Văn

Ơn cha, nghĩa mẹ tự bao giờ đã là kho tàng, là gia tài của thương yêu, hi sinh. Tình thương của cha mẹ thì âm thầm, kín đáo mà thâm sâu. Nét đẹp ấy đã biểu hiện với cả cuộc đời hành động cho tình thương con. BBT chúng tôi xin gởi đến quý vị những bức  tâm thư của các bậc cha mẹ viết cho những đứa con của mình trong mùa Vu Lan.

Đây là lá thư của bác Tuấn tâm sự với các con của mình:

Các con Bảo Thi, Bảo Tín, Bảo Ý (dù Bảo Ý không có mặt tại đây)!Sư cô Hiển Nghiêm “năn nỉ” ba viết thư cho mấy con. Lúc đầu ba từ chối nhưng thấy sư cô cười dễ thương quá (sư cô cũng trạc tuổi Bảo Ý) nên mới có những dòng chữ này. Chúng ta cùng cảm ơn sư cô nhé.
Các con thương của ba!
Hôm qua Thầy Pháp Tân đưa cả nhà đi thiền hành và sau đó ngắm mặt trời lặn. Tuyệt đẹp! Cả một vòm trời vàng rực ánh dương. Ngồi trên đám ruộng vừa gặt xong, còn thơm mùi cỏ, ba được nhìn mặt trời đi chầm chậm xuống. Chầm chậm nhưng thực sự chỉ trong vòng hơn năm phút là mặt trời mất hút. Kỳ lạ, mầu nhiệm quá.
Ba chợt nhìn về phía bên trái và nhìn thấy một vầng trăng khuyết, trăng thượng tuần. Ba hiểu thêm lời của Sư Ông và nghĩ đến các con: “sự sống vẫn luôn còn tiếp nối…”. Mặt trời vừa đi, nhưng ánh sáng vẫn được gửi lại qua ánh trăng. Ánh trăng thượng tuần mấy hôm nay quá đẹp, các con cũng công nhận như thế. Các con đã tiếp nhận những yêu thương của ba  mẹ và ba mẹ cũng đã làm như thế.

Lần đầu tiên tôi tham dự trọn vẹn khóa tu Người Trẻ tại Làng Mai suốt một tuần nên tôi còn nhiều bỡ ngỡ lắm. Mặc dù tôi đã đến đây nhiều lần rồi, những chỉ sáng đến chiều về thôi. Trong khóa tu có một ngày đặc biệt dành riêng cho phái nữ, chúng tôi đùa với nhau là ngày “no men day”.  Chúng tôi được sư cô Diệu Nghiêm giảng về chủ đề tình yêu đích thực và giới thứ 3 trong năm giới dành cho người cư sĩ. Buổi chiều có pháp đàm về đề tài này, chúng tôi đã đưa ra câu hỏi để định hướng cho buổi chia sẻ đúng chủ đề. Câu hỏi thứ nhất được đưa ra:  “Ai là người phụ nữ mà bạn hâm mộ nhất?”. Câu thứ hai: “Những lúc nào bạn cảm thấy mình nữ tính nhất?”

Mẹ kính thương!

Con tự hứa đến một ngày nào đó con sẽ nói cho Mẹ hiểu “Vì sao con đi tu?”. Ngày đó đã tới. Đó là những ngày con được sống hạnh phúc trong tăng thân. Con gọi điện về nhà háo hức gặp Mẹ và nói như reo lên: “Mẹ ơi con tu rất vui và hạnh phúc”. Bao nhiêu năm sống bên Mẹ, con thường kể Mẹ nghe những nỗi buồn nhiều hơn là niềm vui. Cho nên phải có nhiều can đảm lắm con mới gọi điện báo tin vui này với Mẹ và gia đình. Đã bao lần con nói cho Mẹ hiểu nhưng con không đủ thuyết phục tình thương con, nhớ con đang rạt rào trong Mẹ. Lần nào con cũng cảm nhận một nỗi buồn trong lời nói khuyết khích cho con tu học đến nơi đến chốn. Vậy mà hôm nay con nghe giọng nói hài lòng của Mẹ “Tu mà hạnh phúc là được rồi. Mẹ không cần gì cả”. Lời nói ấy giải tỏa trong con bao hờn tủi và mặc cảm: “Thương Mẹ nhưng phải bỏ Mẹ mà đi tu”.

