Format: Book

Về Làng An cư

Sáng nay thức dậy tự nhiên con thấy yêu cuộc đời lắm, giống như lâu rồi chưa được yêu vậy. Nghĩ lại mấy ngày trước, con như những người bận rộn, bận buồn, bận khổ, bận nghĩ ngợi, bận… tít mắt, không có chút không gian và thời gian để nghỉ ngơi. Lạ quá, chẳng lớn bằng ai mà cứ học đòi bận rộn.

Nhưng buổi công phu sáng nay đem lại cho con thật nhiều niềm vui và sự nhẹ nhàng. Đi tới thiền đường thôi là con bỗng thấy vui rồi, con ngồi xuống, nhắm mắt lại và hít một hơi thật sâu, làm buồng phổi căng đầy khí ban mai, vừa trong trẻo vừa tinh khôi, mà trong đó chứa đựng một sức mạnh tâm linh rất vững vàng, sâu đậm ở đây, xóm Mới – Làng Mai.

Con biết ơn quý sư cô ở Học viện đã cho con có cơ hội về Làng an cư năm nay. Mặc dù chúng Học viện rất ít người và các khóa học liên tục. Nhưng vì thương con, muốn cho con có cơ hội để về Làng tu tập, tiếp xúc với gốc rễ của Làng Mai, gần Thầy, gần chúng lớn nên cũng ráng “bấm bụng” cho con về Làng. Con biết ơn quý sư cô, quý sư chị, sư em đã làm giúp luôn phần việc của con. Về đây, ngày nào con cũng tự nhắc nhở mình rằng phải sống sao cho thật hết lòng, làm cái gì cũng hết lòng: tu, học, làm việc và chơi gì cũng hết lòng cả, như vậy mới xứng đáng với tình thương của đại chúng ở Học viện chứ.

Càng sống lâu với tăng thân con mới thấy rõ tình huynh đệ, tình chị em thật là quan trọng và vô cùng quý giá đối với con. Dù công việc có khó khăn cách mấy mà các chị em cùng chung tay đồng lòng thì việc gì cũng xong, vừa làm vừa chơi, vừa xây dựng tình chị em, học hiểu nhau hơn.

Về đây con như “chuột sa hủ nếp” vậy, có quá chừng bạn bè xung quanh, tha hồ mà chơi. Các chị em mỗi người một vẻ đẹp riêng, rất hiền lành trong sáng và tươi vui, mỗi vị đóng góp cho chúng mỗi một khía cạnh, một cách rất riêng, ai cũng muốn làm tốt phần của mình và luôn sẵn sàng giúp đỡ, yểm trợ các chị em xung quanh. Hay quá, con rất được nuôi dưỡng, con thật may mắn khi được sống chung và thực tập cùng với các chị em của con. Nhờ đi tu con mới có cơ hội quý báu này. Con được sống bình an, luôn được an toàn, được bảo hộ che chở, được nuôi dưỡng trong vòng tay tăng thân. Ngày ngày con có cơ hội được trở về với nội tâm, học cách chăm sóc và làm lắng dịu thân và tâm trong từng giây phút. Theo thời gian, con thấy sự hiểu biết của con về chính bản thân và gia đình mình có sự tăng trưởng rõ rệt.

Con biết trong con có những nỗi khổ niềm đau mà trước kia con luôn tìm cách để trốn chạy hoặc khỏa lấp bằng cách này hay cách khác mà con thực sự không hề biết là con đang chạy trốn. Nhờ tu tập, con mới thấy được và có đủ can đảm hơn để nhìn thẳng vào những hạt giống trong con và tìm cách thực tập để chuyển hóa những khổ đau bất an đó. Con biết ơn Thầy và tăng thân đã dạy con biết thở, biết trở về chăm sóc đền thờ tâm linh này.

Ở trong chúng có rất nhiều điều nuôi dưỡng con. Những khóa học cho mọi người đủ màu da, tôn giáo cùng tới tu tập chung với nhau rất vui, nhiều người được chuyển hóa và trị liệu. Mỗi khi thấy ai được chuyển hóa nhờ pháp môn thực tập, bồ đề tâm của con được nuôi dưỡng thêm, niềm tin của con vào pháp môn Thầy trao và sự chuyển hóa của con càng vững chắc và bền bỉ.

Cùng học cùng chơi

Khóa tu do Sư Ông hướng dẫn năm nay tại Học Viện được tổ chức vào tháng tám. Con cùng hai huynh đệ nữa nhận chăm sóc nhóm thanh thiếu niên (teens). Đây là lần đầu tiên con nhận chăm sóc nhóm teens trong khóa tu lớn như vậy. Khóa tu cho người Đức có cả ngàn vị thiền sinh về đây tu học một tuần và trong đó nhóm teens của con có khoảng 30 bạn rất dễ thương, trẻ trung và năng động, có đủ mọi thành phần, đủ màu da.

Ban đầu nhận sinh hoạt với nhóm này, con thực sự hồi hộp và hơi căng thẳng vì con cũng chẳng có kinh nghiệm gì nhiều, về ngôn ngữ thì chỉ tàm tạm thôi. Phải làm sao đây, liều một phen, như vậy mới học được cái mới và tích lũy thêm kinh nghiệm từ từ chứ, con luôn nhắc nhở mình như vậy. Nhưng thật may mắn cho con, trong nhóm ba người của chúng con thì hai huynh đệ, hai cộng sự của con là thầy Pháp Triển và sư cô Trăng Hải Ấn quá sức giỏi, có cả ‘tỉ’ kinh nghiệm trong chuyện chơi với các bạn teens, và cùng với hai vị staff (người hướng dẫn) nữa. Được sự yểm trợ của hai huynh đệ xuất sĩ giỏi, con thấy bớt lo hơn và bắt đầu thưởng thức (enjoy) hơn.

Trước khóa tu, nhóm ba người chúng con ngồi lại để làm ra thời khóa, có sự giúp sức của sư chị Hài Nghiêm, sư chị cũng là người có đầy kinh nghiệm với teens. Thời khóa cho nhóm teens khi nào cũng thật vui tươi, buông thư nhưng rất phong phú và thú vị. Từ lúc bắt đầu có buổi họp thời khóa cho tới khi vào khóa tu, con mới biết là nhóm ba người chúng con chơi và làm việc với nhau quá sức ăn ý, hợp nhau quá chừng, làm gì, tổ chức gì cũng suôn sẻ và có truyền thông tốt. Như vậy là hết sẩy rồi, không có gì vui và quý bằng.

Về các bạn teens thì có rất nhiều bạn đến với pháp môn lần đầu, nhưng cũng có rất nhiều bạn biết đến pháp môn và đã có chút kinh nghiệm trong sự thực tập. Vậy là quá hay, các bạn cũ không cần phải làm gì nhưng đã yểm trợ được cho các bạn mới và cho chúng con. Ban đầu thì khi nào mà chẳng bỡ ngỡ, rụt rè, chính con cũng vậy mặc dù con đang đứng vai trò chăm sóc các bạn teens, con cũng có chút mắc cỡ và thiếu tự tin. Nhưng không sao, cứ từ từ, con đang có hai cộng sự giỏi nên không có gì phải lo. Lúc mới gặp nhau, chưa quen nhau nên ai cũng còn bỡ ngỡ, chưa mở lòng, đó là tâm trạng của tất cả mọi người trong nhóm. Nhưng chỉ cần một vài sinh hoạt chung như tập Taichi buổi sáng, ngồi thiền chung và chơi một vài trò chơi là bao phép lạ hiển bày, tất cả thành viên trong nhóm đều hòa chung bằng năng lượng vui tươi.

Các bạn bắt đầu có cảm hứng để tới với các sinh hoạt của nhóm và kết bạn với nhau một cách rất nhanh, con mừng lắm. Mỗi ngày đều có những sinh hoạt thật vui và nuôi dưỡng sự trong sáng của nội tâm. Chúng con muốn tạo ra một khung cảnh thật hài hòa, cởi mở và lành mạnh cho các bạn, vừa chơi vừa thực tập. Mỗi buổi sáng sớm đều có tập Taichi và ngồi thiền có hướng dẫn, có rất nhiều bạn có cảm hứng với Taichi và ngồi thiền, dù phải dậy sớm hơn một chút so với ngày thường ở nhà, nhưng vì có niềm vui nên các bạn tình nguyện hy sinh giờ ngủ và thức dậy sớm hơn để tới thực tập chung với chúng con.

Vào mỗi buổi sáng, chúng con, những người chăm sóc teens ăn sáng chung và thảo luận một chút về những thời khóa sinh hoạt trong ngày. Còn buổi ăn trưa thì cả nhóm cùng ăn chung với nhau trong im lặng và đọc Năm quán để sự thực tập ăn cơm được sâu sắc hơn. Nhưng có một điều hơi lạ là sáng nào các bạn teens cũng vào ăn sáng với chúng con rất đông, ăn trong im lặng và thảnh thơi. Con hơi ngạc nhiên và thắc mắc tại sao các bạn có cơ hội ăn sáng chung cùng ba mẹ và các anh chị em trong nhà, sao các bạn  không lấy cơ hội  ăn sáng để có mặt cho gia đình, vì trong khóa tu các sinh hoạt liên tục, gia đình ít có cơ hội gặp nhau. Con thử tới hỏi một vài bạn thì các bạn trả lời rất dễ thương, các bạn rất thích ăn cơm chung với chúng con ở đây, trong phòng này vừa ấm áp, vừa thoải mái và cũng thích có thì giờ ăn chung và chơi chung với nhau. Nghe các bạn nói vậy con được nuôi dưỡng và thấy các anh chị em trong nhóm chăm sóc teens làm ăn tới bây giờ đang rất khấm khá. Nhóm đã tạo ra được khung cảnh, không gian thật cởi mở thoải mái, ấm áp cho các bạn để các bạn cảm thấy có niềm vui, có sự kết nối với chúng con, với quý thầy, quý sư cô trẻ và các thành viên trong nhóm.

Tuy nói chúng con chăm sóc các bạn nhưng các bạn đã chăm sóc nuôi dưỡng chúng con rất nhiều. Có những bạn lúc mới tới, khuôn mặt cứ rầu rầu, chưa mở lòng được, chưa thấy đây là nơi an toàn cho mình sống và bộc lộ thật con người của mình. Nhưng sinh hoạt một vài lần với nhóm, tự nhiên các bạn ấy cười được, tươi tỉnh, cởi mở hơn và có đủ tự tin để thể hiện được con người thật của mình một cách tích cực mà không sợ bị chê bai, không sợ bị trêu chọc vì ở đây ai cũng biết học cách lắng nghe bằng tình thương. Chính những hình ảnh đó đã nuôi dưỡng chúng con, cho chúng con thêm sức mạnh và sự dẽo dai để tiếp tục chăm sóc các bạn đến hết khóa tu.

