Cây Thốt Nốt và cây Soan

Năm ngoái, sau khi Lá Thư Làng Mai thứ 25 được gửi đi cho các thân hữu, tại Xóm Mới Làng Mai có lễ xuất gia cho hai mươi mốt vị lúc 7 giờ sáng ngày 7 tháng 2 năm 2002, gọi là hai mươi mốt Cây Thốt Nốt. Lễ xuất gia rất trang nghiêm và cảm động, tưới tẩm hạt giống bồ đề nơi tất cả mọi người, xuất gia cũng như tại gia. Các vị sa di và sa di ni mới có tên là Chân Pháp Khôi (cha Mỹ mẹ Việt), Chân Pháp Điền (Tân Tây Lan), Chân Pháp Luân (Mỹ gốc Việt), Chân Pháp Nhẫn (Bồ Đào Nha), Chân Pháp Thân (Pháp), Chân Pháp Tự (Pháp), Chân Pháp Môn (Pháp), Chân Pháp Hiển (Mỹ gốc Việt), Chân Pháp Chiếu (Mỹ gốc Việt), Chân Pháp Hữu (Gia Nã Đại gốc Việt), Chân Cơ Nghiêm (Việt), Chân Doanh Nghiêm (Mỹ gốc Việt), Chân Cần Nghiêm (Úc gốc Việt), Chân Chỉ Nghiêm (Việt), Chân Thịnh Nghiêm (Việt), Chân Cung Nghiêm (Việt), Chân Thi Nghiêm (Việt), Chân Thần Nghiêm (Việt), Chân Việt Nghiêm (Pháp), Chân Nho Nghiêm (Mỹ gốc Việt) và Chân Đàn Nghiêm (Mỹ gốc Việt).

Ngày 26.5.2002, lại có một lễ xuất gia nữa cho mười hai vị gọi là mười hai cây Soan: Chân Pháp Lộ (Việt), Chân Pháp Lai (Anh), Chân Pháp Uyển (Mỹ gốc Việt), Chân Pháp Hành (Mỹ), Chân Gia Nghiêm (Lào), Chân Liễu Nghiêm (Anh gốc Việt), Chân Hồng Nghiêm (Úc gốc Việt), Chân Trúc Nghiêm (Mỹ gốc Việt), Chân Thanh Nghiêm (Mỹ gốc Việt), Chân Hiền Nghiêm (Úc gốc Việt), Chân Trang Nghiêm (Việt) và Chân Mai Nghiêm (Pháp). Như vậy số các vị xuất gia được thế độ tại Làng Mai đã lên tới 161 vị.

Ngày 9.2.2002, đại chúng quây quần gói bánh chưng ở Xóm Hạ và đến đêm giao thừa ngày 11.2.2002 thầy đọc thơ bằng cả tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Pháp cho tứ chúng nghe, kể cả các tứ chúng ở Thanh Sơn, Rừng Phong và Lộc Uyển. Trong các bài thơ thầy đọc, có các bài Trái Ý Thức Chín Rồi, Thơ Từng Ôm và Mặt Trời Từng Hạt và Tươi Son Bền Sắt.

Ngày 16.2.2002 bắt đầu một khóa sinh hoạt cho người xuất gia tại nội viện Phương Khê, nội dung rất giàu có. (Những cuốn băng giảng của khóa tu nầy đã được sử dụng để tổ chức một khóa tu tương tự tại chùa Tổ ở Việt Nam cho người xuất gia vào trung tuần tháng ba dương lịch). Khóa sinh hoạt này đã chấm dứt vào chiều ngày 20.2.2002.

