn trẻ Wake Up Activists tại Đức

12.03 – 17.03                            : Khoá tu dành cho các bạn trẻ tại Indonesia, Malaysia

14.03 – 18.03                            : Khoá tu tại Singapore

24.03 – 29.03                            : Khoá tu trượt tuyết tại Andorra

26.03 – 29.03                            : Khoá tu tại Hà Lan

04.04 – 09.04                            : Khoá tu tại Madrid, Tây Ban Nha

17.04 – 10.05                            : Hoằng pháp tại Brazil và Argentina

17.04 – 26.05                            : Hoằng pháp tại Columbia và Ecuador

20.04 – 25.05                            : Hoằng pháp tại Anh

23.04 – 03.05                            : Khoá tu tại Thuỵ Điển

25.04 – 01.05                            : Khoá tu tại Dharma Mountain, Pháp

25.04 – 02.05                            : Khoá tu tại Ý

25.04 – 20.05                            : Hoằng pháp tại Nepal Annapurna

01.05 – 03.05                            : Khoá tu tại Montpellier, Avignon

02.05 – 03.05                            : Ngày quán niệm dành cho các bạn trẻ tại Hà Lan

20.05 – 24.05                            : Khoá tu Khoa học thần kinh tại Đức

29.05 – 01.06                            : Khoá tu tại Thuỵ Sĩ

 

Tại Suối Tuệ và Hơi Thở Nhẹ – Paris

 

27.03 – 27.04                            : Khoá tu mùa Xuân

07.05 – 10.05                            : Khoá tu im lặng

20.05 – 24.05                            : Khoá tu dành cho người trẻ

05.06 – 26.06                            : Khoá tu cuối mỗi tuần

07.07 – 12.07                            : Khoá tu gia đình

17.07 – 31.07                            : Khoá tu “Thiền tập và chăm sóc sức khoẻ” (Meditation and Well-being)

18.08 – 23.08                            : Khoá tu dành cho người Việt

15.11 – 07.02                             : Khoá tu 3 tháng An cư kiết Đông

Xin vào trang nhà của Tu viện để xem chi tiết: www.healingspringmonastery.org

 

Tại EIAB – Đức

 

11.03 – 15.03                            : Khoá tu Wake Up Activists

26.03 – 29.03                            : Khoá tu Tiếp Hiện quốc tế

09.04 – 13.04                            : Khoá tu Lễ phục sinh

10.08 – 15.08                            : Khoá tu mùa Hè

24.12 – 01.01                            : Khoá tu cuối năm

Xin vào trang nhà của Học viện để xem chi tiết: www.eiab.eu

 

Tại AIAB – chùa Trúc Lâm, Liên Trì, Ngong Ping, HongKong

 

24.01 – 31.01                            : Đón tết Nguyên đán Canh Tý

27.02 – 01.03                            : Khoá tu Wake Up dành cho người trẻ (tuổi từ 18 – 35)

14.03 – 23.03                             : Khoá tu tại Singapore

09.04 – 13.04                            : Khoá tu mùa Xuân

22.04 – 11.05                             : Hoằng pháp tại Nhật Bản

07.06 – 06.09                             : Khoá tu 3 tháng An cư kiết Hạ

15.07 – 19.07                            : Khoá tu mùa Hè (dành cho gia đình)

05.08 – 09.08                            : Khoá tu cho thầy cô giáo

22.10 – 26.10                            : Khoá tu mùa Thu (chăm sóc thân tâm)

Xin vào trang nhà của Tu viện để xem chi tiết: www.pvfhk.org

 

Tại Tu viện Bích Nham

 

24.01 – 26.01                            : Chương trình đón tết Nguyên đán

22.04 – 26.04                            : Khoá tu Tiếp Hiện

08.05 – 10.05                            : Mừng Bụt đản sanh

17.06 – 21.06                            : Khoá tu Wake Up

15.07 – 19.07                            : Khoá tu mùa Hè (dành cho gia đình)

29.07 – 02.08                            : Khoá tu cho người nói tiếng Việt   

12.08 – 16.08                            : Khoá tu cho giáo chức

25.09 – 27.09                            : Khoá tu “Nấu ăn trong chánh niệm”

16.10 – 18.10                            : Tuần lễ cho các tình nguyện viên (Staff weekend)

16.11 – 16.02                             : Khoá tu 3 tháng An cư kiết Đông

Xin vào trang nhà của Tu viện để xem chi tiết: www.bluecliffmonastery.org hoặc tuvienbichnham.org

 

Tại Tu viện Lộc Uyển

 

26.02 – 01.03                            : Khoá tu Giữ Gìn Đất Mẹ (Earth Holder)