Con thấy bạn nào cũng có đủ những tiện nghi vật chất, không thiếu thốn gì cả: có áo đẹp, giày đẹp, có điện thoại riêng v.v.. nhưng có nhiều bạn vẫn đau khổ như thường, vẫn thấy thiếu thốn và muốn tìm cầu một cái gì đó. Về vật chất thì các bạn không thiếu gì cả nhưng về mặt tinh thần, nhiều bạn có những lỗ hổng rất lớn vì thiếu tình thương trong gia đình, ba mẹ sống không hòa hợp với nhau rồi ly dị, mỗi người đi xây dựng một tổ ấm khác, các bạn ấy phải đi ở nhà cô chú và thấy bơ vơ trong lòng. Còn nhiều trường hợp khác nữa và con thấy rất đáng thương. Con biết cái mà các bạn ấy đang thiếu đó là môi trường lành mạnh, trong sáng, có thương yêu. Môi trường mà nơi ấy mọi người biết lắng nghe và nói những lời tích cực, biết giúp đỡ nhau, sống vì nhau hơn là lợi ích riêng tư của mình. Một điều vô cùng quan trọng, quý giá nữa mà tất cả những người trẻ đều cần và ngay chính con cũng vậy, đó là những người bạn trong sáng, những người bạn cho mình sự bình an và sự tin tưởng. Về đây các bạn tìm thấy được món quà quý báu đó, các bạn học được cách không những trở thành người bạn tốt cho mọi người xung quanh mà trước nhất phải học cách làm bạn với chính bản thân mình, tập hiểu mình hơn, thương mình hơn chút nữa, tập sống chung hài hòa với các bạn teens khác.

Anh chị em xuất sĩ chúng con tuy đứng vai trò chăm sóc các bạn nhưng tuổi của chúng con thì không lớn hơn các bạn bao nhiêu nên chúng con rất dễ dàng làm bạn với nhau. Là một người tu còn trẻ, trong con có đầy đủ mọi thứ của một người trẻ bình thường, có những bức xúc, những lên xuống, vui buồn vu vơ, sự bồng bột, thỉnh thoảng cũng thích làm theo ý mình. Nhưng nhờ biết thực tập và sống trong tăng thân nên con có thể chăm sóc được những hạt giống đó trong lòng, biết sử dụng năng lượng của mình đúng cách và cân bằng chúng trong cuộc sống. Khi con được nghe những nỗi khổ niềm đau của những bạn trẻ này, trong con có một niềm thương, chấp nhận và đồng cảm sâu sắc với những khó khăn mà các bạn đang phải đi qua. Con muốn giúp các bạn thật nhiều, con tự nói với chính con là làm được gì cho các bạn thì phải làm cho thật hết lòng.

Cũng là người trẻ như các bạn ấy nên chúng con thực tập, áp dụng được cái gì thành công, có lợi lạc, có chuyển hóa cho chính bản thân chúng con thì chúng con sẵn sàng, hết lòng lấy những kinh nghiệm thật đó để chia sẻ cho các bạn, để các bạn thấy gần gũi và dễ thực tập hơn. Cũng nhờ hiểu nhau, hiểu những khó khăn, vui buồn của nhau nên các anh chị em xuất sĩ chúng con có truyền thông rất tốt với các bạn teens. Và gia đình teenager chúng con đã có một khóa tu vô cùng ấm áp, cởi mở, vui tươi, có những giây phút thật hạnh phúc bên nhau, nó sẽ là những kỷ niệm thật đẹp để mình nhớ hoài, và ai cũng có nhiều lợi lạc đem về nhà và sống tốt hơn.

Con rất hạnh phúc khi có cơ hội được chia sẻ một chút về cuộc “phiêu lưu” tuyệt vời mà con đã tham dự vào mùa thu vừa qua khi chúng con gồm bốn thầy (Pháp Liệu, Pháp Lưu, Pháp Khải, Pháp Thệ), ba sư cô (Bội Nghiêm, Sứ Nghiêm và con là Hài Nghiêm) cùng ba cư sĩ có một chuyến hoằng pháp tại năm nước Mỹ La-tinh (Chile, Ecuador, Colombia, Nicaragua và Mexico). Chúng con đã có các hoạt động như: pháp thoại công cộng, hướng dẫn các ngày quán niệm và tổ chức các khóa tu. Chuyến đi này cũng giống như một hạt giống đã được gieo trồng từ mười năm qua, và giờ đây khi các nhân duyên hội tụ đầy đủ thì nảy mầm, đơm hoa.

Chúng con, bảy vị xuất sĩ và ba cư sĩ cùng tạo thành một tăng đoàn tứ chúng thu nhỏ. Dù chưa có dịp biết nhau nhiều nhưng chúng con tin rằng tổ tiên đất đai Mỹ La-tinh đã chọn chúng con và mong muốn chúng con đi với nhau như một dòng sông trong chuyến đi sáu tuần ấy để cùng nhau thực tập và hiến tặng các pháp môn tu tập của Làng Mai đến hàng ngàn người dân trên mảnh đất này.

Đồng hành cùng các vị Bồ tát

Con muốn giới thiệu về ba người bạn cư sĩ, những vị bồ tát cùng đi trong nhóm. Người đầu tiên là anh Wouter Verhoeven, một nhà làm phim đến từ Hà Lan, thực tập chánh niệm rất giỏi trong khi làm công việc quay phim.  Anh làm việc rất chăm chỉ, từ sáng sớm cho đến tối mịt. Anh quay hết các buổi pháp thoại của quý thầy và quý sư cô bằng tiếng Tây Ban Nha, rồi quay cả những hình ảnh thực tập của các thiền sinh ở năm nước mà chúng con đã đi qua. Anh ấy có thể thu vào máy sự tĩnh lặng của các thời thiền tọa mà không làm phiền đến một ai. Anh làm việc yên đến nỗi chúng con thường không biết là anh đang đứng đâu đó trong thiền đường với máy quay phim… Giờ đây Wouter đang sử dụng những tư liệu mà anh đã quay được trong suốt chuyến đi để làm thành một phim tài liệu, chia sẻ pháp môn thực tập Làng Mai đến mấy chục hay thậm chí mấy trăm ngàn người nói tiếng Tây Ban Nha trên thế giới.

Bên cạnh đó, chúng con cảm thấy rất may mắn với sự có mặt của Aurora Conde và Joaquin Carral, một đôi bạn trẻ người Mexico. Họ đã tham gia tăng thân Wake Up ở New York từ rất nhiều năm. Họ cũng là những người tiên phong xây dựng tăng thân Latino tại New York. Cả hai người đều rất tốt, vui nhộn, rất thuần thành với pháp môn và nhất là rất thương quý các thầy, các sư cô. Cả hai là những bác sĩ có tâm muốn quảng bá lợi ích về sức khỏe của việc ăn chay (mà không dùng các sản phẩm từ sữa – Veganism) đến cho cộng đồng nói tiếng Tây Ban Nha. Cũng giống các thầy và các sư cô, hai bạn trẻ này rất thích các món ăn ngon lành làm từ rau củ quả ở Nam Mỹ nên trong chuyến đi, các bạn luôn được mời chia sẻ về pháp môn thiền ăn và giới thứ năm về sự thực tập tiêu thụ có chánh niệm. Ngoài ra hai bạn còn thông dịch không mệt mỏi từ tiếng Anh ra tiếng Tây Ban Nha (hay ngược lại) và hướng dẫn thiền buông thư.

Giờ thì con sẽ kể một vài chuyện đã xảy ra trong suốt chuyến đi từ Chile, Ecuador sang Colombia, Nicaragua đến Mexico. Nhưng trước tiên nếu ai có một tấm bản đồ gần đó thì xin hãy nhìn qua để biết các nước đó nằm ở đâu trên quả địa cầu.

Thiền quýt tại Santiago, Chile

Tại Santiago – thủ đô của Chile, chúng con đã chia sẻ về thiền quýt ít nhất là ba lần, mỗi lần đều do một thầy hoặc một sư cô khác nhau đảm trách. Chia sẻ vui nhất là của thầy Pháp Khải. Mới đầu thầy mời mọi người nhận diện hình dáng, màu sắc và kết cấu của trái quýt, quán chiếu thật sâu để thấy được các nhân duyên đã tạo nên trái quýt như là cây quýt, mưa, mặt trời, người nông dân…, cũng như thấy được những tiềm năng có trong trái quýt. Thầy nói: “Bạn biết không, trái quýt này có thể trở thành… một bài hát, bởi vì khi ăn trái quýt này ta thấy hạnh phúc, và khi hạnh phúc thì có thể ta muốn sáng tác một bài ca! Bây giờ thì ta hãy từ từ lột vỏ quýt. Cố gắng đừng phạm vào múi quýt nhé! Ngửi, mỉm cười, thấy nước bọt đang ứa ra, lấy một múi quýt đặt trên lưỡi… Đừng vội cắn! Từ từ nhai, để ý tới từng cử động của lưỡi và hàm trước khi nuốt nhé!”.

Thiền điện thoại tại Ecuador

Sau chín ngày ở Chile, chúng con đến Ecuador vào ngày 01/10. Buổi tối đầu tiên tại Ecuador, chúng con có một buổi sinh hoạt tại trường Đại học Simon Bolivar. Con sẽ nhớ hoài bài thực tập do sư cô Bội Nghiêm hướng dẫn: bạn hãy đưa điện thoại di động đã tắt ra trước mặt và dùng nó như một tấm gương. Hãy mỉm cười với bóng mình trong điện thoại, sau đó tạo vẻ mặt giận dữ, rồi lại mỉm cười. Bạn cảm thấy như thế nào? Bạn có thể nói với chính mình “Tôi thương bạn lắm” trước khi gọi điện cho một người nào đó. Làm thế nào ta có thể thay đổi thế giới nếu như ta không thương được chính bản thân mình? Nếu muốn tâm được tự do, muốn thương và được thương thì chúng ta cần có một chiều hướng tâm linh cho tất cả những hoạt động trong đời sống hàng ngày, bắt đầu từ những việc bình thường nhất như nói chuyện trên điện thoại.

Khi chia sẻ về thiền ăn, chúng con phát hiện ra là ở Ecuador, phần đông mọi người rất may mắn, vì ở đây bữa cơm gia đình hàng ngày vẫn còn được duy trì. Đây là một bài học rất lớn mà con đã học được từ người dân Ecuador. Khi chúng con cho vấn đáp, có một vị đại diện cho Bộ chăm lo Hạnh phúc của toàn dân (đúng vậy, ở Ecuador có một bộ như thế đó, tên tiếng Tây Ban Nha là “Ministerio del Buen-Vivir”) đã lưu ý chúng con về tình trạng bạo động ngày càng phổ biến trong các em trai tuổi thanh thiếu niên. Dựa vào những tuệ giác mà Thầy đã trao truyền về vấn đề này trước đây, chúng con đã gợi ý rằng: điều mà ta có thể làm để cải thiện tình trạng này là cố gắng tìm hiểu những hoàn cảnh khó khăn nào đã dẫn các em đến những hành vi bạo động đó, và chúng ta làm tất cả những gì có thể để biểu lộ sự quan tâm và thương yêu đối với các em, hơn là sự trừng phạt. Ngoài ra chúng con còn khuyến khích người lớn dạy chánh niệm và từ bi cho con em của mình từ khi các em còn rất nhỏ; xây dựng môi trường sống an toàn, có thương yêu để cho các hạt giống bạo động không có cơ hội được tưới tẩm.