Giáo Dục và Chuyển Hóa

Ngày 27.2.2002, Sư Ông, thầy Pháp Niệm và các Sư Cô Thanh Ý, Chân Tín Nghiêm và Chân Không đi Boston. Tại Hynes Convention Center tại Boston ngày 3.3.2002, thầy giảng về đề tài Fear and Compassion (Sự Sợ Hãi và Lòng Từ Bi) cho một thính chúng khoảng 3,500 người Hoa Kỳ. Ngày 8 tháng 3 năm 2002 thầy lại thuyết giảng tại thánh đường Memorial Church của trường Đại Học Harvard, tiểu bang Massachusetts. Thánh đường quá nhỏ nên ban tổ chức đã từ chối nhiều trăm sinh viên muốn vào nghe. Ngày hôm sau, có một ngày quán niệm cũng tại Memorial Church . Thiền sinh được đi thiền hành rất thảnh thơi trong khuôn viên trường đại học và được ăn trưa chánh niệm ngay trong thánh đường. Đây là lần đầu tiên thánh đường cho phép đem thức ăn vào và được ngồi ăn tại chỗ. Mục Sư Dorothy Austin, người chủ nhiệm Thánh Đường, là người đã từng ngưỡng mộ Sư Ông từ lâu và lần nầy rất hứng khởi. Bà đã phát nguyện yểm trợ Chương trình Deep Listening do thầy đề xướng để đem lại truyền thông và hiểu biết làm động lực xây dựng hòa bình. Ông Thị Trưởng Thành Phố Cambridge của tiểu bang Massachusetts , Michael A Sullivan nhân dịp này đã ra tuyên cáo thay mặt Hội Đồng Thành Phố Cambridge, chào đón thầy. Bản Tuyên Cáo này được ký ngày 8.3.2002.

Ngày 10.3.2002 có một ngày quán niệm tại trường Đại Học Wellesley College , một trường đại học nữ rất nổi tiếng. Nhiều vị phu nhân các nguyên thủ quốc gia đã từng là sinh viên xuất thân từ đại học này như bà Tống Mỹ Linh, bà Hillary Clinton, bà Jacqueline Kennedy... Vị Viện Trưởng trường này, bà Diana Chapman Walsh, và giáo sư tiến sĩ Victor Kazanjan khoa trưởng Phân Khoa Tôn Giáo và Đời Sống Tâm Linh đã hâm mộ thầy từ lâu, nay được tổ chức một ngày chánh niệm tại trường, rất lấy làm hạnh phúc. Hai vị đã nhân danh trường Đại Học này hiến tặng thầy Giải Thưởng Education as Transformation, một giải thưởng được trao tặng hàng năm cho một Cộng Đồng Giáo Dục nào thành tựu được sự nghiệp giáo dục có khả năng chuyển hóa.

Ngày 11.3.2002 thầy và phái đoàn đi Tu Viện Lộc Uyển ở Tiểu Bang California . Có một ngày quán niệm tại Tu Viện. Gần một ngàn đồng bào lên sinh hoạt cùng thầy. Thiền đường nhỏ, nhiều thiền sinh phải ngồi ngoài lều xa rất lạnh. Thầy và tăng đoàn đã trở lại Làng sau nhiều ngày sinh hoạt với đại chúng tu viện.

Những người khuất mặt

Năm 2002 là năm Làng Mai ăn mừng hai mươi tuổi nên tại Làng có nhiều Khóa Tu đặc biệt. Trước hết là Khóa Tu Tâm Lý trị liệu giảng dạy bằng tiếng Pháp ngay tại Làng. Người tham dự quá đông thành thử các thiền đường Nước Tĩnh và Cam Lộ không đủ chỗ cho thiền sinh ngồi nghe Pháp thoại. Đây là lần đầu tiên thầy giảng Duy Biểu Học bằng tiếng Pháp cho thiền sinh nói tiếng Pháp. Hạnh phúc nhất là các thầy các sư cô gốc Pháp. Tuy Làng Mai ở Pháp nhưng phần đông những pháp thoại của thầy chỉ nói bằng tiếng Anh và tiếng Việt. Thiền sinh Pháp nghe dịch không "đã" bằng nghe tiếng Pháp trực tiếp từ miệng thầy nói. Sở dĩ thầy nói tiếng Anh nhiều hơn tiếng Pháp vì Trung Tâm Mai Thôn là một trung tâm thật sự quốc tế; mùa Hè thiền sinh của trên 36 quốc gia thường về tham dự. Dù là trong mùa Đông, số người nghe tiếng Anh cũng là đại đa số. Trong số các vị thiền sư từ Á Châu sang Tây phương giảng dạy, có lẽ thầy là người am tường văn hóa và ngôn ngữ Pháp nhiều nhất. Người Pháp nào đã dự một khóa tu giảng bằng tiếng Pháp rồi thì không thể không trở lại năm sau! Thầy đã sử dụng văn chương, triết học và thi ca Pháp để diễn giải những áo nghĩa thâm trầm của Bụt dạy, ung dung và nhẹ nhàng như khi thầy đọc thơ Kiều hay thơ Nguyễn Bính và bình giải theo cái nhìn thiền quán! Cũng vì vậy mà số thiền sinh nói tiếng Pháp ngày càng đông. Năm 2003, khóa tu nói tiếng Pháp sẽ bắt đầu từ ngày 5.5.2003 cho đến 11.5.2003. Hy vọng những bài giảng trong Khóa tu Tâm Lý Trị Liệu theo tinh thần Phật giáo này sẽ được phiên tả và in thành sách cho nhiều người được thừa hưởng lợi lạc.

