Đi Như Một Dòng Sông
Đường Xưa Mây Trắng
Hạt Giống Đi Xa
Làng Mai Vô Tướng
RUE DE LA GOUTLE D'OR
Sáu Cây Tùng Lọng
Sen Búp Từng Cánh Hé
Liên Hệ Thầy Trò

Làng Mai vô tướng

Năm 1983, đứng ở trên đỉnh đồi nhìn xuống thì tôi đã thấy hoa mai nở trắng cả đồi. Đó là cái nhìn trong bản môn. Cái tên Mai Thôn rất đẹp. Vì vậy sau này chúng ta đã đổi tên Làng Hồng thành Làng Mai. Trên thực tế ta chỉ trồng có mấy chục cây hồng thôi trong khi đó trồng tới 1250 cây mai. Vào khoảng bốn năm sau thì đến mùa xuân hoa mai nở rất đẹp. Vào mỗi tháng tư chúng ta đều có tổ chức Hội Hoa Mai, có trà, có bánh, có ca hát, có thi ca. Ở Làng Mai có hai hội hoa: một gọi là Hội Hoa Mai và một gọi là Hội Thủy Tiên vì trên Xóm Thượng vào cuối tháng ba thì hàng ngàn, hàng chục ngàn bông thủy tiên nở. Mình chưa bao giờ trồng những bông thủy tiên ấy. Chúng nằm sẵn ở khu gọi là Pháp Thân Tạng. Chúng ta thường tổ chức Hội Thủy Tiên vào cuối tháng ba. Sau đó độ chừng nửa tháng thì tổ chức Hội Hoa Mai ở Xóm Hạ. Về Làng vào tháng tư thì quý vị sẽ được dự Hội Hoa Mai rất đẹp và rất thơ.