Một hướng đi tâm linh cho người trẻ Colombia

Sau bảy ngày ở Ecuador, chúng con đến với đất nước Colombia. Có thể nói đây là một đất nước nổi tiếng nhất Nam Mỹ về tình trạng bạo động. Tin tức về bạo động xảy ra ở đất nước này luôn chiếm phần lớn trên các phương tiện truyền thông quốc tế. Tuy nhiên, chuyến viếng thăm của chúng con ở đây rất tuyệt vời. Chúng con rất xúc động và có nhiều hứng khởi khi được chứng kiến hàng trăm người đang hướng về một đời sống tâm linh, đặc biệt là các bạn trẻ và các gia đình có con nhỏ. Chúng con đã có một khóa tu ba ngày trên một ngọn núi cao 3000 mét so với mặt nước biển. Từ trong nhà nhìn ra ngoài cửa sổ, ta dễ dàng bắt gặp những chú chim hummingbird đang chao liệng trong không gian. Trong khóa tu, có một buổi vấn đáp thật sống động và sâu sắc, kéo dài hơn hai tiếng đồng hồ với rất nhiều câu hỏi dành cho quý thầy, quý sư cô. Có một số câu hỏi đã được trả lời rất chính xác và ngắn gọn: “Làm sao để buông bỏ được quá khứ? – Hãy thở”. “Làm thế nào khi tiếp xúc với những người có cách nhìn tiêu cực? – Hãy giữ thái độ tích cực”.

Nhưng điều đáng nhớ nhất chính là tinh thần gắn kết, cởi mở và đầy nhân bản tràn ngập thiền đường trong buổi sáng hôm ấy, ngày kết thúc khóa tu. Sau buổi thiền hành cuối cùng, Camilo – một thiền sinh trong tăng thân, cũng là một diễn viên và là người đang tham gia một dự án thúc đẩy hòa giải của Liên hiệp quốc – đã cống hiến một vở kịch câm có tên “Mindfoolness” (một cách chơi chữ với từ “mindfulness” – chánh niệm, còn fool trong mindfoolnesss có nghĩa là khờ, là ngốc nghếch). Đó là một vở kịch châm biếm về sự điên rồ của lối sống hiện nay và về sự thực tập của một người đang tu thiền.

Nét đẹp nơi mảnh đất và con người Nicaragua

Nước thứ tư trong hành trình tại Nam Mỹ là Nicaragua. Đây là đất nước để lại dấu ấn trong con nhất, có lẽ vì sự nghèo đói và một lịch sử chông gai qua nhiều thế kỷ mà hậu quả của nó vẫn còn ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của mỗi người dân. Mặc dù như thế, con vẫn thấy có rất nhiều cái đẹp nơi mảnh đất và con người nơi đây. Thầy Pháp Liệu nói là trong năm nước mà chúng con đi qua, đây là đất nước có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam nhất, có lẽ một phần là vì ở đây có rất nhiều loại cây trái giống ở Việt Nam như ổi, xoài…

Con rất vui vì phần lớn những người tham dự khóa tu cuối tuần ở Managua – thủ đô của Nicaragua là các tác viên xã hội, các nhà hoạt động xã hội, và cả những người trẻ đang làm công tác bảo vệ phụ nữ khỏi nạn bạo hành trong gia đình hoặc giúp cho trẻ em có hoàn cảnh sống nghèo khổ, đầy hiểm nguy, những trẻ em đường phố, nạn nhân của lạm dụng tình dục, nghiện ngập… Ngoài ra, tham dự khóa tu còn có một số thanh thiếu niên đã thoát ra từ các hoàn cảnh khó khăn như thế và những phụ nữ đã thành lập các hợp tác xã nông nghiệp… Giờ đây, rất nhiều vị Bồ tát như thế đã biết cách thở và đi trong chánh niệm để tiếp tục giúp cho chính mình và cho quê hương.

Vào ngày cuối của khóa tu, chúng con cùng nhau trồng một cây ổi để làm kỷ niệm. Cây ổi này sẽ cùng lớn lên với 500 cây ăn trái khác do tăng thân Làng Mai cúng dường cho hợp tác xã của phụ nữ ở Rio Blanco như là một biểu tượng của tình thương đối với các thế hệ tương lai. Đây cũng là một hành động có ý nghĩa góp phần giảm thiểu khí carbon do những chuyến bay xuyên lục địa thải ra.

Chuyển hóa bạo động và sợ hãi ở Mexico

Sau Nicaragua là Mexico, chặng cuối cùng của chuyến “phiêu lưu” Nam Mỹ. Một sự kiện bất ngờ và nặng nề chào đón chúng con ngay khi máy bay vừa đáp xuống: cả đất nước Mexico đang vô cùng bức xúc trước sự mất tích của bốn mươi ba người trẻ. Sự kiện này giống như giọt nước cuối cùng làm tràn ly, bởi vì đã có hơn chục ngàn người đã bị mất tích hoặc bị giết hại trong mấy năm qua, nghe đâu do những người buôn lậu ma túy gây ra. Vì thế, trong một cuộc họp báo, chúng con đã giới thiệu phương pháp chăm sóc các cảm xúc mạnh như giận dữ, sợ hãi, tuyệt vọng dựa trên hơi thở ý thức và phương pháp lắng nghe với tâm từ bi. Thầy Pháp Lưu đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng các cộng đồng có thương yêu để ngăn ngừa và làm chấm dứt tình trạng bạo động đang lan tràn. Thầy đã dùng bộ phim “Mateo” của đạo diễn Maria Gamboa để làm một thí dụ gây rất nhiều cảm hứng. Phim được sản xuất ở Colombia năm 2014 và đã được đề cử cho giải Oscars.

Trong suốt thời gian diễn ra khóa tu tại Mexico, lúc nào con cũng có cảm giác như mình đang sống cùng gia đình huyết thống. Đêm 31/10, chúng con tổ chức một buổi lễ tưởng niệm những người đã khuất, nhân dịp đất nước này đang nhộn nhịp với lễ hội “Dia de los Muertos” – một lễ hội của những người chết, khá nổi tiếng ở Mexico. Trên bàn thờ được trang trí theo kiểu truyền thống có để di ảnh của những người thân đã mất do các thiền sinh mang tới. Buổi lễ bắt đầu bằng những phút mặc niệm, sau đó mọi người niệm tên của người thân trong gia đình, của các vị thầy tâm linh và tổ tiên đất đai, những người đã hiến tặng rất nhiều tình thương và công sức để cho chúng ta được bình an và hạnh phúc như ngày hôm nay.

Thầy Pháp Liệu đã hướng dẫn mọi người cách tiếp xúc với tổ tiên để có thêm sức mạnh giúp ta đi qua những giai đoạn khó khăn. Thời nay, các bạn trẻ hiếm có cơ hội được tiếp xúc với chính mình, với những cảm xúc trong con người mình, nói chi đến việc tiếp xúc với tổ tiên. Đó là lý do tại sao thắp một nén hương lên bàn thờ tổ tiên và theo dõi hơi thở vào ra là một cách để đưa thân tâm trở về một mối, để tiếp xúc với tình thương, với sức mạnh của dòng chảy tâm linh cũng như huyết thống trong ta, từ quá khứ cho đến hiện tại và tương lai.

Chúng con cùng tất cả các thiền sinh đã đứng rất lâu xung quanh một đống lửa. Mỗi người bỏ vào lửa một mảnh giấy, trong đó có ghi lại lời phát nguyện chuyển hóa những tập khí tiêu cực của mình và hiến tặng bình an cho thế giới. Hành động này là biểu tượng cho niềm tin vào tăng thân, niềm tin vào mọi người, mọi loài đang giúp chúng ta thực hiện ước mơ có ý nghĩa nhất của mình.

Có một cái gì đó thật sự đã đánh động tâm tư con trong những ngày cuối cùng ở Mexico, đến lúc này đây, khi nhìn vào những tấm hình chụp con mới nhận ra, đó là sự kết hợp hài hòa và tuyệt đẹp giữa các thầy, các sư cô Tây phương với các thầy, các sư cô người Việt. Dĩ nhiên một tăng đoàn quốc tế thu nhỏ, gồm những người tu cùng một màu áo nhưng có gốc gác khác nhau như Việt Nam, Pháp, Mỹ, Lebanon, Đức, Đông Âu và Madagascar… tự nó đã là một cái gì quá đặc biệt rồi. Ngoài ra địa điểm tổ chức khóa tu lại là một tu viện Công giáo dòng Benedictine ở Nuestra Senora de los Angeles. Đây là một nơi đầy năng lượng an lành nhờ sự thực tập và cầu nguyện tinh chuyên, sự phụng sự hết lòng và thái độ vô cùng cởi mở của mười bốn tu sĩ dòng Benedictine sống ở đây. Quý cha đã cho phép tổ chức một khóa tu đạo Bụt ở tại tu viện cho khoảng 150 người.

Thực tế thì trong những chuyến đi hoằng pháp trước đây, mỗi khi thấy tăng đoàn được đón tiếp niềm nở bởi các tu sĩ Công giáo, con luôn cảm thấy vô cùng may mắn và biết ơn vì con có khả năng kết hợp cả hai truyền thống trong sự thực tập của chính mình. Có lần ở một cửa hàng lưu niệm ở Columbia, có người hỏi quý thầy, quý sư cô có phải là những tu sĩ dòng Francis hay không. Nhìn lại, con thấy cũng hơi giống thật! Dù sao đi nữa thì con cũng thấy rất được khích lệ trước viễn cảnh Thiền Phật giáo có thể đi vào châu Mỹ La-tinh một cách rất tự nhiên (bởi vì đây chính là lục địa mà phần lớn người dân đều theo đạo Công giáo trong một vài thế kỷ gần đây). Điều này cũng sẽ góp phần vào nền hòa bình trên thế giới.

Ngoài hai dòng tâm linh đạo Bụt và đạo Thiên Chúa, dòng tâm linh thứ ba đã nuôi dưỡng từng hơi thở và bước chân của con trong cuộc hành trình này là tuệ giác của những người dân bản địa Mỹ La-tinh. Con luôn luôn cảm thấy rúng động trước sức mạnh của các giá trị tâm linh trên mảnh đất này, thí dụ như sự tôn trọng và kính ngưỡng đối với đất Mẹ, với mọi người và mọi loài; thái độ cởi mở để tiếp nhận những hiểu biết mới mẻ; sự phóng khoáng và lòng tri ân… Qua sự tiếp xúc với người dân nơi đây, mặc dù không nói ra bằng lời nhưng con cảm nhận được ý nghĩa thật sự của tình huynh đệ mà Thầy luôn muốn chúng con chế tác.

