Hướng về Ngày Thiền Thế Giới – Làng Mai tại Liên Hợp Quốc

Năm 2024, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua một quyết định mang tính lịch sử, chính thức công bố ngày 21 tháng 12 là Ngày Thiền Thế Giới, nhằm nâng cao nhận thức về thiền tập và những lợi ích thiết thực của thiền đối với sức khỏe thể chất và tinh thần. Đồng thời khẳng định quyền của mỗi người được thụ hưởng mức độ sức khỏe cao nhất có thể đạt được.

Hưởng ứng và thúc đẩy Ngày Thiền Thế Giới, một hội nghị quốc tế với chủ đề “United and Present – Global Solutions from Within: A Mindful Approach to Diplomacy, UN Work, and Beyond” (Hiệp nhất và Có mặt – Giải pháp toàn cầu từ bên trong: Cách tiếp cận chánh niệm trong ngoại giao, công việc của Liên Hợp Quốc và hơn thế nữa) đã được tổ chức từ ngày 9–10 tháng 12 năm 2025 tại Cung điện Liên Hợp Quốc (Palais des Nations), Geneva, Thụy Sĩ. Sư cô Định Nghiêm, đại diện tăng thân quốc tế Làng Mai, đã được mời tham dự với tư cách diễn giả trong phiên thảo luận, chia sẻ về các thực tập chánh niệm của Làng Mai và ứng dụng của thiền trong đời sống cá nhân cũng như trong các môi trường làm việc tập thể.

Thiền và chánh niệm trong công việc toàn cầu

Dựa trên Chiến lược Sức khỏe Tinh thần và An sinh của Hệ thống Liên Hợp Quốc, Sáng kiến Chánh niệm về Nhân quyền của Liên Hợp Quốc, cùng Nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc về Ngày Thiền Thế Giới, hội nghị đã cùng nhau khám phá vai trò của chánh niệm trong việc ngoại giao, bảo vệ nhân quyền và phát triển năng lực lãnh đạo bền vững. Hội nghị nhấn mạnh rằng sự an lành của cá nhân và tập thể không phải là một điều xa xỉ, mà là một nền tảng thiết yếu và khả thi cho sự bao dung, bảo hộ và tiến bộ chung của nhân loại, đồng thời là yếu tố chiến lược giúp tạo nên những tác động toàn cầu sâu sắc và lâu dài.

Hội nghị được khai mạc bằng bài phát biểu chính của Jon Kabat-Zinn, người sáng lập Trung tâm Chánh niệm trong Y học, Chăm sóc Sức khỏe và Xã hội tại Đại học Massachusetts. Sự kiện quy tụ đại diện của nhiều truyền thống tâm linh khác nhau, cùng các cơ quan Liên Hợp Quốc, nhà ngoại giao và nhà nghiên cứu, để cùng tìm hiểu nhìn sâu về cách chánh niệm và lòng từ bi có thể hỗ trợ công việc trong các lĩnh vực nhân quyền và nhân đạo. Các phiên thảo luận cũng làm sáng rõ cách sự tỉnh thức nội tâm và nhân tính chung của con người có thể giúp đặt nhân quyền vào trung tâm của hành động đa phương, từ đó tăng cường hiệu quả, khả năng thích ứng và tính phù hợp trong bối cảnh những thách thức toàn cầu hiện nay.

Phiên thảo luận “Thúc đẩy Ngày Thiền Thế Giới”

Ngày 10 tháng 12, Sư cô Định Nghiêm, đại diện tăng thân Làng Mai, đã tham gia phiên thảo luận “Thúc đẩy Ngày Thiền Thế Giới”, do Giáo sư Mark Williams (Giáo sư Tâm lý học Lâm sàng, Đại học Oxford) điều phối, cùng các đại diện đến từ nhiều truyền thống tâm linh khác nhau gồm có: Cha Cyprian Consiglio (tu sĩ dòng Camaldolese), Khenpo Tenpa Yungdrung (Viện chủ truyền thống Yungdrung Bon), Giáo sĩ trưởng Eric Ackerman (Cộng đồng Do Thái Geneva), Swami Vedanishthananda ji (Lãnh đạo tinh thần và Giám đốc Trung tâm Vedanta Geneva), và Aïcha Redouane (ca sĩ, người diễn xướng thơ Sufi Ả Rập). Các đại diện đã chia sẻ về mối liên hệ giữa thiền và khoa học, cũng như trình bày các nghiên cứu lâm sàng cho thấy thiền có tác dụng làm giảm căng thẳng, hỗ trợ sức khoẻ tinh thần và nuôi dưỡng sự bình an nội tâm. Phiên thảo luận đã tôn vinh thiền tập như một thực tập thiết yếu trong đời sống hằng ngày: nuôi dưỡng hòa bình, sự phản chiếu nội tâm và khả năng kết nối sâu sắc giữa con người, vượt qua ranh giới của các truyền thống và văn hóa.