Năm 2002 vừa qua, khóa tu cho người nói tiếng Pháp rất hào hứng. Số người ghi tên đông quá, phòng ốc của Làng không đủ dung chứa nên ban điều hành các xóm của Làng Mai phải đi mướn hết tất cả các nhà khách quanh vùng. Thiền sinh người Pháp đến bằng xe hơi nên có thể tự lái xe mỗi ngày đến nghe pháp thoại và tham dự mọi sinh hoạt khác rồi chiều lái về nhà khách mà ngủ, sau giờ ngồi thiền tối. Hôm đó vừa ăn trưa xong, thầy Pháp Ấn đang ngồi giữa văn phòng. Chỉ còn hai hôm nữa là khóa tu tiếng Pháp bắt đầu. Thầy Pháp Ấn hơi thiếp đi. Thầy thấy một đoàn xe hơi nhà binh rất dài leo rầm rộ lên Xóm Thượng. Thầy không biết quân đội Pháp tới Làng làm gì mà đông thế. Rồi vị chỉ huy trưởng đi vào văn phòng Chùa Pháp Vân Xóm Thượng. Một lát sau vị ấy đi ra. Cùng đi với vị ấy là thầy Ananda Chân Khánh Hỷ. Sau khi đoàn xe nhà binh đi rồi, thầy Ananda cho thầy Pháp Ấn biết là: "Ông nhà binh đó muốn ghi tên cho tất cả binh sĩ của đoàn xe kia tham dự khóa tu tiếng Pháp." Thầy Pháp Ấn nói: "Nhưng mình đâu có đủ chỗ cho cái số lượng binh lính khổng lồ của họ?" Thầy Ananda nói: "Thì tôi cũng nói với ông ấy như thế đấy. Nhưng ông ta nói: ‘ Quý vị đừng lo. Nếu quý vị chấp nhận, chúng tôi sẽ lo liệu tất cả, không cần phiền đến quý vị. ’ Nghe nói như vậy, tôi gật đầu." Tới đây thì thầy Pháp Ấn giật mình tỉnh dậy, và biết là mình vừa thiếp đi. Thầy Pháp Ấn trước đó chưa bao giờ được nghe nói tới những gì đã xẩy ra trên đồi Thénac của Xóm Thượng trong thời Đệ Nhị Thế Chiến. Ở đây, trong thời ấy đã xẩy ra nhiều sự xung đột và lính Đức đã bắn chết rất nhiều thành viên của kháng chiến Pháp ngay bên bức tường đá. Bức tường này vẫn còn và nằm không xa Ngũ Quán Đường của Xóm Thượng bây giờ. Trong làng Thénac, lính Đức đã tàn sát, đã tra tấn, đã nhốt nhiều người kháng chiến Pháp vào trong một nhà thờ cách Thénac không xa rồi đốt cháy nhà thờ đó cùng với những người bị nhốt. Oán khí còn rất nặng nề khi Làng Mai được thành lập hai mươi mốt năm về trước.