Đối với con, chuyến đi này quả là một món quà, vì qua chuyến đi con có cơ hội làm lớn lên tình thương trong con. Con thực sự biết ơn Thầy, biết ơn Tăng thân cũng như tất cả mọi người mà con có cơ duyên gặp gỡ trong cuộc hành trình, những người đã chỉ cho con biết làm thế nào để có thể trở thành một pháp khí tốt hơn. Trước khi lên máy bay về lại Pháp, Wouter đặt cho chúng con câu hỏi: “trong trái tim bạn, chánh niệm có nghĩa là gì?” (what mindfulness means in our heart?) và đề nghị mỗi người chúng con trả lời bằng một từ thôi, tiếng Tây Ban Nha. Và câu trả lời của con là: Esperanza – Hy vọng!

Chúng con phát hiện ra một số điểm tương đồng giữa văn hóa địa phương và văn hóa Làng Mai. Người dân Botswana yêu chuộng thiên nhiên, họ thường về nông trại của mình ở miền quê mỗi cuối tuần. Họ cũng có truyền thống thờ ông bà tổ tiên. Xã hội của họ theo truyền thống bộ lạc, có các tù trưởng, bô lão và mọi việc được quyết định theo tinh thần đồng thuận (consensus).

Có rất nhiều điểm đáng chú ý về đất nước Botswana: đây là một quốc gia hòa bình, ổn định và trung lập, được điều hành bởi một chính phủ dân chủ; nền kinh tế tương đối ổn định; chương trình chăm sóc sức khỏe và giáo dục miễn phí; hệ thống cơ sở hạ tầng tương đối tốt. Người dân có sự thảnh thơi, có niềm vui sống và tinh thần cộng đồng vững mạnh. Tuy nhiên, một số thử thách mà đất nước này đang gặp phải là: gần mười chín phần trăm dân số bị nhiễm HIV; sự giàu có đang đưa xã hội đi về hướng tiêu thụ và chủ nghĩa vật chất. Vì là xã hội đa hôn theo truyền thống nên có rất nhiều đau khổ xảy ra trong hôn nhân, vấn đề chung thủy và lòng tin. Nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, đang hướng ngoại theo Tây phương, vì vậy họ đánh mất không ít kinh nghiệm, tuệ giác và tinh hoa của nền văn hóa dân tộc.

Niềm vui và tiếng cười tại Gaborone

Tăng thân ở đây khá vững chãi và đa dạng, thường sinh hoạt chung với nhau mỗi tuần một lần trong suốt những năm qua. Trong thời gian ở Gaborone, hầu hết mỗi buổi chiều, chúng con thường tổ chức ngồi thiền và đi thiền cho tăng thân địa phương cũng như cho những thiền sinh mới tại khuôn viên trường trung học Maru-a-pula, một nơi khá khang trang. Ngoài ra còn có một buổi chia sẻ tại trường đại học Botswana (University of Botswana) và một buổi sinh hoạt Wake Up cho người trẻ. Một bạn trẻ đã chia sẻ: “Không phải là giới trẻ ở đây không đói khát về tâm linh, vấn đề là họ không biết làm thế nào để có được nó”. Có rất nhiều niềm vui và nhiều tiếng cười khi chúng con thực tập và sinh hoạt chung với nhau. Người dân ở đây dễ biểu lộ tình cảm, rất vui tươi và hài hước. Chúng con cũng chia sẻ với nhau ước mơ xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn bằng cách cho các bạn trẻ xem những hình ảnh và phim về những điều gây cảm hứng mà các bạn trẻ Wake Up trên thế giới đang làm.

Một bạn trẻ khác chia sẻ: “Tăng thân Wake Up! Kỳ diệu quá, con không thể nào nói hết được những tác động tích cực mà tăng thân đã đem lại cho cuộc đời của con. Mặc dù là tín đồ Thiên chúa giáo nhưng nghệ thuật chánh niệm, thiền tập và sự thực tập chắp tay búp sen xá chào đã làm giàu thêm cho cách sống của con. Con đang hướng về một nếp sống cao thượng và cảm thấy mình đang ngày càng có thêm bình an, kiên nhẫn và định tĩnh hơn bao giờ hết”. Một bạn khác nói rằng: “Đối với con, thiền là một sự thực tập và tăng thân là gia đình của con. Con rất yêu thích sự chia sẻ, nâng đỡ nhau qua những giai đoạn thăng trầm và sự yểm trợ vô giá của tăng thân. Cuộc đời con chưa bao giờ tốt đẹp như bây giờ và con biết chắc rằng đây chỉ mới là sự khởi đầu. Con tin là phong trào Wake Up ở Botswana sẽ cất cánh. Cất cánh để tác động tích cực vào cuộc đời bằng cách gieo những hạt giống thương yêu trên khắp đất nước, đó chính là những điều mà tất cả chúng con đều mong muốn. Với tăng thân Wake Up, không còn ai phải đơn độc trong hải đảo của mình nữa”.

Chúng con còn tổ chức một buổi nói chuyện công cộng và một ngày quán niệm tại một ngôi chùa Phật giáo. Ngôi chùa này rất đẹp, được chăm sóc bởi Hội Phật tử Botswana với rất nhiều Phật tử Tích Lan thường xuyên đến chùa tu tập. Mỗi tháng một lần, tăng thân cư sĩ tổ chức ngày quán niệm tại đây. Trong ngày quán niệm, chúng con thực tập ngồi thiền và đi thiền, rồi chia sẻ pháp môn Làm Mới. Sau đó mọi người dùng bữa trưa, thực tập thiền buông thư và pháp đàm. Chúng con được nuôi dưỡng nhiều khi nghe các thành viên trong tăng thân thực tập phương pháp tưới hoa cho nhau. Một vị bày tỏ lòng biết ơn của mình đối với người chị đã nuôi nấng mình như một người mẹ. Một vị khác đã hòa giải được với người chồng cũ. Các thành viên trong tăng thân cũng chia sẻ với nhau niềm biết ơn đối với mọi người trong tăng thân vì đã có mặt và nâng đỡ nhau trong giai đoạn hạnh phúc cũng như khó khăn. Nhiều giọt nước mắt đã rơi trong buổi làm mới hôm ấy, cùng với tiếng cười, tình thương và niềm cảm thông trong tăng thân. Sự thực tập tuy đơn giản, nhưng thật đẹp và vô cùng hiệu quả! Con thấy xúc động và biết ơn sự thực tập của mọi người.

Khóa tu tại Nam Phi

Tại trung tâm Tara Rokpa – một trung tâm tu học Phật giáo ở Nam Phi, chúng con tổ chức khóa tu bốn ngày cho thiền sinh. Có nhiều người đến từ rất xa, như từ Mozambique. Sư cô Châu Nghiêm cũng đến để yểm trợ cho khóa tu. Trung tâm này rất đẹp, gần với thác nước và một dòng sông. Vì vậy chúng con cũng như các bạn thiền sinh có cơ hội thưởng thức hết lòng vẻ đẹp nơi đây, nhất là những đêm trời trong và đầy sao. Khóa tu có khoảng bốn mươi người tham dự, mọi người thực tập chung với nhau như một gia đình. Thật tuyệt vời khi thấy một nhóm người với thành phần đa dạng lại có thể tu tập chung với nhau tại một nơi đã từng có quá khứ xung đột sắc tộc, và đến bây giờ vấn đề sắc tộc vẫn còn là vấn đề nhạy cảm ở nơi đây. Một điều đặc biệt của khóa tu là sự có mặt của các em thiếu nhi. Các em đã hiến tặng cho mọi người rất nhiều niềm vui và sự tươi mát.

Chính các em cũng có nhiều khổ đau. Ngoài xã hội, những em lai hai chủng tộc đôi lúc bị trêu chọc hoặc bị loại trừ. Một số em đã chia sẻ lòng biết ơn của mình khi cảm nhận được năng lượng của tình thương và sự chấp nhận không điều kiện trong khóa tu. Tất cả mọi người trong khóa tu đều thực tập cho chính mình và đồng thời để chuyển hóa chất bùn của sự kỳ thị thành đóa sen của tình thương và sự hiểu biết. Trong khóa tu cũng có một vài vị bác sĩ y khoa đang phục vụ tận tình trong những công tác đầy thử thách. Con rất vui khi thấy mình có thể cống hiến cho họ những phương pháp thực tập để nuôi dưỡng và chăm sóc cho chính họ. Nhảy múa đóng một vai trò quan trọng trong văn hóa xứ này. Bác sĩ Avalos cũng đã học qua phương pháp trị liệu bằng hình thức nhảy múa. Cô đã hướng dẫn mọi người một pháp môn mới, đó là thiền nhảy. Khóa tu khép lại bằng buổi lễ truyền Hai lời hứa cho trẻ em và truyền Năm giới rất vui và cảm động. Chỉ trong bốn ngày thôi nhưng khóa tu đã mang lại rất nhiều chuyển hóa và trị liệu.

Trước khi rời Botswana, chúng con có cơ hội được tham quan các khu bảo tồn thiên nhiên và tận mắt ngắm nhìn cuộc sống của vô số loài động vật hoang dã đang được bảo vệ ở đây như: đà điểu, linh dương, lợn rừng… Hạnh phúc nhất là được ngắm những chú hươu cao cổ giữa môi trường thiên nhiên, chúng thật điềm tĩnh và bình an. Con có cảm giác như mình đã bước vào một không gian và thời gian khác của hơn một ngàn năm trước. Chúng con cũng được tham quan và học hỏi thêm về những ngôi làng truyền thống với những chiếc chòi được làm bằng đất lợp lá. Đối với con, đây là lần đầu tiên con được đi hướng dẫn khóa tu mà chỉ có hai người trong đoàn, con thấy mình trưởng thành rất nhiều. Con được học hỏi và nương tựa vào sư anh của con. Chuyến đi giúp cho tình huynh đệ giữa hai anh em chúng con thêm sâu sắc.

Nhìn chung, chuyến đi này là một kinh nghiệm rất giàu có đối với chúng con. Chúng con học hỏi được rất nhiều từ văn hóa địa phương, ngay cả khi chúng con chia sẻ sự thực tập của mình. Chuyến đi chấm dứt với một buổi họp mặt rất dễ thương của tăng thân. Chúng con cảm nhận như chúng con và những người bạn ở đây đã từng là bạn đạo với nhau từ lâu và chúng con chúc nhau nhiều hạnh phúc và an vui. Một bạn chia sẻ: “Chúng con không biết cuộc hành trình sẽ đưa chúng con đến đâu, nhưng với những tấm lòng cởi mở và những nụ cười, chúng con sẽ đi từng bước chánh niệm”.