Không phải con không có hạnh phúc mà chỉ nói cho Mẹ vui hay an lòng. Con hạnh phúc bởi vì hôm nay nếu con đang khổ và con biết con đang khổ, bên cạnh cảm thọ khổ ấy, con vẫn thấy những niềm vui ẩn nấp chung quanh, đó là những điều kiện hạnh phúc để niềm vui có thể trở về được bằng chính quyền được sống mà Ba Mẹ đã trao truyền cho con. Niềm vui mới mà con nhận được đó là pháp môn hơi thở: “Thở vào con biết con đang có cảm thọ khổ. Thở ra con thư giãn toàn thân”. Hơi thở càng sâu con lại thấy mình được nằm trọn vẹn trong vòng tay thân yêu của Mẹ. Tình thương của con bây giờ rõ ràng không còn là sự đòi hỏi Mẹ phải thông cảm, phải hiểu và thương con theo cách của con. Tình thương ấy giờ đây khác trước nhiều lắm. Tình thương ấy cho con và Mẹ nhiều không gian hơn để hiểu và thương nhau. Nhờ đó câu nói: “Con đi tu thì được phần con, nhưng còn gia đình, Ba, Mẹ thì sao?”" đã không còn là nỗi băn khoăn lớn nhất của con, không còn là mũi dao nhọn mỗi khi con nhớ Mẹ, nhớ gia đình. Bởi vì qua bao ngày tháng vừa tu vừa ôm lấy câu nói ngày xưa của Mẹ thì con đã cảm nhận rõ ràng Mẹ đang có trong con, trong từng hơi thở. Bởi thân thể con, xác thịt này từ tinh cha huyết mẹ mà có và có một điều con mới nhận ra là con đang mang theo lý tưởng và tình thương của Ba Mẹ đi về tương lai với những bước chân cùng hơi thở mới. Ngày con đi tu rồi có dịp được về thăm nhà, Mẹ nhìn con và nói: “Ba Mẹ sinh ra các con, nhưng mỗi đứa có một suy nghĩ riêng. Dù là chị, là em cùng sống và lớn lên dưới một mái nhà, ăn cùng một mâm, ngủ cùng một chiếu, đứa nào Ba Mẹ cũng cố gắng nuôi ăn học đến nơi đến chốn, tình thương dành cho mỗi đứa như nhau. Vậy mà con cho rằng như vậy là khổ và  phải đi tu thì Mẹ không hiểu? Nhưng nhờ có học chút Phật pháp, Mẹ an lòng khi thấy Phật cũng đã từ bỏ ngai vàng, thân quyến để đi xuất gia. Ai cũng cho rằng sinh, già, bệnh, chết là lẽ đương nhiên và khổ thì phải khổ... Nhưng Phật thì khác, Ngài  quyết tâm bước xuống ngai vàng để tìm con đường thoát khổ. Cũng vậy, con lớn rồi, Mẹ nuôi con ăn học để mong cho con hiểu biết và đi đúng con đường, để có được niềm vui và hạnh phúc thật sự là được. Con đi, nhớ suy nghĩ cho kỹ và nhớ đi trọn con đường nghe con.”  Con đã mang theo lời dặn dò của Mẹ mà lên đường, vẫn còn chút xốn xang khi phải rời vòng tay thân yêu của gia đình, cùng lời nói ân tình của Mẹ. Nhưng con phải đi tu vì con sợ một ngày con thật sự mất Mẹ.

Con đã từng cho rằng: lý tưởng cách mạng chỉ có trong thời chiến tranh, khi mình phải chọn một trong hai bên để sống còn. Đâu là chính nghĩa thì mình đi theo mà phụng sự. Cái lý tưởng bé thơ của con đã lớn lên cùng năm tháng trong hòa bình là lý tưởng xây dựng một đất nước văn minh, phồn thịnh. Nhưng mỗi khi đọc lại dòng lịch sử, con thường tự hỏi: “Bên này là ai? Bên kia là ai?” Bởi con vẫn nghe văng vẳng bên tai lời Mẹ: “Các con sống phải biết thương yêu và nhường nhịn nhau. Chỉ cần các con gây nhau, đánh nhau là các con đều có lỗi, bất kể đứa chị hay đứa em".  Và con nhớ có hôm chúng con chơi với nhau rồi cãi nhau với con các chú, hay với những đứa trẻ hàng xóm. Chuyện con nít thành ra người lớn. Đến tai Mẹ, Mẹ đánh đòn cả mấy đứa và vừa khóc vừa nói: “Các con sống với nhau mà không biết thương nhau, nhường nhịn nhau thì sau này khi lớn lên, khi có gia đình riêng thì các con làm sao thương nhau được. Chưa kể là khi chúng con nghèo túng, vì cuộc sống, gia đình, con cái… Làm sao chúng con sống được, nhường nhịn được đồng nghiệp, bạn bè hay người lớn. Chị vậy thì em phải khác, người ấy làm sai thì mình đừng làm sai nữa…”

 Lúc đó con không hiểu hết lời Mẹ dạy, con chỉ biết con ấm ức vì rõ ràng không phải lỗi của con sao con bị đánh đòn. Thế nhưng sao mỗi trận đòn, hình ảnh Mẹ phải khóc và lời nói của Mẹ đã ở lại trong con. Bây giờ con đã hiểu, con đã được Mẹ gieo trồng hạt giống sống hòa bình từ gia đình, học đường, công sở… Con cảm ơn bài học mà Mẹ đã dạy cho con từ thuở ấu thời. Bài học này đã được Sư Ông khai mở cho con, chỉ cho con cách thở khi con biết giận, buồn, thương, khi con biết rõ ràng đó là sư anh, sư chị, sư em con, đó là những người con thương… Con không còn thấy quá khó sống nữa, con đã có một con đường rõ ràng và con biết Mẹ cũng đang có mặt trong lòng tăng thân, cả ông bà ngoại nữa. Bởi vì Mẹ kể rằng: “Ngày xưa ông ngoại nghiêm lắm, ông ít nói, ông có một cây roi mây rất dài để trên trần nhà. Lúc nào ồn ào là ông hét một tiếng và soẹt chiếc roi mây được rút xuống. Thế là bị đòn hết” . Con đã từng nghĩ: “Thời đó xưa rồi!”. Bây giờ không thể làm như thế được khi nhà trường, xã hội, thế giới đều đang đổi mới. Ông bà, ba mẹ không thể đem cái đời sống xa xưa ấy về để bắt con phải làm theo. Nếu có làm theo cũng chỉ là sự cố gắng nhưng trong lòng chúng con không giải tỏa được nhiều câu hỏi.

