Format: Default

Khải Bạch

Bạch đức Thế Tôn, quá khứ còn lưu lại những vết thương trong thân tâm con, và khi thiết lập được thân tâm trong giây phút hiện tại thì con vẫn có thể tiếp xúc với quá khứ trong giây phút ấy. Những lỡ lầm, những khổ đau con đã từng gây ra trong quá khứ vẫn còn ghi dấu ấn trong con. Con có thể nhận diện chúng, mỉm cười với chúng. Và con phát nguyện là từ nay về sau, con sẽ khôn khéo không tư duy, không nói năng và hành xử như con đã từng tư duy, nói năng và hành xử, để không còn gây ra những lỗi lầm như trong quá khứ con đã gây ra.

Đức Thế Tôn đã dạy là tất cả đều do tâm, lỗi lầm do tâm tạo ra mà lỗi lầm cũng do tâm chuyển hóa. Một khi tâm con nhận diện được những dấu ấn của khổ đau, của lỗi lầm quá khứ đang có mặt trong hiện tại, mỗi khi tâm con phát nguyện không lập lại những khổ đau, những lỗi lầm ấy thì các vết thương trong con bắt đầu được chữa lành.

Bao nhiêu lầm lỡ cũng do tâm

Tâm tịnh còn đâu dấu lỗi lầm

Sám hối xong rồi, lòng nhẹ nhõm

Ngàn xưa mây bạc vẫn thong dong.

Địa Xúc

Con xin được lạy xuống trước Tôn giả Ahimsaka^[1], người có khả năng chuyển hóa tận gốc hạt giống bạo động. (C)

Con xin lạy xuống trước đức Bồ tát Cầu Sám Hối. (C)

[1] Tiếng Hán Việt là Bất Hại. Trước khi xuất gia, Tôn giả đã từng là một tên sát nhân nổi tiếng với tràng chuỗi đeo ở cổ kết bằng những ngón tay của những người mà anh ta đã hạ sát. Sau khi được gặp Bụt, tên sát nhân hối cải và xin được xuất gia. Nhờ quyết tâm tu học, Đại đức đã hoàn toàn lột xác, trở nên “hiền hơn cục đất”, đúng với tên mới của thầy là Ahimsaka, có nghĩa là bất hại.

Xin tham khảo thêm Đường Xưa Mây Trắng, chương 53 và 56, nhà xuất bản Phương Đông và Công ty Sách Phương Nam, 2017.

Khải Bạch

Bạch đức Thế Tôn, nuôi dưỡng tuệ giác vô thường, con thấy sự có mặt quý giá của những người con thương, từ cha, mẹ, thầy, bạn, anh em, chị em của con trong đời và trong đạo. Con biết người thương của con cũng vô thường như con, thành ra con trân quý sự có mặt của người ấy. Có những lúc con thất niệm và u mê cứ ngỡ rằng người con thương sẽ có mặt bên con suốt đời, và cứ có mặt như thế mãi, sẽ không bao giờ già, sẽ không bao giờ bệnh và sẽ không bao giờ vắng mặt trong cuộc đời của con. Vì vậy cho nên con đã không trân quý sự có mặt của người ấy, đã không tìm thấy niềm vui và hạnh phúc nơi sự có mặt của người ấy mà còn nói năng và hành xử không dễ thương với người ấy, thậm chí còn muốn người ấy đừng có mặt trong những lúc con bực mình. Con đã từng làm cho người ấy khổ đau, chán nản, buồn tủi và giận hờn vì thái độ không biết trân quý của con. Người ấy có thể là cha, là mẹ, là anh, là chị, là em, là thầy, là sư anh, sư chị, sư em của con, hay là người mà con đã cam kết làm bạn đồng hành. Con đã đối xử lạnh nhạt và tệ bạc với người ấy. Con xin thành tâm sám hối tội lỗi ấy của con với đức Thế Tôn.

Con xin hứa với đức Thế Tôn là con sẽ không làm như thế nữa. Con nguyện học nói những câu mà trong quá khứ vì thói quen, vì u mê, vì vụng về mà con chưa nói được. Con sẽ tập nói những câu như:

– Có cha còn sống bên con, con sung sướng quá.

– Có anh (chị) vững chãi bên em, em rất vui mừng.

– Có mẹ còn sống bên con, con thật có phúc đức lớn.

– Có em tươi mát bên anh (chị), anh (chị) thấy cuộc đời đẹp ra.

– Được nghe giọng nói quen thuộc của anh qua điện thoại, em rất hạnh phúc.