Chúng con vừa biết tin là kể từ chuyến đi ấy, tăng thân Botswana tiếp tục sinh hoạt thường xuyên và đã có một tăng thân mới tại thành phố Johannesburg, Nam Phi. Gần đây họ đã tự tổ chức một khóa tu chung cho hai tăng thân và hy vọng rằng quý thầy, quý sư cô sẽ về thăm họ trong năm 2015.

Bài được chuyển ngữ từ tiếng Anh

Đã hai tháng rồi chuột Nhắt tôi không đùa giỡn, không rượt chuột Chũi chạy lòng vòng nữa. Hai tháng nay lúc nào tôi cũng yên lặng nghĩ đến Sư Ông. Ngày nào tôi cũng bò tới chỗ Sư Ông thường rải bánh mì nhưng không thấy có mẫu bánh mì nào cả. Tôi nghe quý sư cô nói bác sĩ đang trị liệu cho Sư Ông nơi bệnh viện. Mỗi lần quý sư cô qua đây để chăm sóc nhà cửa, tôi đều chạy ra nghe ngóng tình hình sức khỏe của Sư Ông, không biết giờ này Sư Ông có được ra ngoài để ngắm nhìn mùa đông tĩnh mịch không? Hôm nay ông trời ban cho chút nắng hiếm hoi nên không gian trở nên sáng nhẹ. Tôi bò ra vườn đi thiền quanh Sơn Cốc.

Từ khi còn bé xíu tôi đã được nghe Sư Ông dạy về thiền đi, nhưng hôm nay tôi mới thật sự thiền đi đàng hoàng. Tôi thở sâu theo từng nhịp bước, nơi đâu cũng có dấu chân của Sư Ông. Tôi ra đến rặng tre, đến bên dòng suối nhỏ, dừng lại thật lâu dưới hai gốc cây, nơi Sư Ông thường mắc võng để nằm. Tôi đã bao nhiêu lần núp trong bụi cỏ kia để nghe Sư Ông nói chuyện với quý thầy, quý sư cô thị giả. Tôi học cách thiền đi, cách thở, cách buông thư và học yêu thương cuộc sống qua những câu chuyện ấy. Những bài học nhỏ, những câu chuyện dí dỏm mang tình thầy trò đã nuôi dưỡng tôi từ khi tôi bắt đầu biết nhận thức.

Không biết họ hàng tôi chuyển tới đây từ bao giờ. Chỉ biết rằng khi tôi có mặt trên cõi đời này thì mẹ tôi đã quen thuộc với từng ngỏ ngách trong khu vườn và căn nhà kho chúng tôi ở. Lớn lên, tôi lẽo đẽo theo mẹ chạy chơi ngoài vườn, chúng tôi ăn những trái hồ đào, trái táo, trái lê từ trên cây rụng xuống. Buổi sáng Sư Ông thường đi thiền. Lần đầu tiên thấy hình ảnh Sư Ông dẫn hai sư cô thị giả đi từng bước chậm rãi, gương mặt Sư Ông sáng ngời, tôi nhìn theo không chớp mắt, lòng tôi trào lên một cảm xúc thật khó tả, vừa thương mến vừa kính phục và sung sướng bò theo. Sư Ông nằm xuống võng, mắt lim dim, hai sư cô thị giả ngồi xuống bên cạnh và đưa võng. Ba thầy trò im lặng thật lâu, rồi Sư Ông cất tiếng:

Nắng xuân tươi và nhẹ, nắng chảy khắp khu vườn, xuyên qua cửa kính vào Nội viện Phương Khê, nơi Sư Ông thường viết thư pháp. Sư Ông viết thư pháp mỗi ngày sau giờ thiền hành. Những ngày làm biếng, các sư cô hay qua giúp Sư Ông tưới hoa và đóng dấu vào thư pháp. Từ ngoài vườn nhìn vào, tôi thấy Sư Ông viết thư pháp, hai sư cô thị giả đóng dấu và đem phơi. Đó là bức tranh tình thầy trò rất đẹp. Phút giây đó tôi thấy sự sống có mặt rất sinh động. Tôi cũng thấy tình thương và năng lượng tu tập của Sư Ông đi xa khi những bức thư pháp đến với mọi người. Tôi bò vào Nội Viện Phương Khê ngồi xem Sư Ông viết. Khoảnh khắc ấy mầu nhiệm và linh thiêng vô cùng.

Còn tôi, tôi cũng ước gì mình được làm sư cô hay sư chú một lần, được ngồi uống trà với Sư Ông và hỏi Sư Ông những gì Chuột Nhắt tôi từng thắc mắc. Tôi cũng muốn được cùng quý thầy quý sư cô quây quần bên Sư Ông nghe pháp thoại hay nghe Sư Ông kể chuyện, dạy làm thơ trong ngày xuất sĩ. Tôi muốn kể chuyện và hát cho Sư Ông nghe nhiều bài mà không phải lúc nào cũng chỉ bò lên bàn ăn kêu chít chít. Nhưng cả tôi và sư cô TN đều hiểu rằng hạnh phúc nhất của chúng tôi là sống trọn vẹn trong thiên đàng của chính mình. Và dù có khổ đau nhưng nếu biết cách khổ đau thì khổ đau sẽ ít lại. Lòng tôi ngập tràn hạnh phúc mỗi khi ý thức rằng tôi là chú Chuột Nhắt ở Phương Khê.

Nơi sức ấm bao la của tình huynh nghĩa đệ.

Có bao giờ ngừng gọi tên nhau.

cho khói trầm quyện lấy tin yêu.

Tuổi nhỏ thần tiên.

Sư cô Chân Trăng Tam Muội người Anh, xuất gia ngày 4/7/2012 thuộc gia đình cây Đỗ Quyên. Trước khi xuất gia, sư cô đã tu học theo pháp môn Làng Mai lâu năm, nhận giới Tiếp Hiện và sinh hoạt với tăng thân địa phương tại Pháp. Mùa thu năm ngoái, theo đề nghị của Thầy, sư cô cùng một số quý sư chú, sư cô trẻ rời Làng chuyển đến ở tu viện Bích Nham, một trong những trung tâm thuộc đạo tràng Mai Thôn tại tiểu bang New York-Mỹ. Bài viết dưới đây chia sẻ những niềm vui đầu tiên khi sư cô chuyển đến ở trung tâm mới. Bài viết được Ban biên tập chuyển ngữ từ tiếng Anh.

Kính bạch Thầy, kính thưa đại chúng,

Từ Bích Nham, New York, con xin gửi lời chào thương kính đến Thầy và đại chúng. Con là Trăng Tam Muội, một trong bảy sadi và sadi nữ được Thầy gửi sang tu viện Bích Nham vào mùa thu 2014 để yểm trợ đại chúng bên đó.

Chúng con rất hạnh phúc được ở Bích Nham. Con đang ngồi ở bàn học để viết những dòng này và nhìn ra khung cảnh tuyết phủ bên ngoài cửa sổ. Ánh nắng chiều đang làm cho khung cảnh chuyển sang màu xanh và xám nhạt. Con lắng nghe tiếng nước rơi tí tách từ mái nhà do tuyết tan chảy xuống. Được ở trong nhà thật là ấm cúng.

Khung cảnh ở Bích Nham thật đẹp khiến chúng con phải đi chậm lại, để hết tâm ý vào tiếng lạo xạo của tuyết dưới bước chân mình và cảm nhận không khí trong lành, mát lạnh trên da mặt. Những bông tuyết khi thì lóng lánh dưới ánh mặt trời, khi thì chuyển sang màu xanh nhạt trong ánh trăng dịu dàng. Rồi những cảnh tượng kỳ thú của băng tuyết trên các dòng suối đóng băng. Không có một loại thủy tinh đắt giá nào, ngay cả thủy tinh nổi tiếng của thành phố Venice, có thể so sánh được với băng tuyết được điêu khắc và tạo hình một cách tự nhiên bằng khí lạnh và sự chuyển động của nước. Những thác nước đóng băng, những tấm rèm được tạo nên bởi những giọt nước đọng trên các cành cây bị đóng băng v.v… Tất cả những cảnh tượng này đều thay hình đổi dạng mỗi ngày. Thật là một thiên đường lộng lẫy và quyến rũ để đi thiền hành.

Chúng con vừa có một khóa tu rất vui trong mùa nghỉ lễ Tết tây và con muốn chia sẻ một trong những hạnh phúc mà con đã có. Hạnh phúc này đã làm cho tâm bồ đề của con vững mạnh lên nhiều. Trong khóa tu con đã có cơ hội ngồi lắng nghe một bạn thiền sinh. Hãy tạm gọi anh ấy là Jon. Jon đang không biết phải làm gì với người yêu đã chia tay, nên quay lại hay nên hoàn toàn dứt khoát với người đó?

Chắc mọi người sẽ thấy đây là một câu hơi buồn cười khi đem hỏi một sư cô, người đã chọn sống cuộc đời phạm hạnh. Tuy vậy con thấy mình cũng có nhiều điều có thể chia sẻ với Jon vì trước khi xuất gia, con cũng đã trải nghiệm qua cuộc sống gia đình. Con đã sống rất hạnh phúc với người chồng cũ và giúp anh ấy nuôi dạy hai đứa con riêng của anh ấy cho đến khi các con trưởng thành và vào trường đại học. Khi lắng nghe Jon, những kỷ niệm đẹp mà con đã có với hai đứa con của người chồng cũ trở về trong ký ức, và trái tim con mở ra để lắng nghe những khó khăn mà Jon sắp kể.

Câu hỏi của Jon không có gì mới lạ: nên chia tay như đã thỏa thuận, hay nên cố gắng để quay về? Trong khi lắng nghe câu chuyện của Jon, con có thể thấy Jon rất quyến luyến người thương cũ, “tình yêu” của Jon và ước muốn được sống trọn đời với cô ấy. Jon kể rằng hai người mới quyết định chia tay ba tuần trước đây để tạo không gian cho nhau. Giờ thì anh ấy cảm thấy cô đơn và tha thiết muốn quay về như trước đây. Tuy nhiên, khi Jon bắt đầu kể thêm chi tiết về mối tình kéo dài 10 tháng của họ, con đã khá ngạc nhiên. Hai người đã dùng nhiều thời gian cùng nhau sử dụng ma túy, Jon nói rằng có khi đang ở trong một cuộc vui, trong tay cầm ly rượu, anh đã tự hỏi: “Mình đang làm gì ở đây vậy?” Ngay sau đó Jon đã bỏ ra về trước sự bất mãn của người yêu.