Vậy mà khi đi tu con lại nghe Sư Ông dạy: “khi giận, mình không nên nói và làm gì cả. Ví như khi ba mẹ la mình thì mình chỉ thở thôi, chờ đến khi ba mẹ nguôi ngoai, mình bình an, mình mới nói cho ba mẹ hiểu”. Con đã âm thầm phản ứng và nhủ thầm: “Sư Ông lại đem cái đời sống cổ xưa về…” Cho đến khi con nhận ra con đang giận thì con chỉ muốn nói những lời con không muốn nói và lặp lại những lời nói, hành động của người đã làm cho con khổ đau. Con cố gắng thở để xem mình mà chịu thua mình à? Nhưng thật sự cái năng lượng thói quen giận đã từng có trong con thiệt là ghê. Con thấy nó có rất nhiều quyền lực để sai khiến con và con đã nhận ra con thường giận cái giận của con nhiều hơn là người khác làm cho con giận. Và mỗi người có một, hay nhiều cái giận khác nhau để mà giận. Đồng thời con cũng nhận ra nhiều cái giận không đáng, nó đã đến trong đời sống hàng ngày của mình, nơi nào mình sống hay làm việc nhiều nhất cũng là nơi nó sinh ra rồi lớn dần. Khi con biết điều này thì tình thương trong con đối với Ba Mẹ bắt đầu khác. Một sự đổi thay khi con cảm nhận sâu sắc hơn lời dạy của Thầy: “Con đi tu là tu cho cả gia đình, dòng họ”. Cho nên đi tu rất là vui Mẹ ơi! Con vui vì con biết từ nay con sẽ được sống và tu học với Ba Mẹ hoài. Điều ước ngày xưa của Mẹ và con là được tu học chung đã thành sự thật.

Khi con viết những dòng này, con biết Mẹ của con cũng đang tinh tiến trên con đường tu học của mình. Dù Mẹ và con thực tập khác pháp môn, nhưng ước muốn sống chung an lạc sẽ đưa Mẹ và con về gặp nhau. Con có niềm tin nơi pháp môn mà Sư Ông đã chỉ cho con. Nhờ đó con hiểu thêm về Mẹ, về các dì, các cậu bên ngoại. Về cô, dì, chú, bác bên nội cũng như chị em và bạn bè của con. Một hướng đi rõ ràng mà con cảm nhận là mình cần phải đi, “Đã có đường đi rồi con không còn lo sợ. Hạnh phúc thay được sống trong tăng đoàn Thế Tôn”. Câu thư pháp đó chứa đựng bao niềm vui của sự thực tập khi sống cùng tăng thân. Và lạ thay, càng nghe Thầy dạy, con lại càng thấy gần đời sống gia đình mình hơn, dễ hiểu và dễ chấp nhận hơn những gì Ba Mẹ đã từng dạy. Có lẽ Thầy đã là cây cầu nối cho thế hệ con trẻ và những thế hệ đi trước lại gần bên nhau. Trong đó có hơi thở của Bụt qua Kinh Quán Niệm Hơi Thở như được trao cho Thầy chiếc chìa khóa Hiện Pháp Lạc Trú để đem quá khứ và tương lai về sống giữa lòng thực tại mà không cần buồn lo và tiếc nuối. Có lần Thầy hỏi con: “người ta nói, Thầy dụ con đi tu có phải không?”. Con im lặng vì con biết sự có mặt của chúng con đã làm Thầy vất vả. Chỉ biết rằng khi con gặp Thầy thì con mừng vì con biết con đã tìm ra người Thầy mà con hằng tìm kiếm. Mùa Vu Lan năm nay lại về. Con cúi đầu lạy tạ ơn Bụt, Tổ, Thầy cùng muôn loài và sung sướng cài lên áo con hai bông hồng đỏ thắm. Cảm ơn Ba Mẹ đã thương con mà cho con đi tu.

Ngồi chơi với mình tôi thấy lâng lâng một niềm vui, niềm vui đó theo hơi thở trở nên sâu lắng và an lạc. Lâu nay tôi thường nghe nói nhiều về hạnh phúc nhưng sống được với cảm nhận này thì vào tăng thân tôi mới thật sự nếm được hương vị của nó. Tôi không cần gọi tên nó là hạnh phúc hay là gì mà chỉ cần tôi buông thư và để cho hơi thở chở sự bình an đi về trong tôi.

