Giọt sương giữa lòng đoá sen

Có lần, trong một buổi vấn đáp, một bé gái đã đặt ra câu hỏi này với Sư Ông: “Khi ai đó đang buồn, con nên làm gì để an ủi và giúp người ấy cảm thấy dễ chịu hơn?”

Bạn đoán thử xem Sư Ông đã trả lời như thế nào!

Umbala, và đây là điều mà Sư Ông đã chia sẻ với cháu bé: “Khi một người đang buồn thì điều đơn giản và dễ thương nhất mà con có thể làm là có mặt và thở cùng với họ. Con có thể nói: ‘Có con bên cạnh đây./Có em bên cạnh đây./Có tớ bên cạnh đây.’ Như vậy, con đang hiến tặng sự có mặt của mình, và đó là món quà quý giá nhất con có thể mang đến cho người khác.” (trích “Trong cái không có gì không?”)

Tôi còn nhớ câu chuyện sau đây mà tôi được học trong cuốn sách tập đọc hồi lên lớp bốn. Hình minh hoạ của câu chuyện là một cô bé cầm tay một cụ già lọm khọm. Hình ảnh và câu chuyện đó vẫn cứ sống mãi trong tôi cho tận đến ngày hôm nay.

“Lúc ấy, tôi đang đi trên phố. Một người ăn xin già lọm khọm đứng ngay trước mặt tôi.

Đôi mắt ông lão đỏ đọc và giàn giụa nước mắt. Đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi thảm hại… Chao ôi! Cảnh nghèo đói đã gặm nát con người đau khổ kia thành xấu xí biết nhường nào!

Ông già chìa trước mặt tôi bàn tay sưng húp, bẩn thỉu. Ông rên rỉ cầu xin cứu giúp.

Tôi lục tìm hết túi nọ túi kia, không có tiền, không có đồng hồ, không có cả một chiếc khăn tay. Trên người tôi chẳng có tài sản gì.

Người ăn xin vẫn đợi tôi. Tay vẫn chìa ra, run lẩy bẩy.

Tôi chẳng biết làm cách nào. Tôi nắm chặt lấy bàn tay run rẩy kia:

– Ông đừng giận cháu, cháu không có gì để cho ông cả.

Người ăn xin nhìn tôi chằm chằm bằng đôi mắt ướt đẫm. Đôi môi tái nhợt nở nụ cười và tay ông cũng siết lấy tay tôi:

– Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu đã cho lão rồi. – Ông lão nói bằng giọng khản đặc.

Khi ấy, tôi chợt hiểu rằng: cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được chút gì của ông lão.”

(“Người ăn xin”, S. Turgenev)

Đâu đó chúng ta bắt gặp điểm chung giữa câu chuyện của Turgenev và lời dạy của Sư Ông. Đôi khi chúng ta cảm thấy mình không có cách nào giúp người khác và cảm thấy bất lực, thế nhưng có một món quà vô giá mà lúc nào chúng ta cũng có thể hiến tặng, đó là sự có mặt đích thực và sự cảm thông của mình.

Khi nghĩ đến tình thương, đến lòng từ bi, tôi vẫn thường nghĩ đến những đứa trẻ. Và ở những đứa trẻ, chúng ta cũng thường dễ nhận thấy những sự biểu hiện tình thương một cách ngây thơ, thành thật và bằng tất cả sự có mặt trọn vẹn. 

Ở đây, mỗi mùa hè chúng tôi đón rất nhiều thiếu nhi về Làng. Thiếu nhi đến từ khắp các quốc gia trên thế giới, năm châu bốn bể, không phân biệt màu da, ngôn ngữ, tôn giáo. Các em chơi với nhau rất vui. Các em hoà vào chung trong dòng chảy năng lượng tâm linh của đại chúng, một đại chúng lớn cả mấy trăm người. Các em cũng ngồi nghe nhạc tụng Bồ tát Quán Thế Âm. Các em giúp quý thầy quý sư cô quét nhà, xếp dọn thiền đường, rửa cà chua, nhặt hành. Nhưng có lẽ điều quý nhất là các em có thể chia sẻ những điều trong lòng với bố mẹ, làm mới với bố mẹ, thiền ôm với bố mẹ. Các em được hướng dẫn để trở về tiếp xúc với giá trị tâm linh, hạt giống tình thương trong lòng các em được tưới tẩm. 