– Thấy thầy còn có mặt và còn bước đi được những bước chân vững chãi bên con, con thấy mình may mắn khôn cùng.

– Có sư em thông minh, tu học tinh tiến và có nhiều hạnh phúc, chị rất có niềm tin nơi tương lai đạo pháp.

– Mẹ ơi, mẹ có biết là mẹ đã trao truyền cho con bao nhiêu là đức hạnh, tài năng và từ ái của mẹ hay không?

– Con ơi, ba đã từng vụng về, đã từng có lúc không hiểu được những khó khăn và khổ đau của con cho nên ba đã nói và đã làm những điều khiến cho con đau khổ. Ba hối hận lắm, ba xin lỗi con, và hứa là sẽ không còn lập lại những vụng về ấy. Con hãy thương ba và hãy giúp cho ba thực hiện được lời hứa này, nghe con.

– Con rất trân quý những giờ phút được sống gần thầy, gần cha, gần mẹ, như trong giờ phút này. Con rất may mắn nên đến giờ này mà vẫn còn hưởng được diễm phúc ấy.

Bạch đức Thế Tôn, con xin nguyện sẽ tập nói lời ái ngữ, trước nhất là với những người con thương và sau đó với tất cả mọi người. Con cũng nhân cơ hội này để dâng lên Thế Tôn một vài lời. Nếu không có Thế Tôn, nếu không có diệu pháp của Thế Tôn giảng dạy, nếu không có tăng đoàn hành trì và bảo trì diệu pháp ấy, làm sao con có được ngày hôm nay? Chắc chắn trong những kiếp trước, con và tổ tiên con đã từng gieo trồng những hạt giống tốt, nên kiếp này con mới được hạnh ngộ Thế Tôn và đất tâm của con mới được tiếp nhận những hạt giống chánh pháp nhiệm mầu của Thế Tôn gieo rắc. Tuệ giác của đức Thế Tôn đã phá tan được bao nhiêu niềm lo sợ, bao nhiêu khối si mê trong con. Ơn đức của tuệ giác ấy dầu con có sống bao nhiêu vạn kiếp để đền bù con cũng không thể nào đền bù nổi.

Địa Xúc

Con xin lạy xuống ba lạy để dâng lên Thế Tôn niềm biết ơn sâu xa của con. (C)

Khải Bạch

Bạch đức Thế Tôn, con xin hứa với đức Thế Tôn là từ nay về sau con sẽ tập nói những lời có công năng hóa giải tranh chấp giữa con và người đối diện, giữa những thành phần của một gia đình hay một tăng thân, giữa những thành phần của một giống nòi, giữa những giống nòi của một dân tộc, và giữa những dân tộc trong cộng đồng quốc tế. Con sẽ không nói những lời có tính cách kỳ thị chủng tộc, kỳ thị tôn giáo, kỳ thị quốc gia. Con xin thực tập nói lên được những cái hay, cái đẹp, cái dễ thương, cái tích cực, và những khó khăn khổ đau của các thành phần trong một cuộc tranh chấp. Như vậy giúp cho cả hai bên hiểu nhau hơn, có thể tới với nhau gần hơn, để hòa giải và chấp nhận nhau. Con xin nguyện sẽ không bao giờ nói lưỡi hai chiều để cho hai bên thù hận và xa cách nhau thêm.

Nếu có một người đến với con để than thở về những khổ đau của mình, nghĩ rằng những khổ đau ấy do một người khác gây ra, con sẽ xin tập ngồi lắng nghe để cho người ấy bớt khổ. Nếu con nhận thấy có những tri giác sai lầm trong những điều người ấy nói, con sẽ dùng những phương tiện khéo léo để giúp người ấy điều chỉnh được tri giác của mình và để cho người ấy bớt khổ ngay trong lúc đó. Và con sẽ nói cho người ấy nghe những khó khăn, những đau khổ, những điểm tích cực và dễ thương của người kia để người ấy hoặc nhớ lại hoặc nhìn nhận đó là những sự thật. Con cũng sẽ khuyên người ấy đi tới với người kia để ngồi lại với nhau và thiết lập lại truyền thông. Nếu cần, con sẽ tình nguyện đi với người ấy để yểm trợ cho người ấy có khả năng nói hết những gì mà người ấy chưa thể hoặc không thể nói ra được với người kia. Con sẽ tránh không liên minh với một người để chống lại một người thứ ba, để tạo thành một thế tam giác của sự tranh chấp, một hành động rất tai hại đe dọa hạnh phúc của gia đình hoặc của tăng thân con.

