Format: Default

如是我聞：

一時，佛住拘留搜調牛聚落。

爾時，世尊告諸比丘：我當為汝等說法，初、中、後善，善義善味，純一清淨，梵行清白，所謂大空法經。諦聽，善思，當為汝說。云何為大空法經？所謂此有故彼有，此起故彼起，謂緣無明行，緣行識，乃至純大苦聚集。

緣生老死者，若有問言：彼誰老死？老死屬誰？彼則答言：我即老死，今老死屬我，老死是我。所言：命即是身。或言：命異身異。此則一義，而說有種種。若見言：命即是身。彼梵行者所無有。若復見言：命異身異。梵行者所無有。於此二邊，心所不隨，正向中道。賢聖出世，如實不顛倒正見，謂緣生老死。如是生、有、取、愛、受、觸、六入處、名色、識、行，緣無明故有行。

若復問言：誰是行？行屬誰？彼則答言：行則是我，行是我所。彼如是：命即是身。或言：命異身異。彼見命即是身者，梵行者無有；或言命異身異者，梵行者亦無有。離此二邊，正向中道。賢聖出世，如實不顛倒正見所知，所謂緣無明行。

諸比丘！若無明離欲而生明，彼誰老死？老死屬誰者？老死則斷，則知斷其根本，如截多羅樹頭，於未來世成不生法。若比丘無明離欲而生明，彼誰生？生屬誰？乃至誰是行？行屬誰者？行則斷，則知斷其根本，如截多羅樹頭，於未來世成不生法，若比丘無明離欲而生明，彼無明滅則行滅，乃至純大苦聚滅，是名大空法經。

佛說此經已，諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。

Như thị ngã văn:

Nhất thời, Phật trú Vương Xá thành Ca lan đà Trúc viên.

Nhĩ thời, Thế Tôn cáo chư tỳ kheo: “Ngã kim đương thuyết nhân duyên pháp cập Duyên sinh pháp.

“Vân hà vi Nhân duyên pháp? Vị thử hữu cố bỉ hữu, vị duyên vô minh hành. Duyên hành thức, nãi chí như thị thuần đại khổ tụ tập. Vân hà Duyên sinh pháp? Vị vô minh, hành. Nhược Phật xuất thế, nhược vị xuất thế, thử pháp thường trú, pháp trú pháp giới, bỉ Như Lai tự sở giác tri, thành Đẳng chánh giác, vị nhân diễn thuyết, khai thị hiển phát, vị duyên vô minh hữu hành, nãi chí duyên sinh hữu lão tử. Nhược Phật xuất thế, nhược vị xuất thế, thử pháp thường trú, pháp trú pháp giới, bỉ Như Lai tự giác tri, thành Đẳng chánh giác, vị nhân diễn thuyết, khai thị hiển phát, vị duyên sinh cố, hữu lão, bệnh, tử, ưu, bi, não, khổ. Thử đẳng chư pháp, pháp trú, pháp không, pháp như, pháp nhĩ, pháp bất ly như, pháp bất dị như, thẩm đế chân thật, bất điên đảo. Như thị tùy thuận duyên khởi, thị danh duyên sinh pháp. Vị vô minh, hành, thức, danh sắc, lục nhập xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão, bệnh, tử, ưu, bi, não, khổ, thị danh duyên sinh pháp.

“Đa văn thánh đệ tử ư thử nhân duyên pháp, duyên sinh pháp chánh tri thiện kiến, bất cầu tiền tế, ngôn: ‘Ngã quá khứ thế nhược hữu, nhược vô? Ngã quá khứ thế hà đẳng loại? Ngã quá khứ thế hà như?’ Bất cầu hậu tế: ‘Ngã ư đương lai thế vi hữu, vi vô? Vân hà loại? Hà như?’ Nội bất do dự: ‘Thử thị hà đẳng? Vân hà hữu thử vi tiền? Thùy chung đương vân hà chi? Thử chúng sinh tùng hà lai? Ư thử một đương hà chi?’ Nhược sa môn, Bà la môn khởi phàm tục kiến sở hệ, vị thuyết ngã kiến sở hệ, thuyết chúng sinh kiến sở hệ, thuyết thọ mạng kiến sở hệ, kỵ húy cát khánh kiến sở hệ, nhĩ thời tất đoạn, tất tri, đoạn kỳ căn bản, như tiệt đa la thọ đầu, ư vị lai thế, thành bất sinh pháp. Thị danh đa văn thánh đệ tử ư nhân duyên pháp, duyên sinh pháp như thật chánh tri, thiện kiến, thiện giác, thiện tu, thiện nhập.”