Bởi khi dòng chảy của xã hội cuốn con người vào vòng xoáy của vật chất hoá thì khi đó trong thẳm sâu, nhu yếu được quay trở về với giá trị tinh thần lại càng réo gọi con người hơn bao giờ hết. Đó là nơi mà người ta gọi bằng hai chữ rất đơn sơ: Tình Thương. “Nơi lạnh giá nhất không phải là Bắc Cực mà là nơi thiếu vắng tình thương.”

Sư Ông từng nói mỗi lần thấy đông thiếu nhi về Làng tu tập, Sư Ông rất vui. Các em là những mảnh đất rất mỡ mầu mà bao nhiêu hạt giống đẹp, lành thiện có thể được gieo trồng, tưới tẩm để nó được biểu hiện thành những bông hoa đẹp cho vườn hoa cuộc đời. Các em là hy vọng của ngày mai. Một thế giới có nhiều tình thương, nhiều từ bi hơn, nhiều thấu hiểu, nhiều bao dung hơn. Đó chính là nhờ vào công phu gieo trồng chăm bón của chúng ta hôm nay. 

Một vị phụ huynh đã đặt ra câu hỏi này: “Con phải dạy con cái như thế nào để chúng sống chánh niệm, từ bi hơn?”

Chúng ta hãy thử lắng nghe câu trả lời của Sư Ông: “Nếu cha mẹ thực tập chánh niệm và từ bi trong đời sống hằng ngày thì các con đương nhiên sẽ sống theo gương cha mẹ. Không thể bắt con cái làm một điều gì mà chính mình không làm được. Khi tôi đi trong chánh niệm, thở trong chánh niệm thì các đệ tử của tôi sẽ theo gương tôi mà đi trong chánh niệm, thở trong chánh niệm. Đôi khi cũng cần nhắc nhở con cái một cách nhẹ nhàng, nhưng trẻ em theo gương người lớn là chuyện tự nhiên. Thỉnh thoảng cha mẹ cũng nên bàn luận với con cái về chánh niệm và từ bi, khuyến khích con cái thực tập chánh niệm và từ bi.

Bằng ái ngữ, ta có thể tưới tẩm những hạt giống chánh niệm và từ bi trong con cái và ta phải làm gương cho chúng. Ta không cần lo lắng hay trừng phạt. Chỉ cần sử dụng ái ngữ và tự mình thực tập thì con cái sẽ thấy và làm theo.” (trích “Hỏi đáp từ trái tim”)

Những đứa trẻ là tấm gương phản chiếu của người lớn. Mọi thứ đều có gốc rễ và nguyên do của nó. Chúng ta dễ dàng bắt gặp hình ảnh các em nhỏ đắm chìm trong màn hình của một thiết bị điện tử như điện thoại hoặc ipad hàng giờ liền ở khắp nơi. Nhưng cũng có những em thanh thiếu niên dù đang ở trên ghế học đường nhưng cũng đã có ý thức rất cao về những vấn đề lớn của xã hội như môi trường, công bằng xã hội, giữ gìn văn hoá truyền thống, v.v. Và mọi thứ đều theo quy luật vô thường, nghĩa là luôn luôn trong những chu trình biến đổi. Nên chúng ta có quyền hy vọng vào những gì đẹp đẽ, tươi sáng mà những thế hệ tiếp nối mang tới miễn là chúng ta cũng đang ý thức được vai trò của mình trong việc gieo mầm và gìn giữ, bảo hộ những hạt giống đẹp đẽ ấy để chúng được đơm hoa, kết trái ngọt lành.

Ở Làng, chúng tôi thường dạy các em thiếu nhi học bài hát “Hai lời hứa”. Xin kết thúc bài viết này với những lời hát đơn sơ, mộc mạc ấy để chúng ta cùng tưới tẩm, nuôi dưỡng trở lại hạt giống bé thơ trong lòng mình, em bé đầy thương yêu, đầy thấu cảm với sự sống. Để em bé của ta sẽ tiếp xúc và kết nối được với những em bé chung quanh ta. Tình thương yêu trong lòng mỗi bé thơ hiện diện giữa sự sống như một giọt sương mai. Một giọt sương mai giữa lòng đoá sen, lấp lánh, tinh khiết, phản chiếu đẹp đẽ sự sống nhiệm mầu! Hãy cùng trân trọng để giọt sương ấy được biểu hiện tròn đầy như chính sứ mệnh của nó giữa lòng bao la vũ trụ…

“Con xin hứa mở rộng lòng thương và tìm cách bảo vệ sự sống của mọi người và mọi loài… um… à… um… à… um… à… 

Con xin hứa mở rộng tầm hiểu biết để có thể thương yêu và sống chung với mọi người và mọi loài… um… à… um… à… um… à…”