Địa Xúc

Con xin lạy xuống ba lạy trước Tôn giả Đại Trí Xá Lợi Phất và Tôn giả Đại Hiếu Mục Kiền Liên, hai vị anh lớn luôn đem sự hòa giải đến trong tăng đoàn của đức Thế Tôn. (C)

Khải Bạch

Bạch đức Thế Tôn, con xin hứa là con sẽ cẩn thận để không nói ra một lời nào có thể gây nên sự bất hòa, sự rạn nứt hay tan vỡ trong đoàn thể tu học hay trong gia đình của con. Mỗi khi con có khó khăn với một thành phần trong gia đình hoặc trong tăng thân, con sẽ tìm mọi cách để hóa giải nội kết. Con sẽ không đi than phiền về người đó với các thành phần khác trong gia đình hay trong tăng thân. Con không muốn năng lượng buồn đau tiêu cực của con ảnh hưởng tới những thành phần khác của tăng thân, và làm cho năng lượng vui sống và tu học của họ đi xuống. Cũng bởi vì trong quá khứ con đã có khi vụng dại làm như thế, cho nên hôm nay con xin nhận diện những lỗi lầm đó, và xin lạy xuống trước Tam bảo để cầu xin sám hối, nguyện từ nay trở đi sẽ không còn lập lại những vụng dại và lầm lỡ của ngày qua.

Con biết là con có quyền và có bổn phận nói cho người thân của con nghe về những khó khăn và khổ đau của con, nhưng con phải chọn đúng nơi đúng lúc rồi con mới nói, và khi nói con phải sử dụng phép ái ngữ. Con xin hứa với đức Thế Tôn là trong khi nói, con sẽ nhớ rằng những lời con nói phải có tác dụng giúp người kia hiểu thêm về con và về người ấy, và những lời con nói không mang tính cách trách móc, phê phán, chê bai và hờn giận. Con không dùng ngôn ngữ của sự buộc tội và lên án. Con chỉ nói đến những khó khăn và đau khổ của con thôi và mong rằng người kia hiểu được những đau khổ và khó khăn ấy của con. Trong khi nói, con có thể giúp người kia buông bỏ những tri giác sai lầm của người ấy về con, điều này giúp được cho cả hai phía. Con cũng ý thức rằng có thể trong những lời con nói, có những điều đã phát sinh từ nhận thức sai lầm của con về bản thân con và về người ấy, và cầu mong nếu người ấy thấy được những nhận thức sai lầm ấy thì xin vui lòng chỉ bảo và soi sáng cho con.

Trong khi con nói, có thể là những vết thương trong con bị chạm tới và tâm hành buồn giận trong con phát khởi. Và con hứa sẽ ngừng nói và trở về theo dõi hơi thở, để nhận diện và mỉm cười với nó. Con sẽ xin phép người đang ngồi nghe cho con ngưng lại một vài phút. Chừng nào nhận thấy tâm con bình an trở lại, con mới tiếp tục thực tập nói ra những cảm nghĩ và nhận xét của con.

Trong khi người ấy nói thì con sẽ lắng nghe bình tĩnh với tâm không thành kiến. Con xin tập lắng nghe với tâm từ bi, với một mục đích duy nhất là để hiểu được người kia. Con biết rằng một khi con đã hiểu được người ấy thì con có thể chấp nhận và thương được. Trong khi nghe, nếu con nhận thấy có những điều người ấy nói không phù hợp với sự thật, con sẽ không cắt lời mà vẫn hết lòng lắng nghe để tìm hiểu lý do nào đã đưa tới những tri giác sai lầm ấy. Con đã làm gì và nói gì để người ấy hiểu lầm con như vậy. Và con sẽ hành xử như thế nào trong những ngày tới để giúp người ấy điều chỉnh nhận thức của họ.

Khi nghe người ấy nói xong, con sẽ chắp tay cám ơn người ấy đã soi sáng cho con, và hứa sẽ chiêm nghiệm lại cho sâu sắc về những điều người ấy nói. Lòng dặn lòng, trong tương lai sau khi đã quán chiếu kỹ lưỡng, con sẽ giúp người ấy buông bỏ những nhận thức sai lầm của người ấy về con và về chính người ấy.

Bạch đức Thế Tôn, con đã thấy nhiều người nhờ thực tập lắng nghe và ái ngữ mà đã hóa giải được nội kết, buông bỏ được hiểu lầm, tái lập được truyền thôngvà tìm lại được hạnh phúc. Con xin hứa với đức Thế Tôn rằng từ nay về sau con sẽ hết lòng thực tập ái ngữ và lắng nghe.