Tuy nhiên, nhờ công phu thiền định, thiền hành, thiền tọa, giảng kinh, tụng kinh, phóng sinh và thực tập hóa giải trong hai mươi năm qua mà năng lượng của vùng này đã thay đổi: dân chúng trong vùng đã nhiều lần nói rằng họ cảm nhận được năng lượng bình an này trong một đường kính khoảng hai mươi cây số. Thiền sinh của mấy mươi quốc gia trong bao nhiêu năm đã đến Làng Mai Xóm Thượng để thực tập và bước chân an lành của họ đã đặt lên trên từng tấc đất của Xóm Thượng. Thiền sinh người Đức cũng đông lắm. Những người Đức tới Xóm Thượng trong vòng hai mươi năm nay không hề mang theo súng ống và tâm niệm hận thù, trái lại tất cả đều đến với tâm chí thành tu tập. Tuần lễ nào cũng có thí thực cô hồn. Nỗi oan đã nhẹ. Cho nên sự kiện những người khuất mặt khuất mày, kể cả nhà binh, muốn tham dự vào khóa tu tiếng Pháp là một điều dễ hiểu. Vì thế trong suốt khóa tu tiếng Pháp này, buổi chiều nào cũng có lễ cúng thí thực cho những oan hồn nạn nhân thế chiến thứ hai. Trong một buổi pháp thoại khóa tu tiếng Pháp, thầy có nhắc lại giấc mơ của thầy Pháp Ấn khiến cho nhiều thiền sinh ớn lạnh xương sống. Và sau đó, mỗi chiều khi có lễ cúng cô hồn các thiền sinh tới tham dự hộ niệm nhiều lắm. Trên bàn thờ cúng cô hồn không những có bày gạo, muối và cháo mà các sư chú còn hiến tặng bánh mì, bơ , yaourt, sữa và muesli nữa.

Hội nhập văn hóa

Ngày 28.4.2002 Làng Mai lại ăn mừng Ngày Em Hai Mươi Tuổi bằng một khóa tu nói tiếng Việt. Đây là lần đầu tiên tại Làng có một khóa tu nói thuần tiếng Việt trong tám ngày liên tiếp. Cố nhiên đã có những khóa tu 5 hay 6 ngày giảng dạy bằng tiếng Việt đã được tổ chức tại Hoa Kỳ, Gia Nã Đại, hay Úc châu nhưng tại Làng Mai, đây là lần thứ nhất. Chúng ta đã biết vào mùa Hè, tuy người Việt về khá đông, nhưng cũng vẫn còn thiền sinh của trên 30 quốc gia khác nữa; nên mỗi tuần chỉ có được hai lần nghe thầy giảng bằng tiếng Việt. Đồng bào dù có giỏi tiếng Anh hoặc tiếng Pháp cũng thích được nghe thầy giảng bằng tiếng Việt. Sư Ông Làng Mai vừa là nhà tu, vừa là nhà văn hóa nên những buổi giảng của thầy bằng tiếng Việt làm cảm động người đồng hương đến tận xương tủy. Xa nước, xa nhà, ngồi trong khung cảnh Tây phương mà nghe những đề tài có liên hệ tới tâm linh, văn hóa và đất nước thì ai mà không cảm thấy rung động tâm can.

Những khó khăn, những khổ đau, những ước vọng thầm kín của đồng bào đã được đề cập tới. Những phép thực tập nhằm tháo gỡ khó khăn và chuyển hóa khổ đau được đưa ra rất cụ thể: làm thế nào để lấp được hố cách văn hóa, hố cách thế hệ, đem cha mẹ và con cái trở lại với nhau. Làm thế nào để hội nhập được vào xã hội Tây phương mà vẫn giữ được tinh hoa của nếp sống truyền thống. Tất cả các thầy, các sư cô, sư chú đều đem hết khả năng ra chăm sóc và hướng dẫn đồng bào thực tập. Những giọt nước mắt, những buổi hòa giải, những vòng tay ôm... Đồng bào tới dự Khóa rất đông. Bên Đức, đồng bào đã thuê nhiều chiếc xe buýt đi từ nhiều thành phố về tham dự. Ai cũng hạnh phúc, ai cũng đòi hỏi mỗi năm phải có một khóa tu như thế cho người Việt ở Làng Mai.