01.04 – 05.04                            : Khoá tu Wake Up

06.05 – 10.05                            : Khoá tu dành cho người LGBTQI (Rainbow)

17.06 – 21.06                            : Khoá tu gia đình lần 1

22.06 – 26.06                            : Khoá tu gia đình lần 2

21.07 – 26.07                            : Trại hè dành cho thiếu niên

13.09 – 13.12                            : Khoá tu 3 tháng An cư kiết Thu

29.12 – 03.01                            : Khoá tu cuối năm

 

Đón Mừng Tu Viện Lộc Uyển 20 Năm

Quý thầy quý sư cô xin trân trọng kính mời quý Bác, quý Cô Chú, quý anh chị về tham dự khóa tu người Việt để cùng nhau đón mừng Tu viện Lộc Uyển được hai mươi tuổi. Khóa tu sẽ gồm có những sự thực tập căn bản cũng như những buổi lễ hội. Một số quý thầy quý sư cô giúp xây dựng Tu viện từ những ngày đầu tiên cũng sẽ trở về tham dự khóa tu với chúng ta.

 

12.08 – 16.08                            : Khoá tu dành cho người nói tiếng Việt   

19.08 – 23.08                            : Khoá tu dành cho người nói tiếng Anh

 

Xin vào trang nhà của Tu viện để xem chi tiết: www.deerparkmonastery.org

 

Tại Tu viện Mộc Lan

 

23.01 – 30.01                            : Đón tết Nguyên đán Canh Tý

19.02 – 23.02                            : Khoá tu Tiếp Hiện

04.03 – 08.03                            : Khoá tu sức khoẻ

16.04 – 19.04                            : Khoá tu tại Seattle, WA

28.04 – 03.05                            : Khoá tu cho giáo thọ cư sĩ ở Bắc Mỹ

03.05                                           : Mừng Lễ Phật đản

20.05 – 24.05                            : Khoá tu im lặng

10.06 – 14.06                            : Khoá tu cho giáo viên

01.07 – 05.07                            : Khoá tu mùa Hè (dành cho gia đình)

18.07 – 21.07                            : Khoá tu cho các vị cư sĩ gốc An Bằng

19.08 – 23.08                            : Khoá tu chánh niệm cho nhóm người “12 step programs”

03.09 – 06.09                            : Khoá tu dành cho “Bác sĩ và chuyên viên Y tế” (professionals & caregivers)

06.09 – 08.09                            : Lễ Bông hồng cài áo

15.09 – 15.12                            : Khoá tu 3 tháng An cư kiết Thu

28.12 – 02.01                            : Khoá tu cuối năm

Xin vào trang nhà của Tu viện để xem chi tiết: www.magnoliagrovemonastery.org

 

Tại Làng Mai Thái Lan

 

24.01 – 27.01                            : Đón tết Nguyên đán Canh Tý

01.02 – 05.02                            : Khoá tu tiếng Việt

12.02 – 19.02                            : Khoá tu xuất sĩ

29.02 – 01.03                            : Khoá tu cuối tuần cho người Thái

20.03 – 22.03                            : Khoá tu Yoga cho người Thái

21.03                                           : Ngày quán niệm tại BIA (Bangkok)

10.04 – 14.04                            : Khoá tu gia đình cho người Thái (tại tu viện)

01.05 – 05.05                            : Khoá tu Wake Up quốc tế

16.05                                           : Ngày quán niệm tại BIA (Bangkok)

22.05                                           : Lễ xuất gia

29.05 – 31.05                            : Khoá tu cuối tuần cho người Thái

20.06 – 24.06                            : Khoá tu tiếng Việt

03.07 – 05.07                            : Khóa tu cuối tuần cho người Thái về cúng dường đầu An cư

05.07 – 01.10                            : Khoá An cư (và chương trình xuất gia 3 tháng)

24.10 – 25.10                            : Lễ cúng dường y Kathina

27.10 – 31.10                            : Khoá tu dành cho thanh thiếu niên người Thái

06.11 – 13.11                            : Khoá tu Tiếp Hiện (tiếng Việt)

21.11                                           : Ngày quán niệm tại BIA (Bangkok)

05.12 – 09.12                            : Khoá tu dành cho bác sĩ và chuyên viên y tế người Thái

15.12                                           : Lễ xuất gia

17.12 – 19.12                            : Giáo thọ Châu Á gặp mặt

23.12 – 25.12                            : Khoá tu Core sangha

27.12 – 31.12                            : Khoá tu quốc tế Tết dương lịch

Xin vào trang nhà của Tu viện để xem chi tiết: www.thaiplumvillage.org

 