Địa Xúc

Xin đức Thế Tôn cho con lạy xuống ba lạy trước Thế Tôn và trước đức Bồ tát lắng nghe Quan Thế Âm. (C)

Khải Bạch

Bạch đức Thế Tôn, trong bài pháp thoại đầu tiên mà đức Thế Tôn giảng cho năm thầy ở vườn Lộc Uyển, Thế Tôn có nói tới sự thực tập chánh ngữ, một trong tám phép thực tập gọi là Bát Chánh Đạo. Sự thực tập chánh ngữ của con còn đang yếu kém. Trong quá khứ có nhiều khi con đã dại dột nói ra những điều hoàn toàn không đúng với sự thực. Có thể con đã nói dối như vậy để che dấu những yếu kém của con, hoặc để tô điểm vào hình ảnh của con những cái đẹp mà chính con không có hoặc chưa có. Có khi con nói những điều ấy vì con sợ người ta chê bai hay phê phán con. Có khi con nói những điều ấy vì mục đích có thêm lợi lộc. Có khi con nói những điều ấy vì muốn chạy tội, vì tự hào, vì ganh tỵ, hay vì muốn người nghe con cũng ghét bỏ người mà con đang ghét bỏ hay ganh tỵ. Vì tri giác sai lầm, vì tư duy không chín chắn, và vì giận hờn, tự ái hay ganh tỵ, con đã nói những lời gây nên đổ vỡ, làm cho sự truyền thông giữa con và người khác trở nên khó khăn. Con biết khi sự truyền thông trở nên khó khăn hoặc bế tắc thì hạnh phúc không còn và khổ đau có mặt. Nhớ lại những giờ phút ấy con cảm thấy hổ thẹn, và con xin sám hối với đức Thế Tôn, nguyện từ nay về sau con không còn dại dột như thế.

Bạch đức Thế Tôn, con biết đức Thế Tôn đã để nhiều thì giờ để giảng dạy giáo pháp cho bốn chúng đệ tử. Những lời của Thế Tôn nói có công năng khai mở tâm trí người nghe, giúp họ buông bỏ những tri giác sai lầm, chỉ cho họ thấy con đường đi lên, úy lạo, vỗ về, cho họ thêm niềm tin và thêm năng lượng để đi tới. Có những lúc Thế Tôn ngồi yên mỉm cười không nói, không trả lời cả những câu người ta hỏi. Bởi vì Thế Tôn thấy rằng trong những lúc ấy, im lặng hùng tráng và im lặng sấm sét còn hùng biện hơn lời nói. Ước ao gì con cũng được như đức Thế Tôn, khi nào cần nói thì mới nói, khi nào cần im lặng thì im lặng. Con biết trong quá khứ con đã nói quá nhiều, con đã nói những điều không ích lợi gì cho con và cho những người nghe con, con lại đã nói những điều gây khổ đau cho người khác và cho cả con nữa.

Bạch đức Thế Tôn, con xin hứa với đức Thế Tôn là từ nay về sau, con sẽ tập nói ít lại. Con nguyện từ nay mỗi khi trong con có tâm hành bực bội, tự ái và ganh tỵ, con sẽ trở về với hơi thở chánh niệm để nhận diện những tâm hành bực bội, tự ái và ganh tỵ ấy mà không mở miệng nói năng. Khi được hỏi tại sao con không nói, con sẽ thành thật thú nhận rằng vì trong tâm con có sự bực bội, buồn chán hay ganh tỵ cho nên con sợ rằng nói ra sẽ gây đổ vỡ. Con xin được phát biểu trong một dịp khác, khi tâm con an tĩnh hơn. Con biết làm như thế là con bảo hộ được cho cả con và cho cả người kia. Con biết con cũng không nên đè nén những cảm xúc của con, vì vậy con sẽ sử dụng hơi thở chánh niệm để nhận diện và chăm sóc những cảm xúc ấy và tập nhìn sâu vào cội nguồn của chúng. Thực tập như thế, con có thể làm lắng dịu và chuyển hóa được những niềm đau nỗi khổ trong con.