Vậy mà đôi lúc tôi không thể không mượn hai từ hạnh phúc để nói những gì đang có trong tôi. Tôi biết hai từ đó không diễn tả hết những gì tôi muốn nói, những gì Thầy tôi đang có và tăng thân đang gìn giữ. Chỉ biết rằng khi chúng tôi gặp mọi người, chúng tôi thường chào hỏi nhau bằng nụ cười. Và đã có người dị ứng khi chúng tôi nói hoài hai chữ hạnh phúc, khi chúng tôi tu gì mà vui vẻ, cười đùa cả ngày… Nhưng thật tự nhiên để có một nụ cười, như một bông hoa, mỗi nụ cười cũng có hương có sắc khác nhau. Ví như nụ cười của tôi, tôi nhận ra sự khởi sắc của nó từng ngày. Bởi bây giờ tôi biết cười khi nhìn một tia nắng bên cánh hoa sớm mai, một đồi cỏ xanh mát, một chú chim nhảy nhót… hay nhận ra nụ cười của một sư chị, một niềm đau tôi vừa đi qua. Tôi như đang đổi thay và mới lạ hơn mỗi ngày, mỗi giờ. Tôi cười.

Có một cặp vợ chồng sống tận cuối làng. Mỗi ngày vào buổi trưa, hàng xóm lại nghe người chồng la hét:  “Mày, đồ ngu! Mày biết tội của mày chưa? Tao đánh mày cho chừa!” Rồi có tiếng chân chạy, tiếng đánh đập, và tiếng la hét, chửi mắng. Mọi người trong làng đều tội nghiệp cho bà vợ xấu số, nhưng không ai buồn can thiệp. Một hôm nọ, có người khách lạ tò mò, nên lân la đến gần ngôi nhà xiêu vẹo của cặp vợ chồng nọ thì thấy hai vợ chồng đang chạy vòng quanh đống rạ trước sân, người vợ cầm roi rượt quất từ đằng sau, và người chồng vừa chạy vừa la: “Mày, đồ ngu! Mày biết tội của mày chưa? Tao đánh mày cho chừa!”

Có lúc mình la ó, nhưng mình là người bị đòn.
Có lúc mình vừa đánh vừa la làng.
Có lúc mình vừa la vừa đánh nhau.
Có lúc mình thụi nhau.  Ruột gan lặng lẽ rỉ máu.
Có những lúc mình lặng yên.

Sáng hôm đó em đến và hỏi tôi “bình an giống như điều gì?” Em hỏi tôi thật bất ngờ. Tuy vậy ngay lúc đó tôi vẫn có câu trả lời cho em. Tôi còn nhớ câu trả lời của tôi cho em khi đó là “bình an như áng mây”. Áng mây có được bình an bởi áng mây có sự tự do. Trên bầu trời trong xanh, bao la ấy mây có thể đi khắp tất cả mọi nơi mà mây muốn đến. Tất cả những ngọn núi trên thế gian này điều có thể trở thành nơi dừng chân của mây. Có thể hôm nay mây ở Hy Mã Lạp Sơn, nhưng ngày mai mây sẽ ở núi Phú Sĩ và đôi khi ngày mốt mây lại ở một ngọn núi nào khác.

 Không có ai có thể ràng buột được mây, không có bất kì một ngọn núi nào dù đẹp và hùng vĩ đến đâu lại có thể ràng buộc được mây. Đơn giản bởi vì mây có sự tự do. Vì có sự tự do nên mây có bình an.

 Năng lượng của bình an cũng chính là năng lượng của sự sáng tạo và bồi đắp. Em thử nghĩ một người muốn làm thật nhiều điều cho mọi người nhưng trong tâm chứa đầy năng lượng của bất an thì làm sao người đó có thể cống hiến những thành quả tốt đẹp nhất được. Không những vậy đôi khi những gì người ấy tạo ra lại mang kết quả ngược lại.

Nếu quá hiểu một người, một nơi thì tình thương sẽ đến thôi. Đúng không, Phong, Xuân? Tình Yêu luôn có cách diễn đạt của nó. Chúng ta không cần phải khôn khéo, không cần phải gượng ép, giả tạo. Tình yêu đến rất tự nhiên, rất hồn nhiên….

Trong cuốn sổ tay của tôi, có một bài thơ diễn tả đúng tâm trạng của chúng ta. Hai người bạn với nhau khi chia tay thì hỏi rằng. “Anh đi đâu?”. Người ra đi trả lời rằng. “Vì có nhiều phiền muộn trong lòng. Tôi muốn đi về phía núi Chung Nam. Mà tại sao lại phải hỏi rằng tôi đi đâu? Chúng ta cũng như những đám mây trắng thôi. Không đi đâu cũng không cần đến.” Đó là bài thơ “Tống biệt” của Vương Duy. Tôi đã đọc cho Phong và Xuân rồi đúng không?