Tại Tu viện Nhập Lưu – Úc

 

16.02 – 23.02                            : Khoá tu tại tu viện Nhập Lưu

28.03 – 30.03                            : Khoá tu tại Sydney

10.04 – 13.04                            : Khoá tu tại tu viện Nhập Lưu

24.04 – 26.04                            : Khoá tu tại Adelaide

01.05 – 04.05                            : Khoá tu tại Brisbane

23.09 – 27.09                            : Khoá tu tại tu viện Nhập Lưu

04.10                                           : Pháp thoại công cộng tại Melbourne

Xin vào trang nhà của Tu viện để xem chi tiết: www.nhapluu.org

 

Tuổi thơ hoa nở

Con đến từ tỉnh Alberta, Canada, năm nay con mười chín tuổi. Ba con là người miền Tây và mẹ con là người miền Trung Việt Nam. Từ thuở bé con đã được đến chùa qua những lần theo ông bà ngoại và bà nội của con. Vì mẹ và ba đi làm nên bà ngoại và nội đã cùng nhau chăm sóc cho con trong thời gian đó. Con rất thích đến chùa, vì khi đến chùa được đi theo Sư Ông và quý sư cô mà mình rất thương và ngưỡng mộ; lại vừa được thương, được cưng và được cho ăn rong biển, hạt bí, đặc biệt là được ăn cơm với nước tương nữa, ngon lắm. Con rất thích hình ảnh của thầy mình khi đắp chiếc y vàng để làm lễ, và cũng mong muốn tới một ngày mình cũng được như vậy. Rồi ngày đó cũng đã đến, khi một hôm, con xin phép mẹ cho con được đi xuất gia, và mẹ con đã rất hạnh phúc trong giây phút đó. Mẹ kể cho con nghe rằng hồi còn trẻ khi còn ở Việt Nam, mẹ đã từng gặp hai vị thầy học tại trường đại học Vạn Hạnh. Họ là hai anh em ruột và mẹ của hai thầy có tên giống với tên của mẹ con.   Sau cuộc gặp gỡ đó, mẹ ấp ủ một ước nguyện mà mẹ đã thầm tỏ với đức Quán Thế Âm: “Nếu ai có duyên xuất gia, xin nương con làm người mẹ mà chào đời. Và sau này nếu có con, mẹ hy vọng những đứa con của mẹ cũng sẽ đi tu như hai thầy vậy”. Tuy nhiên, ba con lại khác. Ba con không thấy bất cứ một sự phù hợp nào trong lựa chọn của con và vì thế ba không yểm trợ cho ước nguyện xuất gia của con. Và rồi, tuy không có sự đồng tình của ba con vẫn quyết định vào chùa và trở thành một chú tiểu khi mới ba tuổi. Ba con đã rất buồn và không muốn nói chuyện với con trong một thời gian dài. Lần đầu tiên con gặp lại ba là khi con vào khoảng năm hay sáu tuổi. Trải qua một thời gian dài không gặp nên ba rất hạnh phúc vì rất nhớ con và cảm động khi nhìn thấy con của mình dưới vóc dáng mới của người xuất sĩ đầu tròn áo vuông (một chú tiểu quá đỗi dễ thương). Tuy rất nhớ con nhưng ba vẫn chưa thực sự muốn cho con ở chùa. Năm tháng trôi đi, con đã học được bao điều mới, đẹp và lành thiện chốn thiền môn, mỗi ngày mỗi trở nên chững chạc và điềm đạm hơn so với tuổi thực của mình. Ba đã cảm nhận được điều đó rồi theo thời gian từ từ làm quen và chấp nhận cho con tiếp tục con đường xuất gia của mình. Lý tưởng của con Do đi tu từ nhỏ nên lý tưởng xuất gia của con khi đó chưa hình thành rõ ràng lắm. Cách hay nhất để giải thích cho ước nguyện xuất gia của con là ví như một đứa trẻ lên ba nếu thấy thứ gì cảm thấy thích, nó sẽ đòi cho bằng được còn không sẽ khóc hoặc nhõng nhẽo cho tới khi có được mới thôi.     