Địa Xúc

Xin Thế Tôn cho phép con lạy xuống ba lạy để ghi nhớ thật kỹ càng những điều con vừa phát nguyện. (C)

Xin đức Thế Tôn cho con lạy xuống trước Tôn giả mật hạnh La Hầu La. (C)

Khải Bạch

Bạch đức Thế Tôn, con biết là con phải có thời gian để thực tập lắng nghe theo hạnh đức Bồ tát Quan Thế Âm. Con đã nhận thấy là dù thiện chí lắng nghe của con có lớn cách mấy đi nữa, mà nếu trong khi lắng nghe, những tâm hành hờn tủi được đánh động, thì sự lắng nghe sẽ trở thành khó khăn. Có thể người kia chưa biết thực tập ái ngữ. Lời nói của người kia có thể còn mang chất liệu trách móc, phán xét và buộc tội, và vì vậy trong khi người kia nói, những hạt giống buồn giận, ganh tỵ và bực bội trong con được tưới tẩm và khi những tâm hành buồn giận, ganh tỵ và bực bội ấy phát khởi thì con sẽ đánh mất khả năng lắng nghe của con. Con biết trong trường hợp ấy, con sẽ không còn tiếp tục lắng nghe được nữa, cánh cửa trái tim của con sẽ khép lại và dù con không nói gì, người kia cũng sẽ có cảm giác là đang nói với một bức tường. Vì vậy cho nên nghe lời đức Thế Tôn, mỗi khi tâm hành bực bội và buồn giận nổi lên, con phải trở về hơi thở, thở thật nhẹ, để ôm lấy chúng và để tự nhắc nhở: “Mình lắng nghe đây là để cho người kia có dịp nói lên những đau khổ của họ, để giúp cho họ giải tỏa bớt năng lượng của sầu khổ, và sự thực tập lắng nghe của mình là một sự thực tập từ bi. Nếu mình không có từ bi trong trái tim mình trong lúc này thì mình đang không thực tập lắng nghe thực sự.” Thực tập như thế, giúp năng lượng từ bi phát hiện trở lại trong trái tim con, và con có thể tiếp tục thực tập lắng nghe.

Nếu con không thành công thì con phải xin lỗi người đang nói. Con sẽ nói: “Em xin lỗi anh, chị xin lỗi em, con xin lỗi mẹ, hôm nay con không được khỏe. Em sẽ xin tiếp tục lắng nghe anh, lắng nghe chị, con sẽ lắng nghe mẹ vào ngày mai.” Con xin hứa là con sẽ không để cho con rơi vào cái bẫy của sự thực tập hình thức. Con xin sám hối với đức Thế Tôn về những lần thực tập lắng nghe thất bại trong quá khứ, và nguyện sẽ lắng nghe hay hơn trong tương lai.

Địa Xúc

Xin Thế Tôn cho phép con lạy xuống ba lạy trước đức Bồ tát lắng nghe Quan Thế Âm. (C)

Khải Bạch

Kính bạch đức Thế Tôn, nhờ thực tập hơi thở và bước chân chánh niệm, con nhận diện được những gì đang xảy ra chung quanh con và con cũng nhận diện được những tâm hành đang biểu hiện trong con. Con biết con còn mang trong chiều sâu tâm thức con những vết thương của tổ tiên và của cha mẹ con để lại, và những vết thương đã được gây ra từ những năm con còn thơ ấu cho đến bây giờ. Có lúc những cảm thọ và những cảm xúc đau buồn trỗi dậy trong con, nếu con không biết cách nhận diện, ôm ấp và làm cho chúng lắng dịu xuống, thì con có thể nói những lời và làm những điều gây đổ vỡ trong gia đình hay trong đoàn thể con, và như vậy là con lại gây thêm đổ vỡ trong chính bản thân con nữa. Con xin nhớ lời đức Thế Tôn chỉ dạy, thực tập hơi thở và bước chân chánh niệm để chế tác thêm năng lượng trong đời sống hàng ngày. Với năng lượng đó con có thể nhận diện các cảm thọ và cảm xúc đau buồn trong con và làm cho chúng lắng dịu xuống. Con biết là con không nên đè nén và đàn áp những cảm thọ và cảm xúc ấy mỗi khi chúng trào lên, bởi vì làm như thế chỉ làm cho tình trạng càng khó hơn.

Nhờ đức Thế Tôn chỉ dạy, con biết các cảm thọ và cảm xúc ấy một phần lớn đều phát sinh từ tri giác và nhận thức hạn hẹp của con. Con có những ý niệm sai lầm về con và về người khác, con có những ý niệm về hạnh phúc và về khổ đau mà con không buông bỏ được cho nên con khổ. Con đã tự làm khổ con rất nhiều vì những ý niệm ấy. Ví dụ ý niệm cho rằng hạnh phúc và đau khổ là do bên ngoài đi vào chứ không phải là do tâm con tạo dựng. Cách nhìn, cách nghe, cách hiểu và cách phán xét của con đã làm cho con đau khổ và cũng đã làm cho những người thương của con đau khổ. Con biết rằng buông bỏ các ý niệm ấy đi thì con có nhiều cơ hội có hạnh phúc hơn. Một khi buông bỏ được ý niệm chật hẹp và tri giác sai lầm thì các cảm thọ và cảm xúc đớn đau sẽ không còn cơ sở để biểu hiện nữa.