Hình như họ đã có quá nhiều bất đồng với nhau. Jon rất lo lắng cho cô bạn gái, người mang chứng trầm cảm. Cô ấy đã phải uống thuốc nhưng lại quyết định ngưng không uống nữa dù không có quyết định hoặc lời khuyên của bác sĩ. Có vẻ như hiện tại cô ấy tự làm bác sĩ, tự kê toa thuốc, tự trị cho mình bằng cách sử dụng ma túy.

Họ đã có những giây phút vui vẻ với nhau, đồng thời cũng có rất nhiều nước mắt và thường xuyên cãi cọ. Họ không thật sự có mặt cho nhau. Con nhắc với Jon lời Thầy dạy: để biết một người có thương mình thật sự hay không thì mình phải xem người ấy có khả năng lắng nghe mình hay không? Hóa ra người yêu của Jon, theo lời anh ấy, đã làm anh ấy rất thất vọng bởi vì cô không hề có mặt cho anh. Cô ấy có quá nhiều khó khăn trong tự thân mà cô không thể tự mình đối diện. Làm thế nào để cô ấy có mặt cho người khác được? Dần dần Jon bắt đầu thấy rõ ràng hơn về mối quan hệ của mình. Quan trọng hơn hết là Jon  đã hiểu ra rằng trước tiên anh cần phải chăm sóc cảm giác mất mát và thất vọng trong mình.

Con đã chia sẻ với Jon rằng khi mình rối rắm, không biết phải hành xử như thế nào cho đúng thì giới thứ ba trong Năm giới giúp cho mình chọn một hướng đi đúng đắn: “…Ý thức tình dục và tình yêu là hai cái khác nhau, rằng những liên hệ tình dục do thèm khát gây nên luôn luôn mang tới hệ lụy, đổ vỡ cho con và cho kẻ khác, con nguyện không có liên hệ tình dục với bất cứ ai nếu không có tình yêu đích thực…”

Jon nhớ lại đêm hôm ấy, sau khi chia tay với bạn gái, anh ta đã đi chơi với một nhóm bạn cũ ở đại học. Đã lâu họ không gặp nhau và khi thấy anh buồn, họ đã cố gắng làm cho anh vui lên. Mọi người đã cùng chia sẻ, lắng nghe và cười với nhau rất vui trong buổi tối hôm ấy. Jon thấy rất được nuôi dưỡng và nhận ra rằng đó chính là những người bạn thực sự của anh. Họ đã có mặt cho anh một cách vô điều kiện.

Con và Jon đã cùng nhau quán chiếu về chủ đề “cái gì là tình thương chân thật”. Giới thứ ba nói rằng có 4 yếu tố làm nên tình thương chân thật, đó là từ, bi, hỷ, xả. Nếu chúng ta dành phần lớn thời gian để cãi nhau và khóc lóc thì làm sao có thể gọi đó là tình yêu được. Dù Jon ước ao được giải bày những cảm xúc hay những khó khăn với bạn gái, cô ấy lại không có khả năng hoặc chẳng muốn nghe. Có vẻ như trong mối quan hệ của Jon, bốn yếu tố kể trên không hề hiện diện bởi vì họ đã dành phần lớn thời gian để cùng nhau chạy trốn thực tại.

Trong khi đàm luận với con, Jon bắt đầu tiếp xúc với những gì quan trọng nhất trong cuộc đời mình – gia đình, việc học mà anh rất thích, chí nguyện giúp người, lòng tri ân đối với Thầy (cha của Jon đã đem anh tới các khóa tu từ lúc anh còn rất nhỏ). Jon bắt đầu cảm thấy thương cho người bạn gái đã không có duyên được tu học hoặc đến với tăng thân ở đây, nơi mà mọi người đang tu tập để chế tác hạnh phúc.

Cuối cùng Jon quyết định chỉ nên làm một người bạn tốt của người yêu cũ, khuyến khích cô đến các nhà chuyên môn để trị chứng trầm cảm. Nhìn sâu, Jon thấy con đường sử dụng ma túy và tình dục mà trước đây anh đã đi thật tai hại và là chướng ngại cho sự thực hiện ước mong sâu sắc nhất của anh. Jon nhận ra rằng trước tiên anh cần phải chăm sóc chính mình, nuôi dưỡng mình bằng sự thực tập và tiếp xúc với những người bạn chân tình để họ có thể yểm trợ anh. Khi ấy, anh sẽ có khả năng giúp cho người khác một cách thông minh và hiệu quả.

Chuyện của Jon làm cho con ý thức hơn về những khó khăn mà người trẻ đang phải đối mặt khi sống trong thế giới hiện nay. Họ phải đối diện với sức ép khủng khiếp từ bạn bè để được coi là người “chịu chơi” (cool). Và để trở thành người “chịu chơi”, những người trẻ có thể có những hành động rất tai hại, như sử dụng ma túy, uống rượu hay quan hệ tình dục bừa bãi. Tại các trung tâm thực tập của Làng Mai, chúng ta ngày càng gặp gỡ nhiều người trẻ đau khổ bởi vì bản thân họ hay người thương của họ đang dùng tình dục để khỏa lấp nỗi cô đơn. Chúng ta thật may mắn biết bao khi có Năm giới quý báu bảo vệ và giúp chúng ta duy trì sự vững chãi của mình khi phải đối diện với những chọn lựa nan giải.

Làm sao có thể thương người khác nếu ta không thể thương chính mình? Bằng sự thực tập nuôi lớn Tứ vô lượng tâm – Từ, bi, hỷ, xả – vì hạnh phúc của chính mình và của người khác, chúng ta có thể chuyển hóa khổ đau của chính mình, nuôi lớn tình thương chân thực nơi tự thân và chia sẻ tình thương ấy đến cho mọi người.

Sư chú Chân Trời An Lạc thuộc gia đình xuất gia Cây Sen Xanh (27/05/2010). Đây là đợt xuất gia đầu tiên tại Trung tâm Làng Mai Thái Lan từ khi tăng thân có mặt nơi này. Dưới đây là những lời chia sẻ giữa chú và chị gái đã được sư chú ghi lại thành một bức thư. Bằng sự thực tập truyền thông với gia đình huyết thống, sư chú đã chia sẻ sự tu học của mình với chị gái, giúp chị thấy rõ hơn về đời sống của người xuất gia và lý tưởng của những người con Bụt. Để rồi đến một lúc: “Bỗng dưng chị cũng thấy vui lây” và ý thức rằng “em mình là một người tu, một người tu trẻ có hoài bão và đầy lòng nhiệt huyết”.

Em yêu thương của chị,

Lá thư trước em đã báo tin nơi đó hãy còn một chút khí lạnh của mùa đông, nhưng em có biết không, nơi chị ở đã rộn ràng vào xuân. Sáng nay, có mấy chiếc thuyền hoa từ miền Tây Nam Bộ xuôi dòng lên Sài Gòn, cập dọc các con kênh của Quận 7, Quận 8. Từng chậu cúc mâm xôi nhỏ xinh trên thuyền như mang theo cả hơi thở trong lành của đất trời về đây, nó khiến chị thầm nghĩ đến em, đến những tháng năm mơ xanh ngựa gỗ của hai chúng ta.
Ngày ấy em rất dung dị, ngoan hiền. Em hay lẽo đẽo theo sau đòi ngậm kẹo mút. Rồi em nói với chị bằng một giọng hết sức ngây ngô: lớn lên em sẽ lấy một người luôn thương em như chị vậy, khiến chị cười giòn tan trong một chiều lộng gió.

Ấy vậy mà, khi những người con trai khác hướng về một đời sống gia đình thì em của chị lại không như họ. Em chia sẻ, mình cần một thứ yêu thương khác, lớn mạnh hơn, vô bờ hơn. Ban đầu chị rất ngỡ ngàng em à! Nhưng rồi cũng tập cho mình quen dần với ý nghĩ: mình có một cậu em hàng xóm dễ thương nay đã đi tu. Em còn nhớ không, ngày em về nước thăm chị sau ba năm sống xa gia đình, rèn luyện phẩm hạnh người tu, chị thấy em sao mà đẹp quá! Tà áo nâu và chiếc nón lá tuy nhìn rất đơn giản nhưng lại ẩn chứa một sức mạnh nội tâm cao đẹp. Hai di sản đó của Việt Nam đã theo dấu chân em và tăng thân đi khắp năm châu bốn bể, làm sáng rỡ một góc thân thương nơi quê nhà. Bỗng dưng chị thấy mình cũng vui lây! Một niềm tự hào len lỏi trong chị, ừ – em mình là một người tu, một người tu trẻ có hoài bão và đầy lòng nhiệt huyết.

Em vốn không phải là người nói nhiều, tính lại trầm lặng. Vậy mà đi tu rồi, ai cũng thấy em mở lòng ra hơn trước rất nhiều. Em thường mỉm cười hơn, nụ cười đôn hậu như nắng mai. Ngồi bên em mà chị thấy lòng bình yên lạ!

Có nhiều hôm chị chọc em: “Em còn thương chị như xưa nữa không? Có còn muốn lấy người như chị không?” Chị thấy hai mắt em lấp lánh. Em vừa nói vừa cười: vẫn còn thương chứ, thương nhiều hơn nữa kia. Ai nói với chị đi tu thì mình không được phép thương nữa? Nhưng mình phải tập thương như thế nào để làm cho nhau mỗi ngày thêm hạnh phúc bằng cách tưới tẩm cho nhau những chất liệu an lành, tránh nói hoặc làm những gì gây đổ vỡ trong nhau. Mình thương như là Bụt thương vậy đó, không vướng mắc, không kỳ thị… để còn có mặt cho nhau và ở trong nhau hoài hoài.

Nói rồi em đọc cho chị nghe bài thơ Hộ Trì Sáu Căn của Sư Ông:

“Mắt là đại dương sâu
Với những đợt sóng ngầm
Với những loài thủy quái
Với những trận cuồng phong
Thuyền tôi đi trong chánh niệm
Xin nguyện nắm vững tay chèo
Để không đắm chìm trong biển sắc mênh mông.
Cùng hơi thở nhiệm mầu
Tôi hộ trì nhãn căn
Giữ gìn cho tôi và giữ gìn cho anh
Để cho ngày hôm nay còn tươi sáng…”.

Rồi em kể về đời sống hôn nhân của mình cho chị nghe, đó là một cuộc kết hôn tâm linh. Chính cuộc hôn phối đó đã mở ra cho em một chân trời mới, nơi mà em mỗi ngày vẫn thích làm một đứa trẻ học tiếng nói yêu thương. Em nói: yêu thương lạ lắm chị, đó là một tiến trình thực tập dài lâu – từ hữu ngã đi đến yêu thương vô ngã, từ vị kỷ đi đến từ bi, từ chiếm hữu đi đến ý thức bảo hộ để cùng nuôi dưỡng cho nhau.