Bây giờ con đã trưởng thành và vững vàng hơn qua bao tháng ngày được sống và tu tập trong chùa nên mẹ mới bật mí cho con biết thêm về một nhân duyên đặc biệt khiến mẹ rất yểm trợ cho con đi xuất gia. Hồi đó khi mẹ con 29 tuổi, ba mẹ con quyết định có em bé nhưng cả hai lần mẹ đều bị xảy thai dù đã rất cố gắng. Mặc dù ba mẹ con đau khổ rất nhiều về chuyện buồn này nhưng cả hai vẫn không ngừng nuôi hy vọng để tiến tới một lần nữa. Thật không may, sau năm tuần thai nghén, mẹ con phải trải qua mười tám ngày liên tiếp với những cơn đau và biến chứng dữ dội. Mẹ rơi vào tình trạng nguy kịch có thể đe dọa đến tính mạng bất cứ lúc nào. Trong giờ phút khổ đau cùng cực, mẹ đã nhớ quay trở về với sự thực tập và đã một lòng niệm danh hiệu Bồ tát Quán Thế Âm với hy vọng năng lượng thương yêu của Ngài có thể mang đến cho mẹ cảm giác bình yên và sự trị liệu. Mẹ nhớ đến lời nguyện của mình năm xưa và cầu nguyện cho con được nương nhờ lòng thương yêu của Ngài mà chào đời bình an. Và rồi, cuối tháng tám năm đó, sau mười tháng nằm trong bụng mẹ, con được sinh ra đời. Với mẹ, hai anh em chúng con hơn tất cả chính là nguồn hy vọng lớn nhất trong cuộc đời của mẹ. Mẹ kể cho con nghe hồi con mới bắt đầu biết nói và có thể tự chọn đồ ăn, con thường hỏi mẹ thức ăn ấy có thịt không, nếu mẹ nấu đồ ăn mặn thì con sẽ không ăn. Khi con bắt đầu lớn thêm chút nữa và biết chơi đùa, con thường hay bị thu hút bởi những gì có liên quan đến giáo pháp. Như là một sở thích, con ưa sưu tầm thật nhiều nhiều tượng Phật để tặng cho mọi người. Mỗi khi bắt gặp những cuốn sách phật học, mặc dù con chưa biết đọc, nhưng hễ cuốn nào có hình Bụt trang nghiêm thì con liền xin mang về xem và sưu tầm cái đã. Con rất thích chơi trò đặt những con thú nhồi bông trước ban thờ Bụt do con tự thiết lập trong phòng khách rồi ngồi làm giảng sư thuyết pháp cho các bạn ấy nghe và cùng các bạn ấy tụng kinh niệm Bụt; cũng như lắng nghe các nỗi khổ niềm đau của các bạn ấy. Đáng lẽ đi tu rồi thì con phải ở chùa nhưng thầy luôn hiểu cho hoàn cảnh của con nên thỉnh thoảng thầy hay cho phép con được về nhà thăm gia đình mỗi lần hai hoặc ba tuần. Con rất trân quý cơ hội đó nên dành rất nhiều thì giờ để có mặt và chơi với ba mẹ cũng như em trai của con. Nhờ đó mà mẹ con nhớ rất nhiều những kỉ niệm của con khi còn bé. Bên cạnh ước nguyện của mẹ, con nghĩ động lực để con đi xuất gia phần nhiều xuất phát từ ước muốn của chính con bởi trong tận sâu trái tim mình con luôn mơ ước được trở thành một vị xuất gia. Con rất hạnh phúc khi được sống và tu tập trong đại chúng, được theo bước chân thầy Bổn sư và có nhiều niềm vui khi được thực tập những điều Bụt dạy. Mối liên hệ của Sư Phụ con với Làng Mai Thầy Bổn sư của con (con thường gọi là Sư Ông) là người cho con hình hài của một người xuất gia. Ở trong chùa, chúng con đã được Sư Ông và quý sư cô dạy học các bài thi kệ nhật dụng bằng tiếng Hán Việt và sau đó chúng con với bản dịch hoàn toàn bằng tiếng Việt của Sư Ông Làng mình (Làng Mai). Cuốn kinh nhật dụng đầu tiên được dùng để giảng dạy cho quý vị thiền sinh tây phương cũng là của Làng Mai. Sư Phụ hiện tại của con đã từng có cơ duyên được học pháp trực tiếp với Sư Ông Làng Mai và cũng đã thọ Giới lớn theo truyền thống của Làng. Các sư anh của con cũng được học và thực tập pháp môn của Làng. Làm sao để những người trẻ có thể đem áp dụng sự thực tập chánh niệm vào đời sống hàng ngày ?   