Thế Tôn, con xin hứa với Ngài là từ nay trở đi con sẽ tập quán chiếu để thấy rằng phần lớn những khổ đau mà con gánh chịu đều phát xuất từ cách nhìn, cách thấy, cách hiểu của con, từ ý niệm và tri giác của con. Con sẽ không oán trách người khác nữa mỗi khi con khổ đau, mà con sẽ trở về với bản thân để nhận diện cội nguồn của những khổ đau ấy trong phạm vi ý niệm và tri giác của con. Con biết con còn rất nhiều vô minh, vì vậy cho nên nhận thức của con thường sai lầm. Thế Tôn gọi những tri giác sai lầm ấy là vọng tưởng. Vọng tưởng là nền tảng khổ đau. Con sẽ tập quán chiếu để buông bỏ vọng tưởng của con.

Lạy đức Thế Tôn, con cũng sẽ quán chiếu để giúp người khác buông bỏ vọng tưởng của họ để cho họ có thể vượt thoát khổ đau của họ. Con sẽ lắng nghe khổ đau của người khác để giúp họ nhận diện nguồn gốc của những khổ đau từ những tri giác sai lầm của họ. Con sẽ thực tập lắng nghe với tâm từ bi, để có thể hiểu và thương được họ mà không còn trách móc họ. Con cũng sẽ sử dụng những phương tiện khéo léo như nói lời ái ngữ để giúp cho họ thấy những khổ đau phát sinh từ cách họ nhìn, họ thấy, họ hiểu, dựa vào những ý niệm và tri giác của họ. Và khi họ thấy được như thế, họ sẽ không còn trách móc và oán hờn kẻ khác. Trái lại, họ sẽ thấy được rằng nếu buông bỏ những tri giác sai lầm trong họ thì họ sẽ có hạnh phúc và thảnh thơi.

Địa Xúc

Nam mô đức Bồ tát Đại Trí Văn Thù Sư Lợi. (C)

Nam mô đức Bồ tát lắng nghe Quan Thế Âm. (C)

Nam mô Tôn giả Đại Trí Xá Lợi Phất. (C)

Khải Bạch

Bạch đức Thế Tôn, con xin sám hối với ThếTôn về những lỗi lầm của con về lề lối tư duy. Tuy con đã được dạy về tính cách vô thường của vạn vật, và tuy chính con cũng đã từng giảng giải một cách hùng biện về tính vô thường của vạn vật, con vẫn có thói tật hành xử như sự vật là thường. Có những lúc con biết là hình hài con vô thường, các tế bào trong cơ thể con sinh diệt không ngừng, nhưng con vẫn tưởng con là con, con hôm nay vẫn còn là con hôm qua. Đứng về phương diện cảm thọ, tri giác, tâm hành và nhận thức cũng thế. Trong khi chúng biến chuyển không ngừng con lại có cảm tưởng chúng vẫn là chúng, ngày hôm nay chúng cũng còn y hệt như ngày hôm qua. Trí năng của con có khả năng nhận diện tính vô thường của vạn vật, có thể thấy được rằng năm dòng sông hình hài, cảm thọ, tri giác, tâm hành và nhận thức đêm ngày tuôn chảy và chuyển biến. Và con không bao giờ có thể tắm hai lần trong một dòng sông, vậy mà con cứ có tập khí hành xử như hình hài con vẫn là hình hài con mười năm trước đây và trong con có một cái ta trường cữu, một linh hồn bất diệt. Con biết, tin rằng có một linh hồn bất diệt là một tà kiến căn bản, là nền tảng của bao nhiêu nhận thức sai lầm và khổ đau, nhưng vì tập quán quá sâu dày nên con cứ có khuynh hướng hành xử như con là một linh hồn bất tử. Con biết cái ngã chấp âm thầm ngủ yên trong chiều sâu tâm thức của con rất là sâu nặng. Bởi vì trong đời sống hàng ngày con không chuyên cần thực tập để nhận diện nó trong từng phút từng giây, cho nên con mới dễ bị nó lôi kéo đi. Con rất hổ thẹn.