Thiền và chánh niệm như một trải nghiệm sống động – Thực tập lắng nghe tiếng chuông

Trong phát biểu mở đầu, Tiến sĩ Myriam Oehri, chuyên gia tư vấn của Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc (OHCHR), đã trình bày về sự ra đời của Ngày Thiền Thế Giới và mối liên hệ của ngày này với Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền. Bà cũng chia sẻ về ý hướng và tinh thần của việc thúc đẩy nghị quyết về Ngày Thiền Thế Giới, nhằm nâng cao nhận thức về lợi ích của thiền tập trên toàn thế giới. Mặc dù thiền, dưới nhiều hình thức khác nhau, từ lâu đã là một thực tập mang tính phổ quát, hy vọng rằng thiền cũng có thể trở thành một thực tập thực sự mang tính kết nối và hợp nhất.

Trong phần chia sẻ của mình, Sư cô Định Nghiêm đã giới thiệu thực tập lắng nghe tiếng chuông của Làng Mai — một thực tập rất đơn giản nhưng sâu sắc, giúp mỗi người dừng lại, trở về với hơi thở, lắng dịu, kết nối sâu và có mặt trọn vẹn. Sư cô đã kể lại câu chuyện về hai người cháu gái và những người bạn của các cháu khi tham dự khóa tu Wake-Up dành cho người trẻ (18–35 tuổi) tại Làng Mai vào mùa hè năm ngoái. Khi được hỏi “Điều bạn thích nhất trong khóa tu là gì?”, tất cả đều trả lời: “Con người.” Lần đầu tiên trong đời, các bạn trẻ cảm nhận được một không gian an toàn để có thể trả lời câu hỏi “Bạn có khỏe không?” bằng sự chân thật: “Mình đang rất mệt”, “Mình đang quá tải”, hay “Mình đang gặp khó khăn trong gia đình.” Nhờ đó, các bạn có thể mở lòng, được là chính mình và không sợ bị phán xét. Chỉ sau một tuần, các bạn đã cảm thấy gắn bó với nhau như thể đã sống cùng nhau trong nhiều tháng. Những nỗi lo quen thuộc khi gặp người mới như về cách cư xử, trang phục hay hình ảnh bản thân… dần tan biến, nhường chỗ cho cảm giác an toàn và tin cậy. Chính thực tập lắng nghe tiếng chuông là một trong những yếu tố quan trọng góp phần tạo nên môi trường đó.

Sự thực tập lắng nghe chuông được Thiền sư Thích Nhất Hạnh thiết lập từ hơn bốn mươi năm trước, ngay trong những khóa tu đầu tiên tại Làng Mai, là một phần không thể thiếu của đời sống tu học. Cứ mỗi 15, 30 phút hoặc một giờ, tiếng chuông được thỉnh lên, mời gọi mọi người dừng lại, trở về với hơi thở chánh niệm và thư giãn thân tâm. Sau đó, sinh hoạt hay cuộc đối thoại được tiếp tục trong sự tỉnh thức và lắng dịu hơn. Ngày nay, thực tập lắng nghe tiếng chuông đã và đang trở thành một nếp sống trong tất cả các cộng đồng Làng Mai, kể cả xuất gia lẫn tại gia, trên khắp thế giới: trong các buổi họp, trong nhà bếp, trong phòng ăn, và cả trong nhiều doanh nghiệp, tổ chức, trong đó có các công ty tại Việt Nam. Sư cô cũng chia sẻ rằng sự khác biệt trong chất lượng lắng nghe và hiểu biết được cảm nhận rất rõ mỗi khi thực tập này bị quên lãng. Đồng thời, nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của sự đều đặn trong tu tập, giống như việc học ngôn ngữ, âm nhạc hay thể thao: không cần quá nhiều nỗ lực dồn dập, nhưng cần được nuôi dưỡng mỗi ngày.

Trong suốt phiên thảo luận, Sư cô Định Nghiêm đã nhiều lần được mời thỉnh chuông sau mỗi phần chia sẻ của các diễn giả và để kết thúc buổi gặp mặt. Nhờ đó, tất cả những người tham dự đều có cơ hội trực tiếp trải nghiệm thực tập chánh niệm bằng lắng nghe tiếng chuông: dừng lại, trở về với hơi thở, thư giãn thân thể và làm lắng dịu tâm ý. Trước đó, Sư cô cũng đã hướng dẫn một buổi thiền buông thư (thư giản sâu) và thiền đi cho các đại biểu tham dự hội nghị, mang đến một trải nghiệm sống động về chánh niệm trong đời sống và công việc.

Toàn bộ phiên thảo luận có thể được theo dõi trên UN Web TV.

Hướng về Ngày Thiền Thế Giới – 21/12

Tại Làng Mai, thiền không chỉ là một khái niệm hay một sự kiện, mà là một nếp sống hằng ngày. Tất cả bắt đầu từ một hơi thở ý thức, một bước chân thảnh thơi, hay một tiếng chuông mời gọi ta trở về với giây phút hiện tại.

Nhân Ngày Thiền Thế Giới 21/12, chúng ta hãy cùng nhau thực tập dừng lại giữa nhịp sống bận rộn, trở về với hơi thở và bước chân, để nuôi dưỡng bình an trong tự thân và góp phần xây dựng một thế giới hiểu biết và thương yêu hơn.