“Tôi đi đâu và đến từ đâu
Bạn ơi! Xin đừng hỏi
Mây vẫn bay trên đầu”

Em ơi!
Nếu em có nhiều căng thẳng, lo âu và phiền muộn trong đời sống, thì em hãy đến Tu Viện Cát Tường! Tôi sẽ đưa em đi dạo một vòng trong cánh rừng xanh mát. Em sẽ có bình an và khỏe khoắn liền. Chúng mình sẽ rong chơi trên các đường mòn, mà không cần phải làm gì hết. Tôi đặt tên các con đường ấy là “Đường Xưa” để nhớ tới thầy tôi, mà cũng để nhớ tới Bụt. Thầy tôi viết về cuộc đời của Bụt như một con người biết thương, biết cảm, với bao nhiêu khó khăn, thử thách trong đời sống, nhưng Người vẫn sống thong dong, tĩnh lặng. Có Bụt là có tỉnh thức, có tình thương. Dọc con Đường Xưa, em sẽ thấy các thiền ngữ như:
 ‘Mỗi hơi thở nhẹ, từng bước rong chơi’,
‘Ý về muôn vạn nẻo, thiền lộ tâm an nhiên, từng bước gió mát dậy, từng bước nở hoa sen’…
Thiền ngữ này nhắc nhở chúng ta trở về với sự sống trên mỗi bước chân.

Độc Cô Cầu Bại là một nhân vật trong tiểu thuyết kiếm hiệp. Tôi đã nói rồi mà: Trung Quốc cũng có những người dễ mến. Phong và Xuân đều hiểu thế nào là “Độc Cô Cầu Bại” phải không? Vấn đề không phải là cái tên người này mà là có một người như thế trong đời sống hay không? Người kiếm khách ấy có phải là sáng tạo phẩm của nhà văn Kim Dung hay không?

Độc Cô Cầu Bại là một người rất giỏi kiếm thuật. Cả đời ông hình như chưa chiến bại trước tay ai cả. Ông ở trên đỉnh thế giới võ thuật. Ông cô đơn và cô độc. Vì không có ai hiểu ông, không ai dám đến gần. Cho nên ông chỉ có một mình, ông luyện kiếm với một con chim, một con Thần Điêu. Tôi đã nhìn và tôi đã thấy những Độc Cô Cầu Bại trong đời thực Phong à! Họ giỏi và rất thông minh, rất có tài. Vì họ quá giỏi, quá thông minh nhưng họ còn thiếu một cái gì đó, hình như họ thiếu khả năng tới được với mọi người, nên không ai hiểu họ, không ai muốn đến gần họ. Họ trở nên trầm uất, suy nhược. Họ không biết cách điều phục những tâm hành của mình. Rất là tội nghiệp!

Tôi rất thương những người như thế vì tôi hiểu họ. Họ giống tôi. Tôi chỉ là một chàng trai khờ dại, chưa làm được một điều gì lớn lao, một việc gì cho ra hồn. Mẹ cha vẫn còn đang lo lắng cho tôi. Tôi không phải ở trên đỉnh thế giới. Tôi ở nơi thấp. Rất thấp. Dưới đáy xã hội. Nhưng tôi giống họ ở chỗ tôi rất cô độc. Phong và Xuân có biết không? Tôi rất cô độc. Nếu phải xé bức thư này đi thì tôi cũng chỉ cần Xuân nhớ bốn chữ ấy thôi. Tôi rất cô độc. Tôi có ít và tôi cũng nhấn mạnh: tôi có rất ít bạn. Tôi không muốn động chạm đến lòng thương của Xuân. Nhưng đó là sự thật. Và tôi cũng không dấu diếm: Tôi cũng đã từng khóc. Khóc vì cô độc…

Xóm Thượng, 24/06/10

Vậy là tôi đã trở lại Xóm Thượng sau gần hai tháng đi qua học viện Ứng Dụng Châu Âu – Đức. Hôm nay, tôi đã dành một ngày trọn vẹn để đi thăm mấy góc vườn. Tối hôm qua về muộn quá tôi đã đi thăm được gì đâu. Xóm Thượng thay đổi không nhiều nhưng chừng đó cũng đủ làm cho tôi cảm thấy vui. Có thêm nhiều cây mới và cũng có thêm nhiều huynh đệ mới làm cho tôi có nhiều hứng thú hơn.

Hôm nay là một ngày nắng thật dài làm cho tôi cảm thấy nhớ đến cái không khí mát mẻ ở học viện. Ở học viện, nếu ở trong phòng thì thôi chứ còn đi ra ngoài là phải mặc áo dài vậy mà có khi còn mặc thêm áo ấm nữa; ở bên này chỉ mặc áo vạt hò thôi mà vẫn còn thấy nóng.