Con xin hứa với đức Thế Tôn là từ nay trở đi,hàng ngày khi con tiếp xúc với tự thân hoặc sự vật quanh mình, con sẽ thắp sáng ý thức vô thường và nuôi dưỡng cho tuệ giác vô thường được sống mãi trong con, trong từng giây từng phút. Con biết cái kiến thức về vô thường không đủ để chuyển hóa khuynh hướng ngã chấp trong con, chỉ có tam muội vô thường duy trì vững chãi trong mỗi giây phút của đời sống hàng ngày mới đủ sức chuyển hóa được tùy miên chấp ngã ấy.

Kệ Vô Thường

Ngày nay đã qua

Đời sống ngắn lại

Hãy nhìn cho kỹ

Ta đã làm gì?

Đại chúng hãy cùng tinh tấn thiền tập hết lòng

Sống cho sâu sắc và thảnh thơi

Hãy nhớ vô thường

Đừng để tháng ngày trôi đi oan uổng.

Địa Xúc

Con xin Thế Tôn cho con lạy xuống ba lạy để quán chiếu thêm về lời phát nguyện này. (C)

Khải Bạch

Bạch đức Thế Tôn, con thường có khuynh hướng nhìn sự vật một cách lưỡng nguyên: Khổ là xấu và hạnh phúc là tốt. Con đã từng tìm cách trốn chạy thế giới khổ đau và mơ tưởng đến một cõi Tịnh độ, nơi hoàn toàn chỉ có hạnh phúc. Giờ đây, con đã được học về sự thật của tương tức, con đã hiểu được rằng đi tìm một thế giới nơi chỉ có hạnh phúc là một ảo tưởng. Làm sao có thể tìm ra một nơi chốn mà chỉ có hạnh phúc và không có khổ đau? Điều này cũng giống như đi tìm kiếm cái cao mà không có cái thấp, mặt trái mà không có mặt phải. Điều này không bao giờ xảy ra được. Con biết rất rõ rằng không bao giờ có thể trồng sen trên cẩm thạch, mà chỉ có thể trồng sen trên bùn. Một người làm vườn khéo léo luôn biết tận dụng rác bẩn và thối để làm ra phân bón, để trồng hoa, củ quả và trái cây ngon ngọt.

Bạch đức Thế Tôn, như một người làm vườn giỏi, biết khai thác rác hữu cơ, con muốn học hỏi từ những khổ đau của con trong quá khứ để tạo dựng hạnh phúc cho con. Tâm con giống như đất, sự thực tập của con là những dụng cụ làm đất, và khổ đau trong quá khứ của con là phân bón. Nếu con khéo léo, con có thể chuyển hóa khổ đau thành hạnh phúc, và con tin chắc rằng con có thể làm được điều này. Chỉ cần nhớ lại những ngày tháng đói khổ là con cảm thấy hạnh phúc mỗi khi ngồi vào bàn ăn. Chỉ cần nhớ lại những giây phút bị cơn đau răng hành hạ là con cảm thấy tràn đầy lòng biết ơn trong giây phút này khi không bị đau. Khổ đau trong quá khứ của con được dùng làm nền để cho hạnh phúc được hiện rõ. Mỗi lần con thong thả nhìn sâu vào khổ đau của con trong hiện tại, sự hiểu biết của con lớn lên thêm và tim con có thêm từ bi. Sự hiểu biết và lòng từ bi này giúp con kết nối được với người khác để thoát ra khỏi sự biệt lập trong ngục tù khổ đau của con. Nhờ vậy mà con hiểu được lợi ích của khổ đau khi con biết học hỏi từ chúng. Con không còn sợ khổ và không trốn chạy khổ đau nữa. Con không còn mơ mộng đến một Tịnh độ nơi chỉ có hạnh phúc, cho con, cho các con của con và những người thân. Vắng khổ đau, làm sao trái tim con biết mở ra cho sự hiểu biết và tình thương? Con biết rất rõ rằng hai yếu tố này là nền tảng của hạnh phúc chân thật. Tịnh độ của con không phải chỉ được làm bằng sen hay cúc, mà cũng được làm bằng bùn và phân bón, để nuôi rễ sen và rễ cúc. Con hiểu rằng bản tánh của mọi hiện tượng là tương tức, kể cả sống và chết. Sống chết duyên sinh với nhau: cái này có vì cái kia có.