Tu tập đến ngày thứ tư, thầy dạy về phép thực tập làm mới và hòa giải. Những người có mặt tại Khóa Tu có cơ hội thực tập lắng nghe và ái ngữ để thiết lập lại truyền thông. Những vị không có thân nhân trong khóa tu cũng được giao cho trách nhiệm sử dụng điện thoại để tái lập truyền thông với người thân của mình còn ở nhà. Thiền sinh nghe lời thầy hết lòng.

Thầy đề nghị phải thực tập cho xong trước mười hai giờ khuya đêm ấy. Tại các Xóm, thiền sinh sắp hàng nối đuôi nhau để chờ tới phiên mình sử dụng điện thoại. Đại đa số đã thành công và nét mặt ai cũng rạng rỡ. Những câu nói khiêm cung xin lỗi, xưa nay không có khả năng nói, bây giờ ai cũng có thể nói được; đó là nhờ hạt giống của hiểu và thương trong lòng đã được các bài pháp thoại của thầy tưới tẩm. Có vài vị còn ngượng ngùng, "mắc cỡ", nói rằng sợ điện về nói giọng "ái ngữ ấy thì "anh ấy" hoặc "cô ấy" sẽ chê mình là "cải lương"... Các vị này hứa là về lại nhà thì thế nào cũng có cách làm lành và "xuống nước" rất hay để thành công.

Những thành công lớn lao của thiền sinh làm cho các thầy và các sư cô rất phấn khởi và đem lại rất nhiều niềm vui cho tăng thân thường trú. Nghe nói ông lái xe buýt từ Đức sang cũng hứng khởi và đòi năm sau sẽ xin cùng tu theo.

Cánh Tay của Bụt

Khóa tu tiếng Việt chấm dứt ngày 4.5.2002 thì ngày 1 tháng 6 khóa tu đặc biệt tiếng Anh khai giảng. Đây là một khóa 21 ngày dành cho người đã tu học lâu năm, mỗi hai năm được tổ chức một lần. Thường thì các vị giáo thọ, nhất là giáo thọ cư sĩ hay về khóa tu này để được tu nghiệp trở lại. Khóa tu này có chủ đề là Cánh Tay của Bụt (The Hand of the Buddha).

Khóa tu này khai triển phương diện hạnh môn của Bụt và chư vị bồ tát. Thầy đã sử dụng tuệ giác kinh Pháp Hoa làm nền tảng cho khóa tu . Thầy bắt đầu vào việc thực tập xây dựng tăng thân và những biện pháp cụ thể để áp dụng phép lục hòa. Tăng thân cũng là Phật thân, chuyên chở Pháp thân. Phải tiếp xúc thân Bụt và thân Pháp qua thân Tăng. Đệ tử Bụt không được có mặc cảm, không nên nói: Tôi không thể nào làm như Bụt và tôi cũng không cần thành Bụt; tôi chỉ muốn tu tập để chuyển hóa một ít khổ đau cho tôi mà thôi. Phải có lý tưởng của Bụt, phải nuôi tâm bồ đề. Những hình ảnh Bồ Tát mẫu mực như Thường Bất Khinh, Dược Vương, Diệu Âm, Quán Âm, Trì Địa, Địa Tạng, Văn Thù, Phổ Hiền, v.v.. được đưa ra để nêu rõ bình diện hành động (hạnh môn) của Bụt. Phẩm Phổ Môn được thầy đem ra giảng dạy. Từ bi được biểu hiện với nhiều hình thức. Bồ Tát Diện Nhiên Vương cũng là hiện thân của từ bi. Khóa tu đi rất sâu, thực tập rất vững chãi. Thầy có nhắc tới tổ chức Đại Đồng mà thầy và một số thân hữu đã chủ trương để đánh thức nhân loại về tình trạng nhiễm ô của trái đất. Tổ chức này được thành lập năm 1969. Các vị nhân sĩ đã hội họp tại Paris , Copenhague và ở một số địa điểm khác ở Âu Châu trước khi triệu tập buổi họp đầu tiên của các nhà khoa học tại thành phố Menton ngày 25.11.1970. Trong kỳ họp ở Menton, các Khoa Học gia có mặt là nhà bác học Pierre Lépine, Hàn Lâm Viện Khoa Học Pháp, Klaus Meyer Abich, Vật Lý học gia Đức, Conrad A Istock, Laurence S lobodkin, hai khoa học gia lỗi lạc tại Hoa Kỳ và Sư cô Chân Không (hồi đó gọi là Giáo Sư Cao Ngọc Phượng) đã thảo ra văn kiện gọi là The Menton Statement nói về tình trạng nguy ngập của trái đất vì nạn nhiễm ô. Văn kiện này đã được gửi cho các nhà khoa học trên thế giới và đã lấy được hơn bốn nghìn chữ ký của các khoa học gia nổi tiếng. Đại diện của tổ chức Đại Đồng đã đến gặp ông Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc U Thant ngày 11.5.1971 để trình lên văn bản này cùng chữ ký của 4.000 khoa học gia và yêu cầu Liên Hiệp Quốc tổ chức một hội nghị về vấn đề sinh môi của trái đất. Kết quả là ngày 1.6.1972 hội nghị quốc tế đầu tiên về Sinh Môi được tổ chức tại Stockholm . Và từ đó ý thức về bảo vệ sinh môi bắt đầu lan rộng. Trước đó, chưa có ai nói đến vấn đề bảo vệ sinh môi. Công việc này cũng là một ví dụ cho hạnh môn của Bụt.