Phật thuyết thử kinh dĩ, chư tỳ kheo văn Phật sở thuyết, hoan hỉ phụng hành.

如是我聞：

一時，佛住王舍城迦蘭陀竹園。

爾時，世尊告諸比丘：我今當說因緣法及緣生法。

云何為因緣法？謂此有故彼有，謂緣無明行，緣行識，乃至如是純大苦聚集。

云何緣生法？謂無明、行。若佛出世,若未出世，此法常住，法住法界，彼如來自所覺知，成等正覺，為人演說，開示顯發，謂緣無明有行，乃至緣生有老死。若佛出世，若未出世，此法常住，法住法界，彼如來自覺知，成等正覺，為人演說，開示顯發，謂緣生故，有老、病、死、憂、悲、惱、苦。此等諸法，法住、法空、法如、法爾，法不離如，法不異如，審諦真實、不顛倒。如是隨順緣起，是名緣生法。謂無明、行、識、名色、六入處、觸、受、愛、取、有、生、老、病、死、憂、悲、惱、苦，是名緣生法。

多聞聖弟子於此因緣法、緣生法正知善見，不求前際，言：我過去世若有、若無？我過去世何等類？我過去世何如？不求後際：我於當來世為有、為無？云何類？何如？內不猶豫：此是何等？云何有此為前？誰終當云何之？此眾生從何來？於此沒當何之？若沙門、婆羅門起凡俗見所繫，謂說我見所繫、說眾生見所繫、說壽命見所繫、忌諱吉慶見所繫，爾時悉斷、悉知，斷其根本，如截多羅樹頭，於未來世，成不生法。是名多聞聖弟子於因緣法、緣生法如實正知，善見、善覺、善修、善入。

佛說此經已，諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。

Ainsi ai-je entendu le Bouddha enseigner, un jour où il demeurait à la maison des hôtes d’une forêt du district de Nala. Ce jour-là, le Vénérable Kātyāyana vint lui rendre visite. Après s’être prosterné aux pieds du Bouddha, le Vénérable se mit à côté de l’Éveillé, il s’assit et demanda :

«Le Très Honoré a souvent parlé de la vue juste. Qu’est-ce que la vue juste ? Comment le Très Honoré explique-t-il la vue juste ? »

Le Bouddha répondit à Kātyāyana : les gens du monde ont souvent tendance à croire en l’une de ces deux vues : l’être et le non-être. Ils s’attachent à une perception fausse. À cause de cette perception fausse, ils sont emprisonnés dans ces deux concepts : être et non-être. Kātyāyana, la plupart des personnes sont prisonnières de l’attachement et de la saisie. Celles qui ne le sont pas ne saisissent et ne gardent plus rien ; elles sont libérées de la perception erronée de l’existence d’un soi séparé. Elles comprennent que la souffrance se manifeste lorsque les conditions favorables sont réunies et qu’elle disparaît lorsque les conditions ne sont plus favorables. N’ayant plus aucun doute, leur vue n’est pas influencée par celle des autres. En revanche, elle est le fruit de leur propre réflexion. C’est ce que l’on nomme la vue juste. C’est ainsi que le Tathāgata la présente.