Chị thấy lạ quá, khái niệm yêu thương này hoàn toàn trái ngược với quan niệm yêu thương của người đời. Nếu cô gái thấy chàng trai ít dành thời gian ở bên cạnh mình là đã sinh hờn ghen vô cớ, hoặc chàng trai thì lúc nào cũng muốn trái tim và khối óc của cô gái chỉ có nghĩ đến mình thôi. Thậm chí, họ còn nhân danh tình yêu để bắt người kia phải làm theo ý nguyện của mình nữa, bằng không thì đôi lúc sẽ đổ vỡ. Khi đó họ thường lấy lý do người kia không phù hợp với tính cách của mình, không sao dung hòa được. Rồi đường ai nấy đi…

Nghe chị trình bày xong, em lại mỉm cười. Em nói: yêu – cũng là một pháp môn cần phải thực tập hết lòng thì mới đem lại hạnh phúc cho nhau. Nó đòi hỏi phải có sự kiên nhẫn và bao dung. Yêu thương thật sự có thể làm cho nhân cách trong nhau phát triển toàn diện. Theo cái thấy của em thì mỗi chúng ta đều là những đứa trẻ trong tình yêu. Đứa trẻ ấy cảm thấy bản thân không an toàn thì khóc thét lên, thấy thiếu thốn cũng khóc thét lên, đòi hỏi người thương đáp ứng thì mới chịu thôi mà chẳng bao giờ chịu tìm kiếm và tự thưởng thức suối nguồn yêu thương thật sự đang nằm ở bên trong mình. Suối nguồn ấy chính là tâm từ bi và lòng bao dung. Tâm từ bi càng lớn mạnh bao nhiêu thì sẽ lưu xuất ra một nguồn lực muốn hiến tặng cho đời, cho đạo. Lấy hạnh phúc của tha nhân làm hạnh phúc của riêng mình.

Chị lại hỏi, vậy thì có giây phút nào em sống cho riêng mình không? Nếu chỉ nghĩ đến việc đi “vác tù và hàng tổng” như thế thì liệu em có cảm thấy mình kiệt sức không? Em lại đáp, người tu chính là người đang học nghệ thuật yêu thương bản thân mình đúng cách. Biết yêu chính mình rồi thì mới có đủ khả năng yêu thương và ôm ấp người khác. Em nói mỗi sáng em vẫn hay dành thời gian để thực tập thiền đi một mình rất lâu, tập lắng nghe bước chân mình đang hòa điệu với hơi thở và đất trời. Một nụ hoa sớm cũng là người thương, một hòn sỏi nhỏ cũng là người thương. Em có thể tâm sự buồn vui với hoa lá cỏ cây, cũng như với Bụt nữa. Bụt ở đây chính là tăng thân, là những huynh đệ cùng mang ba y một bát rong chơi ngàn dặm. Thỉnh thoảng em cũng thấy cô đơn, cũng thấy nhớ nhà nhưng sau đó em ý thức được là mình có may mắn được sinh ra trong một đoàn thể có tu học, vững chãi, thảnh thơi, nên chất liệu của yêu thương đang lớn mạnh trong em từng ngày…

Chắc bây giờ em đang tự hỏi, chị nhắc lại những giây phút ấy để làm gì phải không? Kỳ thực, chị muốn em nhìn lại xuất phát điểm ban đầu của mình để tự nuôi dưỡng trong những lúc khó khăn. Sự tươi mát, an hòa của em đã truyền cảm hứng cho chị thực tập, và chị mong em luôn giữ được sự tươi mát ấy. Nhưng chị cũng hiểu là đời người như con sông, có lúc êm đềm phẳng lặng, lại có lúc như muốn tung bờ trắng xóa. Muốn sống trong an lành và hạnh phúc thì mình cần phải chuyên cần thực tập, tiếp tục nuôi dưỡng những tiếng nói yêu thương mỗi ngày thì mới mong có hoa thơm trái ngọt để ăn tiếp em ạ!

Cũng như mùa xuân đang về ở nơi này được báo hiệu bằng một nhành mai vàng rực trước hiên nhà. Có ai hay biết, mai cũng phải qua bao độ sương giăng mới có thể tỏa ngát mùi thơm đến vậy?
Em là một chàng trai mang tâm hồn thanh cao hướng thượng, đã từng lập nên nguyện lớn “cắt ái từ sở thân – xuất gia hoằng thánh đạo”, và chị mong em bồ đề tâm luôn kiên cố. Chút khó khăn chỉ như cái lạnh sẽ lùi dần trước mặt trời chánh niệm phải không em? Buồn huynh, giận đệ cũng chính là tự giận và làm khổ mình đó. Hiểu lầm nhau một chút, hãy xem như rác nuôi dưỡng cho hoa ngày sau em nhé. Có sự nghiệp nào cao quý hơn sự nghiệp đi thắp sáng yêu thương đâu? Trong sự nghiệp ấy, nếu mình hành xử như một giọt nước, mình sẽ mau chóng bị bốc hơi trước khi về đến đại dương xanh thẳm. Như vậy thì mình không thành tựu được lý tưởng như lúc ban đầu rồi.
Cho nên, em hãy thường xuyên “trở về nhà” và học cách nói yêu thương nơi tăng thân cho thật giỏi rồi dạy lại cho chị nhé! Ở nơi này, chị luôn cầu chúc mọi điều tốt đẹp nhất cho em!
Thương em nhiều lắm!

Khổ đau từng nuôi ta lớn lên

Thời gian trôi thật nhanh. Kể từ ngày tôi trốn nhà ra đi đã 10 năm rồi. Năm 2004, sau nhiều đêm “lên phương án và kế hoạch tỉ mỉ”, tôi đã trốn nhà ra Hà Nội thành công. Tháng ngày sinh sống với bà con ở Bãi Giữa Sông Hồng đã giúp tôi rèn tâm và luyện chí. Mùa đông ở miền Bắc, tôi sống trong một túp lều nhỏ, không có lò sưởi, không có điện thắp sáng. Thử thách lớn nhất đối với tôi là phải tắm nước lạnh giữa mùa đông lạnh buốt. Hơn ba năm sống ở Bãi Giữa Sông Hồng, tôi lớn lên và trưởng thành nhờ tình thương và sự giúp đỡ của bà con nông dân cùng những người bạn tốt. Tôi sống “an bần” với rau củ, bắp ngô, khoai lang được bồi đắp từ đất phù sa Sông Hồng.

Nhờ có nhiều nhân duyên, tôi có cơ hội ra Hà Nội và biết đến Phật pháp. Năm 1995, mẹ tôi mất, tôi mồ côi khi tròn 15 tuổi. Từ đây, cuộc đời tôi trải qua nhiều khó khăn, thử thách. Trải qua hơn bảy năm, tôi sống trong tuyệt vọng, buồn tủi, đói ăn, “đói tình thương” và sự quan tâm của gia đình huyết thống. Vì không biết cách truyền thông với ba, dì kế và anh em trong nhà, tôi sống cô đơn, lạc lõng giữa mái ấm gia đình. Sau nhiều lần “nội chiến” với ba, tôi sống trong hận thù, trách móc. Vì tuyệt vọng, bi quan, tôi đã hai lần tìm cách tự sát nhưng không thành. Có lẽ, nhờ phước đức của ông bà tổ tiên, tôi đã “lưu lạc” ra Hà Nội và quen thân với nhiều bậc tri thức (từ tu sĩ, sinh viên, trí thức và cư sĩ Phật tử…). Những người bạn tốt đã giúp đỡ tôi quần áo, thực phẩm, tiền và tình thương nữa… Nhiều lần đến chùa Đình Quán, chùa Bồ Đề ở Hà Nội, hạt giống bồ đề trong tôi được tưới tẩm và nuôi dưỡng. Cuối năm 2008, tôi và một người bạn thân có cơ duyên vào tu viện Bát Nhã tu học.

Sau biến cố Bát Nhã, tôi cùng tăng thân ra chùa Phước Huệ, cuối tháng 11 năm 2009, tôi được xuất gia ở chùa Từ Hiếu trong gia đình Sen Hồng.

Tháng năm nhìn lại, tôi thấy mình lớn lên và trưởng thành rất nhiều. Nhờ khổ đau, thử thách, nhờ đói lạnh, nghèo khó, thiếu tình thương… tôi đã trở thành một người cứng cáp, giàu tình cảm, sống nội tâm và thương người nghèo khổ. Nhờ có phước duyên biết đến Sư Ông Làng Mai, tôi đã có một con đường để đi tới. Sống với tăng thân, tôi có cơ hội tu tập để chuyển hóa khổ đau, rũ bỏ những “bụi bặm” ở đời, vui sống thảnh thơi:

Nuôi dưỡng khổ đau để duy trì hạnh phúc

Thời gian gần đây, được đọc sách “Làng Mai nhìn từ Núi Thứu” của Thầy, tôi có cơ hội quán chiếu và nhìn sâu lời dạy của Thầy: “Nếu chưa từng biết khổ thì ta chưa nhận diện được an lạc, hạnh phúc. Trong chúng ta, ai đã từng khổ thì người đó có điều kiện để có hạnh phúc. Duy trì ý thức về khổ đau, đừng quên khổ đau là một bí quyết để giữ gìn hạnh phúc”.

Sống và tu học với huynh đệ bốn năm qua ở tu viện Bích Nham, tôi có cơ hội trải nghiệm về những lời Thầy dạy. Trước khi biết đến pháp môn Làng Mai, tôi sống trong khổ đau, tuyệt vọng. Trải qua hơn 10 năm lăn lộn chốn “bụi trần”, tôi phải sống tự lập, trải qua nhiều công việc kiếm sống, khi bệnh tật muốn chữa trị nhưng không có tiền, những nội kết, buồn tủi, trách móc, giận hờn… kéo dài nhiều năm nhưng không có Thầy, không có pháp môn để tu tập chuyển hóa. Đói tình thương, thiếu hiểu biết, tôi lang thang, rong ruổi đi tìm cho mình một con đường sống. Nhờ phước đức của ông bà, cha mẹ và tổ tiên, nhờ khổ đau bất hạnh đã đưa tôi về với gia đình tâm linh. Lòng tri ân và hạnh phúc của tôi không thể diễn đạt hết bằng ngôn từ. Tôi chỉ biết “đúc kết” trong vài câu thơ để tỏ lòng biết ơn của mình với cha mẹ, Thầy Tổ, huynh đệ, những bậc thiện  tri thức… đã nuôi dưỡng và nâng đỡ tôi hơn mười bảy năm qua:

Thắp sáng niềm tin

Mỗi người tìm đến Phật pháp đều cần có một pháp môn tu học thích hợp. Riêng tôi, những phương pháp thực tập của Làng Mai rất thực tiễn. Tuy hành trì lời Thầy dạy chưa được nhiều, nhưng sáu năm qua, tôi đã thay đổi nhận thức và chuyển hóa khổ đau trong tâm, những nội kết với ba và gia đình đã được hóa giải. Tôi đã hiểu và cảm thông với những khó khăn và vụng về của ba mình. Nhìn sâu vào ba, tôi đã thấy được những điểm tích cực: Ba tôi là một cán bộ làm việc có trách nhiệm với nhân dân, sống tiết kiệm, biết thiểu dục, tri túc, thẳng thắn và cương trực. Thấy được những điểm yếu, tập khí của ba được trao truyền, tưới tẩm từ gia đình, hoàn cảnh xã hội… nên tôi đã chấp nhận và cảm thông cho ba nhiều hơn. Có lần viết thư cho Thầy, tôi đã viết: “Con có niềm tin ở pháp môn không phải vì Thầy là một vị thiền sư nổi tiếng. Niềm tin có trong con là nhờ con áp dụng lời Thầy dạy có sự chuyển hóa, nuôi dưỡng và trị liệu”.