Địa Xúc

Xin đức Thế Tôn cho con lạy xuống ba lạy trước đức Bồ tát Đại Trí Văn Thù Sư Lợi. Con xin hứa với Ngài rằng con sẽ duy trì định tương tức trong đời sống hằng ngày của con, để con có thể cắt đứt được phiền não như Ngài. (C)

Khải Bạch

Bạch đức Thế Tôn, chúng con là những người ham học, nhưng nhiều khi chỉ lo học để tìm danh kiếm lợi, mong đạt tới những địa vị trong xã hội chứ không phải để khai thông tâm trí và tìm kiếm những pháp môn tu tập có thể chuyển hóa những nỗi khổ niềm đau trong tự thân và ngoài xã hội. Có những người trong chúng con chỉ học vì bằng cấp, có những người chỉ học để có khả năng đàm thuyết và tự chứng tỏ mình là người học rộng biết nhiều. Chúng con đã từng thấy nhiều vị nói thao thao bất tuyệt về những giáo lý thậm thâm trong kinh điển, về những hệ phái tư tưởng trong Phật giáo, về vô ngã, vô thường, từ bi, giải thoát, nhưng những vị này vẫn sống trong cố chấp, trong giận hờn, trong tự hào, trong ganh tỵ, không có khả năng lắng nghe và sử dụng ái ngữ, không có khả năng chuyển hóa những phiền não trong tự tâm và lại còn gây ra nhiều khổ đau cho kẻ khác.

Bạch đức Thế Tôn, con không muốn học như họ. Con muốn nghe lời Thế Tôn, học giáo lý của Ngài chỉ vì mục đích là thực hiện giải thoát, chuyển hóa phiền não, và chế tác hiểu biết và thương yêu, như Ngài đã dạy trong nhiều kinh văn. Trong kinh Người Bắt Rắn, Ngài đã dạy rằng không nên học giáo lý với chủ ý tranh luận hơn thua mà phải học với mục đích tu tập giải thoát. Con nguyện mỗi khi học hỏi kinh điển, nhất là các kinh luận đại thừa, con sẽ luôn luôn đặt câu hỏi: “Những giáo lý thậm thâm trong này có liên hệ gì tới những khổ đau đang có mặt trong con và trong cuộc đời không? Con phải học như thế nào để có thể đem áp dụng những lời dạy trong này vào sự thực tập chuyển hóa các phiền não và khó khăn trong hiện tại?”

Đức Thế Tôn đã dạy là người tại gia, chúng con cũng có thể tu tập để giải thoát sinh tử, đạt tới vô sinh, nếu chúng con biết sắp xếp đời sống hàng ngày để có thời giờ tu tập. Con nguyện trong những buổi pháp đàm, con sẽ cố gắng lắng nghe những kinh nghiệm của người khác và khi cần chia sẻ, con sẽ không tìm cách phô trương kiến thức của mình, không bị vướng vào các cuộc tranh luận, mà chỉ trình bày kinh nghiệm tu học của bản thân con dưới ánh sáng của những giáo lý mà con đã được học được nghe.

Bạch đức Thế Tôn, là người xuất gia, chúng con nguyện học hỏi và thực tập để trở thành một vị đạo sư đích thực có khả năng độ đời và giúp người. Con biết có nhiều người đã học xong chương trình cao cấp Phật học hoặc tiến sĩ Phật học, nhưng những kiến thức của họ về Phật giáo đã không giúp được gì cho họ trong sự chuyển hóa phiền não và kiến tạo an lạc. Con nguyện học hỏi những gì có thể áp dụng vào việc tu tập hàng ngày trước, và những gì con học hỏi sau đó cũng sẽ có công năng soi sáng cho sự thực tập hành đạo của con. Con không muốn học để chỉ trở thành một nhà học giả thâm uyên. Chỉ khi nào con nắm vững được nội minh thì con mới bắt đầu học thêm về tâm lý học, khoa học, lịch sử tư tưởng con người và các nền văn minh trên thế giới. Biết rằng học những môn này có thể giúp con trình bày, giảng dạy Phật học một cách khế cơ và hữu hiệu hơn trong thế giới ngày nay. Con muốn học để chuyển hóa phiền não cho con, và để có kinh nghiệm mà giúp người khác chuyển hóa phiền não của họ. Con biết có như thế thì con mới tiếp nối được sự nghiệp của đức Thế Tôn.

Địa Xúc

Trong quá khứ có khi con đã đi lầm hướng trong bước đường học hỏi. Giờ đây để phát nguyện trở lại đúng con đường mà đức Thế Tôn đã chỉ bày, con xin lạy xuống trước đức Thế Tôn, bậc hiểu thấu thế gian. (C)

Con xin lạy xuống trước đức Bồ tát Đại Trí Văn Thù Sư Lợi. (C)

Con xin lạy xuống trước Tôn giả Khải Giáo A Nan Đà. (C)