« Mais pourquoi la présente-il ainsi ? Lorsqu’une personne à la vue juste observe la manifestation du monde, elle ne le voit pas comme non-existant. Ayant la vue juste, quand elle observe la dissolution du monde, elle ne le voit pas comme existant. Kātyāyana, s’attacher à l’être est une vue extrême et s’attacher au non-être est une autre vue extrême. Le Tathāgata se tient à l’écart de ces deux extrêmes et enseigne la Voie du Milieu. La Voie du Milieu signifie : ceci est parce que cela est; ceci apparaît parce que cela apparaît. Parce que l’ignorance existe, la formation existe. Parce que la formation existe, la conscience existe. Parce que la conscience existe, le corps et l’esprit existent. Parce que le corps et l’esprit existent, les six organes des sens existent. Parce que les six organes sensoriels existent, le contact existe. Parce que le contact existe, la sensation existe. Parce que la sensation existe, le désir existe. Parce que le désir existe, la saisie existe. Parce que la saisie existe, le devenir existe. Parce que le devenir existe, la naissance existe. Parce que la naissance existe, la vieillesse et la mort existent et ainsi, la souffrance s’accumule en une masse énorme. Mais avec l’extinction de l’ignorance, la formation cesse. Avec la disparition de la formation, la conscience cesse. Sans conscience, le corps et l’esprit cessent. Sans corps et esprit, les six organes des sens cessent. Sans organes sensoriels, le contact cesse. Sans contact, la sensation n’existe plus. Sans sensation, il n’y a plus de désir. Sans désir, plus de saisie. Sans saisie, le devenir cesse. Sans devenir, la naissance cesse. Sans naissance, la vieillesse et la mort cessent et finalement, la masse entière de la souffrance s’éteint. »

Aussitôt que Bouddha acheva son discours, l’esprit du Vénérable Kātyāyana s’illumina. Il se libéra de la souffrance, trancha tout attachement et atteignit l’état d’Arahat.

I heard these words of the Buddha one time when the Lord was staying at the guest house in a forest of the district of Nala. At that time, the Venerable Kātyāyana came to visit him and asked, “The Tathāgata has spoken of Right View. How would the Tathāgata describe Right View?”

The Buddha told the venerable monk, “People in the world tend to believe in one of two views: the view of being or the view of nonbeing. That is because they are bound to wrong perception. It is wrong perception that leads to the concepts of being and nonbeing. Kātyāyana, most people are bound to the internal formations of discrimination and preference, grasping and attachment. Those who are not bound to the internal knots of grasping and attachment no longer imagine and cling to the idea of a self. They understand, for example, that suffering comes to be when conditions are favorable, and that it fades away when conditions are no longer favorable. They no longer have any doubts. Their understanding has not come to them through others; it is their own insight. This insight is called Right View, and this is the way the Tathāgata would describe Right View.

“How is this so? When people who have correct insight observe the coming to be of the world, the idea of nonbeing does not arise in them, and when they observe the fading away of the world, the idea of being does not arise in their mind. Kātyāyana, viewing the world as being is an extreme; viewing it as nonbeing is another extreme. The Tathāgata avoids these two extremes and teaches the Dharma dwelling in the Middle Way.

“The Middle Way says that this is, because that is; this is not, because that is not. Because there is ignorance, there are formations; because there are formations, there is consciousness; because there is consciousness, there is the psyche-soma; because there is the psyche-soma, there are the six senses; because there are the six senses, there is contact; because there is contact, there is feeling; because there is feeling, there is craving; because there is craving, there is grasping; because there is grasping, there is becoming; because there is becoming, there is birth; because there is birth, there are old age, death, grief, and sorrow. That is how this entire mass of suffering arises. But with the fading away of ignorance, formations cease; with the fading away of formations, consciousness ceases . . . and finally birth, old age, death, grief, and sorrow will fade away. That is how this entire mass of suffering ceases.” 

After listening to the Buddha, the Venerable Kātyāyana was enlightened and liberated from sorrow. He was able to untie all of his internal knots and attain arhatship.

Như thị ngã văn: Nhất thời Phật trú Na Lê tụ lạc thâm lâm trung đãi tân xá.

Nhĩ thời, tôn giả Tán Đà Ca Chiên Diên nghệ Phật sở, khể thủ Phật túc, thối trú nhất diện, bạch Phật ngôn: Thế Tôn! Như Thế Tôn thuyết chánh kiến. Vân hà chánh kiến? Vân hà Thế Tôn thi thiết chánh kiến?