Long Vị

Khóa tu Cánh Tay của Bụt chấm dứt ngày 21.6.2002 thì ngày 10.7.2002 Làng mở cửa cho khóa tu mùa Hè. Mùa Hè năm nay có khoảng 2.650 thiền sinh về tu học và chỉ kéo dài đúng bốn tuần. Ngày 28.7.2002 có lễ Rước Long Vị Sư Tổ Tăng Hội về tổ đường Xóm Thượng, trang nghiêm và kính cẩn vô cùng. Ngày 5.8.2002 có lễ Rước Long Vị Sư Tổ Nhất Định về tổ đường Xóm Mới và hôm sau có lễ rước Long Vị Sư Tổ Thanh Quý về tổ đường Xóm Hạ. Từ khi Long Vị các vị tổ sư được an trí trong ba chùa, năng lượng tu tập của tứ chúng đã tăng triển rất nhiều. Khoá tu Mùa Hè năm nay có 37 "nữ hoàng và hoàng đế tý hon" của ba mươi bảy quốc gia lên tuyên dương "ngày hôm nay là ngày của ngày hôm nay", "I declare today "today ’ s day". Số thiếu nhi và thanh niên từ nhiều nước đến khá đông. Tại các quán sách Con Nghé Nhỏ Xóm Mới hay Hoa Ô Môi Xóm Hạ và Mặt Trời Lên Xóm Thượng đều có phát hành huy hiệu Làng Mai với hình hoa sen Chùa Một Cột cùng các chữ Smrti, Samadhi và Prajna (Niệm-Định-Tuệ) và các huy hiệu mang các dòng chữ "Ngày Em Hai Mươi Tuổi", "Le Jour de mes vingt ans" (Pháp), "The Day I turn twenty" (Anh), "der tag meiner zwanzig jahre" (Đức) để thiền sinh gắn vào áo ăn mừng năm Làng Mai Hai Mươi Tuổi.

Các thầy và các sư chú Xóm Thượng đã trình diễn kịch Cửa Tùng Đôi Cánh Gài và các sư cô hai Xóm đã trình diễn màn múa Trường Ca Avril nhiều lần trong các khóa tu, cũng để mừng Làng Mai Hai Mươi Tuổi, và rất được thiền sinh mến mộ. Pháp thoại chót của khóa tu được nói vào ngày 6.8.2002. Trong Khóa tu mùa Hè có một đoàn ký giả Triều Tiên đến phỏng vấn Thầy.