ĐƯỜNG TÁO

Đường táo là con đường mòn nhỏ đi xuyên qua rừng táo. Rừng táo là một khu vườn rộng chừng 3 mẫu tây nằm sau lưng Viện Vô Ưu, được bao quanh bằng một vành đai rừng cây thưa nhưng cổ kính. Nói là rừng táo nhưng thực ra ngoài cây táo cũng còn có vài cây hồ đào do những người trẻ trong phong trào Wake – Up trồng năm ngoái, còn có vài cây anh đào và vài cây lê nữa. Lối mòn này chắc chắn là được tạo nên một cách vừa ngẫu nhiên vừa có chủ ý. Ngẫu nhiên là vì nó hình thành theo cảm hứng của người đi dạo vườn táo. Chân bước theo hơi thở. Tâm ý, ánh mắt và các cơ quan có khả năng cảm nhận khác đều để cả vào bước chân; để vào những dáng thân cổ kính, dáng hoa thanh thoát tự nhiên; và để cả vào ý thức về sự xúc tiếp hân hoan đó chứ đâu có chủ ý dùng cái sức lực mong manh của đôi chân quê mùa ấy mà tạo đường tạo lối trên mặt đất mông mênh oai hùng này! Những đôi chân cứ theo cái cảm quan vô tư mà đi, cứ theo cái an tĩnh hồn nhiên mà dừng… lần này qua lần khác, người này qua người khác… cuối cùng một lối mòn bỗng biểu hiện như tự ý nó muốn ghi lại những dấu chân cẩn trọng ấy. Nhưng nếu nói ngẫu nhiên thôi e rằng không đủ, mà còn có cả chút chủ ý nữa. Nhìn từ chùa Đại Bi, thảm cỏ của khu rừng táo uốn lượn mềm mại như một tấm lụa xanh điểm bồ công anh vàng và  cúc dại trắng. Lối mòn này bọc quanh những đám hoa vàng và những đám hoa trắng ấy. Những đôi chân không muốn dẫm lên những đám hoa tươi đẹp kia nên đã cố tình tránh ra mà đi vòng quanh. Một đôi chân muốn gìn giữ, nhiều đôi chân muốn che chở, lần này qua lần khác, ngày này qua ngày khác… lối mòn hình thành theo chủ ý giữ gìn và che chở ấy. Vậy là có chủ ý đàng hoàng rồi chứ gì nữa? Và vì lối mòn ấy loanh quanh trong rừng táo nên gọi là Đường Táo.

Đây là những điều tôi được nghe trong một đêm trăng sáng tại thị xã Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng… 

 Chiều hôm ấy, người em trai vốn mang nhiều phiền muộn trong lòng đã rời bỏ thành thị để tìm gặp lại chị của mình. Sau khi dùng cơm chiều, hai chị em cùng nhau đi dạo trong vườn chè. Người em nói với chị:

 “Chị của em, hồi chiều khi mới đến đây, em nghe chị hát cho các em nhỏ. Bài hát hay quá! “Có cây ngô đồng cho chim phượng đậu. Có người đứng đó cho tình thương sâu.” Chị nói cho em biết về xuất xứ bài hát ấy được không? Ai đã dạy cho chị vậy?”

 Người chị lặng nhìn em và ôn tồn đáp:

 “Này em của chị, một vị xuất sĩ đã dạy cho chị bài hát ấy. Em có biết không? Ngày xửa ngày xưa tại một vương quốc xa rất xa về phía Bắc…Có một vị vua vì muốn đất nước thái bình, thuận trị, người dân được no ấm, bình yên đã cho trồng rất nhiều cây ngô đồng. Vào thời bấy giờ, mọi người đều có niềm tin rằng nếu chim phượng hoàng xuất hiện thì đó là dấu hiệu của cát tường, thịnh vượng. Và người ta cũng tin rằng cây ngô đồng là nơi mà chim phượng hoàng rất ưa thích chọn làm nơi trú ngụ.

 Em của chị, em có biết là đến bây giờ trên đất nước mình vẫn còn rất nhiều cây ngô đồng không? Vị vua năm xưa, triều đại của ông, đất nước nhân dân của ông đã không còn. Nhưng cây ngô đồng thì vẫn còn đó để lưu dấu cho những ước vọng, giấc mơ của người xưa. Em của chị, ngô đồng chính là hạt giống và chim phượng hoàng chính là hoa trái. Vì hạt giống đã gieo thì nỗi nhớ, niềm mong chờ tiếng vỗ cánh của loài chim lớn luôn còn đó, khắc sâu trong trái tim của muôn người.

 Vị vua năm xưa thật là một người dễ thương phải không em?”

 “Vâng. Nếu vị vua nào cũng thích hoa, thích trồng cây như ông ta thì thật là tốt quá.” Người em trả lời. Đôi mắt sáng long lanh, lắng nghe chị.

Nắng lên, làm nổi bật những bức tường đá màu đỏ dựng đứng bao quanh thung lũng. Những đám mây như vẫn còn chưa muốn thức dậy, cứ chập chờn quấn quýt quanh sườn đá làm cho những vách đá càng trở nên cao hơn. Nắng đã lên cao hơn, những đám mây cũng theo nắng bay lên như muốn chở những vách đá đến tận lưng trời. Thế rồi những đám mây ấy tụ lại trên đầu chóp núi, quyến luyến không muốn rời.

