Thư viện

Có một buổi chiều đi bộ từ Nam Giao lên chùa tôi gặp một đoàn thiếu niên thiếu nữ Phật tử đi cắm trại từ các đồi thông Từ Hiếu về. Họ đi rải rác, người đi bộ, kẻ đi xe đạp. Người đầu tôi gặp cầm trên tay một cành thông. Người thứ hai cũng vậy. Rồi người thứ ba cũng vậy. Rồi đến cả đoàn. Tôi thấy xót ruột và đau xót cho những đồi thông. Có lẽ ngày Tết cơ sự cũng xẩy ra tương tợ như thế. Tết nầy Nguyên Hưng nhớ “bảo vệ” giúp các đồi thông nhé.

Bông lài, bông lý, bông ngâu,
Chẳng bằng bông bưởi thơm lâu, dịu dàng.

Bát Nhã là cơ hội để mình quán chiếu sự thật và tìm ra được bình an trong tâm mình. Không có bình an thì làm sao có hạnh phúc. Mà làm sao để có bình an khi mình chưa thực sự tin vào con đường mà mình đang đi, và nhất là không có niềm tin nơi những người được xem như là bạn đồng hành? Có phải là mình đang cùng ngủ chung trên một chiếc giường, nhưng mỗi người đều có riêng một giấc mộng? Tại sao mình không chia sẻ những cái ưu tư và cái cảm nghĩ của mình với những người mà mình gọi là đồng chí, có phải vì mình sợ bị lên án là đánh mất lập trường? Tại sao tất cả mọi người đều cùng nói như nhau về cái ấy, trong khi không một ai thật sự tin vào cái ấy, cũng giống như trong một câu chuyện cổ tích của Hans Christian Andersen, tất cả các quan trong triều đều khen là vua đang mặc một cái áo rất đẹp, trong khi đó thật sự vua đang ở trần?

 Đây là sơ lược về tiểu sử của cụ Thiều Chửu, tác giả sách Hán Việt Tự Điển (kết hợp từ tài liệu của hai học giả Trần Việt Quang và Nguyễn Hải Trần và những lời kể lại của các vị học trò còn sống của cụ, trong đó có sư bà Đàm Ảnh, chùa Phụng Thánh Hà Nội).

Cư Sĩ Thiều Chửu tên là Nguyễn Hữu Kha sinh năm Nhâm Dần (1902) tại làng Trung Tự – phường Đông Tác – Kim Liên – Hà Nội. Cư Sĩ xuất thân từ nhà nghèo phải lao động vất vả từ nhỏ, nhờ bà nội là một người mộ đạo Phật và biết chữ Hán dạy dỗ, được bác ruột hiếm con kèm cặp, lại vốn sáng dạ và rất chăm học nên ông đã sớm có căn bản Hán văn. Với quyết tâm vừa làm vừa học, dần dần ông đã có một số kiến thức văn hóa lớn và hiểu ngày càng sâu về Tam học và thông thạo tiếng Anh, Pháp và Nhật.

Kính bạch Thầy,

Sáng nay con thức dậy sớm đọc thư của Thầy. Thầy nói đúng quá! Ngọn lửa Bát Nhã đã cháy muôn phương. Nó quả là “Hoa sen trong biển lửa.” Dù con không ở Bát Nhã, nhưng trái tim và trí óc của con đang hướng về Bát Nhã và cũng đang hướng đến tâm liêm khiết, tâm từ bi với các anh chị em của con ở bên kia. Con có điện thoại về hỏi thăm một sư em con về tình hình Bát Nhã/Phước Huệ. Con sợ sư em con không chịu nỗi cảnh ấy, bởi sư em là một công chúa thứ thiệt của gia đình trước khi đi tu. Nhưng sư em đã nói rằng, “Thật đáng sống! Trái tim ban đầu vẫn cháy rực.” Đây là lần đầu tiên trong cuộc đời mà sư em được chứng kiến và tham dự một sự kiện anh dũng và oanh liệt. Sư em nói sư em vẫn còn tốt lắm vì sư em rất hạnh phúc khi có tình chị em, tình Tăng thân.  Nó là “chiếc thuyền vượt biển.”

Ngồi viết thư này cho Thầy mà lòng con trỗi dậy biết bao nhiêu niềm biết ơn đến với một vị Thầy khả kính của chúng con. Con kính lạy tạ ơn Thầy, lạy tạ một cuộc đời thánh thiện mà không ngừng khám phá và mở đường cho thế hệ trẻ chúng con đi. Pháp nạn Bát Nhã là chứng tích của lòng từ bi, của liêm khiết, của hướng thượng và hòa bình. Nó cho thấy pháp môn của mình quả thật là hữu hiệu. Con thấy bây giờ pháp nạn cũng không phải là pháp nạn nữa, bởi vì pháp nạn đã trở thành mưa pháp trải khắp cùng nhân thế, để hạt đậu năm xưa được nảy mầm. Đó cũng là nhờ hành động không bạo động của Tăng Thân Bát Nhã. 