Mượn một câu thơ của Thầy, tôi có viết vài câu thơ để tự “thắp sáng niềm tin” và nuôi dưỡng tâm bồ đề của mình:

Thắp niềm tin cháy mãi trong tim.

Tôi xuất gia năm 29 tuổi, là một tu sĩ trẻ, tôi luôn ý thức con đường phía trước còn dài, còn nhiều gian khó, thử thách cần phải vượt qua. Thầy tôi năm nay đã hơn 88 tuổi rồi. Thầy không thể ở mãi bên tôi để nhắc nhở và dạy bảo. Tôi phải tự “thắp sáng niềm tin” để đi trọn con đường Hiểu và Thương. Thầy đã trao cho tôi pháp môn thực tập, Thầy đã chỉ cho tôi một hướng đi, một con đường sáng. Khổ đau, hạnh phúc, vô minh hay hiểu biết… đều do tôi thực tập.

Tôi luôn ý thức rằng, sống với tăng thân, tôi sẽ được bảo hộ và nâng đỡ, sư anh, sư chị, sư em sẽ cùng tôi tu tập chuyển hóa tự thân và độ đời. Chí nguyện của những người tu trẻ thật đẹp, thật lành. Các sư anh, sư chị và sư em chúng tôi muốn “chung tay góp sức” để xây dựng ngôi nhà tâm linh cho những người hữu duyên đến tu học. Để đi trọn con đường xuất gia, ngoài những phước duyên của mỗi người, tôi luôn tự nhắc nhở mình phải “rèn tâm tích đức” thì mới có khả năng độ đời. Nếu không biết cách nuôi dưỡng tâm bồ đề, không hành trì lời Thầy dạy thì không thể “đi như một dòng sông” với tăng thân. Tôi luôn tự “thắp sáng ý thức” để nhớ và hành trì, để có thể sống thảnh thơi, vững tâm trên con đường dài phía trước.

Rèn tâm tích đức mai này độ sinh.

Tu viện Bích Nham, tháng 1/2015

AN BẦN LẠC ĐẠO

Viết ở tu viện Bát Nhã năm 2008

Biết là nếu buông xuống thì lòng mình tất sẽ có không gian, nhẹ nhàng. Và biết mãi cứ nắm bắt thì cuối cùng sẽ chẳng được chi. Nhưng tại sao con cứ cứng đầu, tay vẫn cứ nắm chặt lấy khối nội kết vô hình. Lâu nay con cứ ngỡ mình đã buông xuống, nhưng nay chợt nhận ra trong lòng con vẫn còn vương nhiều thứ.

Kể từ khi nhận ra được cuộc sống vốn không phải lúc nào cũng như ý mình mong muốn, thậm chí có những chuyện xảy ra khiến cho mình chao đảo, hụt hẫng và bế tắc… con đã từng thức thâu đêm. Nhiều lúc con cảm thấy dằn vặt trong lòng và tự hỏi chính mình, rằng tự giam mình như thế liệu có đúng, có bạo động với chính mình? Mọi chuyện đã xảy ra, nếu mình đổ lỗi cho số phận thì có đúng không? Đó chỉ là tất cả những chướng nghiệp mà có thể từ ông bà tổ tiên con để lại hay cũng chính là những gì con đã tạo ra từ trước.

Nhưng cho dù thế nào đi nữa thì mọi chuyện cũng đã xảy ra rồi, vì thế con không thể trốn tránh mãi thực tại ấy, con không thể giam cầm bản thân mình thêm nữa. Bởi vì sau những gì đã qua, bây giờ con chợt thấy bấy lâu nay con đã tự nhốt mình, chẳng khác nào con tằm tự làm kén cho chính mình và đến một lúc con hoảng hốt nhận ra là mình đang dần chết trong chiếc kén tự dệt ấy. Cứ nghĩ khi nằm trong chiếc kén đó thì tự thân sẽ an toàn và mỗi ngày con lại dệt cho nó dày thêm như để tự vệ, nhưng sự thật thì có con tằm nào chịu nằm mãi trong kén đâu? Nó những muốn đến một lúc nào đó có thể phá bỏ đi lớp vỏ, cái vỏ nó đã từng nghĩ là một nơi an toàn, một ngôi nhà vững chắc, ấm áp. Nhưng nó trở thành ngục tù lạnh lẽo và con tằm, hay chính con, muốn phá chiếc kén để được chui ra, được bay lên, được chạm vào cuộc sống thực, được thở bầu không khí trong lành như mọi sinh vật khác.

Đã đến lúc rồi, cho dù sẽ khó khăn, cho dù sẽ đau, rất đau khi mà chính bản thân con phải dùng sức để phá, để có thể xé toạc đi lớp kén đó một cách dứt khoát. Con tằm thực sự muốn thế và con cũng thật sự muốn thế. Nếu chỉ vì sợ đau mà cam chịu thì suốt đời nó chỉ là một con tằm không biết đến thế giới bên ngoài là thế nào và chính con cũng vậy. Can đảm để rồi nó và con sẽ nhìn thấy màu xanh của cỏ cây, của trời cao, có thể chạm vào cánh hoa dại nào đó hay có thể nằm đó dưới ánh nắng để cảm nhận sự sống nhiệm mầu. Vượt qua sự sợ hãi một lần, chịu cái đau lột xác một lần để thấy được những điều kỳ diệu ấy, chẳng lẽ không đáng để con cố gắng ư?

Mỗi lần đứng trước người khác hay ngồi trong một đám đông, nỗi sợ trong con đều y như nhau, sợ người khác thấy đứa bé đầy thương tích trong mình, sợ người ta thương hại mình nên con đã mang nỗi mặc cảm tự ti với người… Rất nhiều nỗi sợ không tên khác xuất hiện khi con buộc phải đứng trước mặt người đối diện. Chính vì lẽ đó mà ít khi con để người khác nhìn vào mắt mình. Nói đúng hơn là bản thân con chưa tự tin để nhìn thế giới xung quanh. Con thật sự đã khóa cửa tâm hồn mình.

Cho đến hôm nay khi con đã nhận ra mình đã không hề tiếp xúc với thực tại, để quên hiện tại cùng với những điều kiện mà nếu bản thân con cố gắng mở ra một chút thì sẽ mang lại cho con nhiều niềm vui và bình an mới. Con đã thực sự sống trong lãng quên. Con đã tự hỏi: Liệu trong tình thương có chất liệu của sự thương hại? Bởi khi một người bị ám ảnh về nó thì rất khó để mở lòng tiếp nhận thứ tình thương đó, tình thương hại.

Câu hỏi đó đã nằm trong lòng con một thời gian và nó đã làm con trốn tránh rất nhiều tình thương, chính vì lòng nghi ngờ mà con đã gần như vô tình, làm tổn thương rất nhiều anh chị em. Thời gian gần đây con đã có thể nhìn ra và cảm nhận thấy sự thực khi định nghĩa về tình thương là gì? Thương trong tinh thần Tứ vô lượng tâm. Có lẽ con chưa thực sự làm được hoàn toàn nhưng con hiểu tinh thân đó là gì và thương theo phương pháp Bụt dạy đó là tình thương an toàn nhất, tự do nhất. Và nó thực sự không có chỗ cho kiểu thương hại.

Thời gian qua, có những khi con đã để ngọn lửa trong tim yếu đi. Có lúc con cũng nhắc nhở mình, có lúc con tự thay Thầy sách tấn con. Và cũng đôi lần con tự hỏi bản thân: “Mình đang làm gì ở đây? Tại sao mình đến đây?” Thời gian để con có câu trả lời chính xác nhất là con cần phải quán chiếu. Bởi con biết lý do không có sẵn trong con như người khác. Con thấy mình không thể phụ Thầy. Lòng biết ơn của con khi được trở thành con của Thầy luôn có mặt đó. Chính thời gian ở Làng làm con thực sự tiếp xúc được với tình thương đó, tình Thầy trò, tình tăng thân và con tìm lại được sự ấm áp khi con đang có mặt, đang được sống nơi đây. Con biết là con không thể để thời gian tiếp tục trôi qua oan uổng nữa.

Tại sao con có mặt ở đây? Có lẽ từ lâu rồi, trước khi con đi xuất gia, trong con hạt giống muốn chuyển hóa đã có sẵn. Muốn được tu tập, muốn được chuyển hóa những hạt giống tiêu cực trong mình, sự oán giận và sợ hãi những người làm tổn thương mình, con muốn chữa trị những vết thương ấy. Chính những ước muốn đó đã xác định con đường con muốn đi và dẫn con đến với tăng thân.

Tăng thân là môi trường mà con và những người có cùng những hạt giống muốn chuyển hóa và trị liệu có thể đến và cùng nhau tu học. Con có thể hiểu rằng môi trường của tăng thân là những sư anh, sư chị và sư em có cùng ước muốn giống nhau mà người ta thường nói “đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu”. Con cảm thấy thực sự mình rất may mắn khi được cùng chảy với tăng thân như một dòng sông lớn. Dù trong cuộc hành trình để ra được biển cả đã và đang gặp nhiều chông gai, gập ghềnh… nhưng sức mạnh, sự bao dung và lòng kiên nhẫn của dòng sông lớn luôn có đó, tròn đầy.

Con cảm thấy mình thực sự không còn nhiều sợ hãi, không còn sợ bốc hơi hay mặc cảm, bởi con biết rằng tăng thân luôn ôm ấp con, thương yêu con vì “Tình thương không bao giờ nói rằng đây là lần cuối”. Con biết dòng sông luôn là như thế. Con nguyện cố gắng không bao giờ làm một hạt nước nhỏ, con sẽ không như vậy. Con biết ơn tăng thân rất nhiều.

Chứa rất đầy sự độ lượng bao dung

Sống ung dung tự tại trước phong ba

Làm đuốc soi đường cho một hướng đi chung

Hơn hai ngàn năm nay nở ở ngoại phương

Phụng sự cuộc đời bằng đôi chân không biết mỏi

Vẫn khơi nguồn cùng tăng thân hợp tấu

Bao nhiêu đức hạnh bấy nhiêu thâm tình