Tưởng niệm Thiền sư Khương Tăng Hội 2026

Hôm nay, chúng con có mặt cùng nhau để dâng nén Tâm hương thành kính cúng dường lên Sơ tổ Khương Tăng Hội trong dịp giỗ lần thứ 1746 của Tổ sư, cúng dường lên Hương linh Mẹ của Thầy Làng Mai nhân 70 năm ngày giỗ của Cụ, đồng thời chúng con gởi lòng biết ơn đến Thầy nhân kỷ niệm 81 năm ngày Thầy thọ giới Sa di. Cả ba sự kiện đó đều xảy ra vào ngày Rằm tháng Chín Âm lịch.

(Ảnh: Lễ giỗ Tổ Tăng Hội và kỷ niệm mẹ Sư Ông Làng Mai tại Tu viện Nhập Lưu, Úc châu)

Tưởng niệm Thiền sư Khương Tăng Hội

Chúng con biết ơn đất Mẹ đã đưa cậu bé có cha là người Khương Cư (Bắc Ấn) và mẹ là người Giao Châu (Việt Nam) biểu hiện giữa cuộc đời. Cậu bé ấy, mười tuổi đã trở thành đứa trẻ mồ côi. Chí nguyện xuất gia bừng sáng như một ngọn đuốc giữa màn đêm u tối, cậu bé bước chân vào chùa. Nhờ sự nâng đỡ của thầy, của bạn, cộng thêm chí nguyện siêng năng tầm cầu học hỏi, không bao lâu sau, cậu bé năm xưa đã trở thành một vị thầy lỗi lạc, tinh thông không những về Phật pháp. Trung tâm Luy Lâu trở thành nơi để nhiêu vị cao tăng, nhân sĩ tri thức tìm đến tu học và cống hiến tài năng của mình trong công trình biên khảo và dịch thuật kinh điển. Phương pháp quán niệm hơi thở theo kinh An ban thủ ý đã được người dân xứ Việt hành trì từ đó. Bằng chí nguyện dấn thân, thầy Khương Tăng hội, với chiếc nón lá trên đầu, tay ôm bình bát, chống gậy trúc sang Trung Hoa trao truyền chánh pháp. Bằng sự kiên nhẫn, đức độ, trí tuệ và tình thương, Thầy đã độ cho vua Ngô Tôn Quyền biết tu tập theo con đường của Bụt. Thầy đã xây dựng chùa Kiến Sơn, ngôi chùa đầu tiên trên đất Trung Hoa. Lần đầu tiên, người Trung Hoa được phép xuất gia trở thành tu sĩ Phật giáo. Phật giáo Trung Hoa đặt nền mống cho sự phát triển sau này, công đức ấy, sơ tổ Khương Tăng Hội rạng ngời như sao Bắc Đẩu. Hôm nay, chúng con được nhân duyên gặp con đường sáng, được hành trì kinh Quán niệm hơi thở, chúng con biết, đây là sự tiếp nối rất đẹp mà Tổ sư Tăng Hội, ngay từ thế kỷ thứ ba, đã trao truyền.

Lặng lẽ một mình

Đó là khí chất

Tâm không bận bịu

Tình không vướng mắc

Đêm đen soi đường

Lay người thức giấc

Vượt cao, đi xa

Thoát ngoài cõi tục.

Một nén hương cảm niệm mẹ của Sư Ông Làng Mai

Kính lạỵ Hương linh Phật tử Trần Thị Dĩ, pháp danh Trừng Thính. Người là Mẹ của Thầy chúng con. Người đã trao truyền cho Thầy chúng con nhiều tài năng, đức độ, sự kiên nhẫn và tình thương. Ngày Người mất, Thầy viết trong nhật ký: “Tai nạn lớn nhất đã xảy ra cho tôi rồi!”. Trong một lần bôn ba nơi xứ người, Thầy nhớ lại bóng dáng người Mẹ ngày xưa mà mỗi lần con trai bệnh, chỉ cần bàn tay mẹ đặt lên trên trán nóng, chỉ cần bàn tay mẹ bắt gió xoa dầu là đứa con cảm nhận ngay tình thương ngọt ngào, êm dịu và có công năng trị liệu trọn vẹn từ Mẹ, Thầy đã viết bài thơ:

“Mưa ướt áo ướt đầu 

ướt chân em

mẹ thì xa

tối nay ai bắt gió xoa dầu

gió réo gọi chiều nay hung dữ lạ! 

trước mặt tôi

nước mưa xóa nhòa phố xá 

nhớ tới quê hương

cơn mưa nặng hạt

gió về nghiêng ngả vườn cau.”