Nắng soi rõ đỉnh núi, soi rõ cả những dáng ngồi uy nghiêm màu nâu trên những tảng đá hay dưới những gốc cây. Trên những khuôn mặt ấy hiện rõ nét thanh tao, có vẻ như cười nhưng lại rất trầm tĩnh và vô tư. Nắng ôm lấy họ, sương mai và những đám mây như những đứa trẻ con, cứ quấn quýt lấy họ, như đang mời mọc họ cùng cất cánh bay lên theo ánh nắng. Nắng tiếp tục phả những luồng hơi ấm vào núi rừng và đất trời buổi sáng và bắt đầu đánh thức mọi loài. Tiếng gáy của một vài chú gà trống nào đó dưới xóm vọng lên tận đỉnh đồi, kéo theo những tiếng sủa trầm đục của vài chú chó nhà trong xóm. Những dáng ngồi tươi tắn màu nâu ấy tuy thi thoảng có kẻ gửi đi vài nụ cười cho mặt trời qua ánh mắt nhưng vẫn bất động và uy nghiêm đến rạng ngời. Chim thức giấc, bắt đầu hát ca và nhảy múa quanh họ. Bản hợp ca buổi sáng của những loài chim rừng sao thanh thoát và hân hoan đến vậy! Mặt trời đã cất mình khỏi những đám mây rực đỏ từ phía Đông, phủ một tấm lưới ấm áp màu hồng lên núi rừng và nhuộm đỏ thêm những vách núi sừng sững bao quanh thung lũng. Vậy mà những chiếc áo nâu vẫn ngồi yên tuy những đôi mắt ấy không còn dấu nữa những nụ cười mà đã mở ngỏ, gửi chúng vào mênh mông khoảng khoát.

Từ nhỏ bé sống với mẹ, bé không biết ba của bé là ai. Bé chỉ biết ba là người đã cho bé hình hài này. Bé sống với mẹ ở một nơi hanh phúc và bình an lắm. Mẹ bé có nói: Ba có đi tìm mẹ và bé nhưng ba tìm không được, mà mẹ cũng không muốn ba tìm ra mẹ con của Bé. Ấy vậy mà Bé cũng không thắc mắc nhiều về ba của Bé. Bé cũng không giận ba đã bỏ rơi mẹ và bỏ rơi Bé ngay từ khi Bé chưa lọt lòng mẹ. Mẹ Bé thì còn giận ba nhiều lắm. Mẹ giận vì ba đã không trung thành với tình yêu mà ba và mẹ đã định. Ba đã bỏ rơi mẹ mà đi theo một người khác. Mẹ giận, nên sau khi sinh Bé ra mẹ không muốn ở chỗ đó nữa, mẹ đã đem Bé đến một nơi xa xôi hẻo lánh, không một người thân thích, vì chỉ có như thế mới hy vọng có một cuộc sống an bình mà thôi. Bé cũng không muốn khơi dậy trong mẹ nỗi đau mà chắc chắn là sẽ khó quên đi trong tâm của mẹ. Bé không hỏi mẹ nhiều về người ba của mình không phải vì Bé không thương ba mà tại vì bé muốn mẹ có được cuộc sống bình yên nơi vùng đất mới mẻ này.

Rồi thì bạn cũng thu xếp xong công việc để bay qua thăm tôi. Hơn một năm rồi, chúng mình chưa gặp lại nhau, kể từ khi tôi quyết định từ bỏ nơi đó để dấn thấn thân trên con đường mà tôi đã lựa chọn.

Tôi thấy vui khi gặp lại hình ảnh quen thuộc của người bạn thân thiết. Bạn bao giờ cũng rất quan tâm đến vẻ bề ngoài, nên lúc nào trông bạn cũng thật xinh đẹp với một mái tóc đã được cắt tỉa nhuộm màu nâu trông thật “mode”và những bộ quần áo hợp thời trang. Không biết bạn nghĩ gì khi nhìn thấy tôi lúc này? Bạn có thất vọng vì đã từng làm “quân sư” cho tôi trong cách ăn mặc, chưng diện làm sao để tôn thêm vẻ đẹp?

(Lá thư từ Huế phần 2)

Ngôi nhà tôi ở nằm trong một con hẻm nhỏ - à không! Người ở đây gọi là kiệt -  ở đường Trần Nhân Tông. Nhà rất rộng, đầy những bức tranh lụa, tranh sơn dầu, có hai tầng, có ban công kiểu biệt thự Pháp, có vườn, có cau, có chuối, có hoa mai, hoa đào. Nói tóm lại là nó có tất cả những gì mà một người lao động bình thường ở Huế ao ước. Ấy vậy mà hình như những vị chủ nhân ở đây không ý thức được điều đó. Và tôi có vẻ cũng không ý thức được. (Tôi biết pháp môn sau Phong và Xuân mà! Tôi còn thất niệm nhiều lắm!) Tôi cũng mơ màng trước sự êm ấm của ngôi nhà. Những tiện nghi, những nhung lụa chỉ giữ chân tôi khi nghỉ ngơi hoặc nấu nướng. Thời gian còn lại tôi dành cho những chuyến đi. Và tôi đã đi rất nhiều, có khi dùng xe nhưng đi bộ nhiều hơn. 

(lá thư từ Huế phần 1)

Phong và Xuân thương mến!