Con nghĩ sự việc Bát Nhã đã cho người ta một cơ hội nhìn lại đất nước mình, nhìn lại con đường tâm linh và nhìn lại cách nhận thức của mỗi người. Và khi nhìn lại, họ sẽ thấy sự thánh thiện trong sự việc Bát Nhã qua cách hành sử không bạo động với nhiều tình thương của Tăng Thân Bát Nhã. Sự việc Bát Nhã đã có rất nhiều người trẻ theo dõi và lên tiếng. Đó chứng tỏ rằng người trẻ Việt Nam có tâm chí muốn thoát khỏi cảnh hệ lụy, mua chuộc và bất công của xã hội và đất nước, để họ có thể sống như những đồng chí ngày xưa bảo vệ đất nước và dân tộc mình trong tình huynh đệ.

Thưa Thầy, có một hôm con đi kinh hành và niệm Bụt cùng đại chúng. Con thấy hình bóng Thầy hiện ra trước mặt con. Con mỉm cười và thấy rằng Thầy là Bụt của chúng con. Rồi mỗi bước chân, con đồng niệm Bụt và niệm Thầy. Sự thực tập này rất nuôi dưỡng và nó cho con rất nhiều bình an. Trong cuộc đời của con, con chưa bao giờ thấy ai sống có bản lĩnh như Thầy. Con biết nhờ có Thầy mà con có rất nhiều niềm tin với ngôi Tam bảo, có nhiều hiểu biết hơn về các vị Tổ sư và có nhiều tình thương hơn về ông bà tổ tiên và cha mẹ của con.

Thầy kính thương của con, con là đệ tử của Thầy. Con cũng rất muốn sống và tu tập như Thầy, để con có thể là một người đệ tử tiếp nối xứng đáng của Thầy. Con cảm ơn cuộc đời mầu nhiệm  vì con đã biết trở về với cuộc sống tâm linh này. Con đã tìm được ra Thầy và con đã tìm ra được Tăng thân. Được sống gần với những con người vĩ đại, dám lên tiếng nói cho hòa bình, cho chính trực, con cảm thấy thương cuộc đời này và cảm thấy thật đáng sống.

Con nguyện sẽ sống đẹp mỗi ngày cho Thầy, cho Bụt và cho cuộc đời.

                                                                                                                                                                         Con của Thầy

Những trận mưa Bát Nhã đã rơi xuống mặt đất và đã làm nẩy lên hạt giống Bồ đề, hạt giống bồ đề trong trái tim của Đôn Nghiêm, trong trái tim của các con và trong trái tim của bao nhiêu người trẻ khác. Đó là những hạt giống Kim cương bất hoại, không có ngọn lửa nào có thể đốt cháy. Bát Nhã sẽ tái sinh trong những hình thức mới vì hạt giống Bồ đề của nó đang có mặt khắp nơi.

Thầy kính thương của chúng con,

Mỗi buổi sáng thức dậy biết rằng Thầy vẫn còn đó chúng con vô cùng hạnh phúc và biết ơn. Đây không phải là lá thư đầu tiên mà con viết cho Thầy. Con viết thư cho Thầy nhiều lắm, nhưng những lá thư con viết cho Thầy đều nằm trong quyển nhật ký của con. Hôm nay con muốn tách một lá thư mà con mới viết xong trong nhật ký để gửi cho Thầy. Con muốn chia sẻ niềm hạnh phúc to lớn và lòng biết ơn của con với người Thầy kính thương của chúng con. 

Tác giả:  Sử gia Nguyễn Lang

(Nguyên văn chưa bị kiểm duyệt)

Khuynh hướng thân kháng chiến của các tổ chức Phật giáo

Mặt trận kháng chiến Sài Gòn rồi Hà Nội và Huế tan vỡ; tang tóc gieo trên quê hương càng lúc càng nhiều. Một số tăng sĩ và cư sĩ làm việc trong kháng chiến rút theo về các căn cứ chiến khu. Những tăng sĩ và cư sĩ khác tại các địa phương tản cư cũng cùng với đồng bào từ từ hồi cư tìm về nơi trú cũ.

Thầy kính thương của chúng con,

Những ngày qua con ý thức rằng mình thật may mắn để được ở Sơn Cốc, hưởng năng lượng an lành, ấm áp nơi ngôi nhà này. Những giờ phút con ngồi cùng các chị em đọc những trang hồi ký của Thầy, con được hiểu biết sâu sắc thêm về Thầy. Con xúc động, thán phục và tự hào về những chặng đường Thầy đã đi qua. Hơn bao giờ hết con học được những bài học vô giá từ sự sống của Thầy. Con biết ơn vô cùng!