Sư chú Chơn Tạng cùng quý thầy, quý sư chú Xóm Thượng, Làng Mai   Là một người xuất sĩ trẻ, con thường thao thức làm sao con có thể nỗ lực hết lòng thực tập để có thể trở thành một sự tiếp nối tuyệt vời của chư Bụt và Thầy Tổ, để giúp cho mọi người có cơ duyên đi trên con đường chân thiện và có nhiều an lạc với nếp sống chánh niệm. Con luôn hy vọng rằng trong tương lai, chúng con có thể mang chánh niệm, sự tỉnh giác và những pháp môn thực tập đi vào đời sống hàng ngày nhiều hơn để giúp cho mọi người sống có nhiều tự tại và hạnh phúc hơn, từ đó mỗi giây mỗi phút của sự sống cũng sẽ trở nên sâu sắc và ý nghĩa hơn. Đó là điều quan trọng nhất mà giới trẻ chúng con nên làm, vì chúng con biết rằng chúng con chính là sự tiếp nối của chư Bụt và Sư Ông. Quý Ngài đã từng an trú thảnh thơi trong nếp sống chánh pháp và bước đi trên con đường của tỉnh thức, đã đem đến không biết bao nhiêu niềm vui, hạnh phúc tới cho chính bản thân và cho những người khác nữa. Những thành tựu đó của quý Ngài chính là nguồn sức mạnh giúp chúng con có thể bước tiếp trên con đường đã được khai mở và dẫn lối. Chúng con ý thức rằng, nếu thực tập hết lòng chúng con sẽ có thể đem lại lợi lạc cho chính chúng con và cho những người thân yêu của chúng con. Sự tiếp nối đó có thể được biểu hiện bằng tình thương qua những hành động rất nhỏ như giúp ai đó mở một cánh cửa, nhặt một ít rác nơi công cộng để đem đến cho người khác cảm giác thoải mái, sạch sẽ; hay dành tình thương cho chính mình bằng mười phút thiền tập mỗi ngày, trở về tiếp xúc với vị Bụt tươi mát trong tự thân để có thêm nhiều an lạc trong cuộc sống; cố gắng từng chút để trau dồi thêm cái hiểu và thương. Bởi vì con biết rằng chỉ có việc học hỏi giáo pháp Bụt dạy mới có thể giúp mình có khả năng hiến tặng niềm vui cho người và làm vơi bớt nỗi khổ đau của chính mình và của người. Biết nói lời ái ngữ và lắng nghe với cả tấm lòng. Có thể sự thực tập chưa được dày công, nhưng chúng con xin nguyện nỗ lực không ngừng để đem sự thực tập đi vào cuộc đời và trở thành một phần tất yếu trong đời sống của mỗi chúng con. Với ý thức sáng tỏ đó, con hy vọng mình sẽ cùng nhau bước tiếp trên con đường tỉnh thức sáng ngời mà Sư Ông và chư Bụt đã từng đi. Dù mình có đến từ bất cứ đâu trên thế giới, với những khoảng cách địa lý và nhiều khác biệt văn hóa nhưng đó không phải là trở ngại, bởi vì chúng ta sẽ trở thành một khi chúng ta thực tập chung với nhau. Cùng với nhau chúng ta có thể thức tỉnh như một tăng thân.     Con rất hạnh phúc và thấy mình may mắn vô cùng khi được đến Làng học hỏi và tu tập. Chính nơi đây đã cho con cảm nhận rằng tình thương là có thật, rất đong đầy. Trong đại chúng, ai cũng hết lòng sống hòa hợp cùng nhau, chăm sóc cho nhau và cùng nhau tu tập. Mặc dù có lúc con rất nhớ đến Sư Ông Làng Mai, người mà trong tích môn con chưa từng có cơ hội để học hỏi trực tiếp. Nhưng khi đang được sống tại Làng, con biết con vẫn đang được sống trong vòng tay tình thương rất lớn của Sư Ông. Quý sư cha, sư mẹ, sư anh, sư chị, sư em chính là vòng tay đó, cũng như đang được Sư Ông ôm ấp, vẫn được nhõng nhẽo mỗi ngày và lớn lên rất lành mạnh. Con thấy mọi người ai cũng là sự tiếp nối của Sư Ông. Và tại nơi đây, con thấy được Sư Ông đã trao truyền cả tâm huyết, và trao bao nhiêu hoa trái ngon ngọt nhất của cuộc đời mình, bao nhiêu lời dạy từ tuệ giác và tình thương vĩ đại. Gia tài quý giá đó cho con thấy rằng Làng Mai là một câu kinh tuy giản dị nhưng sâu sắc tuyệt vời mà con xin nguyện học hỏi và nương tựa trong suốt cuộc đời. Con không biết nói gì hơn ngoài niềm biết ơn vô tận và lời nguyện tiếp nối xin được dâng lên chư Bụt, chư Tổ, Sư Ông, quý sư cha, sư mẹ, và tăng thân. Và để xứng đáng với kỳ vọng của ba mẹ, bạn bè và cả chính con.   Sư chú Chơn Tạng