Bây giờ Làng Mai đã có thêm Xóm Mới tức là Chùa Từ Nghiêm, rồi Xóm Mới Đầu Thôn và Xóm Mới Lưng Đồi. Trên Xóm Thượng chúng ta lại có thêm Xóm Trung và Xóm Đoài. Khi tới Làng Mai, nhìn vào Làng Mai thì cố nhiên chúng ta có một ý niệm về Làng Mai. Nhưng nhiều người trong chúng ta rất ngạc nhiên khi thấy Làng Mai không giống như cái mình tưởng tượng. Ta tưởng tượng Làng Mai ghê gớm lắm. Với phái đoàn của Hiệp Hội Phật Giáo Trung Quốc, chúng ta đã cảnh cáo trước rồi, nói rằng bên chúng tôi không có gì hết, chỉ toàn là cây thôi, toàn là những chuồng bò xây dựng lại làm thiền đường và tăng xá. Đã nói rất là nhiều lần mà khi qua tới họ vẫn còn ngạc nhiên như thường. Họ không ngờ Làng Mai nghèo, đơn sơ và thanh bạch như thế. Tôi nhớ hồi xưa khi hòa thượng Tắc Phước ở bên Úc qua, ngài đem theo một cái máy thu hình (camcorder). Khi tới Làng ngài rất ngạc nhiên và nói: "Làng Hồng không có gì hết à?" Mà đúng là Làng Hồng không có gì hết: không có một mái chùa cong, không có một tượng Phật lớn. Vì vậy cho nên ý niệm của mình về Làng Mai và cái sự thật về Làng Mai rất khác nhau. Hiện bây giờ chúng ta có hòa thượng Minh Cảnh đang thăm viếng Làng Mai. Ngài mới tới đây độ chừng hai tuần hay ít hơn hai tuần. Ngài nói: "Trăm nghe không bằng một thấy, trăm thấy không bằng một rờ." Ngài đã thấy, ngài đã rờ, nhưng mà chưa chắc ngài đã biết được sự thật về Làng Mai. Thượng tọa Nguyên Chơn tới trước, và cố nhiên cái thấy của Thượng tọa đã khác với cái thấy của hòa thượng vì thượng tọa Nguyên Chơn đã có cơ hội thấy những yếu tố không phải Làng Mai của Làng Mai. Nhìn vào Làng Mai như thế nào để thấy được những yếu tố không phải Làng Mai của Làng Mai. Thượng tọa Nguyên Chơn đã được đi Hoa Kỳ, đã được tiếp xúc với tăng thân của Làng Mai ở Hoa Kỳ, và vì vậy thượng tọa thấy được Làng Mai sâu hơn hòa thượng Minh Cảnh. Nhưng thượng tọa Giác Trí lại đã được thấy Làng Mai sâu sắc hơn vì thượng tọa Giác Trí đã được đi theo những chuyến hoằng pháp tại Âu châu, đã đi Đức, đã đi Ý, đã thấy được tăng thân Làng Mai tại Đức, tại Ý; và vì vậy cái thấy của thượng tọa Giác Trí đã rất khác. Vì vậy, mỗi người trong chúng ta có một cái thấy về Làng Mai. Sư chú Pháp Cần lớn lên ở bên Đức, học ở bên Đức và qua tu ở Làng Mai. Năm vừa rồi được tháp tùng phái đoàn đi Đức, sư chú đã khám phá ra một nước Đức rất mới. Trong suốt những năm ở Đức sư chú chưa bao giờ được tiếp xúc với tăng thân Làng Mai ở bên Đức. Về Đức lần này sư chú thấy rõ ràng rằng ở bên Đức số lượng những người Việt và những người Đức tu học theo pháp môn Làng Mai rất đông. Có những pháp thoại ba ngàn người Đức tham dự, có những pháp thoại bảy ngàn người Đức tham dự, có những buổi thiền hành bốn ngàn người Đức tham dự. Trở về nước Đức, sư chú khám phá ra một nước Đức hoàn toàn mới lạ. Làng Mai đang nằm trong nước Đức thế nhưng ở 7, 8 năm bên đó sư chú không thấy. Chúng ta phải tìm thấy sự thật bằng con mắt vô tướng. Những yếu tố không-phải-Làng-Mai nằm ở khắp nơi, nằm ở trong lòng mình. Sư chú Pháp Đôn cũng vậy, lớn lên ở tiểu bang Florida , đã đi chùa bên đó, đã được gặp tôi trong một khóa tu bên Mỹ, đã qua Làng tu học. Mùa thu vừa rồi được tháp tùng tôi và phái đoàn đi Mỹ, sư chú đã khám phá ra một nước Mỹ rất mới. Tại vì lần đầu tiên sư chú được tiếp xúc với tăng thân Làng Mai ở bên Hoa Kỳ, khắp nơi, khắp nơi. Vì vậy, tới đây, với một cái camcorder để thâu hình chưa chắc thâu được Làng Mai. Làng Mai không phải là một ngôi chùa Việt Nam đặt trên mảnh đất Âu châu. Trong Làng Mai ta thấy có văn hóa Ấn Độ, ta thấy có văn hóa Trung Quốc, ta thấy có văn hóa Việt Nam , ta thấy có văn hóa Tây phương. Vì vậy nhìn Làng Mai cho kỹ ta thấy có những yếu tố không phải là Làng Mai nằm ở trong Làng Mai. Vì vậy Làng Mai cũng là một đối tượng thiền quán. Nhìn càng sâu, ta thấy càng rõ. Nếu không thì nhìn Làng Mai ta chỉ có một khái niệm rất cạn, rất mơ hồ về Làng Mai. Nếu nhìn Làng Mai cho kỹ thì mình thấy Làng Mai cũng bất sinh và bất diệt. Ngày xưa khi đi thăm tu viện Kỳ Viên, Jeta Grove, ở Ấn Độ thì tôi thấy tu viện Kỳ Viên không còn nữa. Có một phái đoàn khảo cổ Nhật đang khai quật khu đất tu viện Kỳ Viên, phát hiện ra nền móng của nhiều tu viện san sát nhau. Tất cả tu viện Kỳ Viên đều đã bị san bằng theo thời gian và đất cát đã phủ lấp lên. Bây giờ nhờ đoàn khảo cổ đó khai quật lên chúng ta mới thấy rõ ràng những tu viện rất lớn nằm bên nhau san sát. Chúng ta nhận ra được đây là chánh điện, đây là tăng xá, đây là giảng đường. Nhưng tu viện Kỳ Viên đâu có phải không còn, vì khi chúng ta đi qua các nước khác, thấy các tu viện ở Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên hay Tây Tạng thì chúng ta lại thấy rằng Kỳ Viên vẫn còn đó trong những hình thức mới của nó. Vì vậy Kỳ Viên tính là bất sinh bất diệt. Làng Mai cũng vậy. Ví dụ ngày mai này họ đóng cửa Làng và có người xây cất siêu thị ở Xóm Thượng và Xóm Hạ thì Làng Mai vẫn còn, còn dưới những hình thái mới của nó ở khắp nơi, nhất là trong lòng chúng ta. Vì vậy, tới Làng Mai, ta phải nhìn Làng Mai cho kỹ để thấy được tính bất sanh bất diệt của Làng Mai, thấy thực tại của Làng Mai vượt ngoài các tướng.