Phật cáo Tán Đà Ca Chiên Diên: Thế gian hữu nhị chủng y, nhược hữu, nhược vô, vi thủ sở xúc, thủ sở xúc cố, hoặc y hữu, hoặc y vô, nhược vô thử thủ giả, tâm cảnh hệ trước sử bất thủ, bất trú, bất kế ngã khổ sinh nhi sinh, khổ diệt nhi diệt, ư bỉ bất nghi, bất hoặc, bất do ư tha nhi tự tri, thị danh chánh kiến, thị danh Như Lai sở thi thiết chánh kiến. Sở dĩ giả hà? Thế gian tập như thật chánh tri kiến, nhược thế gian vô giả bất hữu, thế gian diệt như thật chánh kiến, nhược thế gian hữu giả vô hữu, thị danh ly ư nhị biên thuyết ư trung đạo, sở vị thử hữu cố bỉ hữu, thử khởi cố bỉ khởi, vị duyên vô minh hành, nãi chí thuần đại khổ tụ tập, vô minh diệt cố hành diệt, nãi chí thuần đại khổ tụ diệt.

Phật thuyết thử kinh dĩ, tôn giả Tán Đà Ca Chiên Diên văn Phật sở thuyết, bất khởi chư lậu, tâm đắc giải thoát, thành A la hán.

如是我聞：

一時，佛住那梨聚落深林中待賓舍。

爾時，尊者散陀迦旃延詣佛所，稽首佛足，退住一面，白佛言：世尊！如世尊說正見。云何正見？云何世尊施設正見？

佛告散陀迦旃延：世間有二種依，若有、若無，為取所觸；取所觸故，或依有、或依無。若無此取者，心境繫著使不取、不住、不計我苦生而生，苦滅而滅，於彼不疑、不惑，不由於他而自知，是名正見，是名如來所施設正見。所以者何？世間集如實正知見，若世間無者不有，世間滅如實正見，若世間有者無有，是名離於二邊說於中道，所謂此有故彼有，此起故彼起，謂緣無明行，乃至純大苦聚集，無明滅故行滅，乃至純大苦聚滅。

佛說此經已，尊者散陀迦旃延聞佛所說不起諸漏，心得解脫，成阿羅漢。

Nguồn gốc

Kinh này dịch từ kinh số 301 trong bộ Tạp A hàm của tạng Hán. Tạp A hàm là kinh số 99 của tạng kinh Ðại chánh. Kinh này nói về tri kiến chân chánh vượt thoát các ý niệm có và không, đồng thời xác nhận tính duyên sinh của vạn pháp. Ta có thể tham khảo thêm kinh Kaccayanagotta của tạng Pāḷi, trong Tương ưng bộ (Saṃyukta Nikāya II, 16-17).

三自皈

The Three Refuges

Prise de Refuge

Les mains jointes formant un lotus,

Nous vous contemplons, Seigneur Bouddha.

Assis tranquillement,

Le dos bien droit,

Votre prestance est tellement bienveillante.

De votre grand front émane la lumière.

De vos yeux brillants,

Vous voyez tout, au plus profond de notre cœur,

La joie aussi bien que les peines.

Sur votre bouche,

S’épanouit un sourire plein de compassion,

De compréhension, de pardon et de générosité.

Cher Bouddha, vous êtes notre maître,

Vous nous enseignez à aimer et à comprendre.

Vous nous avez donné naissance

Dans cette vie spirituelle.

Nous vous promettons solennellement 

De suivre votre lumière

Pendant toute notre vie.

Nous nous inclinons devant vous

Et vous remercions

De nous avoir offert les merveilleux enseignements

Qui nous aident à cultiver

L’amour, l’amitié, le bonheur, le sourire et la confiance.

Ils nous montrent comment respirer en pleine conscience

Et embrasser notre peine

Lorsque l’avidité, la colère, 

L’ignorance et la jalousie sont en nous,

Pour être maîtres de nous-mêmes,

Surmonter notre tristesse 

Et soulager notre peine.

Nous sommes déterminés à revenir prendre refuge dans la Sangha,

La communauté des pratiquants sous votre guidance,

Pour être soutenus et éclairés

Sur le chemin d’apprentissage de la voie merveilleuse.

L’encens parfume l’air,

Les bougies sont allumées.

De tout notre cœur, pleins de gratitude,

Nous nous tournons vers les Trois Joyaux

Pour y prendre refuge.