Vậy là tôi lại viết thơ cho hai bạn nữa. Viết thơ hình như đã trở thành một thói quen, một nếp sống của tôi. Ban đầu khi viết thì tôi cần một cái cớ - một câu chuyện, một chuyến đi. Thế mà giờ đây bất kể thời gian, bất kể lý do gì tôi cũng đều viết được. Mà tôi đâu phải có “ý” muốn viết đâu. Tôi đâu có ngồi xuống bàn và cố gắng, ráng sức viết đâu. Những câu, chữ cứ như những cơn mưa tí tách, dầm dập, ào ạt rơi trên mái ngói hồn tôi những buổi trưa hè, những khi chiều tím, những lúc ăn cơm, rửa bát, quét nhà…

Tôi đã bắt đầu mê rồi. Xuân đừng cười nhé! Tôi đã mê viết thơ. Ấy vậy mà lúc viết lại chính là thời khắc tôi tỉnh nhất. Lá thơ như một tấm gương soi rọi những ngõ ngách trong tâm hồn. Và tôi cũng chỉ mong có như thế. Tôi cũng chỉ mong Phong và Xuân coi lá thơ tôi như một tấm gương, như một mặt hồ nước phẳng lặng để mà nhìn lại, ngắm xuống. Tôi nhớ rằng trước đây khi mà chưa có những đô thị, những khu công nghiệp thì đa số mọi người đều có một ao trong nhà mình. Cái ao tuy nhỏ nhưng lại có thể là nơi để mà sau những hành trình trên những con đường mơ và đầy bụi đỏ, người lữ khách lại có thể trở về để mà gột rửa, để mà ngồi xuống lắng nghe dế kêu chim hót, xem hoa thưởng nguyệt, để mà thở, thưởng thức khí trời trong. Tôi ước mong những lá thơ của mình cũng như bờ ao kia, đem đến cho hai bạn một ít bình an, một ít thăng bằng, một ít mát dịu trong những ngày hè rực lửa. Tôi không mong ước lá thư của mình là nơi để mà phô bày kiến thức, để mà lên án người này, công kích người kia, để mà khóc thương, sầu nhớ. Tôi chỉ có một nguyện ước đó thôi. Phong và Xuân nhớ cho tôi nhé! Chỉ một và chỉ một nguyện ước đó thôi….

Tôi nhớ một bài thơ vỡ lòng được học hồi ấu thơ, một bài về Tre, về rừng Tre. Bài ấy có những câu làm tôi nhớ hoài như:

                                       “Ở đâu tre cũng xanh tươi 
                                       Cho dù đất sỏi đất vôi bạc màu”

      Hay là:

                                     “Vươn mình trong gió tre đu
                                     Cây kham khổ, vẫn hát ru lá cành”

      Hay là:

                                    “Bão bùng thân bọc lấy thân
                                    Tay ôm, tay níu tre gần nhau hơn
                                    Thương nhau tre chẳng ở riêng
                                    Lũy thành từ đó mà nên hỡi người”

Còn nhiều câu thật hay, chắc em cũng nhớ.

Tăng thân mình cũng là một rừng cây. Em và tôi thuộc về tăng thân ấy cho nên em và tôi, mỗi người cũng là một thân cây. Em là cây Lê hay là cây Trầm? Em là cây Hồng Giòn hay là cây Vú Sữa? Em là cây Ngô Đồng hay là cây Hải Đường? Em là loài Sen hay là loài Hướng Dương? Và tôi, tôi là một cây Trà, nhưng chúng ta cùng có chung một thân, thân tăng.

Rừng cây tăng thân mình cũng đẹp không kém, có khi còn mầu nhiệm hơn. Đi dạo trong một rừng tre mênh mông quả là thú vị, phải không? Nhưng tôi chắc em sẽ ngạc nhiên và thỏa mãn hơn khi thấy mình đang rong chơi thong dong giữa một khu rừng nhiệt đới với nhiều loại cây, nhiều loại hoa và cũng có nhiều loài cầm thú đẹp đẽ khác nữa. Trong tăng thân mình cũng có những anh chị Cá, những anh chị Sư Tử, những anh chị Chim và có cả những loài cây quý khác như Sồi, Cẩm Lai, Xoan, Hồ Đào… Tôi không nhớ hết được. Vì vậy tôi nói rừng cây tăng thân thật mầu nhiệm, có khi còn mầu nhiệm hơn một khu rừng nhiệt đới nguyên sinh nữa. Mà có bao giờ em thăm một khu rừng nhiệt đới chưa nhỉ? Nếu chưa, tôi nghĩ em nên cùng đại chúng đi thăm cho biết. Trung tâm của chúng ta tại Thái Lan nằm trong vành đai bảo hộ của một khu rừng nhiệt đới đấy. Đó là vườn quốc gia Khao Dai, một trong những rừng nhiệt đới lớn trên thế giới. Trong rừng nhiệt đới, sự sống thật là phong phú!

Đứng từ xa, có thể là từ trên một chóp núi, nhìn xuống một khu rừng nhiệt đới em sẽ chỉ thấy một màu xanh mênh mông thôi, màu của sự sống. Như người ta lên không gian và nhìn xuống trái đất này vậy, trái đất cũng chỉ có một màu xanh thôi. Vì vậy mà người ta gọi trái đất này là một hành tinh xanh. Và em biết đấy, nhờ những khu rừng nhiệt đới này mà hành tin này vẫn còn là hành tinh xanh.