Hôm nay, chúng con mời Mẹ về có mặt với chúng con, với Thầy, cho chúng con được lạy xuống trước Mẹ như chúng con đã lạy xuống trước Hoàng hậu Ma-Gia, người đã sinh ra đức Thế Tôn. Chúng con biết ơn Mẹ đã sinh ra Thầy chúng con, cống hiến cho đất Mẹ một viên minh châu vô giá, gia tài đó có công năng dẫn dắt mọi người vượt thoát được những buồn đau, lo lắng, bất an, mặc cảm để tiếp xúc được với sự sống nhiệm mầu, chạm được đến nếp sống thảnh thơi, vững chãi, bình an qua hơi thở chánh niệm và bước chân tỉnh thức. Chúng con biết ơn Mẹ đã cúng dường cho Tam Bảo những đứa con tài năng như Thầy Giải Thích, Thầy Thiện Tấn và Thầy của chúng con. Sau một thời gian xuất gia, Thầy chúng con đã được sư cố Thanh Quý Chân Thật xuống tóc thọ giới sa di vào ngày Rằm tháng Chín năm 1945.

“Bảy năm

Trầm hương xa

Hình ảnh mẹ

Một sáng mùa thu lạnh nắng

Mẹ rủ áo ra về

Đau thương đầy vai trút nhẹ

Con không khóc ; 

Cuộc đời xa lạ,

Ra đi tủi hờn rưng rưng

Gió bay áo con

Vàng nắng, đồi cao, trời xanh,

Nấm đất.

Những người còn ở lại sau chót

Cũng ra về.

Con nói chuyện cuộc đời

Lòng tan nát nhưng bình an

Hiện hữu đã quá nặng nề trên vai mẹ

Bảy năm

Thỉnh thoảng mẹ về, linh động

Hôm nay hai giọt nước mắt xót thương

Tủi hờn con chia với mẹ

Hiện hữu vai con còn gánh

Nhớ về hình ảnh mùa thu xa

Trầm hương xa

Gió thổi vi vu

Đồi cao ngợp nắng

Hôm nay con về

Ở lại với con hôm nay mẹ ơi

Ngày mai không biết về đâu phiêu bạt

Nhưng Mẹ vẫn còn

Ôi thương yêu ngàn năm

Cho con gục đầu nhớ nhung

Gọi về quê mẹ.” (Trầm hương tưởng niệm – Thơ từng ôm và mặt trời từng hạt – Sư Ông Làng Mai)

Đó là hương trầm thơm Thầy đã viết dâng Mẹ nhân dịp giỗ lần thứ bảy của Mẹ, năm 1963, lúc Thầy đang ở Mỹ và bắt đầu có những chứng đắc trên con đường thực tập.

Hôm nay chúng con xin đọc lại cho Mẹ nghe bài thơ đó, như một nén trầm thơm, chúng con dâng lên tưởng niệm Mẹ.

“Mẹ có biết là con thương mẹ không?” Cho dù anh lớn ba bốn mươi tuổi, chị lớn ba bốn mươi tuổi thì anh cũng hỏi câu ấy, chị cũng hỏi câu ấy, em cũng hỏi câu ấy. Bởi vì anh, bởi vì chị, bởi vì em đều là con của mẹ. Mẹ và anh sẽ sung sướng, sẽ được sống trong ý thức tình thương bất diệt. Và ngày mai, mẹ mất, anh sẽ không hối hận, đau lòng.” (Trích Bông hồng cài áo – Sư Ông Làng Mai)

Thích Chân Nguyên Tịnh